Στα Ανώγεια βρέθηκε την Κυριακή η Ένωση Ποντίων Σουρμένων, προσκεκλημένη από τον Πολιτιστικό σύλλογο Ανωγείων, όπου μαζί πήραν μέρος σε μια όμορφη εκδήλωση με πολύ κόσμο στο θέατρο “Νίκος Ξυλούρης”. Ομιλία στο θέατρο για να υποδεχθεί τους Πόντιους φίλους έκανε ο π. Ανδρέας Κεφαλογιάννης αναφέροντας τα παρακάτω:

ΑΝΩΓΕΙΑ – ΣΟΥΡΜΕΝΑ.

Καλωσορίζουμε τους αδερφούς ποντίους και τις αδερφές μας πόντιες, στα Ανώγεια, στον τόπο που γνωρίζει τη φιλοξενία και αναγνωρίζει την αξία της αδελφοσύνης. Καλωσορίζουμε τα μέλη της Ένωσης Ποντίων  Σουρμένων και τα αγκαλιάζουμε 

όχι μόνο ως Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων αλλά και ολόκληρη η κοινότητα μας  αφού μας συνδέουν τόσα κοινά της ιστορίας 

οδηγώντας τα βήματα μας προς το αύριο και τις νέες συνθήκες που βιώνουν οι κοινωνίες και οι λαοί μας. Αντιμέτωποι ηρθαμε

Τόσο οι Ανωγειανοί όσο και οι Πόντιοι με θλιβερές σελίδες στην ιστορία μας,  μπορέσαμε όμως να σταθούμε όρθιοι και να συνεχίζουμε να χτυπάμε τις πατούσες μας στη γη, σαν από πείσμα ότι αντέχουμε, δεν κρυβόμαστε και σηκώνουμε κουρνιαχτό για να δηλώσουμε την παρουσία μας κι όποιοι θέλουν ας φανούν εμπρός μας.

Στους προγόνους μας, λέμε πως οι υποσχέσεις μας προς εκείνους,  έχουν ρίζες βαθιές και το λιβάνι δεν παύει να απλώνεται στη γη για να καταμαρτυρεί την καταγωγή μας από Κρήτη και Πόντο. Μα λέμε συνάμα πως τα ηθη τα έθιμα τον πολιτισμό μας 

όλα τα στοιχεία των ταυτοτήτων μας θα συνεχίσουν να παραδίδονται από γενιά σε γενιά χωρίς να μας σταματάει ούτε ο παγκοσμιοποιημένος με την αρνητική του έννοια κόσμος, μήτε η ψηφιοποίηση των ζωών μας ούτε όμως οι έντεχνες προσπάθειες να απαλειφθεί η ιστορία μας από τις συνειδήσεις και τις ψυχές μας.

Είμαστε εμείς Κρήτες, Ανωγειανοί και Πόντιοι, Πόντιοι και Ανωγειανοί που τα έθιμα μας τα φοράμε, τα αναπνέουμε τα βάζουμε προμετωπίδες στην καθημερινότητα μας. Είμαστε εμείς αδέρφια μου, που δεν μας κουράζουν οι καιροί όσο και αν μας λυγίζουν. 

Πάλι ορθοί στεκόμαστε για να συναντιόμαστε, για να μοιραζόμαστε, τις ιστορίες μας, τις αξίες και τις αρχές μας τον πολιτισμό μας και τα μελήματα μας, τα όνειρα τις προσδοκίες και τις στάχτες μας που τις μετατρέπουμε σε λάσπη για κάθε νέο χτίσιμο.

Η φράση Κρήτη και Πόντος είναι γνωστή αιώνες τώρα και η σύνδεση μας κουβεντιάζεται διαχρονικά. Δεν μας δένουν μόνο οι κρίκοι του πολιτισμού όμως, μας ορίζει η αδελφοσύνη που διακρίνει εύκολα κάποιος από τα χρώματα των ενδυμασιών μας, τα ζάλα, τα βήματα των χορών μας, το πιάσιμο στη συμπόρευση μας και στις πλεγμένες ιστορικές ρίζες μας σαν να είμαστε ένα κοινό δεντρό. Ανταμώσαμε μεταξύ μας ως πρόσφυγες, από τη μικρασιατική καταστροφή μέχρι και τις μεταναστεύσεις μας.Είμαστε μαζί με τον ίδιο θρήνο σε ολοκαυτώματα και προσπάθειες να σκοτώσουν το γένος μας, συμπορπατήσαμε σε πολλές περιόδους που τόσο οι Ανωγειανοί οι Κρήτες όσο και οι πόντιοι προσπάθησαν να μεγαλουργήσουν στις τέχνες τα γράμματα την πολιτική, την παιδεία, τις επιστήμες και την έρευνα πορευτήκαμε μαζί σε πολλά σημεία του ορίζοντα μακριά από τους τόπους μας και τις οικογένειες μας. 

