Πολιτισμός
Ο Δήμος Ανωγείων σε επόμενη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου προτίθεται να προχωρήσει στη συγκρότηση επιτροπών για την κατάθεση προτάσεων, παραγωγή σκέψεων και προβληματισμών σε θέματα αρμοδιότητας του Δημοτικού Συμβουλίου.
Παρακαλούνται οι δημότες που ενδιαφέρονται να συμμετέχουν στις παρακάτω επιτροπές όπως δηλώσουν το ενδιαφέρον τους είτε στη Γραμματέα του Δημοτικού Συμβουλίου κα Όλγα Σκουλά 2834032503 σε ημέρες και ώρες γραφείου, είτε στην Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου κα Εύη Βρέντζου αποστέλλοντας email στο proedroς@anogeia.gr. Ο κάθε δημότης έχει τη δυνατότητα εκδήλωσης ενδιαφέροντος συμμετοχής μέχρι δύο επιτροπές.
Οι επιτροπές τις οποίες το Δημοτικό συμβούλιο προτίθεται να συγκροτήσει είναι οι παρακάτω και οι αρμοδιότητές τους ενδεικτικά είναι :
1. Επιτροπή Παιδείας
Κατάθεση σκέψεων, απόψεων και προτάσεων προς το Δημοτικό Συμβούλιο σε θέματα που άπτονται της λειτουργίας των σχολείων (πρωτοβάθμιας & δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καθώς και του σχολείου δεύτερης ευκαιρίας), σε θέματα προγραμμάτων κατάρτισης, οργάνωσης βιβλιοθήκης, εισηγείται σχετικά με την επισκευή και συντήρηση των σχολικών μονάδων, συνεργάζεται με τις σχολικές επιτροπές και τους συλλόγους γονέων και κηδεμόνων κ.λπ.).
2. Επιτροπή Πολιτιστικών Θεμάτων
Κατάθεση σκέψεων, απόψεων και προτάσεων προς το Δημοτικό Συμβούλιο σε θέματα που σχετίζονται με κάθε είδους πολιτιστική και αθλητική δραστηριότητα και σκοπό έχουν την ενίσχυση του πολιτιστικού και αθλητικού ιδεώδους των Ανωγείων.
3. Επιτροπή Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής του Δήμου
Κατάθεση σκέψεων, απόψεων και προτάσεων προς το Δημοτικό Συμβούλιο σε θέματα που σχετίζονται με την τουριστική ανάπτυξη του Δήμου, καθώς και την ενίσχυση του προορισμού «Ανώγεια» (branding) σε τοπικό και υπέρ-τοπικό επίπεδο.
4. Επιτροπή Αγροτικών Ζητημάτων
Κατάθεση σκέψεων, απόψεων και προτάσεων προς το Δημοτικό Συμβούλιο σε θέματα που σχετίζονται με τον πρωτογενή τομέα (γεωργία και κτηνοτροφία) και τη βελτίωση ποιότητας ζωής και συνθηκών υγείας και εργασίας του τοπικού πληθυσμού.
Δημοσιεύθηκε σε:
Ανωγειανοί ήρωες στην Επανάσταση του 1821
27/04/2011
Η ελληνική επανάσταση του 1821 εξαπλώθηκε στην Κρήτη παρά τη στρατιωτική υπεροχή του τουρκικού στοιχείου. Οι αγώνες της Κρήτης, που κινούνται στο ίδιο ιστορικό πλαίσιο με το ξεσήκωμα της άλλης Ελλάδας, διαρκούν 10 σχεδόν χρόνια και περνούν από φάσεις επιτυχίας, αλλά και οδυνηρών συνεπειών. Οι επαναστατικές εξεγέρσεις αρχίζουν από τα Σφακιά. Στις 7 Απριλίου 1821, πραγματοποιείται επαναστατική συνέλευση στη θέση Γλυκά Νερά. Λίγο αργότερα, στις 15 Απριλίου, επαναλαμβάνεται η συνέλευση στην Παναγία τη Θυμιανή, που γίνεται η Αγία Λαύρα της Κρήτης. Στη συνέλευση παίρνουν μέρος 1500 επαναστάτες από όλη την Κρήτη και στις αρχές Ιουνίου αρχίζει επίσημα πια ο κρητικός αγώνας. Η πρώτη φάση των αγώνων διαρκεί ως το 1824, όταν οι Τούρκοι καλούν σε βοήθεια μεγάλες αιγυπτιακές δυνάμεις, που κατορθώνουν να καταπνίξουν τα επαναστατικά κινήματα. Η δεύτερη φάση αναζωπύρωσης της επανάστασης αρχίζει από τη Γραμβούσα το 1825. Απλώνεται σε όλο το νησί και διατηρείται με επιτυχία ως το 1830. Τότε υπογράφεται στο Λονδίνο το “Πρωτόκολλο”, με το οποίο παρέχεται στην Ελλάδα η ανεξαρτησία της. Έξω όμως από τα όριά της μένει η Μεγαλόνησος, που εξακολουθεί να βρίσκεται στην απόλυτη δικαιοδοσία του Σουλτάνου.Τ’Ανώγεια είχαν τη δική τους ξεχωριστή συμμετοχή σε φόρο αίματος κατα τη διάρκεια της επανάστασης του ’21 με ήρωες ονομαστούς, που διακρίθηκαν για τη γενναιότητα τους και τη φιλοπατρία τους:
KEΦAΛOΓIANNHΔEΣ:
Παλιά ονομαστή οικογένεια από τα Aνώγεια. Kατά την παράδοση προέρχεται από τους Kαλλέργηδες.
