Χόντρος στην Κρήτη αποκαλείται το σπασμένο σιτάρι. Η ανάμειξη του με ξινισμένο γάλα, μας δίνει τον ξινόχοντρο, ένα από τα πιο γευστικά προϊόντα της Κρήτης, ένα υλικό που χρησιμοποιείται σε διάφορα τοπικά φαγητά. Στα Ανώγεια εδώ και πάνω από μια δεκαετία λειτουργεί και είναι διαρκώς αναπτυσσόμενη μια από τις καλύτερες και πιο παραδοσιακές μονάδες παρασκευής ξινόχοντρου. Δυο νέα παιδιά, τα αδέλφια Βασίλης και Μπάμπης Χαιρέτης (Φουνά) κρατούν στον τόπο ζωντανή την παραδοσιακή παρασκευή του χόντρου, παράγοντας το προϊόν με τα πιο αγνά τοπικά υλικά. Το γάλα των βοσκών του Ψηλορείτη δίνει και εδώ την πιο χαρακτηριστική “πινελιά” στον ξινόχοντρο, τοποθετώντας τον ψηλά στα εξαγώγιμα τοπικά προϊόντα των Ανωγείων, με χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο να τον αναζητούν κατά την παρουσία τους στον τόπο μας.

Η κορυφαία θέση που κατέχει στο Κρητικό εδεσματολόγιο ο ξινόχοντρος, οφείλεται όχι μόνο στην νοστιμιά αλλά και στην διατροφική αξία που έχει, καθώς συνδυάζει αρμονικά την πρωτεΐνη από το γάλα με τους μη επεξεργασμένους υδατάνθρακες από το αλεσμένο σιτάρι που περιέχει. Πολλές νοικοκυρές συνδυάζουν εξαιρετικά τον ξινόχοντρο και δημιουργούν γευστικές και θρεπτικές δημιουργίες,  φτιάχνοντας σούπα, ξινόχοντρο με σαλιγκάρια, ξινόχοντρο με χοιρινό, ξινόχοντρο με λαχανικά και άλλες συνταγές, καθώς είναι ένα προϊόν που μπορεί να ταιριάξει αρμονικά με πολλές άλλες τροφές.

Όπως αναφέρουν τα δυο αδέρφια Χαιρέτη, το πρόβειο γάλα φτάνει σε αυτούς αμέσως μετά το άρμεγμα από τις μάντρες του Ψηλορείτη. Στην συνέχεια θα τοποθετηθεί σε ανοξείδωτες λεκάνες, θα ζεσταθεί και θα ψηθεί στην κατάλληλη θερμοκρασία. Στο τέλος με τα χέρια πλάθεται με ξεχωριστό τρόπο για να πάρει το σχήμα με τον οποίο τον γνωρίζουμε και μπαίνει σε έναν ειδικό φούρνο που αφαιρεί την υγρασία για να στεγνώσει και να είναι έτοιμος για τυποποίηση. Οι ίδιοι διατηρούν την επιχείρηση τους λίγα μέτρα πριν την είσοδο του χωριού για όσους έρχονται από το Ηράκλειο. Εκεί είναι η τοποθεσία Δανούζα, που ετυμολογικά σημαίνει “Τα δώρα του Δια”, από το “δάνος” που σημαίνει δώρο και “ζα”  δηλαδή Δίας. Καθόλου τυχαία ή συμπτωματική και η περιοχή καθώς ο ξινόχοντρος ως ένα από τα πιο παραδοσιακά εδέσματα της Κρήτης, έλκει τις ρίζες του στην Αρχαιότητα, με τους Κρητικούς στη συνέχεια να συνεχίζουν αυτή τη μεγάλη παράδοση.

Η παραδοσιακή και πιο απλή Ανωγειανή συνταγή ξινόχοντρου αναφέρει: Σε 1,5 λίτρο βρασμένου νερού ρίχνουμε 150 γραμμάρια ξινόχοντρου. Μετά από 30 λεπτά ρίχνουμε αλάτι και προαιρετικά για όσους το επιθυμούν ψιλοκομμένη ντομάτα. Πέντε λεπτά αργότερα σβήνουμε την εστία. Για πιο αραιή σούπα ρίχνουμε περισσότερο νερό.

