Πολιτισμός

AFISA1Πολλές γενιές Ανωγειανών μνώγουνε στ’ όνομα σου,

γιατί άλλαξε τη μοίρα ντως ετούτη η δωρεά σου..

——————————————————————————-

Η Κρήτη βγάνει οπλαρχηγούς κι αθρώπους τω γραμμάτω,

κι “αγράμματους” που αλλάζουνε την τάξη των πραμάτω..(Μαντινάδες Μήτσου Σταυρακάκη)

Ο Δήμος Ανωγείων τιμάει την Κυριακή 19 Ιουνίου τους μεγάλους ευεργέτες του τόπου μας, Μιχάλη και Λετίτσια Σταυρακάκη, με επιστημονική ημερίδα το πρωί στην αίθουσα του Δημοτικού σχολείου, όπου θα μιλήσουν εκπαιδευτικοί και Πανεπιστημιακοί δάσκαλοι και με μουσική βραδιά αργότερα στο θέατρο “Νίκος Ξυλούρης”, ενώ θα έχει προηγηθεί και η ονοματοδοσία του δρόμου μπροστά από το σχολείο με τα ονόματα τους.

Ήταν το έτος 1954, λίγα χρόνια μόνο έχουν περάσει από το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πόλεμου, αλλά και της καταστροφικής εμφύλιας διαμάχης των Ελλήνων. Τα Ανώγεια ακόμα μετρούν τις πληγές τους και προσπαθούν να ορθοποδήσουν μετά το Ολοκαύτωμα  του Αυγούστου του 1944 που είχε ισοπεδώσει τα πάντα. Το μεγαλύτερο αναπτυξιακό έργο έρχεται εκείνη τη χρονιά και είναι προσφορά ενός ζευγαριού Ανωγειανών που ζούσαν μακριά από τον τόπο τους. Επιθυμούν να βάλουν το δικό τους λιθαράκι στην αναστήλωση των Ανωγείων. Επιλέγουν να βοηθήσουν στην αναστήλωση της Παιδείας , της μόρφωσης και του Πολιτισμού. Χτίζουν το Σταυράκειο Γυμνάσιο και Λύκειο Ανωγείων και βοηθούν στην εύρυθμη λειτουργία του. Ήταν το 1954 και πραγματοποιούνται τα εγκαίνια του παρουσία όλων των Ανωγειανών . Βαθιά μέσα τους εκείνη την ημέρα οι πρόγονοι μας γνώριζαν ότι αυτό ίσως θα ήταν το έργο πνοής που θα εξασφάλιζε στα παιδιά τους ένα καλύτερο μέλλον από το δικό τους. Δεν έκαναν λάθος. Γι’ αυτό τίμησαν εκείνη την ημέρα τους δυο ευεργέτες, τον Μιχάλη και την Λετίτσια Σταυρακάκη (Σταυράκη) και μέχρι σήμερα συνεχίζουμε να τους τιμάμε αναγνωρίζοντας την σπουδαία προσφορά τους.

gimnasio-anoigeion-1954Αναλυτικά το πρόγραμμα των εκδηλώσεων:

Κυριακή 19 Ιουνίου 2016

Αίθουσα εκδηλώσεων του Δημοτικού σχολείου:

H ημερίδα θα ξεκινήσει στις 11 π.μ.

Αντώνης Χουρδάκης(Ιστορικός της εκπαίδευσης)

Μανώλης Δρακάκης (Ιστορικός)

Δημήτρης Σαλούστρος (Φιλόλογος)

Κατερίνα Φωστιέρη (Ιστορικός)

Κατερίνα Δαλακούρα (Ιστορικός της εκπαίδευσης)

Βαγγέλης Τζούκας (Ιστορικός)

Γιώργης Νικολακάκης(Κοινωνικός Ανθρωπολόγος)

Το βράδυ στις 9 μ.μ συναυλία στο θέατρο “Νίκος Ξυλούρης”

Συμμετέχουν:

Ross Daly-Βασίλης Σταυρακάκης-Μιχάλης Σταυρακάκης-Κέλυ Θωμά-Γιώργος Μανωλάκης-Γιάννης Παπατζανής-

Νικηφόρος Σταυρακάκης-Αντώνης Σταυρακάκης-Γιώργος Σταυρακάκης

Η Αυτοβιογραφία του Μιχαήλ Σταυρακάκη

Με αφορμή την εκδήλωση τιμής και ευγνωμοσύνης που θα γίνει την Κυριακή 19 Ιουνίου για τους ευεργέτες, επανεκδόθηκε η αυτοβιογραφία του του Μιχαήλ Ιωάννου Σταυρακάκη 62 χρόνια μετά την πρώτη της έκδοση το 1954.

Ο Μιχάλης Σταυρακάκης ξεκινάει την αυτοβιογραφία του με δυο μαντινάδες:

Αν θέλετε να μάθετε πως πέρασα στα ξένα,

τι έμαθα τι άκουσα θα μάθετε εδώ πέρα..

———————————————————

Ότι σας λέω επαδά δεν είναι παραμύθια,

μόνον όλα μου συνέβησαν και όλα είν’ αλήθεια..

Στο βιβλίο αυτό που αξίζει και πρέπει να διαβάσει κάθε Ανωγειανός ο Μιχαήλ Σταυρακάκης περιγράφει γλαφυρά την ζωή του από την γέννηση του το 1879 μέχρι και το 1953, λίγους μήνες πριν τα εγκαίνια του Σταυράκειου Γυμνασίου. Αξίζει να σας μεταφέρουμε ένα απόσπασμα από τον πρόλογο της αυτοβιογραφίας:

“Το βιβλίο θα ανατυπωθεί όπως ήταν στην πρώτη του έκδοση, χωρίς αλλαγές ή προσθήκες στο πολυτονικό σύστημα γραφής, για να έχουν την δυνατότητα οι νεώτεροι να ενημερωθούν για τη ζωή και τα πεπραγμένα του Μιχ.Ιωάννου Σταυρακάκη. Του ανθρώπου που στην ευαίσθητη ηλικία των 11 χρόνων, φτωχός, ξυπόλητος κι αγράμματος ξενιτεύτηκε αρχικά στη Σμύρνη και αργότερα στην Αμερική για να αναζητήσει καλύτερη τύχη.

Μετά από απίστευτες δυσκολίες, κακουχίες κι αντιξοότητες που θα έχετε την ευκαιρία να διαβάσετε στο παρόν βιβλίο, κατάφερε να ορθοποδήσει και να προκόψει, χάρις στην πίστη του, στη δύναμη και τη θέληση του ανθρώπου. Ο Μ.Σταυρακάκης δεν έγινε εκατομμυριούχος, κατάφερε όμως με την επιμονή και την εργασία του να εξασφαλίσει ένα ικανοποιητικό εισόδημα για αυτόν και την οικογένεια του. Ο πραγματικός του πλούτος ήταν το μεγαλείο της ευαίσθητης ψυχής του.

Όσα αγαθά και να αποκτήσει ο άνθρωπος δεν τα ευχαριστιέται αν δεν τα μοιραστεί με τους ανθρώπους που αγαπά και νοιάζεται. Διέθεσε λοιπόν ένα σεβαστό ποσό για την εποχή και κτίστηκε το Γυμνάσιο στην γενέτειρα του, τα κατεστραμμένα από τον πόλεμο Ανώγεια, σε μια εποχή που τέτοια σχολεία υπήρχαν μόνο στις μεγάλες πόλεις της Κρήτης. Έτσι δόθηκε η ευκαιρία στα παιδιά των απανταχού της Κρήτης Ανωγειανών όπως και σ’ αυτά της ευρύτερης περιοχής Μυλοποτάμου αλλά και άλλων περιοχών, να φοιτήσουν στο Γυμνάσιο και στη συνέχεια, πολλοί από αυτούς να διαπρέψουν στον χώρο των γραμμάτων και της επιστήμης.

