Γράφει ο Γιώργης Σκουλάς του Μιλτιαδαντρέα

-ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Αγαπητοί αναγνώστες.
Το 2015 εξέδωσα τον πρώτο τόμο της εργασίας μου με θέμα την ιστορία των Ανωγείων. Με τον τόμο αυτό προσπάθησα να συνδέσω τα Ανώγεια με το ιστορικό παρελθόν τους καθώς μέχρι τότε δεν υπήρχε σχετική βιβλιογραφία όπου να υπάρχουν συγκεντρωμένα όλα αυτά τα στοιχεία
Ο τόμος αυτός περιέχει αναφορές, μικρές η μεγάλες και στοιχεία από την εποχή της Ενετοκρατίας και Τουρκοκρατίας, έως και τις μέρες μας, που μας δίνουν μια εικόνα της ιστορίας των Ανωγείων των περασμένων αιώνων. Στοιχεία που αφορούν την πληθυσμιακή τους κατάσταση, την διοικητική τους υπαγωγή και οργάνωση, κτλ, όπως και αναφορές στο έργο σπουδαίων, ξεχασμένων εν πολλοίς Ανωγειανών περασμένων αιώνων.

Πρόθεση και επιθυμία μου έκτοτε υπήρξε η έκδοση και του δεύτερου τόμου της εργασίας μου αυτής που αφορά την πολεμική ιστορία των Ανωγείων κατά τον 19ο αιώνα και τίς Κρητικές επαναστάσεις.
Λόγοι όμως και αίτια πέραν της θελήσεως μου με αποτρέπουν να πράξω κάτι τέτοιο. Για τον λόγο αυτό αποφάσισα να δημοσιεύσω ένα μέρος της εργασίας αυτής μέσω της ΑΝΩ ΓΗΣ, που αφορά την συμμέτοχή των Ανωγείων στην επανάσταση του 1866-69.
Η ιστορία των Ανωγείων του 19ου αιώνα είναι πιομεγάλη και πιο λαμπρή από αυτήν του 20ου αιώνα. Ο λόγος είναι ότι η ιστορία της Κρήτης κατά τον 19ο αιώνα είναι πιο μεγάλη και πιο λαμπρή από αυτήν του 20ου.Ενας συνεχής απελευθερωτικός αγώνας, με σωρεία επαναστάσεων,από το 1821 έως και την δημιουργία της Κρητικής Πολιτείας και την απόκτηση της ελευθερίας του Κρητικού λαού.
Σημαντικό ρόλο κατά τις Κρητικές επαναστάσεις στην Κεντρική Κρήτη διαδραμάτισαν τα Ανώγεια και οι Ανωγειανοί και γενικότερα η Επαρχία Μυλοποτάμου.Τα Ανώγεια υπήρξαν το επίκεντρο των Κρητικών επαναστάσεων στην κεντρική Κρήτη τόσο στο στρατιωτικό αλλά και πολιτικό πεδίο των εξελίξεων.. Υπήρξαν ο συνδετήριος κρίκος, λόγω και της θέσης τους,της Ανατολικής και Δυτικής Κρήτης. Εδώ συνέρρεαν στρατιωτικοί Αρχηγοί και πολιτικοί εκπρόσωποι για συσκέψεις από όλη την Κρήτη.
Το επόμενο διάστημα θα προσπαθήσω μέσω της ΑΝΩ ΓΗΣ,να δώσω όλα αυτά τα στοιχεία και αναφορές που έχω στο αρχείο μου και αφορούν την συμμετοχή των Ανωγείων στην επανάσταση αυτή. Κείμενα που αφορούν εκθέσεις μαχών με την υπογραφή του Αρχηγού Μυλοποτάμου Μ. Σκουλά, κείμενα με την υπογραφή του Μεγάλου Σταύρου Νιώτη, πολιτικά κείμενα με την υπογραφή σωρείας Ανωγειανών, την έκθεση των Ανωγειανών οπλαρχηγών για την καταστροφή που επέφερε ο Ρεσίτ πασάς κατά την εισβολή του στα Ανώγεια στις 17-Ιανουαρίου-1867,κτλ.Θα δώσω επίσης πρόσθετα στοιχεία γιά τα γεγονότα του Αρκαδίου και την συμετοχή του Μυλοποτάμου σε αυτην,οπως και πλήρη στοιχεία, εκθέσεις μαχών,κτλ,για την εισβολή του Ομερ Πασα στο Μυλοπόταμο το Καλοκαίρι του 1867.Θα δώσω επισης στον αναγνώστη στοιχεία για την πολιτική,διοικητική και στρατιωτική οργάνωση κατά την περίοδο της επανάστασης,στοιχεία γιά την περίοδο του διαχωρισμού των Κρητών σε Ενωτικούς και Ηγεμονιστές και τα έκτροπα που δημιουργήθηκαν, στοιχεία για το περίφημο Μοναστηριακό ζήτημα. Θα υπάρχει επίσης και ο ανάλογος σχολιασμός των κειμένων ώστε ο αναγνώστης να μπορεί καλύτερα να κατανοήσει τα γεγονότα της εποχής.
Τέλος θέλω να ευχαριστήσω την ΑΝΩ ΓΗ και το δημοσιογράφο Γιάννη Φασουλά, για την εμπιστοσύνη που δείχνουν στο έργο μου και για το βήμα που μου εμπιστεύονται για να το παρουσιάσω στο ευρύ αναγνωστικό κοινό.