Ιστορία
27/11/2014
Η ΦΩΤΟ είναι…αφιερωμένη στον κ. Ρίχτερ
Με νηφαλιότητα, σεβασμό στην ακαδημαϊκή ελευθερία και την αυτοτέλεια του Πανεπιστημίου αλλά πάνω από όλα με ανυποχώρητη προσήλωση στην υπεράσπιση της ιστορίας της πατρίδας μας, εκφράζουμε τη διαμαρτυρία μας για όσα προσβλητικά για τον κρητικό λαό και την Εθνική μας Αντίσταση γράφει ο κ. Ρίχτερ στο βιβλίο του για τη Μάχη της Κρήτης. Οι απόψεις του κ. Ρίχτερ είναι αντιεπιστημονικές και μεροληπτικές.
Διαφωνούμε με την απόφαση του Πανεπιστημίου Κρήτης να προχωρήσει στην βράβευση του Γερμανού ιστορικού, απόφαση η οποία θεωρούμε ότι ελήφθη χωρίς διεξοδική εξέταση όλων των δεδομένων. Εκφράζουμε τον προβληματισμό μας για την εν κρυπτώ, τελικά, βράβευση του Γερμανού ιστορικού. Η συγκεκριμένη μεθόδευση δεν είναι θετική για το Πανεπιστήμιο Κρήτης αλλά τελικά και για τον κ. Ρίχτερ. Ας μην ξεχνάμε, όπως επισήμανε και ο Καθηγητής Στέλιος Περράκης, ότι η αναγόρευση σε επίτιμο διδάκτορα αποτελεί ύψιστη τιμή και απονέμεται σε ανθρώπους, που πέραν της συμβολής στην επιστήμη και του ακαδημαϊκού και δημοκρατικού τους ήθους, τιμούν και στηρίζουν τη χώρα που τους το απονέμει.
Λυπούμαστε διότι η φωνή της κοινωνίας, των αντιστασιακών, των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας, των δημοκρατών στρατιωτικών, διαπρεπών καθηγητών και επιστημόνων δεν εισακούστηκε από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, όπως και η εύλογη ανησυχία ότι στόχος αυτών των μεθοδεύσεων είναι η εξίσωση θύματος και θύτη και η αποδυνάμωση της διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών. Αυτό δεν πρέπει να το επιτρέψουμε
Ο αγώνας μας για την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης και τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών έχει αγκαλιαστεί από τη συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού και συσπειρώνει όλο και περισσότερους Γερμανούς δημοκράτες και αντιφασίστες. Με ενότητα και ομοψυχία, χωρίς αισθήματα εκδίκησης προς το γερμανικό λαό, μακριά από εθνικιστικές κραυγές αλλά με πίστη και αποφασιστικότητα για δικαιοσύνη, συνεχίζουμε και κλιμακώνουμε τον αγώνα μας, εντός κι εκτός Ελλάδας.
Ας το έχουν υπόψη τους: δεν μπορεί να επέλθει συμφιλίωση χωρίς δικαιοσύνη και αποζημίωση. Δεν θα ησυχάσουμε μέχρι να δικαιωθούμε!
Για την περαιτέρω ανάλυση και τεκμηρίωση της άποψής μας για τις απόψεις του κ. Ρίχτερ παραθέτουμε αποσπάσματα, τα οποία φυσικά και συνυπογράφουμε, από την επιστολή του καθηγητή Σύγχρονης Ιστορίας στο Α.Π.Θ. κ. Γιώργου Μαργαρίτη προς το Εθνικό Συμβούλιο Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα,καθώς και από ένα πρόσφατο κείμενο του καθηγητή Κλασσικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου της Κρήτης κ. Μιχάλη Πασχάλη.
Η Συντονιστική Επιτροπή του Εθνικού Συμβουλίου
””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””’
Αλλη μια…αφιέρωση στον Γερμανό καθηγητή
Αγαπητοί φίλοι και συναγωνιστές,
Σχετικά με την τιμητική εκδήλωση που ετοιμάζει για αύριο (;) το Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης, θα ήθελα να σημειώσω τα ακόλουθα.
Ο κος Ρίχτερ ανήκει σε μια μεγάλη ομάδα ιστορικών που αναζητούν κυρίως το “πολιτικά ορθό” περισσότερο ίσως από αυτήν την ίδια την ιστορική ακρίβεια.
Στο ζήτημα της Μάχης της Κρήτης και των όσων επακολούθησαν στο νησί ο Ρίχτερ εφαρμόζει την ίδια και την αυτή συνταγή. Δυστυχώς γι’ αυτόν οι καταστάσεις δεν βοηθούν την “δίκαιη” κατανομή ευθυνών, κάθε άλλο μάλιστα.
Α. Προφανώς ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν κρίθηκε στην Μάχη της Κρήτης. Η επίδραση που είχε η μάχη της Κρήτης στην έκβαση της ναζιστικής εισβολής στην Σοβιετική Ένωση, έχει γίνει το αντικείμενο ευρύτατης επιστημονικής συζήτησης η οποία αποσυνδέει μάλλον τα δύο γεγονότα……… Σε καμμία περίπτωση όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η μάχη της Κρήτης δεν αποτέλεσε σημαντικό σταθμό στην εξέλιξη του Β’ Παγκοσμίου πολέμου.