Αξίζει εδώ να προσθέσουμε κάτι που δεν είναι ευρύτερα γνωστό, πως και το Δημοτικό σχολείο στα Αρμανώγεια στο Μονοφάτσι, κτίστηκε με δωρεά του Μιχαήλ Σταυρακάκη, σταματώντας την καθημερινή ταλαιπωρία των μικρών παιδιών που πήγαιναν με τα πόδια στα γειτονικά χωριά για να μάθουν γραφή και ανάγνωση. Η ευεργεσία του Μ.Σταυρακάκη προς την γενέτειρα του τα Ανώγεια είναι κορυφαία έκφραση διαχρονικών αξιών και φιλοπατρίας.Ο άνθρωπος χρειάζεται παιδεία και γνώση γιατί μέσω της παιδείας και της γνώσης μπορεί να ζήσει με αξιοπρέπεια και να διεκδικήσει αυτά που του ανήκουν. Για αυτό η αξία της πράξης του ευεργέτη Μ.Σταυρακάκη είναι παγκρήτιας και πανελλήνιας εμβέλειας.

Με την εκδήλωση μνήμης και την ανατύπωση της αυτοβιογραφίας του, τιμούμε τον άνθρωπο και τον ευεργέτη Μιχαήλ Ι.Σταυρακάκη και προσπαθούμε ως σκεπτόμενοι πολίτες να αποτρέψουμε την ιστορική λήθη κι ότι αυτό συνεπάγεται και να βοηθήσουμε τους νεότερους  να γνωρίσουν προσωπικότητες που οι πράξεις τους άφησαν ένα σημαντικό αποτύπωμα στη μνήμη μας..”.

 

H αφίσα και το πρόγραμμα της εκδήλωσης προς τιμή των ευεργετών του Δήμου Μιχάλη και Λετίτσιας Σταυρακάκη

AFISA1

2PTYXO_A opsi2

2PTYXO_B opsi.3

arafnos ioudasΗ νύχτα έγινε μέρα και πέντε μεγάλες φωτιές από άκρη σ’  άκρη των Ανωγείων στέλνοντας παντού στον ορίζοντα το Αναστάσιμο μήνυμα καίγοντας ταυτόχρονα  τον αρχιπροδότη Ιούδα. Εκατοντάδες Ανωγειανοί και επισκέπτες βρέθηκαν στα σημεία που οι τέσσερις ενορίες και οι αυτόνομοι Κομπιανοί, έστησαν τους αρφανούς τους, με ξύλα που έκοβαν οι νεαροί των ενοριών τις τελευταίες σαράντα ημέρες σε ένα έθιμο αιώνων που δίνει στα Ανώγεια μια υπέροχη όψη το βράδυ της Ανάστασης.

arfanos ioudas 2Σήμερα Κυριακή του Πάσχα πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε σε όλες τις εκκλησίες για να ακολουθήσει την περιφορά του Σταυρού, στην “Δεύτερη Ανάσταση” σε ένα ακόμα μοναδικό έθιμο των Ανωγείων. Ντόπιοι και επισκέπτες με χαμόγελα μετέφεραν ξανά το Αναστάσιμο μήνυμα στις τέσσερις ενορίες του χωριού. Από όπου κι αν περνούσαν, σε πλατείες, σοκάκια και σπίτια έβλεπαν κατά δεκάδες τις λεγόμενες “στερμενιές” όπου ψήνεται με παραδοσιακό τρόπο το οφτό κρέας και τις “μενούζες”.