Eνα από τα μέλη της ,κάποιος Iωάννης, από την εποχή της Eνετοκρατίας κατοικούσε στ’ Aνώγεια και ήταν καπετάνιος (κεφαλάς ή κεφαλάτορας ,όπως ονομαζόταν τότε οι προύχοντες)Παντρεύτηκε την κόρη κάποιου Eνετού άρχοντα (όταν έγινε η άλωση του Xάνδακα από τους Tούρκους) κι έτσι έγινε ο αρχηγός του οίκου.
Tο 1821 μια ολόκληρη ομάδα Kεφαλογιάννηδων αποδεκατίστηκε στ’ Aνώγεια πολεμώντας στο σημείο εκείνο που σήμερα ονομάζουν «Aποκεφαλισμένοι».
Kατά την επανάσταση του 1821 διακρίθηκε ο Nικόλαος Kεφαλογιάννης, γενναίος αγωνιστής και δημοτικός ποιητής.
NIΩTHΣ MIXAHΛ:
Γεννήθηκε στ’ Aνώγεια το 1768 και διακρίθηκε στην επανάσταση του 1821.
Με την υποστολή της σημαίας του αγώνα το 1830 κατέφυγε στην Πeλοπόννησο όπου και έλαβε το βαθμό του εκατόνταρχου. Πέθανε σε βαθειά γεράματα το 1865 μακριά από την πατρίδα του.
NIΩTHΣ ΣTAYPOYΛHΣ:
Ήταν γιος του Mιχάηλ και γεννήθηκε στ’ Aνώγεια το 1795.Συμμετείχε με γενναιότητα στην επανάσταση του 1821 πολεμώντας πλάι στον πατέρα του. Mε τη λήξη της επανάστασης ακολούθησε άλλους πατριώτες στην Πελοπόννησο όπου αγωνίστηκε φέροντας το βαθμό του πεντακοσίαρχου. Tο 1841,επανέρχεται στην Kρήτη και συμμετέχει στην εκεί επανάσταση μέχρι το τέλος και αυτής. Έπειτα επέστρεψε στην Πελοπόννησο όπου και πέθανε το 1868.
ΞETPYΠHΣ ΣTAΥPOYΛHΣ:
Γενναίος οπλαρχηγός της Kρήτης καταγόμενος από τ’ Aνώγεια όπου γεννήθηκε το 1797.
Mε την έκρηξη της επανάστασης του 1821, πήρε τα όπλα και πολέμησε με σθένος τον εχθρό, επικεφαλής των συγχωριανών του επαναστατών. Διακρίθηκε σε πολλές μάχες για την ανδρεία του και για τις τολμηρές του επιδρομές και ενέδρες ,γι αυτό και τιμήθηκε με το βαθμό του τριακοσίαρχου.
Oταν το 1824 εισέβαλαν στην Kρήτη οι Aιγύπτιοι, πνίγοντας την επανάσταση στο αίμα ,ο Ξετρύπης σπεύδει να πολεμήσει στο πλευρό των συμπατριωτών του ,μέχρι το 1830 ,οπότε η επανάσταση ξεψυχά. Tότε ο Kρητικός αγωνιστής πηγαίνει ξανά στην ελεύθερη Eλλάδα, όπου με το βαθμό του ανθυπολοχαγού υπηρετεί τη Bασιλική Φάλαγγα. Tο 1841 επανέρχεται στην Kρήτη για να βοηθήσει τους κρητικούς στην επανάσταση που είχε ήδη ξεσπάσει.
Διακρίθηκε σε πολλές μάχες προσφέροντας παράλληλα την πολύτιμη εμπειρία του στους άλλους αγωνιστές.
Πέθανε στην Kρήτη το 1872.
ΠΛEYPHΣ MIXAHΛ:
Γεννήθηκε στα 1790 περίπου στα Aνώγεια.
Πήρε μέρος στην επανάσταση του 1821 ως αρχηγός των συγχωριανών του και πολέμησε ηρωικά στις επαρχίες Xανίων και Pεθύμνου.
