Τοπικά
Μετά τις 6 το απόγευμα της Δευτέρας 7 Ιανουαρίου, “επισκέφθηκε” τα Ανώγεια ο “Τηλέμαχος” και σε λιγότερα από δέκα λεπτά είχε ήδη στρώσει το χιόνι στο χωριό, με την θερμοκρασία να είναι στους 0 βαθμούς Κελσίου. Για μια ώρα (μέχρι τις 7 μ.μ) τα Ανώγεια δεν είχαν ηλεκτρικό ρεύμα, με την όποια βλάβη πάντως να αποκαθίσταται γρήγορα και το φως να επανέρχεται σχεδόν άμεσα.
Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το χιόνι θα ξεπεράσει τους 20 πόντους με την κακοκαιρία να αναμένεται να διαρκέσει μέχρι το πρωί της Τρίτης. Τα σχολεία αναμένεται να είναι κλειστά αύριο στα Ανώγεια, η σχετική απόφαση όμως θα ληφθεί οριστικά σήμερα μετά τις 10 μ.μ από τον Δήμαρχο Ανωγείων και το επιτελείο του και θα σας ενημερώσουμε για αυτήν. Η λογική και η εμπειρία πάντως δείχνει ότι τα σχολεία των Ανωγείων δεν θα ανοίξουν αύριο Τρίτη 8 Ιανουαρίου.
Ολόκληρος ο μηχανισμός του δήμου βρίσκεται σε ετοιμότητα, με τα μηχανήματα να είναι έτοιμα να ανοίξουν τους δρόμους και να ρίξουν αλάτι για την ολισθηρότητα.
Φωτό:Μανόλης Σαμόλης
Δημοσιεύθηκε σε: “Έφυγε” από τη ζωή η Καλλιόπη Μαυρογιάννη του Μπεογιωργιό σε ηλικία 59 ετών. Η νεκρώσιμος ακολουθία θα ψαλεί αύριο τρίτη 8 Ιανουαρίου στις 11 π.μ. στον Ιερό ναό Αγίου Ιωάννου. Η ΑΝΩΓΗ εκφράζει θερμά συλλυπητήρια στους οικείους της. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα την σκεπάσει.
Αναμνήσεις μιας άλλης ζωής…
07/01/2019
Ένα παιδί δεν ξεχνάει ποτέ. Έτσι έλεγαν οι παλιοί… Θα σας διηγηθώ μικρές ιστορίες μέχρι και 50 χρόνια πριν, όταν το χωριό µου προσπαθούσε να αναστήσει τον εαυτό του πάνω στα ερείπια των Γερμανών.
Η γειτονιά µας ήταν κλειστή. Στη μέση υπήρχε ένα χάλασμα (κατάλυμα), απομεινάρι του Ολοκαυτώματος. Εφτά οικογένειες, εφτά μητέρες. Η Μαρία, η Ασημένια, η Αργυρώ, το Ρηνάκι, η Θηρεσία, η Λουλουδιά και η Ελευθερία. Όλες μαζί είχαν 43 παιδιά.
Τα σπίτια ήταν μικρά, χτισμένα όπως όπως, δίπατα κυρίως. Το ισόγειο, που το έλεγαν κατώγι, ήταν η αποθήκη όπου υπήρχαν τα ξύλα, το λάδι, το κρασί, τα ζώα, ο αχυρώνας. Στον όροφο έμενε η οικογένεια. Ο ένας πάνω στον άλλο δηλαδή. Το εργαστήρι υφαντικής της μητέρας και αργότερα της αδελφής απαραίτητο στο κάθε σπίτι. Μια μικρή καμινάδα στη γωνιά του σπιτιού για θέρμανση και μαγειρική µε ξύλα φυσικά. Υπήρχε και μια εσοχή στον τοίχο που τη λέγαμε σταμνοστάτη.
Εκεί ήταν το σταμνί µε το νερό για να πιούμε και να μαγειρέψουµε. Πηγές δεν είχαµε. Το νερό το παίρναμε από το πηγάδι. Όλοι οι πατεράδες της γειτονιάς ήταν βοσκοί, εκτός του θείου του Γιώργη, του άντρα της Θηρεσίας που ήταν γεωργός.
Τον χειμώνα οι βοσκοί πήγαιναν στα χειμαδιά τα πρόβατα, γιατί το κρύο είναι πολύ όταν τα χιόνια πλακώνουν τα όρη. Όταν είχε χιόνι συνήθως δεν κάναµε μάθημα. Τα σχολεία παρέμεναν κλειστά, προς μεγάλη µας ευχαρίστηση. Θυμάμαι έναν χειμώνα που ξυπνήσαμε ένα πρωί και το χιόνι ήταν κοντά στο ένα μέτρο και συνέχιζε να χιονίζει. Η εικόνα μαγική από τα τζάμια, να πέφτει το χιόνι σαν μικρές πεταλούδες. Παραμέναµε στα κρεβάτια για να είμαστε ζεστοί.