Β. Η ιδιομορφία της μάχης της Κρήτης της αποδίδει σημαντικά χαρακτηριστικά:
Για πρώτη φορά στην ως τότε πορεία του πολέμου η ναζιστική εισβολή βρήκε απέναντί της μια γενικευμένη λαϊκή εξέγερση. Εξέγερση που δεν οργανώθηκε από κανένα επίσημο ή κρατικό φορέα….. Μέχρι τότε αυτή η μορφή της Αντίστασης δεν είχε σημειωθεί σε κανένα από τα κράτη που έπεσαν θύματα ναζιστικής επίθεσης. Από αυτή την άποψη η Αντίσταση του λαού της Κρήτης στην εισβολή σηματοδότησε το τέλος της παθητικής αποδοχής από τα λαϊκά στρώματα και τις πατριωτικές δυνάμεις της υπεροχής των γερμανικών όπλων.
… …
Γ. Ως συνέπεια των παραπάνω, για πρώτη φορά στον πόλεμο αυτό, οι Γερμανοί επιστράτευσαν το μέτρο των “αντιποίνων”. Έδωσαν δηλαδή στον εαυτό τους το “δικαίωμα” της μαζικής εξόντωσης αμάχων ως “εκδίκηση” για τις “ατυχίες” του στρατού τους. Στη συνέχεια αυτό έγινε κανόνας, …Η Κρήτη, έγινε έτσι σταθμός στην κλιμάκωση της ναζιστικής θηριωδίας και σταθμός στον εκβαρβαρισμό του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Για τον Ρίχτερ ετούτα τα ιδιαίτερα σημαντικά “ξεχνιόνται” και θάβονται σε “πολιτικά ορθές” εκφράσεις. Στο έργο του παρουσιάζονται όλοι να έχουν το δίκιο τους – σε τρόπο ώστε να μην το έχει κανείς – και όλοι να έχουν την αξία τους. Οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές ορίζονται ως ριψοκίνδυνοι σύγχρονοι “ιππότες” άξιοι θαυμασμού από εχθρούς και φίλους! Αποκρύπτεται έτσι το γεγονός ότι το σώμα αυτό είχε συγκροτηθεί από φανατικούς ναζί με ό, τι αυτό συνεπάγεται. Γι’ αυτούς το δικαίωμα των λαών στην προάσπιση της ελευθερίας τους είναι ύψιστη ύβρις κατά του Φύρερ και της γερμανικής ανώτερης φυλής και ο θάνατος των υβριστών είναι στρατιωτικό τους καθήκον. Για ιππότες όντως πρόκειται – για ιππότες της ναζιστικής κόλασης όμως.
Όσο για την υποτίμηση της Αντίστασης του λαού της Κρήτης δυο μόνο λόγια.
… Συμπερασματικά είναι πολύ δύσκολο να είσαι “πολιτικά ουδέτερος” σε υποθέσεις κατάκτησης, λεηλασίας, υποδούλωσης και αιματοκυλίσματος λαών. Ο κ.Ρίχτερ είναι Γερμανός. Δεν είναι κακό αυτό, κάθε άλλο. Αλλά να δικαιώνει τον ναζισμό και τις πρακτικές του επειδή είναι Γερμανός είναι κακό, πολύ κακό. Είναι κακό για τους Γερμανούς περισσότερο παρά για εμάς. Εμείς την ιστορία μας, τους μάρτυρες και τους ήρωές μας, τους έχουμε και τους τιμάμε. Οι Γερμανοί είναι εκείνοι που θα πρέπει να ξεδιαλέξουν τους δικούς τους ήρωες. Εάν συμπεριλαμβάνουν τους αλεξιπτωτιστές του Στούντεντ και τους φανατισμένους ναζί στο εθνικό τους Πάνθεο, υπάρχει πρόβλημα – γι αυτούς. Σημαίνει ότι δεν κατάλαβαν τίποτε από την ιστορία.
Γιώργος Μαργαρίτης
===================
….. Θα ξεκινήσω από τον τίτλο του βιβλίου, που στα ελληνικά αποδόθηκε ως «Η Mάχη της Κρήτης», αλλά στα γερμανικά είναι: Operation Merkur: Die Eroberung der Insel Kreta im Mai 1941, που σημαίνει Επιχείρηση Ερμής: η κατάκτηση της νήσου Κρήτης τον Μάιο του 1941.
…………..Οι ειδικοί γνωρίζουν ότι ο τίτλος ενός βιβλίου αποδίδει το πνεύμα του βιβλίου. Στην προκείμενη περίπτωση, ο τίτλος υπαινίσσεται ότι το βιβλίο είναι γραμμένο από γερμανική οπτική γωνία και απευθύνεται σε γερμανικό ακροατήριο.
…..Εκτός από τη διάπραξη ποικίλων εγκλημάτων πολέμου, ο Καθηγητής Richter κατηγορεί τους Κρητικούς ακόμη και για το γεγονός ότι διεξήγαγαν νυχτερινές επιχειρήσεις, αντί να αφήνουν τον εχθρό να αναπαυτεί και να φροντίσει για τις ανάγκες του!!