Στα 1827 με εντολή των ελληνικών αρχών, έσπευσε με τους άνδρες του στην Aττική για να βοηθήσει το Γεώργιο Kαραισκάκη. Aλλά τον Aπρίλιο του ίδιου έτους στη μάχη του Φαλήρου, έπεσε ηρωικά αφήνοντας μνήμη ήρωα αγωνιστή.
ΣKOYΛAΣ:
Ένας από την επιφανέστατη οικογένεια των αγωνιστών από τα Aνώγεια. Aν και δεν υπάρχει κανένα άλλο στοιχείο γιαυτόν ούτε καν το όνομά του, αναφέρεται σε πολλές ιστορικές πηγές σαν ένας ήρωας που σκοτώθηκε στη μάχη του Γαράζου το 1833.
ΣMΠΩKOΣ BAΣIΛEIOΣ:
Oπλαρχηγός της Kρήτης καταγόμενος από τα Aνώγεια. γεννήθηκε στα 1780. Oταν ξέσπασε η Eπανάσταση του 1821, εξελέγη αρχηγός των συγχωριανών του διεξάγοντας πολυάριθμες μάχες κατά των Tούρκων στο Pέθυμνο και κυρίως στο Hράκλειο.
Συνέχισε να πολεμά με ηρωισμό πάντα μέχρι το 1830.Πέθανε στ’ Aνώγεια το 1858.
Η τάση της κρητικής κοινωνίας να εξιδανικεύσει την τόλμη και τη δύναμη δίνει περισσότερη αξία στον κρητικό πολεμιστή. Η αντρειγιά είναι λοιπόν αλήθεια και πράξη ζωής για τους Ανωγειανούς. «Γεύγεσαι γιε μου γεύγεσαι χαροκοπάς και πίνεις, κι οι Τούρκοι κατεβαίνουνε !. Μην ντροπιαστείς υγιέ μου- Πρόβαλλε μάνα μου να ιδείς πόσες χιλιάδες είναι, κι αν είναι δυο να γεύγομαι, κι αν είναι τρεις να πίνω, κι αν είναι περισσότεροι να παίρνω τάρματά μου. Στο τραγούδι αυτό, (δημοσιευμένο στις συλλογή του Ιδ. Παπαγρηγοράκη, Αρ. Κριάρη, 1856), θαυμάζουμε την αντρεία αλλά και την άγρυπνη έγνοια του κρητικού πολεμιστή για τη μοίρα της Κρήτης ειδικότερα και της Ελλάδας γενικότερα!
Ιωάννα Μπισκιτζή
Λέκτορας Κλασικής Φιλολογίας.
Πηγή:
1) Αρχείο αγωνιστων του'21 [βιβλιοθήκη UOA]
2) Δημοσίευση του Π.Ο.Ρ.[Ρεθεμνιώτες ήρωες στην Επανάσταση του 1821
3) 180 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ [2002 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ]
Τρέξτε στα βήματα του Δία στις 29 Μαϊου
21/04/2011
Βασικά στοιχεία του αγώνα
| Ημερομήνια διεξαγωγής: | Κυριακή 29 Μαίου 2011 |
| Ώρα εκκίνησης: | 07.30 π.μ. |
| Μήκος Διαδρομής: | Tριάντα χιλιόμετρα & Πεντακόσια μέτρα (30,5 χλμ) |
| Υψομετρική διαφορά ανάβασης: | 1247m |
| Υψομετρική διαφορά κατάβασης: | 2102m |
| Βαθμός δυσκολίας: | 2 Μόνο για έμπειρους |
| Χρονικό όριο τερματισμού: | Οκτώ (8) ώρες |
| Όριο συμμετοχών: | Τριακόσιες (300) |
| Διοργάνωση: | Μη κερδοσκοπική εταιρία “Αγώνας Ψηλορείτη” |
| Αναμνηστικά έπαθλα: | Βλέπε Αίτηση Συμμετοχής |
| Κόστος συμμετοχής: | Βλέπε Αίτηση Συμμετοχής |
| Κριτήρια συμμετοχής: | Nαι. Αποδοχή συμμετοχής μετά από αίτηση. |
| Τροφοδοσία: | Πλήρης τροφοδοσία σε δέκα (10) σταθμούς. |
| Εξοπλισμός Αθλητών: | Ελάχιστος υποχρεωτικός εξοπλισμός ανάγκης. |
| Συνολικές Παροχές: | Αναμηστικά , γεύμα, τροφοδοσία. |
| Σύνδεσμοί: | http://www.rethymnon.gr/ |
Η μεταφορά των αθλητών
