Τελευταία Νέα
*Του Βασίλη Καλέντη, συνταξιούχου οδοντίατρου
Σάββατο πρωί, παραμονή Παναγίας..
Η είδηση του θανάτου σου συγκλονιστική, κεραυνός εν αιθρία, ξαφνικό, αναπάντεχο, ταρακουνιέται όλο το «είναι μου». Φίλε Ανδρέα στο μυαλό μου έρχονται αυτόματα πολλές παιδικές αναμνήσεις. Στην ίδια γειτονιά γεννημένοι και αναθρεμμένοι. Παρέα μαζί πηγαίναμε να βοσκήσουμε τα ζώα «στο μαντράκι» στου «ρέκτρα» στη «καψίλα» κλπ. Μαζί στην ίδια γειτονιά παίζαμε και ζήσαμε τα παιδικά μας χρόνια που σημαδεύουν και χαράσσουν την μνήμη κάθε ανθρώπου και τον ακολουθούν σε όλη του τη ζωή.
Ακολουθήσαμε και οι δυο μας το δρόμο της Επιστήμης. Εσύ βέβαια ανέβηκες τα δύσκολα και καλύτερα σκαλοπάτια της επιστήμης και είχες μια εντυπωσιακή ανέλιξη φθάνοντας στο υψηλότατο επίπεδο της επιστήμης, Καθηγητής Χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (μέγιστη τιμή και καταξίωση). Σπουδές και συγγραφικό έργο θα τα αναφέρουν άλλοι.
Φίλε Ανδρέα η πείρα μου με δίδαξε ότι ένας επιστήμονας είναι ολοκληρωμένος όταν έχει τρεις αξίες : 1) ήθος 2) αξιοσύνη και 3) προσφορά. Αυτά είχες σε περίσσευμα μέσα σου. Αυτά συνέβαλλαν να καταξιωθείς όχι μόνο στη κοινωνία την Ανωγειανή αλλά ευρύτερα σε όλη την ιατρική κοινότητα και την ευρύτερη που έζησες και μεγαλούργησες.
Φίλε Ανδρέα φεύγεις απόλυτα ήσυχος ότι έκανες το χρέος σου και με το παραπάνω. Γι’ αυτό όλοι εμείς που σε ζήσαμε από παιδί θα νιώθουμε υπερήφανοι, οι δικοί σου ακόμη περισσότερο υπερήφανοι και όλη η κοινωνία η Ανωγειανή και μη για την θαυματουργή δράση του χειρουργικού σου νυστεριού. Θα σε θυμούμαστε για πάντα. Φίλε Ανδρέα τα Ανώγεια θα σε θυμούνται πάντα…
Καλό ταξίδι ο παιδικός σου φίλος,
Βασίλης Καλέντης
«Πιο δύσκολη ανασκαφή δεν έχω κάνει», λέει από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής η δρ Εφη Σαπουνά-Σακελλαράκη για τη φετινή έρευνα στη Ζώμινθο της Κρήτης και εξηγεί: «Δεν είναι μόνο ότι είναι εκτεταμένη και σε πολλές φάσεις, αλλά και όλοι οι περιορισμοί της πανδημίας, η μεταδοτικότητα, οι μεταλλάξεις της».
Υπό αυτές τις συνθήκες, η ομάδα ξεκίνησε στις 15 Ιουλίου και καθημερινά ακολουθεί την ίδια διαδρομή για να φθάσει στο εντυπωσιακό υψόμετρο των 1.200 μέτρων, 7 χιλιόμετρα από τα Ανώγεια.
Σίγουρα είναι εμφανώς μειωμένη από τα προηγούμενα χρόνια. «Εξι μόνο εργάτες, ενώ τις άλλες χρονιές είχαμε 60, μόνο ένας αρχαιολόγος –ο Δημήτρης Κοκκινάκος– αντί για 7. Παρ’ όλα αυτά, έχουμε όλες τις ειδικότητες (αρχιτέκτονα, συντηρητή, φωτογράφο, σχεδιαστή) στην ανασκαφή. Ομως δεν πήρα κανέναν ανεμβολίαστο, δεν ήθελα να διακινδυνεύσω τίποτα. Ηδη οι συνθήκες είναι δύσκολες λόγω της COVID-19 αλλά και της ζέστης», λέει στην «Κ» η ανασκαφέας, που ολοκληρώνει τις έρευνες την ερχόμενη εβδομάδα.