… Η μονομέρεια με την οποία αντιμετωπίζει τις μαρτυρίες των Κρητικών έναντι των Γερμανών είναι περισσότερο από εμφανής, με την έννοια ότι θεωρεί αξιόπιστες τις προφορικές μαρτυρίες των Γερμανών, ενώ τις προφορικές μαρτυρίες των Κρητικών ή δεν τις μνημονεύει ή τις θεωρεί «παραμύθια».
…Τι θα σκεφτούν, λοιπόν, όσοι διαβάσουν την παραπάνω εκτίμηση του Καθηγητή Heinz Richter, λαμβάνοντας υπόψιν τους το κύρος του ως ιστορικού και το γεγονός ότι το Πανεπιστήμιο Κρήτης του απένειμε την ανώτατη τιμητική διάκριση; Ιδού η απορία.
…Αλλά μου προκαλεί θλίψη, για να μην πω οργή, το γεγονός ότι τόλμησε να δηλώσει δημόσια ότι στο βιβλίο δεν λέει τίποτα από αυτά που αδίκως του καταμαρτυρούν («vorgeworfen» ήταν η λέξη, αν άκουσα καλά.). Πρόκειται για στάση απαράδεκτη για έναν ακαδημαϊκό δάσκαλο.
….Ας σκεφτούμε το ζήτημα με προσοχή και νηφαλιότητα, χωρίς κραυγές και θεωρίες συνωμοσίας, και ας πάρει θέση όποιος νομίζει. Κυρίως όμως ας πάρουν θέση τα μέλη του τμήματος που τον αναγόρευσε Επίτιμο Διδάκτορα. Γιατί το θέμα δεν αφορά μόνο το Πανεπιστήμιο αλλά και όλο τον κρητικό λαό και ειδικά αυτούς που διατηρούν ακόμα τις μνήμες και τα τραύματα από τα χρόνια της γερμανικής «εισβολής», και όχι της γερμανικής «κατάκτησης» (Eroberung), παρακαλώ.
Μιχάλης Πασχάλης
Δημοσιεύθηκε σε: 
Ρεπορτάζ Γιώργης Μπαγκέρης
Φωτό : Μανόλης Σαμόλης
Κατάμεστο ήταν τη Δευτέρα το βράδυ το αμφιθέατρο του Δημοτικού σχολείου στην εκδήλωση τιμής και μνήμης των μαθητών της Α’ Λυκείου Ανωγείων για τους ήρωες του Πολυτεχνείου που θυσιάστηκαν το Νοέμβρη του ’73 και αποτέλεσαν τη πρώτη σπίθα που οδήγησε αργότερα στην πτώση της Χούντας.
Η εκδήλωση αυτή είναι θεσμός στο Γενικό Λύκειο Ανωγείων και πραγματοποιείται για παραπάνω από τρεις δεκαετίες από την πρώτη τάξη του Λυκείου.
Παρών και ο Δήμαρχος Ανωγείων κ. Μανόλης Καλλέργης και μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου Ανωγείων.
Οι μαθητές με σεβασμό απέδωσαν το χρονικό του Πολυτεχνείου με ιστορικά κείμενα και γραπτά της εποχής ενώ τραγούδησαν και κάποια κομμάτια που έχουν συνδεθεί άρρηκτα με τη συγκεκριμένη ημέρα.
Όπως τραγούδησε και ο μεγάλος Νίκος Ξυλούρης τότε :” Ποιος το τραβάει το σχοινί και σκοτεινιάζει ο κόσμος…σαν μαριονέτα στη καρδιά χοροπηδάει ο πόνος…”.
Οι μαθητές κατά χειροκροτήθηκαν και στην πρωινή εκδήλωση αλλά και στην βραδινή και έδωσαν μετά το πέρας της εκδήλωσης στα παιδιά της Γ’ Γυμνασίου που θα αναλάβουν τον επόμενο Νοέμβριο να μας παρουσιάσουν κάτι ανάλογο που θα αρμόζει στην ιστορική αυτή επέτειο.
(Πατήστε εδώ για να δείτε το βίντεο με το κήρυγμα, που κινηματογράφησε ο συνεργάτης της ΑΝΩΓΗΣ Μανώλης Σαμόλης)
“Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί
Μέσα σε πρωτοφανείς συνθήκες κρίσης, για τον ελληνικό λαό, συνθήκες που προσομοιάζουν με αυτές της Κατοχής 1941- 1944, με τη διαφορά ότι…. σήμερα έχουμε κινητά και tablets… διασκεδάζοντας με αυτόν τον τρόπο την πείνα και την εξαθλίωση, γιορτάζουμε τα 41 χρόνια από το ματωμένο Νοέμβρη του 1973.
Τότε που μια χούφτα, στην αρχή φοιτητές, τα έβαλαν με την Χούντα, με τα τάνκς, με τους φασίστες, με την εφτάχρονη τυραννία.
Σιγά- σιγά οι λίγοι που κλείστηκαν στο Πολυτεχνείο έγιναν πολλοί, η εργατιά, οι μαθητές, οι αγρότες όλοι μα όλοι στήριξαν τον αγώνα τους μέσα και έξω από το Πολυτεχνείο.