Η μεταφορά των αθλητών από το Ρέθυμνο προς το χώρο εκκίνησης καθώς και από το τερματισμό προς Ρέθυμνο γίνεται με οχήματα της διοργάνωσης
Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ ΚΑΤΑΝΕΜΕΤΑΙ ΣΕ:
- ΧΩΜΑ 12000m
- ΜΟΝΟΠΑΤΙ 15500 m
- ΑΣΦΑΛΤΟΣ 3000 m
ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ: 30500
Πίνακας Σταθμών Ανεφοδιασμού Αγώνα Ψηλορείτη
| ΣΤΑΘΜΟΣ | ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ | ΑΠΟΣΤΑΣΗ | ΥΨΟΜΕΤΡΟ |
| ΝΙΔΑ | ΕΚΚΙΝΗΣΗ | 0 m | 1380 m |
| ΝΙΔΑ | 1ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 5000 m | 1444 m |
| ΑΚΟΛΙΤΑ | 2ος ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ | 7500 m | 1850 m |
| ΛΟΥΚΙ | 3ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 10000 m | 2200 m |
| ΚΟΡΥΦΗ-ΤΙΜ. ΣΤΑΥΡΟΣ | 4ος ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ | 13000 m | 2456 m |
| ΚΑΛΟΓΡΑΔΕΣ | 5ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 15000 m | 1950 m |
| ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ | 6ος ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ | 17000 m | 1500 m |
| ΣΠΗΛΙΑ | 7ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 20000 m | 1230 m |
| ΠΑΡΔΙ | 8ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 22500 m | 960 m |
| ΜΕΣΟΣΚΟΥΡΟ | 9ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 25000 m | 810 m |
| ΛΑΚΟΥΔΙΑ | 10ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 27500 m | 670 m |
| ΚΟΥΡΟΥΤΕΣ | ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟΣ | 30500 m | 450 m |
Αγώνας > Διαδρομή > Περιγραφή
Σημείο εκκίνησης το οροπέδιο της Νίδας, το υψηλότερο της Κρήτης με ένα μέσο υψόμετρο στα 1400 μ.. Το όνομα προέρχεται από την συνεκφορά των λέξεων “Στην Ίδα”, δεύτερη ονομασία του Ψηλορείτη. Στη θέα του οροπεδίου και στην αίσθηση που προκαλούν οι γυμνές κορφές που το αγκαλιάζουν προσπαθώντας να αγγίξουν τον ουρανό, κατανοείς για ποιο λόγο το πνεύμα του κατοίκου της Κρήτης μετουσιώθηκε σε θεότητα, για ποιο λόγο ο Δίας συνδέθηκε τόσο έντονα με αυτή την περιοχή. Τη Νίδα των μύθων….Σε μία μικρή άκρη του οροπεδίου υπάρχει ένα μεγάλο πέτρινο γλυπτό, ο Αντάρτης της Ειρήνης, που βρίσκεται εκεί για να θυμίζει την αντίσταση των γύρω χωριών. (χώρος προθέρμανσης αθλητών)
Ανηφορίζοντας, ο χωματόδρομος περνάει δίπλα από το Ιδαίον Άντρον, μία σπηλιά με σπουδαίο αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Το κλάμα του Δία, ο θόρυβος από τις ασπίδες των Κουρητών, η Αμάλθεια, το κέρας και τόσοι άλλοι μύθοι γύρω από αυτό το χώρο έθρεψαν γενεές προσκυνητών από όλη την Ελλάδα. Τα παμπληθή αφιερώματα αποδεικνύουν ότι η σπηλιά ήταν χώρος λατρείας ήδη από το τέλος της 4ης χιλιετίας π.Χ και συνεχίζεται από τότε αδιάσπαστη, με ξεχωριστές περιόδους ακμής την υστερομινωική περίοδο, τα γεωμετρικά και τα ρωμαϊκά χρόνια.