Το Μήνυμα του δημάρχου Ανωγείων, Σωκράτη Κεφαλογιάννη, για την απώλεια του Ιατρού – Καθηγητή Ανδρέα Ιωάννου Μανουρά:
ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΔΡΕΑ ΜΑΝΟΥΡΑ του ΖΩΝΟΓΙΑΝΝΗ
Η είδηση για το πρόωρο φευγιό σου από τη ζωή Ανδρέα Ιωάννη Μανουρά έφτασε στα Ανώγεια, διαδόθηκε σαν αστραπή και μας βύθισε στο πένθος όλους.
Εσύ Γιατρέ μας, καταλαβαίνεις γιατί….
Ξέρεις την αγάπη, τα βαθιά αισθήματα και την ανυπόκριτη εκτίμηση που τρέφουν για σένα οι συγχωριανοί…. Δίκαια.
Χρόνια Πολλά!- Ιερός Ναός Παναγίας, Περαχώρι, Ανώγεια
“Στα δύσκολα ο άνθρωπος, καθημερνή κι αργία,
δυο λέξεις λέει πάντοτε, Μάνα και Παναγία.”
“Ω, Εσύ των Ουρανών η πλατυτέρα,
που αγκάλιασες τα έθνη και τους λαούς,
των λαών και των εθνών η θεία Μητέρα,
π’ όλους της γης ξεχείλισες τους ναούς.
Μάνα, π’ αγνάντια μου είσαι ως θερισμένη
απ’ αστάχυα χλωμότατη πλαγιά,
κ’ είσαι κ’ η Ελλάδα, κ’ είσαι η Κοιμωμένη
με σταυρωτά τα χέρια Παναγιά
Μάνα, που ο νους Σου μοναχά το ξέρει
αν, αντίκρυ στην αγία Σου εντολή,
η καρδιά μου δεν είναι ως περιστέρι
αθώα, δοκιμασμένη και καλή.
δώσε την ώρα τούτη (κ’ είναι τώρα
π’ αγγίζουμε τον ύστερο βυθό
κι αργοσημαίνει η προαιώνια ώρα)
στην άγια εντολή Σου να σταθώ
ανύσταχτος, στην άκρη γινώμενος
αγρύπνια μιαν απέραντη ματιά, σαν ο Ιησούς Χριστός Εσταυρωμένος, σαν οι Άγιοι Παίδες μέσα στη φωτιά!”
Ποίημα: Άγγελος Σικελιανός
Φωτογραφία: Γιώργος Νταγιαντάς

Την Δευτέρα 16 Αυγούστου θα αποχαιρετήσουν τα Ανώγεια, καθώς και οι φίλοι και οι άνθρωποι που ευεργέτησε, τον Ομότιμο καθηγητή χειρουργικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ανδρέα Μανουρά, που “έφυγε” από τη ζωή χθες, 13 Αυγούστου, ανήμερα της επετείου του Ολοκαυτώματος.
Η κηδεία του θα γίνει στην Αθήνα στις 11 π.μ από τον Ιερό Ναό Παμμέγιστων Ταξιαρχών στο κοιμητήριο του Χολαργού. Παράκληση της οικογένειας είναι αντί στεφάνων, τα χρήματα να δοθούν στο Σύλλογο Φίλων παιδιών με καρκίνο “ΕΛΠΙΔΑ”
Εκατοντάδες είναι τα μηνύματα που έλαβε η ΑΝΩΓΗ, στους επίσημους λογαριασμούς της σε Facebook και Instangram, στα οποία Ανωγειανοί και φίλοι του χωριού αποχαιρετούν έναν σπουδαίο επιστήμονα, που προσέφερε τα μέγιστα σε ανθρώπους που είχαν πραγματική ανάγκη μη λογαριάζοντας ποτέ το χρηματικό κόστος. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι κάθε σπίτι στα Ανώγεια έχει και μια μικρή ιστορία να πει για την βοήθεια που προσέφερε ο εκλιπών σε στιγμή που υπήρξε ανάγκη, αλλά και πόσες ζωές συνεχίστηκαν με χαμόγελο χάρη στη δική του παρέμβαση.