Στήριξαν τον αγώνα τους για «ΞΑΣΤΕΡΙΑ» ΚΑΙ Δημοκρατία, για ανθρώπινη αξιοπρέπεια, για κοινωνική δικαιοσύνη.
Και σε αυτόν τον αγώνα οι Ανωγειανοί έδωσαν βροντερό παρών. Με τον Νίκο Ξυλούρη ή Ψαρονίκο να τραγουδάει επικεφαλής των φοιτητών την ΞΑΣΤΕΡΙΑ και τους Ανωγειανούς φοιτητές κρεμασμένοι στα κάγκελα, να φωνάζουν για ψωμί – παιδεία – ελευθερία.
Αιτήματα που ειδικά σήμερα, στην εποχή των ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ και της Σύγχρονης Δουλείας βρίσκονται στην ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΜΜΗ των αγώνων.
Σήμερα το ψωμί είναι ανύπαρκτο, έως λιγοστό. Ο κόσμος κυριολεκτικά πεινάει. Παιδιά λιποθυμούν στα σχολεία από ασιτία. Οι άνεργοι είναι κοντά 2 εκατομμύρια. Οι αυτοκτονίες είναι καθημερινό φαινόμενο. Οι ξεσπιτωμένοι αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο. Οι άστεγοι είναι η ντροπή του σύγχρονου, λεγόμενου, νεοπολιτισμού. Είναι δυνατόν στην λεγόμενη Ευρώπη των λαών, στην λεγόμενη Ευρώπη της αλληλεγγύης να υπάρχουν χιλιάδες άστεγοι; Τόσα κονδύλια σκορπάνε οι Βρυξέλλες σε άχρηστα πράγματα, γιατί δεν διαθέτουν ένα από αυτά να εξαφανίσουν την ντροπή που οι ίδιοι δημιούργησαν με τις λεγόμενες πολιτικές της διάσωσης και των προγραμμάτων;
Για ποιο ψωμί μιλάμε σήμερα, όταν οι μισθοί και οι συντάξεις έχουν κοπεί στο μισό, ενώ την ίδια ώρα ούτε λέξη για κούρεμα των δανείων που έχει πάρει ο κόσμος; Ψάχνουν μέσα από αλχημείες να βρουν λύσεις για τα κόκκινα δάνεια, στην ουσία όμως, καλούν τον κόσμο, είτε τώρα, είτε μετά από 30 χρόνια να τους πληρώσουν τα δανεικά. Μα είναι δυνατόν, τη στιγμή που οι τράπεζες έχουν πάρει τόσα δισεκατομμύρια, από το αίμα μας, για να σωθούν, όπως λένε, να μην δέχονται να κουρέψουν τα δάνεια του κόσμου; Πως θα πληρώσεις σήμερα ένα δάνειο, όταν ο μισθός έχει πέσει κατά 40%, η φορολογία έχει φτάσει στα ύψη και η τραπεζική δόση εξακολουθεί να είναι η ίδια; Αυτά δεν είναι λογικά πράγματα…
Για ποιο ψωμί μιλάμε σήμερα, όταν οι μανάδες αφήνουν τα παιδιά τους στα ιδρύματα, να τα μεγαλώσουν; Αυτή η εποχή, η εποχή της εξαθλίωσης και της απόλυτης φτώχειας, αναβίωσε τους βρεφοσυλλέκτες μια άλλης εποχής. Τότε που οι μανάδες τα γεννούσαν και τα άφηναν στα ειδικά κουτιά, έξω από τα μαιευτήρια.
Για ποιο ψωμί μιλάμε, όταν το μεροκάματο έχει καταντήσει ξεροκόμματο, ζητιανιά, κι αν το βρεις κι αυτό είναι θαύμα…
Για ποιο ψωμί μιλάμε, όταν οι γύπες του ΔΝΤ και του Βερολίνου στέκονται από πάνω μας και δεν μας αφήνουν να πάρουμε ανάσα. Μόλις μας δουν να αναπνεύσουμε, μας βουτάνε ξανά το κεφάλι στο νερό…Ως πότε όμως;
Για ποιο ψωμί μιλάμε όταν το Δ΄ ΡΑΪΧ έχει βάλει στόχο να στήσει νέα Άουσβιτς, νέα Νταχάου, νέα στρατόπεδα πεινασμένων, στο όνομα της γερμανικής οικονομικής ευημερίας.
Για ποια ελευθερία ή ελευθερίες μπορούμε να μιλάμε όταν μας έχουν δεμένους χειροπόδαρα; Το ισχυρό δίκτυο των δανειστών μπορεί και ελέγχει το σύνολο των ΜΜΕ για να περνάνε τις απόψεις τους, για το πόσο καλά είναι τα μνημόνια και πόσο πολλά προσφέρουν στον τόπο. Οι Γκεμπελίσκοι ήταν και είναι πάντα εδώ. Μας μιλάνε κάθε βράδυ από τα παράθυρα του σκότους και μας λένε ότι οι…Γερμανοί ξανάρθαν για το καλό μας.
Το καλό μας είναι να μας αφήσουν ήσυχους, να ξεκουμπιστούν και να σηκωθούν να φύγουν από εδώ τα νέα ES- ES, που καθημερινά σκοτώνουν κόσμο, λεηλατούν περιουσίες, φυλακίζουν κόσμο για τα λίγα που χρωστάει, ενώ την ίδια δεν ακουμπάνε τα μεγάλα ψάρια από τις διάφορες λίστες όπως ομολογούν οι ίδιοι οι οικονομικοί εισαγγελείς.