Η σήμανση του ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4 μας οδηγεί μετά από 2,5 χλμ μέσα από ένα ανηφορικό λούκι με πορεία νοτιοδυτική στην τοποθεσία Ακόλλητα, ένα μικρό οροπέδιο, το σταυροδρόμι των περισσότερων μονοπατιών που οδηγούν στην κορφή του βουνού. Εκεί συναντάμε και πολλά μιτάτα, μικρά πέτρινα καταλύματα για τους βοσκούς, με τη χαρακτηριστική αρχιτεκτονική τους. Από τα Ακόλλητα, συνεχίζουμε ανηφορικά σε δεύτερο Λούκι, αφήνοντας πίσω μας τη Σέλα του Διγενή, ένα διάσελο που κατά το μύθο συνδέθηκε με το Διγενή Ακρίτα, και τη Μαύρη Κορφή. Η αγριάδα του τοπίου κατά ένα περίεργο τρόπο γαληνεύει την ψυχή και η θέα έχει ήδη αρχίσει να γίνεται ιδιαίτερη τραβερσάροντας τον Αγκαθιά (2424 μ.) από τη βορεινή πλευρά, μέχρι που αρχίζουμε να βλέπουμε και την κορφή του Ψηλορείτη, το Τίμιο Σταυρό, τον αρχικό μας στόχο.. Φτάνοντας στην κορφή βλέπουμε το μικρό εκκλησάκι, αφιερωμένο στον Τίμιο Σταυρό και στους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο που χτίστηκε το 1900μ.Χ και φημίζεται για το θαυματουργό σταυρό του , που όποιοι επιθυμούν, θα μπορούν να προσκυνήσουν. Η θέα μας ξεπληρώνει και με το παραπάνω τη κούραση της ανάβασης αφού πλέον έχουμε μπροστά μας όλη σχεδόν τη Κρήτη: δυτικά επιβάλλεται με τη παρουσία του ο όγκος των Λευκών Ορέων, στα ανατολικά η Δίκτη (Λασιθιώτικα βουνά) στα νότια ο κάμπος της Μεσσαράς, τα Αστερούσια Όρη και το Λιβυκό πέλαγος ενώ στο βορρά βλέπουμε το Ηράκλειο και το Ρέθυμνο, το Κρητικό πέλαγος. Από εδώ αρχίζει η κατάβαση.. Ακολουθώντας πάντα το σωστά επισημασμένο μονοπάτι Ε4 μέχρι την τοποθεσία Καλογράδες, μικρό οροπέδιο με πυκνή χαμηλή βλάστηση, με την επιβλητική εικόνα του όρους Κέδρος (1777μ ) ακριβώς απέναντι και τη μαγευτική θέα από τα μικρά νησιά που βρίσκονται στο Λιβυκό Πέλαγος, τα Παξιμάδια και ακόμα δυτικότερα η Γαύδος και η Γαυδοπούλα. Κατηφορίζοντας από τις Καλογράδες και σε υψόμετρο 1500μ συναντάμε στη θέση “Τουμπωτός Πρίνος” το καταφύγιο του Ε.Ο.Σ Ρεθύμνου, το οποίο χτίστηκε το 1984 και διαθέτει 30 κρεβάτια. Εδώ βλέπουμε και το πρώτο δέντρο, τον μεγάλο πρίνο, στον οποίο οφείλεται και η ονομασία της τοποθεσίας του καταφυγίου και που μας προϊδεάζει ευχάριστα για το Παρδί, το δάσος που βρίσκεται λίγο πιο κάτω. Το μονοπάτι σταματάει κι αρχίζει ο δρόμος συνολικού μήκους 13 χλμ. μέχρι τον τελικό προορισμό, τις Κουρούτες. Τρία χιλιόμετρα από το καταφύγιο βρίσκεται μία σπηλιά, της οποίας η είσοδος δεν είναι εντελώς ορατή, λόγω των έργων που έγιναν τα τελευταία χρόνια για τη διάνοιξη του δρόμου, αλλά παλαιότερα αποτελούσε είσοδο σε ένα σπήλαιο με σταλακτικές και σταλαγμίτες. Τα βουνά της Κρήτης βρίθουν από σπήλαια, άλλωστε είναι γνωστό ότι διαθέτει τα περισσότερα σε όλο τον ελλαδικό χώρο. Συνεχίζοντας κατηφορικά, μπαίνουμε στο Παρδί, το εντυπωσιακό πρινοδάσος του Ψηλορείτη με δέντρα πολλών ετών, απόλυτα εναρμονισμένα στο φυσικό τοπίο που κυριαρχεί. Ο τελικός σταθμός πλησιάζει, αφού πρώτα περάσουμε την περιοχή Μεσόσκουρο και λίγο πιο κάτω 2,5 χλμ πριν το τέρμα, στην περιοχή Λακούδια, αρχίζουν ήδη να φαίνονται οι περιουσίες των κατοίκων των Κουρουτών και τα πρώτα σπίτια
«Αν έχει η Κρήτη δυo ψυχές»
19/04/2011
Ο Βασίλης Σκουλάς
ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΚΟΥΛΑΣ / ΓΙΑΝΝΗΣ & ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΕΓΑΛΑΚΑΚΗΣ
Μία σπάνια παράσταση χορού και μουσικής αφιερωμένη στην Κρήτη
Σάββατο 7 Μαϊου 2011,ώρα 21:30
Πολιτιστικό Κέντρο Δαϊς
Από την αρχαιότητα η καλλιέργεια της μουσικής στην Κρήτη είχε ξεχωριστή θέση. Από τις αρχαιολογικές ανασκαφές (Κνωσού, Φαιστού κ.ά.) και τα αρχαία κείμενα παίρνουμε πολύτιμες πληροφορίες. Αναπαραστάσεις (γλυπτών, κεραμικών, ζωγραφικής) απεικονίζουν μουσικούς και χορευτές που παραπέμπουν στη σημερινή εποχή, που ο λυράρης παίζει στη μέση και οι χορευτές χορεύουν γύρω του κυκλικά.