Δεν θα ήταν υπερβολή να αναφέρουμε επίσης, ότι αυτή η τροφή υπήρξε “σύμμαχος” και πολύτιμος φίλος των Ανωγειανών και κατ’επέκτασιν όλων των Κρητών στις δυσκολότερες περιόδους της ιστορίας του νησιού. Όλοι λίγο ή περισσότερο θα έχουμε ακούσει από παλιότερους στα Ανώγεια, ότι ο ξινόχοντρος υπήρξε ένα από τα κυριότερα εδέσματα που υπήρχαν στην μαύρη περίοδο της Ναζιστικής Κατοχής, καθώς οι Ανωγειανοί με το γάλα που διέθεταν μπορούσαν με λίγα υλικά και μικρό κόστος να θρέψουν τις πολυμελείς οικογένειες τους προσφέροντας τους μια τροφή που διέθετε όλες τις σημαντικές και θρεπτικές πηγές ενέργειας. Από εκείνη μάλιστα την περίοδο αναπτύχθηκε κατά κάποιον τρόπο και η “φαντασία” στις νοικοκυρές του κάθε σπιτιού, που έφτιαχναν πάντα και με κάποια άλλη μορφή τον ξινόχοντρο σε συνδυασμό με κάποιο άλλο έδεσμα. Έτσι το “δώρο του Δια”, άλλοτε χαρίζει τη νοστιμιά του προστιθέμενο σε άλλα εδέσματα όπως τα όσπρια, τους λαχανοντολμάδες ή τα γεμιστά και άλλοτε μαγειρεύεται σαν σούπα στον ζωμό του κρέατος, άλλοτε με χοχλιούς, με μελιτζάνες, με χοιρινό και πολλούς άλλους ακόμα συνδυασμούς.

Κλείνουμε με μια κουβέντα που μας είχε πει παλιότερα ένας αείμνηστος σήμερα, υπερήλικας τότε Ανωγειανός, σε μια συζήτηση για τοπικά εδέσματα κάτω από τον Πλάτανο του Μεϊντανιού.. “Ο ξινόχοντρος παιδιά μου είναι η τροφή των φτωχών, γιατί οι πλούσιοι δεν γατέχουνε να φάνε..!” Αξίζει λοιπόν όσοι δεν έχετε δοκιμάσει να το κάνετε άμεσα!

ΑΝΩΓΗ

O Δήμος Ανωγείων και η Σχολική Επιτροπή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Δήμου Ανωγείων θέλουν να ευχαριστήσουν τον Ανωγειανό επιχειρηματία που δραστηριοποιείται στο χώρο του τουρισμού κύριο Αθηναγόρα Ανδρεαδάκη του  Μηνά για την ευγενική του προσφορά στο 1ο και 2ο Νηπιαγωγείο Ανωγείων καθώς και  στο Δημοτικό Σχολείο Ανωγείων. Ο κύριος Ανδρεαδάκης συναισθανόμενος τις δύσκολες συνθήκες που υπάρχουν στον τόπο και ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες αλλά και τις ανάγκες των παιδιών των σχολείων γενικότερα, προχώρησε με δικά του έξοδα στην κατασκευή  θερμοπρόσοψης  εξωτερικά σε όλο το κτήριο των δύο νηπιαγωγείων στην αρχή της τρέχουσας σχολικής χρονιάς και στην προμήθεια με 2 τόνους πετρέλαιο θέρμανσης.

 Σημειώνεται ότι η θερμοπρόσοψη είναι ένα σύστημα εξωτερικής θερμομόνωσης με την εφαρμογή του οποίου επιτυγχάνεται σημαντική μείωση των λογαριασμών ψύξης-θέρμανσης, αναβάθμιση της αισθητικής της όψης του κτηρίου και  συντελεί στη μείωση της επιβάρυνσης του κτηρίου από τις θερμικές μεταβολές αυξάνοντας τη διάρκεια ζωής του κτηρίου.

Ο Δήμος Ανωγείων αλλά και η Σχολική Επιτροπή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ευχαριστούν  και δημόσια τον κύριο Αθηναγόρα Ανδρεαδάκη για τις ανιδιοτελείς αλλά και αλτρουιστικές αυτές πράξεις οι οποίες καταδεικνύουν την ευαισθησία  του  για τα παιδιά και το χώρο της εκπαίδευσης γενικότερα μα και συνάμα την αγάπη του για τον τόπο καταγωγής του. Ελπίζουμε τέτοιου είδους πράξεις να βρουν μιμητές.