Για ποια ελευθερία μιλάμε, από τη στιγμή που μόλις αποφασίσουν, είτε μαθητές, είτε φοιτητές, είτε εργάτες, είτε αγρότες να διαδηλώσουν για τη φτώχεια τους και τα αιτήματα τους, να τους περιμένουν με τα…βαϊων και κλάδων οι δυνάμεις καταστολής;
Ζούμε, δυστυχώς, την εποχή της απόλυτης αυταρχικότητας. Η κοινωνία, κατά εντολή των ΔΝΤουδων είναι σιδηροδέσμια, είναι φυλακισμένη και θα πρέπει να σπάσει αυτά τα δεσμά και θα τα σπάσει μόνο αν ξεσηκωθεί, μόνο αν σηκωθεί από τον καναπέ, μόνο αν βγει δυναμικά στο δρόμο. Σήμερα και πάλι είναι επίκαιρη η φράση: «Η με τις αλυσίδες ή με τα όπλα». Με τα όπλα της ψυχής, με τα όπλα του αγώνα, με τα όπλα που μπορεί και διαθέτει η εργατιά, η αγροτιά, οι μαθητές, οι φοιτητές για να σηκώσουμε την ήλιο λίγο ψηλότερα…
Και έρχομαι στο άλλο μεγάλο αίτημα του Νοέμβρη, την ΠΑΙΔΕΙΑ. Την ταλαίπωρη παιδεία… Χιλιάδες οι αγώνες, πολλοί οι νεκροί, κι όμως φτάσαμε σήμερα σε αυτό το κατάντημα. Η Παιδεία είναι ένα πουκάμισο, αδειανό… Παιδεία χωρίς δασκάλους, χωρίς καθηγητές, χωρίς μαθήματα… Παιδιά που χάνουν χρόνο περιμένοντας να έρθουν οι λύσεις, που δεν έρχονται… Φοιτητές με Πανεπιστήμια και ΤΕΙ που υπολειτουργούν.
Και για οικονομική ενίσχυση ούτε λόγος. Ίσα- ίσα κόβουν κι από πάνω κάθε μέρα που περνάει, εξαθλιώνοντας παιδιά, γονείς, καθηγητές και δασκάλους.
Πώς να διδάξει σωστά ένας εκπαιδευτικός όταν ο μισθός δεν το φτάνει να ζήσει ούτε για 15 μέρες;
Πως να μάθει γράμματα ένα παιδί, όταν ο γονιός δεν έχει πλέον να πληρώσει τα προς τα ζην , πόσο μάλλον για φροντιστήρια;
Πώς να λειτουργήσει σωστά ένα σχολείο όταν δεν υπάρχουν τα βασικά;
Κι όλα αυτά είναι απόρροια των προγραμμάτων διάσωσης, των προγραμμάτων που έφεραν και μας φόρεσαν οι ξένοι και ντόπιοι καλοθελητές, με μερικούς από δαύτους μάλιστα να ζητάνε σήμερα και τα ρέστα… Λίγη ντροπή, λίγη τσίπα…Κανονικά θα έπρεπε να είχαν περάσει από ειδικό δικαστήριο, για να μην πω λαϊκό…
Ένα άλλο μέτωπο που καλείται να αντιπαλέψει σήμερα ο λαός είναι τα φίδια του φασισμού, που βρήκαν πρόσφορο από την οικονομική κρίση έδαφος και βγήκαν πάλι για σεργιάνι, για να σκορπίσουν το μίσος και το θάνατο.
Κι όσοι έχουν παρασυρθεί, και λένε ότι δεν ήξεραν με ποιους είχαν να κάνουν, τώρα πια ξέρουν και δεν υπάρχει καμία δικαιολογία.
Οι ντόπιοι φασίστες, συνεχιστές των Χιτών, των ταγματασφαλιτών, των γκεσπαμπιτών, των Απριλιανών, βρήκαν την ευκαιρία και έβγαλαν από το ντουλάπι τους τα σύμβολα του θανάτου, τις σβάστικες και όλα τα λάβαρα του Γ’ ΡΑΪΧ, που έπνιξαν την Ευρώπη στο αίμα.
Τώρα δεν πρέπει να αφήσουμε όλους αυτούς τους αιμοδιψείς να κάνουν και πάλι τα ίδια. Ο λαός πρέπει να τους απομονώσει και να τους στείλει από και που ΄ρθαν. Όχι άλλος Φασισμός, όχι άλλο Ναζισμό, είτε ντόπιος, είτε ξένος.
Ο Νοέμβρης και το Πολυτεχνείο δείχνουν ξεκάθαρα το δρόμο. Μόνο με αγώνα, μόνο αν ματώσουμε θα δούμε άσπρη μέρα, θα δούμε να έρχεται η ΞΑΣΤΕΡΙΑ, θα βάλουμε τέλος στους σύγχρονους τυράννους, θα βάλουμε φραγμό στο νέο οικονομικό ΝΑΖΙΣΜΟ και Φασισμό.