Επιπλέον,η Κρητική μουσική, σε αντίθεση με τη δημοτική παράδοση άλλων περιοχών της Ελλάδας εξακολουθεί να είναι ζωντανή και να εμπλουτίζεται.
Αυτό οφείλεται και στην ιδιαίτερη σημασία που έχει ο στίχος, είτε πρόκειται για μεγάλη ρίμα, είτε για σύντομη δίστιχη μαντινάδα, ο οποίος εξακολουθεί να εξελίσσεται και μέσω αυτοσχεδιασμού.
Ο Βασίλης Σκουλάς ο οποίος διανύει την τέταρτη δεκαετία στο χώρο τόσο του παραδοσιακού κρητικού, όσο και του έντεχνου τραγουδιού,με μεγάλες επιτυχίες στο ενεργητικό του,ερμηνείες που σημάδεψαν την κρητική μουσική παράδοση και εμφανίσεις στο εξωτερικό,ανταμώνει με τους δεξιοτέχνες χορευτές Γιάννη & Γιώργο Μεγαλακάκη οι οποίοι έμαθαν να κάνουν το σώμα τους προέκταση της ψυχής.
Κάθε τους βήμα είναι “αέρινο” και συγχρόνως βαρύ, φορτωμένο με παραδόσεις,αφηγήσεις, μουσικές και εικόνες από Κρήτη.
Η παράσταση είναι μια σύνθεση πολλών στοιχείων.
Το θεϊκό άκουσμα της λύρας και η μελωδική φωνή του Βασίλη Σκουλά συναντιέται με την τέχνη του κρητικού χορού αλλά και με video προβολές στις οποίες θα παρακολουθήσουμε σπάνιες καταγραφές απο την Κρήτη οι οποίες αφορούν την μουσικοχορευτική της παράδοση.
Τραγούδια από την πλούσια προσωπική δισκογραφία του Βασίλη Σκουλά συνυπάρχουν αρμονικά με τους κρητικούς χορούς τους οποίους θα παρουσιάσει μία πολυμελή ομάδα χορευτών,των αδερφών Μεγαλακάκη.
Η παράσταση μας ταξιδεύει στα βάθη της αυθεντικής και ανεξερεύνητης ταυτότητας της Kρήτης.
Γενική είδοδος :20euro
Φοιτητικο:15eurο
Πολιτιστικό κέντρο Δαϊς
Tέρμα οδού Σωρού (δίπλα στα Εκπαιδευτήρια Δούκα)
Παράδεισος Αμαρουσίου
http://www.daiscenter.gr/
Πληροφορίες:210 61 86 060
Οι οπλαρχηγοί Νικόδημος, Καραβίτης και Βολάνης
Ο Μακεδονικός Αγώνας είναι μεγάλος σταθμός στη νεότερη ιστορία μας. Αφύπνισε τον Ελληνισμό, ματαίωσε τον αφελληνισμό της Μακεδονίας μας και την αυτονόμηση ή την προσάρτησή της στη Βουλγαρία. H μεγάλη συμμετοχή των Κρητικών στο Μακεδονικό Αγώνα, 1903- 1908 και 1912- 1913 ήταν κυρίως εθελοντική. Οι σχέσεις της Κρήτης με τη Μακεδονία, διαχρονικά ήταν άριστες και παραδοσιακά και ιστορικά. Στο στρατό του Μεγάλου Αλεξάνδρου υπηρετούσαν Κρήτες τοξότες, περίφημοι για τις ικανότητές τους, ενώ ο ναύαρχος Νέαρχος του στόλου του Μακεδόνα βασιλιά ήταν Κρητικός. Στον Ερωτόκριτο του Βιτζέντζου Κορνάρου, βρίσκουμε ένα ακόμα τεκμήριο της φιλίας Κρητών και Μακεδόνων. Ο Χαρίδημος, το ρηγόπουλο της Κρήτης, και ο Νικόστρατος, ο αφέντης της Μακεδονίας, θεμελιώνουν αυτή τη φιλία σε αμοιβαίους όρκους και υπόσχονται πώς, αν η περίσταση το επιβάλλει, ο καθένας θα προστρέξει σε βοήθεια του άλλου.
ΝΙΚΟΣΤΡΑΤΟΣ «…Σ’ αγάπην έναν αδελφόν έχεις εμπιστεμένο…τη τζόγια (στεφάνι) την ολόχρυση και τη φιλία μου έχεις…τσι χώρας μου, τα πλούτη μου όριζε σα δικά σου.