Στην χρονιά με την μεγαλύτερη παραγωγή σε λάδι εντός των ορίων του Δήμου Ανωγείων αναδεικνύεται η φετινή, καθώς αναμένεται να ξεπεράσει οριακά τους 200 τόνους συνολικά, νούμερο που αποτελεί και ιστορικό ρεκόρ για το χωριό! Μιλώντας μόνο για τους Ανωγειανούς και τα ελαιόδεντρα που έχουν εντός των ορίων των Ανωγείων και όχι σε άλλες περιοχές όπως για παράδειγμα στο Ηράκλειο, τότε εύκολα καταλαβαίνουμε ότι για τους παραγωγούς η φετινή βεντέμα υπήρξε ευεργετική και μια σημαντική οικονομική ανάσα για πολλά νοικοκυριά. Η φετινή χρονιά είναι ακόμα καλύτερη, σύμφωνα με παλιότερους αγρότες με τους οποίους συνομιλήσαμε, ακόμα και από το 2000 όταν και η παραγωγή είχε φτάσει τότε στους 170 τόνους.

Παράλληλα με την ποσότητα, ονομαστή είναι και η ποιότητα του Ανωγειανού λαδιού, με το σύνολο του να είναι στις 2,2 μέχρι και 2,5 γραμμές, ενώ οι αναλύσεις από το Χημείο του Κράτους αναφέρουν ως πόρισμα ένα πολύ ειδικό άρωμα που έχει το Ανωγειανό λάδι, το οποίο δεν μπορούν να προσδιορίσουν από που προέρχεται. Πιθανότερο πάντως είναι το άρωμα αυτό να οφείλεται στο υψηλό υψόμετρο που έχουν τα Ανώγεια.

Μετά την κακοκαιρία των τελευταίων ημερών, αναμένονται καλύτερες ημέρες μέχρι τις αρχές Φεβρουαρίου, έτσι θα δοθεί η ευκαιρία στους αγρότες να ολοκληρώνουν τη συγκομιδή, καθώς σύμφωνα με τις εκτιμήσεις περίπου ένα 25% δεν έχει συλλεχθεί ακόμα. Οι καιρικές συνθήκες στα Ανώγεια είναι και ο σημαντικότερος ανασταλτικός παράγοντας που όλα αυτά τα χρόνια οι Ανωγειανοί μέσω του Αγροτικού Συνεταιρισμού τους δεν προχωρούν στο βήμα παραπάνω, για την τυποποίηση του λαδιού. Όταν δεν υπάρχει μια σταθερή παραγωγή αυτό δεν μπορεί να συμβεί, καθώς στα Ανώγεια υπάρχουν αρκετές χρονιές που λόγω χαμηλών θερμοκρασιών και χιονιού η παραγωγή λαδιού υποχωρεί σε δραματικά χαμηλά επίπεδα. Έτσι το λάδι κάθε χρονιάς μέσω του Συνεταιρισμού πωλείται σε εμπόρους χωρίς τυποποίηση του ονόματος Ανώγεια, αλλά αρκετές είναι και οι ποσότητες που αγοράζουν  κάθε χρόνο Ανωγειανοί που ζουν μακριά από τον τόπο και κυρίως στην Αθήνα.

Στυλοβάτης για τους παραγωγούς και ένα από τα πιο υγιή κύτταρα της τοπικής κοινωνίας είναι ο Αγροτικός Συνεταιρισμός, ένας από τους μόλις πέντε βιώσιμους Συνεταιρισμούς που λειτουργούν σε ολόκληρη την Κρήτη. Με έτος ίδρυσης το 1962, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Ανωγείων συμβάλλει εδώ και 55 χρόνια στην οικονομία των Ανωγείων και προσφέρει τις υπηρεσίες του σε πολλούς τομείς. Κατά την τελευταία δεκαετία ο Συνεταιρισμός εξοπλίστηκε με τα πιο σύγχρονα μηχανήματα, ενώ με απόφαση του συμβουλίου του αυτά δεν δουλεύουν ποτέ στο 100% των δυνατοτήτων τους. Με λίγα λόγια δεν δουλεύουν στο “φουλ” και δεν “ζορίζουν” το λάδι όπως αναφέρουν οι αγρότες, μια απόφαση που εξασφαλίζει ακόμη καλύτερη ποιότητα στο λάδι που βγαίνει!