Νιώθω προσωπικά και είμαι σίγουρος πως όλοι μας νιώθουμε εδώ στα Ανώγεια ότι η ιστορική σας ένωση των ποντίων από τα σούρμενα, που ιδρύθηκε το 1924 από πρόσφυγες των Σουρμένων του Ευξείνου Πόντου, όταν βίαια διωγμένοι από τις πατρογονικές τους εστίες, έφτασαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν στους πρόποδες του Υμηττού, ότι είστε οι άνθρωποι εκείνοι που δεν τους τρομάζουν και δεν τους λυγάνε τα τρομερά σαγόνια κάθε εχθρού. Διότι, όταν με το έργο σας μέσω της ένωσης, αποδεικνύεται πόσο σφιχτά δεμένοι είστε οι παλαιότεροι με τους νεότερους και όταν είστε ικανοί να διατηρείται μέσω των μουσείων σας και των δράσεων σας, τις πτυχές του Ποντιακού Ελληνισμού, της ζωής αλλά και της ιστορικής πορείας των Ποντίων,  όταν δεν αφήνεται να χαθεί η ποντιακή διάλεκτος, η υποκριτική τέχνη, το θέατρο στην ποντιακή διάλεκτο, η παραδοσιακή μουσική, το ποντιακό τραγούδι, και οι χοροί καθώς και όλα τα παραδοσιακά όργανα του Πόντου, 

τότε ναι, μπορούμε να πούμε ότι σας αξίζουν τα εύγε από τα τρίσβαθα μας και τα άξιοι από τα βάθη της καρδιά μας.

Μας γνωστοποιήσατε πως το Ταφικό Έθιμο η τέλεση του, φέτος εγγράφηκε στο Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομίας της Ελλάδος και τελείται την Κυριακή του Θωμά, στο κοιμητήριο των Σουρμένων. Έθιμο που έφεραν μαζί τους από τον ιστορικό Πόντο οι πρώτοι κάτοικοι της περιοχής σας. Είναι απόδειξη τούτο πως όταν μάχεται ο άνθρωπος που αγαπά τιμά και προστατεύει, μαρτυράει τον τόπο του, κάποια στιγμή γίνεται διακριτός και τα μάτια του κόσμου πέφτουν πάνω του.

Αυτός είναι ο λόγος που επιμένω πως καμία δυσκολία δεν πρέπει να μας αποθαρρύνει από το να συνεχίσουμε να κάνουμε τα πάντα για την ιστορία μας, την παράδοση μας και την ταυτότητα μας.

Οι ευδιάκριτες ομοιότητες μας όπως ανέφερα ήδη που συνδέουν τους λαούς μας, πορεύονται μέσα από τις χορδές της Κρητικής και Ποντιακής Λύρας, τα μοιρολόγια και τα τραγούδια της συναξης και μάζωξης που έχουμε ως Πόντιοι Κρήτες και Ανωγειανοί.

Ποιος το περίμενε πως μετά το 960 στη ναυτική εκστρατεία του Νικηφόρου Φωκά, στην Κρήτη για την εκδίωξη των Σαρακηνών Αράβων από τη μεγαλόνησο, ,η μεταναστευτική κίνηση Ποντιακού πληθυσμού στην Κρήτη που στόχο είχε να ενισχυθεί η Κρήτη με Χριστιανικό πληθυσμό, ύστερα από τον εξισλαμισμό που επέβαλαν στο νησί οι κατακτητές Σαρακηνοί, θα ήταν η απαρχή μιας τόσο δυνατής μεταξύ μας σχέσης. 