Τιμή και Δόξα στους αγωνιστές του Πολυτεχνείου. Τιμή και δόξα στην αγωνιζόμενη νεολαία. Τιμή και Δόξα σε όσους αντιστάθηκαν στο Φασισμό. Τιμή και Δόξα σε όσους αντιστέκονται στις Χούντες.
Για δέκατη τέταρτη συνεχόμενη χρονιά η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στα Ανώγεια θα τιμήσει την επέτειο του Πολυτεχνείου και τους νεκρούς του ματωμένου Νοέμβρη του 1973.
Θα ψαλεί επιμνημόσυνος δέηση την ερχόμενη Δευτέρα 17 Νοεμβρίου στις 9.30 π.μ και στη συνέχεια ο π.Ανδρέας Κεφαλογιάννης σε ένα συγκινητικό και πύρινο κήρυγμα του θα μιλήσει για την εξέγερση των φοιτητών και τα μηνύματα της επετείου που παραμένουν επίκαιρα μέχρι και τις μέρες μας.
Πρόκειται για την μοναδική εκκλησία σε όλη την Ελλάδα, που τιμά την επέτειο από το 2000 οπότε και καθιερώθηκε η συγκεκριμένη εκδήλωση.
Καλούνται όλοι οι Ανωγειανοί να τιμήσουν με την παρουσία τους την εκδήλωση μνήμης και τιμής σε ανθρώπους που ύψωσαν το ανάστημα τους και αντιτάχθηκαν στην Χούντα των Συνταγματαρχών που στερούσε τις ελευθερίες του Ελληνικού λαού για επτά χρόνια. Στο πρόσωπο των φοιτητών θα τιμηθούν και όλοι όσοι έχασαν τη ζωή τους ή εξορίστηκαν στη διάρκεια της μαύρης επταετίας.
Οι μαθητές της πρώτης Λυκείου Ανωγείων προετοιμάζονται εδώ και αρκετές ημέρες για τις εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για την ιστορική επέτειο του Πολυτεχνείου την ερχόμενη Δευτέρα 17 Νοεμβρίου.
Τα δυο τμήματα της πρώτης τάξης που αριθμούν 31 μαθητές θα συμμετέχουν στις εκδηλώσεις, κάτι που γίνεται στα Ανώγεια στο σχολείο για παραπάνω από τρεις δεκαετίες.
Θα παρουσιάσουν το χρονικό της εξέγερσης του Πολυτεχνείου μέσω γραπτών ιστορικών κειμένων, ποιημάτων και μουσικών τραγουδιών.
Την Δευτέρα το πρωϊ στις 10.30 π.μ η εκδήλωση θα λάβει χώρα στο αμφιθέατρο του Δημοτικού σχολείου για τους μαθητές και η ίδια παράσταση θα παρουσιαστεί και το βράδυ στις 9 μ.μ με ανοιχτές τις πύλες για όλους τους Ανωγειανούς.
Την Κυριακή 16 Νοεμβρίου στις 2 τα ξημερώματα θα γίνει από τους μαθητές και η γνωστή λαμπαδηδοφορία όπου θα γυρίσουν όλο το χωριό με αναμμένες δάδες τραγουδώντας συνθήματα συμβολικά τις πρώτες πρωινές ώρες που εισέβαλε και το τάνκ στην πύλη του Πολυτεχνείου.
Τα αποτελέσματα των πρόσφατων ερευνών μου στην Κρήτη υπήρξαν πολυσήμαντα για τη Μεγάλη Κρητική Επανάσταση των ετών 1866 – 1869, ειδικότερα για την ανατίναξη της Μονής Αρκαδίου και για τον πυρπολητή της Μανόλη Σκουλά.
Υπάρχουν και οι επετειακές μαρτυρίες. Στα «Ἱστορικά Σημειώματα Προξενικοῦ Πράκτωρος Ρωσσίας Ρεθύμνης Γεωργίου Ζαχ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗ» (1800 ci. – 1899), χαρτόδετο χειρόγραφο διαστ. 11 Χ 15 εκ., έχει διασωθεί αυτόγραφη μαρτυρία με τίτλο «ΑΡΚΑΔΙ 1866», σύμφωνα με την οποία «κατέστησαν [οἱ ἥρωες] τὸ ὄνομα τῆς [Κρήτης] περίπυστον, διεκήρυξεν ἀνὰ γῆν καὶ οὐρανόν τὸ Ἀρκάδι. Ἀντικατοπτρίζει τοὺς θυσιασθέντες μετά τοῦ λεοντόθυμου ποὺ ἔθεκεν πῦρ Ἐμμανουήλ Σκουλᾶ ἀνδρός ἀγωνισαμένου ὑπέρ τοῦ άνθρωπίνου δικαίου». Πρόκειται για μεταφρασμένο απόσπασμα από τον ξένο περιοδικό Τύπο εκείνων των χρόνων.