Για περίπου 3 μήνες ο Αγροτικός Συνεταιρισμός είναι ανοιχτός και αναμένεται να παραμείνει μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου. Μέχρι και σήμερα μόνο στον Αγροτικό Συνεταιρισμό έχουμε 120 τόνους λαδιού με την παραγωγή να συνεχίζεται καθημερινά. Δέκα Ανωγειανοί δουλεύουν καθημερινά εκεί και για τέσσερις μήνες δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους για να εξυπηρετήσουν άμεσα τον παραγωγό. Ψυχή του Συνεταιρισμού είναι ο πρόεδρος του από το 2010 π.Ανδρέας Κεφαλογιάννης, όπως και οι άξιοι συνεργάτες του Νίκος Δακανάλης (Τρούμας) και Μάρκος Μέμμος. Μιλώντας με τον π.Ανδρέα για τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Ανωγείων ο ίδιος τονίζει τα εξής:

“Όλοι μας κοιτάζουμε το συμφέρον του Συνεταιρισμού μας και πως θα τον κρατήσουμε στα ίδια υψηλά επίπεδα και τα επόμενα χρόνια. Δεν είναι τυχαίο ότι συγκαταλέγεται στους πέντε βιώσιμους Συνεταιρισμούς της Κρήτης. Ευχαριστούμε τους Ανωγειανούς που τον στηρίζουν σε δύσκολες εποχές και τον έχουν πάντα ψηλά. Όλοι για τέσσερις μήνες δίνουμε και την ψυχή μας εδώ για να έχουμε τα καλύτερα αποτελέσματα και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε.” ολοκληρώνει.

Κλείνοντας αξίζει να αναφέρουμε ότι ο Αγροτικός Συνεταιρισμός, χωρίς να έχει υποχρέωση, συμβάλλει οικονομικά κατά το 50% στους ψεκασμούς που γίνονται μέχρι τον Σεπτέμβριο κατά  της  δακοκτονίας πληρώνοντας εργάτες που τους πραγματοποιούν. Έτσι τις τελευταίες δεκαετίες στα Ανώγεια δεν υπάρχει και δεν έχει καταγγελθεί κανένα πρόβλημα με τον δάκο. Παράλληλα κάθε χρόνο   σημαντικές ποσότητες σε λάδι προσφέρονται δωρεάν σε ασθενέστερες κοινωνικές ομάδες αλλά και σε υπηρεσίες, όπως ο Παιδικός Σταθμός, η Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου και άλλες, προσφέροντας έτσι σημαντικά εφόδια στην τοπική κοινωνία. Λάδι προσφέρεται και στην Εθνικό Ίδρυμα Νεότητας όπου φιλοξενούνται ασυνόδευτοι ανήλικοι κάθε χρόνο. Αξίζει λοιπόν να τον στηρίξουμε όλοι!

Eρευνα: Γιώργης Μπαγκέρης

Kάνουμε γνωστό στους κτηνοτρόφους ότι βάση της κατανομής των βοσκοτόπων που έγινε από τον ΟΠΕΚΕΠΕ για το έτος 2017 όσοι έχουν δηλώσει στην Ενιαία του 2017 ως έδρα εκμετάλλευσης το Δήμο, θα πρέπει να καταθέσουν στην Παγκρήτια Συνεταιριστική Τράπεζαμέχρι τις 15 Φεβρουαρίου 2018 το ποσό που αναλογεί στον καθένα ως μίσθωμα διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος αποκλεισμού από τις επόμενες κατανομές των βοσκότοπων και επίσης κινδυνεύει να χαθεί η επόμενη επιδότηση.

Τα στοιχεία λογαριασμού της Παγκρήτιας Συνεταιριστικής Τράπεζας στην οποία θα πρέπει να γίνεται η κατάθεση είναι τα εξής:

Αριθμός Λογαριασμού: 1120402-8

ΙΒΑΝ: GR64 0870 0980 0000 0001 1204 028

Κωδικός Αριθμός Εσόδου: 00.291-00.3418

Στην είσοδο του Δημαρχείο είναι αναρτημένοι οι πίνακες με τα ονοματεπώνυμα των υπόχρεων καθώς επίσης και τα ποσά που οφείλουν να καταβάλουν ως μίσθωμα.

Για επιπλέον πληροφορίες  μπορείτε να απευθυνθείτε στο Δήμο και στο τηλέφωνο 28340 32500

Το ξενοδοχείο- Spa « Delina Mountain Resort» στα Ανώγεια Ρεθύμνης προσφέρει τις παρακάτω θέσεις εργασίας: 1. Υπάλληλο στο παραδοσιακό καφενείο. 2. Υπάλληλο στην υποδοχή του ξενοδοχείου. 3. Καμαριέρα . 4. Χειρομαλάκτη(Μασέρ). Με πλήρη και με μερική απασχόληση. Προσφέρεται διαμονή και διατροφή. Τηλέφωνα επικοινωνίας : Τηλ:2834031701 Kιν : 6955696921 Αποστολή βιογραφικών: [email protected]