Ο θείος ο Γιώργης ήταν ο µόνος άντρας στη γειτονιά. Με το φτυάρι ξεχιόνιζε τις πόρτες και έφερνε ξύλα από το σπίτι του και γάλα από τις αίγες του. «Καλή χιονιά» έλεγε, μόλις άνοιγε η κάθε πόρτα, χαμογελαστά. Οι μέρες περνούσαν µε τη βοήθεια του ενός για τον άλλον.
Κάποια μέρα που οι πιο «μεγάλοι» από εμάς βγήκαν στο χιόνι να παίξουν, άνοιξαν έναν μικρό λάκκο. Μετά έβαλαν κλαδιά και από πάνω χιόνι. Η παγίδα ήταν έτοιμη για τον άτυχο κουλουρά που περνώντας έπεσε. Σκόρπισαν τα κουλούρια από τη λαμαρίνα και οι μικροί «ληστές» άρπαξαν από ένα κουλούρι και εξαφανίστηκαν. Εκείνος έδωσε τόπο στην οργή και γέλασε πικρά, αλλά γέλασε.
Στήναμε παγίδες και για τους άτυχους σπουργίτες. Τους πιάναµε και μετά τους ψήναμε στα κάρβουνα. Όταν έβγαινε ο ήλιος και το χιόνι υποχωρούσε, μέσα σε μια λεκάνη η μητέρα έβαζε χιόνι καθαρό και μετά έχυνε από πάνω το πετιμέζι, το λικέρ του σταφυλιού, το ανακάτευε και µε τα κουταλάκια τρώγαμε την «αρχαία» γρανίτα.
Στο σχολείο µας κάθε τάξη είχε και μια ξυλόσομπα. Κάθε πρωί μαζί µε την τσάντα µας (που ήταν υφαντή) έπρεπε να κρατάµε και ένα ξύλο για τη σόμπα από το σπίτι.
Σκουπίδια τότε δεν είχαµε. Θυμάμαι τα χαρτιά πήγαιναν στην τουαλέτα. Ο,τι έμενε από φαγητό, αν έμενε βέβαια, πήγαινε στα γουρούνια και τα αποκαθαρίδια στις κατσίκες.
Το γάλα καμιά φορά ήταν κονσέρβα σε κουτί. Θυμάμαι τη φωτογραφία πάνω, µε ένα παιδί να θηλάζει και τη λεζάντα «μικρή Ολλανδέζα».
Σε αυτά τα κουτάκια, λοιπόν, ο κυρ Γιάννης ο Καλαητζής, κολλούσε ένα χεράκι, τα έκανε κούπα και το χρησιμοποιούσαµε για να πίνουμε νερό και τσάι. Ο θείος ο Γιώργης είχε καζάνι και έβγαζε τη ρακή. Θυμάμαι την εικόνα του. Ήταν σαν αρχαίος θεός, καθώς μέσα στους ατμούς άδειαζε το καζάνι από τα τσίκουδα µε μια μεγάλη πιρούνα και έριχνε μέσα τα καινούργια στράφυλα για την επόμενη καζανιά.
Μετά θυμάμαι να βάζει το καπάκι, να συνδέει τη σωλήνα και µε ζύμη να κολλάει τις ενώσεις για να µη βγαίνει ο ατμός. Όταν ήθελε να δοκιμάσει την ποιότητα της ρακής, γέμιζε ένα ποτηράκι, το σκέπαζε µε την παλάμη του και μετά το χτυπούσε πάνω στον μηρό του. Έβγαζε την παλάμη και η ρακή ήταν γεμάτη χάντρα σαν κολιέ γύρω γύρω στο ποτήρι.
Αν δεν είχε, δεν ήταν δυνατή. Και μετά κέρναγε τους φίλους του που κάθονταν µε τις ώρες να τρώνε και να πίνουν ρακή και να κουβεντιάζουν µε πειράγματα και χαρά. Κάποια στιγμή ο θείος ο Γιώργης -θυμάμαι σαν τώρα- πήρε μια ζεστή οφτή πατάτα από τη φωτιά, τη χτύπησε στα χοντρά, κατάμαυρα χέρια του για να φύγει η στάχτη και µου την προσέφερε µε πατρικό χαμόγελο. Μου φάνηκε σαν να έπαιρνα χρυσό µήλο από το χέρι βασιλιά!
Ένα βράδυ μια παρέα άντρες γλεντούν στο καφενείο µε τη λύρα. Το πρωί τούς βρίσκει στα στενά του χωριού να κατεβαίνουν αργά και να τραγουδούν. Συνηθίζεται όταν περνούν μπροστά από τα σπίτια οι νοικοκυρές να βγαίνουν για να κεράσουν την παρέα µε ό,τι έχουν.