ΧΑΡΙΔΗΜΟΣ:..Μήνα μου δίχως ντήρησι σε κάθε σου χρειά,να ζήσεις κι αγάπα με ώστε να ζω, και μη με λησμονήσεις.
(Ερωτόκριτος σελ. 132- 133)
Τούτη η υπόσχεση τηρήθηκε κατά γράμμα και από τις δύο πλευρές: Στη διάρκεια των Κρητικών Επαναστάσεων (1866- 1869) εναντίον των Τούρκων, αρκετοί Μακεδόνες κατέβηκαν στην Κρήτη εθελοντικά για να βοηθήσουν στον αγώνα των Κρητικών. Στην πολύνεκρη μάχη του Βαφέ Χανίων στις 12 Οκτωβρίου 1966 μεταξύ των νεκρών ήταν και ο Μακεδόνας Αναστάσιος Βαφειάδης από τη Σιάτιστα. Πολλοί Μακεδόνες επίσης, εθελοντικά πολέμησαν στην Κρήτη το 1826, το 1844 εναντίον των Τούρκων και σε άλλες περιόδους. Και οι Κρητικοί ανταπέδωσαν την προσφορά και τις θυσίες τους πολλαπλασίως, πολεμώντας για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.
« …Πώς βρέθηκαν από τα Κρητικά βουνά στην απόμερη αυτή μακεδονική γωνιά, που μόνο ακουστά την είχαν, τόσοι πολλοί Κρητικοί, είναι από τα θαυμαστά της ελληνικής ψυχής. Έμαθαν ότι ζητούνταν παλικάρια πρόθυμα να παίξουν τη ζωή τους σ΄ένα εθνικό σκοπό και έτρεξαν για τη σωτηρία των αδελφών Μακεδόνων και ολόκληρος η Κρήτη είχε μεταβληθεί σε στρατόπεδο του Μακεδονικού Αγώνος.»
(Γεώργιος Μόδης, Μοναστηριώτης, Μακεδονομάχος και αργότερα Υπουργός του Βενιζέλου)
Ο Μητροπολίτης Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης το 1902 σε επιστολή του προς τον τότε πρωθυπουργό της Ελλάδας Αλέξανδρο Ζαϊμη, γράφει:«…Στείλε μου πενήντα παλικάρια, πενήντα Κρητικούς να τους ενώσω με τους δικούς μου… Ο ερχομός των παλικαριών από κάτω (Κρήτη) θα δώσει κουράγιο στους δικούς μου, θα εμποδίσει την αποσκίρτησή τους και θα φοβίσει τους Βουλγάρους…»
Και η Κρητική ρίμα απαθανάτισε σε δημοτικό ριζίτικο τραγούδι το εθνικό αυτό κάλεσμα του Καραβαγγέλη:
«…Ελάτε σεις ηρωικοί τση Κρήτης πολεμάρχοι,
τσ’ Ηπείρου οι σταυραετοί και Μακεδονομάχοι,
Ρούβα και Βάρδα και Κλειδή και Θύμιε Καούδη,
Κατσίγαρη και Πούλακα, Σκουντρή και Νικολούδη
και Καραβίτη και Μακρή, Σκαλίδη, Μαυρογένη,
Μπολάνη και Καλογερή, Γαλάνη, Σεϊμένη…
ψυχές μεγάλες με τιμή σ’ αγώνες, αγιασμένες
τση Μάνας Κρήτης οι γενιές οι χιλιοδοξασμένες”
Τη νύχτα 27 προς 28 Αυγούστου 1904 Σώμα με επικεφαλής τον Ανθυπολοχαγό Πυροβολικού Παύλο Μελά (Καπετάν Μίκης Ζέζας), ο οποίος ορίστηκε Γενικός Αρχηγός της Δυτικής Μακεδονίας, δυστυχώς μόνο για 45 μέρες, διήλθε την ελληνοτουρκική μεθόριο και ουσιαστικά σηματοδοτούσε την ενεργό συμμετοχή του ελληνικού κράτους με 34 άνδρες από τους οποίους οι δέκα ήταν Κρητικοί. Δυστυχώς, ο Παύλος Μελάς σκοτώθηκε πρόωρα, στις 13 Οκτωβρίου 1904, στη Στάτιστα (σημερινό Μελά) και ο θάνατός του συγκλόνισε τον ελληνισμό, γίνεται αιώνιο σύμβολο και θρύλος που συνδέθηκε άρρηκτα με την επίσημη έναρξη του Μακεδονικού Αγώνα, και παρέμεινε ήρωας στην αιωνιότητα και στις καρδιές των Ελλήνων. Μετά το θάνατο του Παύλου Μελά το