 

Θέμα συζήτησης βέβαια για μικρούς και μεγάλους ο νικητής του Αρφανού! Όλοι υπερασπίζονται με σθένος και επιχειρήματα την πρωτιά της δικής τους ενορίας και τα πειράγματα δίνουν και παίρνουν: ” Το Κομπί είχε πολλά ξύλα, αλλά μετά από λίγο έπεσε η φωτιά δεν ήταν καλά στημένη”, “ο Αι Γιάννης  καθυστέρησε να την ανάψει για να φανούν καλύτεροι” και πολλά παρόμοια προκαλούν το χαμόγελο και διαιωνίζουν το έθιμο με τα παιδιά να αναμένουν από τώρα το επόμενο Πάσχα για να δώσουν ακόμα περισσότερες δυνάμεις για ένα καλύτερο αρφανό από φέτος. Σίγουρα πάντως φέτος ο συναγωνισμός ήταν μεγάλος που είχε ως αποτέλεσμα να έχουμε από τους καλύτερους αρφανούς της τελευταίας δεκαετίας.

Χρόνια πολλά σε όλο τον κόσμο.

 

Pasxalines Euxes 2016Στις κρίσιμες στιγμές που διανύουμε, το μήνυμα της Σταύρωσης και της Ανάστασης μάς δείχνει το δρόμο για την ανάταση της πατρίδας μας. Το Άγιο Φως ας φωτίσει τις ψυχές και τις ζωές όλων μας.

ai giorgis

ΦΩΤΟ: ΜΑΝΟΛΗΣ ΣΑΜΟΛΗΣ

Καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας της Μεγάλης Πέμπτης, γυναίκες και κορίτσια των τεσσάρων ενοριών ξενύχτησαν στολίζοντας με ανθο-λούλουδα τους τέσσερις Επιτάφιους και Σταυρούς κάθε ενορίας.

Τ’  Ανώγεια είναι ίσως το μοναδικό χωριό σε όλη την Ελλάδα όπου γίνεται περιφορά τεσσάρων επιταφίων και συγκεκριμένα του Αϊ Γιάννη, του Αϊ Γιώργη, της Παναγίας και του Αγίου Δημητρίου, με τις μαυροφορεμένες κοπελιές να ψέλνουν τα εγκώμια της Παναγίας.

ai giannisΟ επιτάφιος από κάθε ενορία θα πραγματοποιήσει τρεις κύκλους  γύρω από την εκκλησία της γειτονικής ενορίας υπό τους ήχους της πένθιμης καμπάνας απόψε όπου κορυφώνεται  το Θείο δράμα και τα Πάθη του Κυρίου.

Τον επιτάφιο κάθε ενορίας συνοδεύει ο λαμπροστολισμένος Σταυρός,  ένα έθιμο αιώνων που το συναντάς μόνο στ’  Ανώγεια.

ai dimitrisΤο βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής ο Σταυρός θα μπει σε σπίτια ως υψηλός προσκεκλημένος, κυρίως νιόπαντρων ζευγαριών που θα του «κρεμάσουν» πάνω του δώρα και τάματα. Το έθιμο στα Ανώγεια φέρει τον Σταυρό να τον κρατάει συνήθως νεαρός που υπηρετεί την στρατιωτική του θητεία, ενώ  θα μπει στο σπίτι από την κύρια είσοδο και θα βγει από το παράθυρο. Σταυρός θα φτιαχτεί και από την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής στα Σείσαρχα.

ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΟΥ ΑΡΦΑΝΟΥ ΚΑΙ ΟΙ …ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΟΙ

panagiaΤο Μεγάλο Σάββατο από το πρωί οι νεαροί θα κουβαλούν τα αρφανόξυλα στο σημείο που παραδοσιακά κάθε χρόνο κάθε ενορία θα ανάψει τον Αρφανό, που η φλόγα του θα διαδώσει στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα το χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης. Οι φωτιές θα ανάψουν ταυτόχρονα με το “Χριστός Ανέστη” και θα δημιουργήσουν μια υπέροχη ατμόσφαιρα και ένα φαντασμαγορικό θέαμα. Μοναδικό και εδώ το έθιμο των Αρφανών, σε πέντε σημεία του χωριού παρότι υπάρχουν τέσσερις ενορίες, καθώς οι αυτόνομοι ¨Παλαιστίνιοι” στο Κομπί θα θελήσουν και αυτοί να στείλουν το μήνυμα της Ανάστασης ψηλά στον ουρανό! Όλη την νύχτα στη συνέχεια μέχρι και τα ξημερώματα , νεαροί θα χτυπάνε τις καμπάνες των τεσσάρων εκκλησιών για να διαδώσουν το Αναστάσιμο μήνυμα.

Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ: ΕΝΑ ΑΛΛΟ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΕΘΙΜΟ ΣΤ΄ ΑΝΩΓΕΙΑ

Την Κυριακή του Πάσχα στα Ανώγεια το μεσημέρι θα βιώσει άλλο ένα μοναδικό έθιμο, αυτό της δεύτερης Ανάστασης, με τους τέσσερις  Σταυρούς  να περνάνε  ξανά από όλες τις εκκλησίες του χωριού. Σε κάθε σπίτι, σε κάθε πλατεία και σε κάθε σοκάκι του χωριού, παρέες και οικογένειες θα στήνουν τις λεγόμενες “στερμενιές” με την μυρωδιά από το  οφτό κρέας να μυρίζει από άκρη σε άκρη. Οι επισκέπτες Έλληνες και ξένοι θα προσκαλούνται παντού να δοκιμάσουν τις γεύσεις του χωριού και να πιουν ένα κρασί από τους εκ φύσεως φιλόξενους Ανωγειανούς.

Ο καιρός στα Ανώγεια είναι ιδανικός και θα είναι για όλη την διάρκεια της Ανάστασης, με τις πλατείες και τα παραδοσιακά τους καφενεία να κατακλύζονται από κόσμο, ήδη από χθες το βράδυ. Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στα Ανώγεια, με τις κρατήσεις και την πληρότητα στα ξενοδοχεία να πλησιάζουν το απόλυτο, από κόσμο που θέλει να βιώσει από κοντά τα μοναδικά και υπέροχα έθιμα των Ανωγείων το Πάσχα, αλλά και την απαράμιλλη φιλοξενία των Ανωγειανών. Όσοι έχουν έρθει στο παρελθόν σίγουρα δεν το μετάνιωσαν στιγμή και αυτοί οι άνθρωποι αποτελούν και την καλύτερη διαφήμιση, προτείνοντας σε φίλους και συγγενείς τους να ζήσουν την εμπειρία του Πάσχα στα Ανώγεια.

 ΤΟ ΠΑΣΧΑ ΣΤ΄ ΑΝΩΓΕΙΑ ΕΓΙΝΕ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

Στο διαδίκτυο κυκλοφορεί ξανά και κάνει ξανά αίσθηση το υπέροχο ντοκιμαντέρ του Πολιτιστικού συλλόγου Ανωγείων και του σκηνοθέτη Αριστοτέλη Δασκαλάκη με τίτλο “Πάσχα στα Ανώγεια” που φτιάχτηκε πριν δυο χρόνια. Εκεί θα πάρετε μια γεύση από τα έθιμα που σας περιγράφουμε, αλλά σίγουρα το ιδανικό θα είναι να τα ζήσετε από κοντά.Δείτε το βίντεο στο παρακάτω link και θα σας πείσει ότι πραγματικά το Πάσχα όλοι οι δρόμοι οδηγούν στα Ανώγεια! Καλή Ανάσταση σε όλο τον κόσμο!

Πατήστε εδώ για να το δείτε: το Πάσχα στα Ανώγεια – Ντοκιμαντέρ

Την Κυριακή 19/6/2016 θα γίνει στ΄ Ανώγεια εκδήλωση για να τιμηθούν οι ευεργέτες Μιχαήλ Ιωαν. Σταυρακάκης και η σύζυγος του Λετίτσια, με δωρεά των οποίων χτίστηκε το εξατάξιο γυμνάσιο στ Ανώγεια το 1954.
Η ημερίδα θα έχει τίτλο “Εκπαίδευση και κοινωνία στην υπαίθριο χώρα”  με ομιλητές από το χώρο του πανεπιστημίου και της εκπαιδευτικής κοινότητας και τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου  Ανωγείων

-->