Όπως και μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης και Τραπεζούντας, η Κρήτη δέχτηκε πολλούς πρόσφυγες ευγενείς και αριστοκράτες που έφτασαν στο νησί για να σωθούν.Στην ιστορία μας λοιπόν μεταξύ πολλών άλλων, 

καταγράφηκε το γένος των Φωκάδων, που κατάγονταν από τα μέρη του Πόντου, και που προήλθε το γένος των Καλλέργηδων. Ακόμη ο Λουκάς Λιτίνος, ο Ευστάθιος Χορτάτζης, ο γενάρχης των Χορτάτζηδων – ο Κορνάρος. Ο Βλαστός, ο Σκορδίλης, ο Γαβαλάς, ο Μελισσηνός, ο Αργυρόπουλος και πολλοί άλλοι. Μαθαίνουεμ επίσης από την ιστορία πως ο μεγάλος λόγιος και φιλόσοφος Γεώργιος Τραπεζούντιος, γεννήθηκε στο Χάνδακα στο Ηράκλειο δηλαδή από γονείς πρόσφυγες του Πόντου. 

Παράλληλα όμως στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, έχουμε αποδείξεις σχέσεων και επικοινωνίας Πόντου & Κρήτης. 

Ο Ποντιακής καταγωγής αγωνιστής του ‘21 Αλέξανδρος Μαυροθαλασσίτης πολεμάει με τα 120 παλικάρια του στην Κρήτη, 

μαζί με Κρητικούς πολεμάρχους. Θυσιάζεται στο βωμό της ελευθερίας της Κρήτης.Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, ο αρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης, από την Υψηλή της Τραπεζούντος, στέλνει στην Κρήτη τον επιστήθιο φίλο και γραμματέα του Μιχαήλ Αφεντούλη να οργανώσει την επανάσταση. Αλλά και οι Πόντιοι πρόσφυγες στη Κρήτη, στα νεώτερα χρόνια, στον καιρό της ανταλλαγής των πληθυσμών το 1923, τότε που πολλοί Πόντιοι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην Κρήτη. Έμειναν στο νησί για πάντα και έγιναν κι αυτοί Κρητικοί, χωρίς να ξεχάσουν τις ρίζες τους.Επιτρέψετε μου να σας πω ότι υπάρχουν πολλά τοπωνύμια στο νησί μας χωριά της κρήτης, που είναι καθαρά Ποντιακά… όπως     

Τραπεζούντα

Αρμένος

Βαρβάρα Τσακώνη

Μαρουλά

Αττιπάς

Αργυρούπολη

Σκορδίλη

 Λιθίνες

Μεσαρέα ή Μεσαράς και τόσα άλλα.

Είμαστε λοιπόν αδέρφια μου σφικτά δεμένοι και είθε ο καλός μας θεός να μας κρατήσει έτσι σφικταγκαλιασμένους, ετοιμοπόλεμους για τα δύσκολα και ομοτράπεζους για τα ευγενή και ωραία. Δε μας πρέπει η λήθη, ούτε μας πρέπει να επιτρέψουμε στον εμπαιγμό των πονηρών καιρών να καταστήλει τις δυνάμεις μας. Απαγορεύεται και το φωνάζω όσο πιο δυνατά μπορώ τα παιδιά και τα εγγόνια μας να μείνουν γυμνά από τη γνώση της καταγωγής μας. Και για αυτό σας παρακαλώ φίλοι και αδέρφια μου, Όταν εμείς μιλούμε για την κρήτη να ξεδιπλώνουμε και την ιστορία τις σχέσεις με τους πόντιους. 

Και όταν εσείς ως πόντιοι μιλάτε για τα δικά σας που σας κρατήσαν όρθιους και σας ταξιδεύουν μπροστά να μιλάτε και να κουβεντιάζετε για τους κρητικούς και τους Ανωγειανούς που σας έχουν την αγάπη απλωμένη και τη φιλία αποδεδειγμένη.

Καλώς να ανταμώνουμε πάντα, οι σύλλογοι μας να μη χάσουν την επαφή τους και ο θεός ξέρει σε ποιους αγώνες θα βρεθούμε αντάμα και πόσες σελίδες ιστορίας έχουμε ακόμη από κοινού να γεμίσουμε.Καλώς ορίσατε και η αγάπη μας προς εσάς ας είναι στήριγμα σας.”