Θλιμμένος στέκει από χθες και ο πλάτανος στο αγαπημένο του Μεϊντάνι, όπου κάτω από τη δροσιά του, κάθε καλοκαίρι, ο Ανδρέας Μανουράς, έπαιζε την αγαπημένη του “μπιρίμπα” με φίλους, σε επικές “μονομαχίες”, με φωνές και λεκτικές διαμάχες, που πάντα όμως ολοκληρώνονταν με πλατιά και ζεστά χαμόγελα, για μια ακόμη όμορφη παρέα που θα παρέμενε αιώνια ανάμνηση.
Ας κρατήσουμε το καθαρό του βλέμμα και τη διαρκή αγωνία του για προσφορά και αγάπη, παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές των Ανωγειανών επιστημόνων, που πατώντας στα χνάρια του δεν θα έχουν μόνο επαγγελματικό κύρος, αλλά το κυριότερο, τον απόλυτο σεβασμό όλων των απλών ανθρώπων, που ξέρουν να εκτιμούν και να υμνούν εσαεί τους υπέροχους και ανιδιοτελείς ανθρώπους. Τους ανθρώπους σαν εσένα, Ανδρέα του Ζωνογιάννη.
Ας είναι ανάλαφρο το τιμημένο χώμα που θα σε σκεπάσει. Καλό ταξίδι στο φως και στο άπειρο…
*Του Γιώργη Μπαγκέρη
Tο πρώτο και νεότερο θύμα της ναζιστικής θηριωδίας στο Ολοκαύτωμα των Ανωγείων, ο οχτάχρονος Στεφανής Ξυλούρης – 13 Αυγούστου 1944
Μια τραυματική παιδική μου ανάμνηση.
Δίπλα μου έπεσε ο κολλητός παιδικός μου φίλος Στεφανής Ξυλούρης του Μπαμπακιό. Ερμηνεύσαμε λάθος τις οδηγίες εκκένωσης του χωριού από τις υπερήλικες γυναίκες και τα παιδιά και αντί να κατευθυνθούμε στο σχολειό όπου μας ήθελαν οι Γερμανοί να συγκεντρωθούμε πριν κάψουν το χωριό, πήραμε την αντίθετη κατεύθυνση προς τον Ψηλορείτη.
Η σφαίρα του βάρβαρου κατακτητή βρήκε τον Στεφανή και τον είδα να πέφτει αιμόφυρτος.
Κατατρομαγμένος, έτρεξα προς την πλατεία του Περαχωριού (το Λιβάδι) προστατευμένος από τα βράχια που, εντελώς τυχαία, κάλυπταν τη διαδρομή μου. Ακολούθησα από ‘κει τη φάλαγγα των γυναικόπαιδων, μαζί με την 78χρονη γιαγιά μου Αθανάσαινα, μαζί με τον σχεδόν συνομήλικό μου Μιχάλη του Στρατομανώλη στον δρόμο της προσφυγιάς. Αλλά αυτό είναι μια άλλη, καθόλου ευχάριστη ιστορία.
Μετά από 77 χρόνια, κοντά στη Δύση του βίου μου, καταθέτω την εξομολόγησή μου. Αντί να χαρώ που γλίτωσα, η παιδική μου ψυχή φορτώθηκε το βάρος της ενοχής, γιατί, ως κατά δύο χρόνια μεγαλύτερος, δεν τον προστάτεψα κατευθύνοντάς τον σωστά και ακόμα με στοιχειώνει αυτή η σκέψη όσο παράλογη και αν φαίνεται.
Ο πόλεμος, η ναζιστική απάνθρωπη αντίληψη, εκτός από ολοκαυτώματα, καταστροφές και θανατικό, τραυματίζει παιδικές ψυχές δια βίου.
Αγαπημένε μου φίλε Στεφανή, είμαι κιόλας 87 ετών. Εσύ θα ήσουν 85 αν δεν σε δολοφονούσαν οι Ούνοι. Δεν θα αργήσουμε να μονιάσουμε και τότε θα θα μπορέσω να δώσω εξηγήσεις και να ζητήσω συγχώρεση από την χαροκαμένη μάνα σου που τα ανθρωπόμορφα τέρατα εμπόδισαν να σε θάψει. Και με την ησυχία μας θα.μοιραστούμε τις παιδικές αναμνήσεις που μας έκλεψαν.
*Του Νίκου Σκουλά του “Φρουδά”
πρώην Υπουργού και ενεργού πολίτη