Μια γυναίκα, η Στεφανίνα, δεν είχε τίποτε να κεράσει. Βγήκε στην πόρτα µε τα ποτήρια της ρακής γεμάτα νερό. Ήπιαν και ευχήθηκαν. Το νερό τελικά έγινε ρακή από τη μεγάλη στιγμή που ένωσε την ανέχεια µε την ανθρωπιά και τη μερακλοσύνη!
Η μοδίστρα Ελένη είχε μια μηχανή Σίνγκερ. Ακουγόταν από μακριά ο χαμηλός ήχος της όταν τη δούλευε. Μου άρεσε πολύ. Καμιά φορά µε καλούσε να πάω να πάρω το «Ροµάντσο» από τον εισπράκτορα του λεωφορείου που του είχε παραγγείλει να το φέρει από το Ηράκλειο. Η Ελένη µε το γλυκό πρόσωπο και το αγαθό χαμόγελο. Είχε πάντα μια μικρή κλωστή στα ωραία της χείλη αφημένη.
Και μια αλησμόνητη εικόνα της μάνας µου όταν ερχόταν κουρασμένη από το περιβόλι, ιδρωμένη, κατακόκκινη από τον ήλιο, µε ένα μάτσο άγρια ρόδα. Τα έβαζε στο ποτήρι, στη μέση του τραπεζιού και άρχιζε τις δουλειές μέσα στο σπίτι. Ο πιο γλυκός ήχος ήταν ο χτύπος της βέρας της πάνω στα πιάτα όταν τα έπλενε..
** Του Λουδοβίκου των Ανωγείων, από τη στήλη “Με δυο λέξεις και ένα βλέμμα” της εφημερίδας Έθνος της Κυριακής.
Ρεπορτάζ ΑΝΩΓΗ
Σύμφωνα με νεότερες εκτιμήσεις των ανθρώπων του Δήμου Ανωγείων και του αντιδημάρχου Βασίλη Σμπώκου, μέχρι το απόγευμα περισσότερα από 10.000 αυτοκίνητα είχαν περάσει προς τον Ψηλορείτη, που παρέμενε ανοιχτός και στα δυο ρεύματα μέχρι και 18 χιλιόμετρα μακριά από τα Ανώγεια προς την περιοχή “Πετραδολάκια”! Οι ταβέρνες των Ανωγείων δεν προλάβαιναν να αδειάσουν και γέμιζαν ξανά από κόσμο, που έδωσε τη δική του ψήφο εμπιστοσύνης και αυτή την ημέρα στο περίφημο “Ανωγειανό οφτό”!
Οι άνθρωποι του Δήμου αντιμετώπισαν τις πρώτες πρωινές ώρες πρόβλημα καθώς στον δρόμο υπήρχε μεγάλο στρώμα πάγου, το οποίο όμως κατάφεραν να ξεπεράσουν μετά τις 12 το μεσημέρι με την επιστράτευση ενός μεγάλου φορτωτή που έσπασε τον πάγο. Τα μηχανήματα του δήμου καθάρισαν από νωρίς όλο τον δρόμο μέχρι τα “Πετραδολάκια” ρίχνοντας και αλάτι για την ολισθηρότητα. Μάλιστα στο πλευρό του δήμου στάθηκε και αστυνομική δύναμη των ΤΑΕ Μυλοποτάμου αλλά και του τμήματος Ανωγείων, καθώς και αστυνομικών από την Τροχαία Ρεθύμνου. Να αναφέρουμε ότι στο βουνό μέχρι και τα “Πετραδολάκια” το ύψος του χιονιού έφτασε τους 25 πόντους.
“Το ότι ανοίξαμε τον δρόμο μέχρι τα Πετραδολάκια βοήθησε την κατάσταση διότι τα αυτοκίνητα τραβήχτηκαν προς τα πάνω και δεν είχαμε συμφόρηση της κυκλοφορίας.Και τα δυο ρεύματα είναι ανοιχτά. Ευτυχώς ξεπεράσαμε άμεσα το πρόβλημα με τον πάγο με τον φορτωτή που ανεβάσαμε εκεί και με τη βοήθεια των ΤΑΕ Μυλοποτάμου.του αστυνομικού μας τμήματος..
Εμείς θα είμαστε εδώ μέχρι το βράδυ. Η καλή ημέρα που έκανε σήμερα από το πρωί και η αργία οδήγησαν ξανά τόσο κόσμο από τα Ανώγεια και κύριο μέλημα δικό μας, όπως άλλωστε είναι και των επιχειρηματιών εστίασης του χωριού είναι να μην φύγει κανένας από τα Ανώγεια με παράπονο, κάτι που πιστεύω επιτύχαμε με την συλλογική δουλειά μας..” δήλωσε στην “Α” ο Βασίλης Σμπώκος, ο Αντιδήμαρχος Ανωγείων που δεν έλειψε ούτε λεπτό από τον Ψηλορείτη, συντονίζοντας την σημερινή επιχείρηση του δήμου.