Μακεδονικό Ζήτημα έγινε εθνική υπόθεση και Γενικός Αρχηγός ορίστηκε ο Ανθυπολοχαγός Γεώργιος Κατεχάκης (Καπετάν Ρούβας ή Αποστόλου Γεώργιος από την Πόμπια Ηρακλείου) ,ο οποίος παρέμεινε μέχρι την άνοιξη του 1905, οπότε ορίστηκε ο Ανθυπολοχαγός Γεώργιος Τσόντος μέχρι το τέλος του 1908. Δηλαδή, από τους τρεις Γενικούς Αρχηγούς, οι δύο ήταν Κρητικοί. Από τους 82 Αρχηγούς Σωμάτων οι 19 ήταν Κρητικοί. Και από τους 19 ιδιώτες αρχηγούς οι 14 ήταν Κρητικοί:
Βολάνης Γεώργιος, Γύπαρης Παύλος, Καλομενόπουλος Νικόστρατος (Μίδας), Καούδης Ευθύμιος, Καραβίτης Ιωάννης, Κατσίγαρης Εμμανουήλ (Καραμανώλης), Κλειδής Στυλιανός, Μακρής- Δικώνυμος Γεώργιος, Νικολούδης Ευάγγελος, Νικολούδης Εμμανουήλ, Νταφώτης Ιωάννης, Πούλακας Ιωάννης, Σκαλίδης Γεώργιος, Σκουνδρής Εμμανουήλ, Τσόντος Μιχαήλ. Το σύνολο των Καπεταναίων Κρητικών που έλαβαν μέρος στο ΜΑ ήταν 39 με 2.976 άνδρες
Αυτοί που έμειναν για πάντα στη Μακεδονική γη ήταν:
Αρχηγοί- Οπλαρχηγοί: 13
Ομαδάρχες: 12
Εθελοντές Οπλίτες- Πράκτορες 639
Εθελοντές σε σώματα μη Κρητικών 108
Σύνολο: 769
Η συμβολή και των Κρητικών στο Μακεδονικό Αγώνα 1903- 1908 ήταν ηρωική και αξιοθαύμαστη.Ο Καζαντζάκης δίνει τη δική του εξήγηση για την προσφορά αίματος των κρητικων πολεμιστων ,γράφοντας:
«… Δεν ξέρω αν υπάρχει στον κόσμο μια άλλη χώρα, όπου οι άνθρωποί της βλέπουν τον πόνο, την θυσία, την ατομική τους καταστροφή από τόσο ύψος… Υπάρχει και κάτι άλλο όμως στην Κρήτη. Υπάρχει κάποια φλόγα- ψυχή. Κάτι πιο πάνω απ΄ τη ζωή και απ’ το θάνατο, που είναι δύσκολο να το ορίσεις. Υπάρχει αυτή η περηφάνια, το πείσμα, η παλικαριά, η αψηφισιά μαζί τους…»
Ιωάννα Μπισκιτζή
Λέκτορας Κλασικης Φιλολογίας
Πηγές:1.Γερμανού Καραβαγγέλη: «Ο Μακεδονικός Αγώνας»
2:Αρχείο Μακεδονικού Αγώνος Πηνελόπης Δέλτα
3:Μάντακα, Ν., Γιάννη, «Μακεδονικός Αγώνας 1903-1908»
4: Κελαϊδή, Πάρι, «Κρητικοί Εθελοντές στους Απελευθερωτικούς Πολέμους 1912- 1913»
Ο Αρφανός των Ανωγείων…
17/04/2011
Η συγκέντρωση των Αρφανόξυλων...
Η προεργασία είναι επίμονη και κουραστική
Ένα από τα έθιμα του χωριού μας που αντέχει στο χρόνο είναι ο Αρφανός, το κάψιμο και η τιμωρία του Ιούδα του Ισκαριώτη, του Μέγα Προδότη, το Μεγάλο Σάββατο το βράδυ, αμέσως μόλις ακουστεί το «ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ».
Η συγκέντρωση των αρφανόξυλων ξεκινάει περίπου δυο μήνες πριν από το Πάσχα. Τα παιδιά που τα συγκεντρώνουν αναλαμβάνουν και τη φύλαξη τους, γιατί πάντα παραμονεύει ο κίνδυνος από την γειτονική ενορία είτε να τα κάψουν, είτε να τα…απαλλοτριώσουν.
Από το Μεγάλο Σάββατο το πρωϊ, αρχίζει σιγά-σιγά το χτίσιμο του Αρφανού στο ψηλότερο σημείο κάθε ενορίας, για να είναι ευδιάκριτη, όσο πιο μακριά γίνεται η φωτιά που θα κάψει τον Ιούδα.
Την ώρα που καίγονται όλοι μαζί οι Αρφανοί, το θέαμα είναι πράγματι εντυπωσιακό, καθώς φωτίζει όλο το χωριό και τα Πλάγια.