Αλλά την πιο περίεργη, πρωτοφανή και μοναδική στον κόσμο για τον τρόπο της έκφρασής της μαρτυρία, την έδωσε ο Τιμολέων Αμπελάς, νομικός, δικαστικός, χαρακτηριστικός τύπος διανοούμενου της εποχής, ιστορικός, λογοτέχνης, θεατρικός συγγραφέας, στο θεατρικό του έργο: «Οἱ μάρτυρες τοῦ Ἀρκαδίου», που ανεβάστηκε στη σκηνή στις 31 Ιανουαρίου του 1867 στη Σύρο, τρεις μήνες δηλαδή μετά την ανατίναξη του Αρκαδίου. Στον επίλογο της 4ης πράξης ο Τ. Αμπελάς διά του ηγουμένου Γαβριήλ απευθύνεται στον νεαρό επαναστάτη αμέσως μετά τη μεγάλη συναπόφαση: «Εἰς σὲ Σκουλᾶ θ’ ἀνατεθῇ τὸ ἔργον». Στην Ε΄ πράξη του ίδιου έργου ο ανθυπολοχαγός του ελληνικού στρατού Ιωάννης Δημακόπουλος, συμπολεμιστής στο Αρκάδι, ανακαλύπτει τη σορό του πυρπολητή και αναφωνεί: «Σκουλᾶ νεκρέ, νέος Καψάλης ἔγεινες!». Πρέπει να σημειωθεί, αναφέρει ο συγγραφέας στην εισαγωγή του έργου του «ὅτι ἐν τῇ κατὰ πρῶτον διδαχῇ τοῦ δράματος τούτου, τὴν 31 Ἰανουαρίου 1867 ἔλαβον μέρος, ἑκουσίως προσφερθέντα πολλά γυναικόπαιδα καὶ γηραιοί Κρῆτες […], δράματος, προτιθεμένου νὰ ἐξεικονίσῃ πρᾶξιν, ἧς πιθανόν θύματα νὰ ἦσαν ἤ ἥρωες καὶ πράκτορες ἅμα!».
Στο τελευταίο φύλλο του δημοσιεύματος του Τιμ. Αμπελά, Οι Μάρτυρες του Αρκαδίου, στο αντίτυπο που φυλάσσεται στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κρήτης (Κλειστές Συλλογές, Βιβλιοθήκη Ερρίκου Μοάτσου), έχει επικολληθεί επιστολικό δελτάριο του Μητροπολίτη Κρήτης Τιμόθεου Βενέρη. Στο χειρόγραφο σημείωμά του ο Κρήτης Τιμόθεος, όπως υπογράφεται, δηλώνει ότι επιστρέφει «ευγνώμων» το βιβλίο που είχε δανειστεί και συμβουλευτεί, γεγονός που σημαίνει ότι γνώριζε πολύ καλά τα γεγονότα τα σχετικά με την ανατίναξη της Μονής του Αρκαδίου και για τον πυρπολητή της Μανόλη Σκουλά.
Είχα τη σπάνια τύχη να εντοπίσω στην Κρήτη έντυπα και χειρόγραφα της προσωπικής Βιβλιοθήκης και του Αρχείου του δασκάλου των Ανωγείων και Γαριβαλδινού Επαναστάτη, Μανόλη Σκουλά.
Σε ένα από τα έντυπα αυτά, για να τονιστεί η σημασία που είχαν για τον νεαρό διανοούμενο και μαχητή διασώθηκε η χειρόγραφη αφιέρωση του Menotti Garibaldi, πρωτότοκου γιου του διεθνούς επαναστάτη Giuseppe Garibaldi με τις φράσεις «insieme nella libertà, uniti alle battaglie» (μαζί στην ελευθερία, ενωμένοι στις μάχες). MICHELE SARTORIO, NUOVO VOCABOLARIO GRECO – ITALIANO, MILANO 1852).
Η Βιβλιοθηκη, την ώρα που γράφονται οι γραμμές αυτές, περιέχει είκοσι πέντε έντυπα που έχουν εκδοθεί από το 1564 ὼς το 1865. Όλα τα βιβλία φέρουν τη σφραγίδα του Ἐμμανουήλ Σκουλᾶ με την ιδιότητα του δημοδιδασκάλου στο Δημοτικό Σχολείο της Σύρου και αυτή του επαναστάτη Γαριβαλδινού. Σε ορισμένα δημοσιεύματα υπάρχει και η ιδιόχειρη υπογραφή του καθώς και μικρή απλή σφραγίδα με το αρχικό του ονόματός του και το επώνυμο. Τα χειρόγραφα σημειώματα και οι οποιεσδήποτε σημειώσεις και παρατηρήσεις του αποτελούν αντικείμενο ξεχωριστής μελέτης. Στο Αρχείο του υπάρχουν ήδη τρεις επιστολές γραμμένες σε τρία λυτά φύλλα, οι δύο εκ των οποίων είναι χρονολογημένες. Σε άλλη αρχειακή κατηγορία περιέχονται τα Ημερολόγιά του των κρίσιμων χρόνων 1865, 1866, εκδόσεις Βενετίας (Ἐκ τῆς Ἑλληνικῆς Τυπογραφίας τοῦ Φοίνικος). Οι πληροφορίες και οι ειδήσεις των Ημερολογίων αποτελούν σημαντική συμβολή στην ιστορία της Μεγάλης Κρητικής Επανάστασης του πρώτου έτους 1866. Σε μια άλλη κατηγορία που την επέγραψα Έγγραφα, κατέταξα τις Περιλήψεις Ρωμαϊκοῦ Δικαίου, του έτους 1865, όταν ο Σκουλάς ήταν ήδη φοιτητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Όθωνος. Στην ίδια κατηγορία συμπεριέλαβα τις χειρόγραφες σημειώσεις του Συνεσίου, Εἰς τὸν Αὐτοκράτορα Ἀρκάδιον, Περί Βασιλείας. Ιδιαίτερη αξία έχουν Τὰ Ἱστορικά Σημειώματα του προξενικού πράκτορος Ρωσσίας Ρεθύμνης Γεωργίου Ζαχ. Σκουλούδη για τα οποία έγινε λόγος. Τέλος στο Αρχείο Τύπου ανακαλύφθηκαν τα φύλλα τεσσάρων εφημερίδων, «Ἐθνοφύλαξ», 6 Αὐγούστου 1864 – «Εὐαγγελισμός», 29 Αὐγούστου 1864 – «Πρωινός Ταχυδρόμος», 5 Νοεμβρίου 1864 και Ἡ Νέα Γενεά, 24 Ἀπριλίου 1865).