Μορφωτική επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, στην πλατεία Ελευθερίας, περιελάμβανε η πρώτη εξωαγωνιστική δραστηριότητα του Αετού Ανωγείων για την καινούρια χρονιά, στην οποία οι διοικούντες της επιθυμούν να αναλάβουν δράσεις πολιτισμού και παιδείας, πέραν από το καθαρά αγωνιστικό μέρος της ομάδας.Έτσι σήμερα Κυριακή 6 Ιανουαρίου, με επικεφαλής τον πρόεδρο της ομάδας, ιατρό Στέλιο Ξυλούρη, ποδοσφαιριστές, μέλη της διοίκησης και ο προπονητής Σταμάτης Μαματζάκης επισκέφθηκαν το Μουσείο και ξεναγήθηκαν στους χώρους και στα εκθέματα του, από τον σπουδαίο Αρχαιολόγο Δημήτρη Σφακιανάκη, σε μια μοναδική εμπειρία για όλους.
Ο Δημήτρης Σφακιανάκης είναι αρχαιολόγος με ειδίκευση στην προϊστορική αρχαιολογία της ανατολικής Μεσογείου. Το ερευνητικό του ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη δυναμική του φυσικού περιβάλλοντος, στη διαχρονική διαμόρφωση του ανθρωπογενούς τοπίου, ιδιαίτερα στις ακραίες του εκφάνσεις: υποθαλάσσια – παράκτια πολιτισμικά περιβάλλοντα, σπήλαια, ακρώρειες βουνών και ήταν ο ιδανικός άνθρωπος για να εξηγήσει στους ανθρώπους του Αετού τα σημαντικά εκθέματα του Μουσείου.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου είναι από τα πιο μεγάλα και αξιόλογα μουσεία στην Ελλάδα και ένα από τα σημαντικότερα στην Ευρώπη. Τα εκθέματά του περιλαμβάνουν αντιπροσωπευτικά δείγματα από όλες τις περιόδους της κρητικής προϊστορίας και ιστορίας, που καλύπτουν περίπου 5.500 χρόνια, από τη νεολιθική εποχή μέχρι τους ρωμαϊκούς χρόνους. Κυρίαρχη θέση, όμως, στις συλλογές του κατέχουν τα μοναδικά αριστουργήματα της μινωικής τέχνης, την οποία μπορεί κανείς να θαυμάσει σε όλη της την εξέλιξη. Η συλλογή με τις μινωικές αρχαιότητες είναι η σημαντικότερη στον κόσμο και το μουσείο δίκαια θεωρείται το κατ’ εξοχήν μουσείο του μινωικού πολιτισμού.
Ενθουσιασμένοι από την εμπειρία εμφανίστηκαν όλοι οι παράγοντες και ποδοσφαιριστές της ομάδας, ενώ στις προθέσεις του Αετού είναι η επίσκεψη αυτή να επαναληφθεί, με τα παιδιά της Ακαδημίας αυτή τη φορά, τις πρώτες ημέρες του ερχόμενου Φεβρουαρίου.
Στα λευκά ντύθηκαν τα Ανώγεια ανήμερα των Θεοφανίων, στην πρώτη χιονόπτωση του φετινού χειμώνα εντός του χωριού.Το λευκό πέπλο κάλυψε το χωριό, με τα φαινόμενα πάντως να έχουν εξασθενήσει με το πρώτο φως του ήλιου, με την θερμοκρασία να είναι υπό του μηδενός.
Η χιονόπτωση ξεκίνησε στη μια μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής και διήρκεσε μέχρι και τις πέντε τα ξημερώματα χωρίς πάντως ιδιαίτερη ένταση, με το χιόνι να αγγίζει το ύψος των πέντε εκατοστών. Κανένα πρόβλημα δεν υπάρχει στους δρόμους που παραμένουν ανοιχτοί χωρίς να χρειαστεί προς το παρόν η επέμβαση του δήμου Ανωγείων που έχει ολόκληρο το μηχανισμό του σε εγρήγορση.
Ένα πανέμορφο σκηνικό, που γίνεται ακόμα ομορφότερο όταν δεν δημιουργεί πρόβλημα στην καθημερινότητα των κατοίκων και των κτηνοτρόφων του τόπου. Ας το απολαύσουμε σε μια ημέρα που το χωριό αναμένεται να κατακλυστεί από κόσμο που θα εορτάσουν στα Ανώγεια την μεγάλη χριστιανική γιορτή των Θεοφανίων.