Από μια καταγραφή του Μανόλη Δακανάλη, πρώην αγρονόμου.
Προφορικές Μαρτυρίες: Μαρτυρία του αείμνηστου Μιχάλη Ρούλιου ή Ρουλομιχάλη κατοίκου Ανωγείων και μαρτυρίες παλαιότερων Ανωγειανών που είχαν γνώση του θέματος.

Η θέση Ξικοπέραμα ( ή Αξικό πέραμα) βρίσκεται βορειοανατολικά των Ανωγείων σε μια ρεματιά, στην οποία ενώνονται δυο μικροί ποταμοί. Ο ένας ποταμός πηγάζει από τη θέση «Βαρσαμά» και ο άλλος από τον οικισμό «Σίσαρχα» και τα γύρωθεν αυτού βουνά. Οι παραπάνω παραπόταμοι σχηματίζουν το ποτάμι του «Μάκρη». Στο σημείο που ενώνονται οι δύο ποταμοί υπάρχει η γέφυρα του Γκιουλε.

Το Μινωικό μονοπάτι που συνέδεε την αρχαία πόλη της Αξού που άκμασε το 1000π.χ. με την Κνωσό περνούσε από τη θέση Ξικοπέραμα ( επειδή περνούσαν οι Αξικοί, ονομάστηκε Αξικό πέραμα-Ξικοπέραμα). Στο σημείο αυτό ενώνονταν και ο δρόμος που ερχόταν από τα Ανώγεια. Ο δρόμος αυτός ήταν φτιαγμένος από καλντερίμι , βρίσκονταν σε διαρκή κίνηση από ανθρώπους και υποζύγια μέχρι το έτος 1970. Εξυπηρετούσε δε όλα τα χωριά του Πάνω Μυλοποτάμου, γιατί δεν υπήρχε άλλος δρόμος για το Ηράκλειο.

The Sunday Times – “25 of Greece’s prettiest villages” (ηλεκτρονική έκδοση)
Στο ειδικό αφιέρωμα Travel Greece Special της The Sunday Times περιλαμβάνονται τα Ανώγεια Κρήτης, μεταξύ 25 από τα ομορφότερα και αυθεντικότερα χωριά της Ελλάδας.
Το δημοσίευμα αναδεικνύει τον ορεινό χαρακτήρα των Ανωγείων στον Ψηλορείτη, την έντονη πολιτιστική και μουσική τους παράδοση, καθώς και τη σημαντική ιστορική τους συμβολή κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με αναφορά στην καταστροφή του χωριού το 1944 και στην υπόθεση της απαγωγής του στρατηγού Κράιπε. Παράλληλα, προβάλλεται η σύγχρονη εικόνα των Ανωγείων ως ζωντανού τόπου πολιτισμού και αυθεντικής φιλοξενίας.
Γίνεται επίσης μνεία σε σημαντικούς προορισμούς της ευρύτερης περιοχής, όπως η Ζώμινθος, η Αρχαία Ελεύθερνα και το Ιδαίο Άντρο.
Η διεθνής αυτή προβολή ενισχύει τη φήμη των Ανωγείων ως προορισμού πολιτισμού, ιστορίας και εμπειρίας και έρχεται να συμπληρώσει τη συμμετοχή τους, το 2024, στην πρωτοβουλία «Best Tourism Villages» του ΟΗΕ για τον Τουρισμό.

Η ΤΕ Ρεθύμνου του ΚΚΕ εκφράζει τα θερμά της συλλυπητήρια για το θάνατο του Γιάννη Ξυλούρη (Ψαρογιάννης), μέλος της ιστορικής μουσικής οικογένειας των Ξυλούρηδων.
Ο “Ψαρογιάννης” γεννήθηκε στα Ανώγεια Ρεθύμνου το 1943 και ήταν αδερφός του Νίκου Ξυλούρη και του Ψαραντώνη.
Από μικρός ξεχώρισε στο λαούτο, συνοδεύοντας σπουδαίους λυράρηδες. Ασχολήθηκε επίσης με λύρα, τραγούδι και σύνθεση. Συνεργάστηκε με σημαντικούς Έλληνες μουσικούς. Άφησε πλούσιο έργο με συναυλίες και δισκογραφία στην Ελλάδα και το εξωτερικό

Πέθανε ο Αντώνης Χρονιάρης του Εμμανουήλ σε ηλικία 75 ετών. Η κηδεία του θα γίνει αύριο Κυριακή 18 Ιανουαρίου στις 2 μ.μ από τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Μεϊντάνι. Η σορός θα βρίσκεται στην εκκλησία στη 1 μ.μ. Η οικογένεια του προσέφερε στη μνήμη του το ποσό των εκατό ευρώ στην ΑΝΩΓΗ για τις ανάγκες της ηλεκτρονικής μας έκδοσης. Τους ευχαριστούμε θερμά. Στη σύζυγο του Μαρία και τους γιους του Μανώλη και Λευτέρη και όλους τους οικείους του η ΑΝΩΓΗ απευθύνει θερμά συλλυπητήρια. Ας είναι ελαφρύ το Ανωγειανό χώμα που θα τον σκεπάσει.

Το ήθος και την ποιότητα του εκλιπόντος ως άνθρωπο αλλά και ως καλλιτέχνη, εξείραν με τους επικήδειους λόγους τους, ο Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Νίκος Ξυλούρης, ο Κωστής Μοτδάτσος και ο πρόεδρος του Παγκρήτιου συλλόγου καλλιτεχνών κρητικής μουσικής, Γαλάτιος Μοσχονάς.

Συγκίνηση επικράτησε χθες το βράδυ στην Αθήνα και το Θέατρο “Ήβη”, στην παράσταση “Νίκος Ξυλούρης-Ο Αρχάγγελος της Κρήτης”, που αφιερώθηκε στη μνήμη του Γιάννη Ξυλούρη ή ‘Ψαρογιάνν稔 του σπουδαίου Ανωγειανού καλλιτέχνη που “έφυγε” χθες από τη ζωή στα 83 του χρόνια.
Οι ηθοποιοί και οι μουσικοί του θεάτρου, λίγο πριν την αυλαία της παράστασης, κρατώντας κόκκινα τριαντάφυλλα, και υπό τους ήχους κρητικής λύρας και λαούτου επί σκηνής, τίμησαν τη μνήμη του αδελφού του Νίκου, που “πετάει” πλέον προς τις γειτονιές των αγγέλων για να συναντήσει τον αγαπημένο του αδερφό και μουσικό συνοδοιπόρο μετά από 46 χρόνια!