Τα ερευνητικά αποτελέσματα υπήρξαν πράγματι εντυπωσιακά. Όπως είναι ευνόητο, οι ερευνητικές δράσεις αναπόφευκτα στράφηκαν στα Ιστορικά Αρχεία της Αθήνας και του Εξωτερικού, σε αρχειακές συλλογές του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας, των Κρατικών Αρχείων Βενετίας και Τεργέστης.
” Ο Μανόλης Σκουλάς και οι συμπολεμιστές του, σύντροφοι, εθελοντές, επαναστάτες, έγιναν στάχτη στο πυρπολημένο Αρκάδι από το κέντημα του τσεπανέ «με μια μπιστόλα ασημωτή του Κούντη του Δημήτρη» (Κεφαλογιάννη) που είχε στα χέρια του ο αδικαίωτος πυρπολητής.
Η Κρητική Αυτοδιοίκηση, η Περιφέρεια Κρήτης, η Κρητική Εκπαίδευση, η Εκκλησία της Κρήτης και η Ελληνική Πολιτεία (και η Ακαδημία Αθηνών, ιδιαίτερα αυτή, γιατί φέρει την κύρια ευθύνη της απόκρυψης της αλήθειας, όπως και η Εκκλησία της Κρήτης), οφείλουν να εγκαταλείψουν τη σιωπή τους, να αναγνωρίσουν, μετά από τόσες καθυστερήσεις, την ιστορική αλήθεια, να τιμήσουν τον πραγματικό πυρπολητή της ιστορικής Μονής Αρκαδίου και να αποδώσουν δικαιοσύνη.
Τελικά είναι υπό αναζήτηση οι σχέσεις της δικαιοσύνης και της ιστορίας (κα της πολιτικής, ειδικότερα αυτής στις διάφορες εκφάνσεις της μέσα στην πορεία του χρόνου – κινήματα, δικτατορίες …) οι οποίες όχι λίγες φορές φαίνεται να μοιάζουν πολύπλοκες, δυσδιάκριτες και, ενδεχομένως, μη αναγνωρίσιμες. Ωστόσο, οι επιστήμες αυτές, η δικαιοσύνη και η ιστορία χρησιμοποιούν, ασχολούνται και αξιολογούν κοινά αποδεικτικά στοιχεία, όπως είναι τα τεκμήρια, οι πηγές και όχι λίγες φορές, ενδείξεις ακόμη και προφορικές εκθέσεις. Η ετυμηγορία, όπως αυτή εκφράζεται μέσω της δικαιοσύνης και η ιστορική αλήθεια πέρα από τη διαμεσολάβηση και τις πολιτικές περιπέτειες του τόπου διασταυρώνονται και αναδεικνύουν το πραγματικό γεγονός.
Τα χειρόγραφα, οι πηγές, ο τύπος της εποχής είναι διάσπαρτα σε όλη την Κρήτη και όχι μόνο στη Μεγαλόνησο. Η συστηματική αναζήτησή τους, η φροντίδα για τη συλλογή τους και προπαντός η αγάπη για τον μεγάλο Ανωγειανό διανοούμενο επαναστάτη είναι τα ισχυρά κίνητρα που κάθε φορά μας αποζημιώνουν καθώς ανακαλύπτουμε και κρατάμε στα χέρια μας ό,τι πολύτιμο εκείνος χρησιμοποιούσε. Ο Εμμανουήλ Σκουλάς δημοδιδάσκαλος, Γαριβαλδινός, όπως ο ίδιος υπέγραφε στα χειρόγραφα και στα βιβλία του, είναι ζωντανός στις μαρτυρίες των συγχρόνων του, στα προσφιλή του αντικείμενα, στα ημερολόγιά του, στα χειρόγραφά του, στα βιβλία του (ακόμη και με τα όπλα του, κυριολεκτικά και μεταφορικά) και κινείται ανάμεσά μας διαχρονικός και επίκαιρος για να τονίζει την αναγκαιότητα της συνάρθρωσης της Παιδείας με την Επανάσταση και την Αντίσταση.”
— Απόσπασμα από την παρουσίαση του βιβλίου του στα Ανώγεια, στις 7 Νοεμβρίου του ομ. Καθηγητή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Απόστολου Γ. Παπαϊωάννου.