Γράφει ο Γιώργης Σκουλάς του Μιλτιαδαντρέα

Σε λίγες μέρες, ένα μήνα περίπου είναι η επέτειος της ανατίναξης της μονής Αρκαδίου και θα διεξαχθούν οι σχετικές εκδηλώσεις σε Ανώγεια, Αρκάδι,  Ρέθυμνο,κτλ.

Οπως είναι σε όλους γνωστό υπάρχει η γνωστή διαμάχη για το όνομα του πυρπολητή. Δηλαδή Κ.Γιαμπουδάκης η Εμμ.Σκουλάς.

Θέλω σήμερα να ενημερώσω το αναγνωστικό κοινό ,όσοι πραγματικά θέλουν να γνωρίζουν, σε ποιο σημείο βρίσκεται η εκκρεμότητα αυτή.

Εχω ασχοληθεί επί μακρό χρονικό διάστημα με το ζήτημα αυτό. Ως επιστέγασμα των των προσπαθειών μου υπήρξε η έκδοση του βιβλίου μου για τον Εμμ. Σκουλά τον Μάρτιο του 2022,οπου συμπεριελήφθησαν τα στοιχεία της δικής μου έρευνας αλλά και όλα τα παλαιότερα στοιχεία.

Σε ομιλία μου στα Ανώγεια στις 7-11-2022,είχα προτείνει την συλλογή υπογραφών από τα μέλη της οικογένειας Σκουλά,την κατάθεση τους στον Δήμο Ανωγείων, ώστε ο Δήμος να καταθέσει αίτημα επανεξέτασης του ζητήματος στην Ακαδημία Αθηνών. Δυστυχώς η πρόταση μου δεν έγινε αποδεκτή. Ως εκ τούτου κατέθεσα μόνος μου το αίτημα στην Ακαδημία στις 25-1-2024,με συνημμένα τα σχετικά έγγραφα.

Η Ακαδημία έκανε δεκτό το αίτημα μου και το παράπεμψε προς εξέταση στο Κέντρο Έρευνάς Ιστορίας Νεότερου Ελληνισμού. Μετά την εξέταση των σχετικών εγγράφων η Ακαδημία μου απέστελλε στις 27-5-2024 την απάντηση της όπου αναφέρει μεταξύ άλλων.

1) Μετά από έρευνα μας στα πρακτικά της Ακαδημίας των ετών 1966 και 1967,τόμοι 41 και 42 αντιστοίχως, διαπιστώθηκε ότι ούτε υπάρχει οποιαδήποτε σχετική απόφαση της Ακαδημίας, ούτε ασχολήθηκε η Ακαδημία με το θέμα.

2) Αυτό που υφίσταται είναι άρθρο του τότε διευθυντή του ΚΕΙΝΕ Ελευθερίου Πρεβελάκη στο Βήμα με αφορμή την έκδοση της προξενικής αλληλογραφίας γιά την Κρητική επανάσταση του 1866-69.Στο άρθρο αυτό ο Πρεβελάκης αναφέρει πράγματι ότι η πυρπόληση του Αρκαδίου είναι ιστορικά ανοιχτό θέμα και ότι αυτή πρέπει να αποδοθεί είτε στον Γιαμπουδάκη είτε στον Σκουλά.

3) Σε ερωτήματα που ετέθησαν αργότερα στην Ακαδημία. Το Ίδρυμα απάντησε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να δικαιολογούν οριστική απόφαση επί του θέματος. Η απάντηση αυτή δόθηκε στον Δήμο Ανωγείων και στην κοινότητα Αδελε. Όπως προκύπτει από το παράρτημα του βιβλίου σας, σ.σ. 358 κε. είστε ενήμερος και παραθέτετε την σχετική αλληλογραφία της Ακαδημίας Αθηνών.

Από την μελέτη του βιβλίου και των τεκμηρίων στα οποία βασίζεστε πιστεύουμε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να δικαιολογούν την αναθεώρηση της γνώμης που έχει εκφράσει ο Πρεβελάκης το 1966.Ούτε περιήλθαν στη κατοχή η ετέθησαν υπ όψη της Ακαδημίας Αθηνών άλλα νέα στοιχεία τα οποία να δικαιολογούν αναθεώρηση της άποψης που έχει εκφράσει ο Πρεβελάκης.

Το ζήτημα παραμένει συνεπώς ανοιχτό αφορά κατά κύριο λόγο την Ιστορία της Κρήτης και την κοινότητα των ενδιαφερομένων με αυτήν.

Λίγες μέρες μετά την παραλαβή της απάντησης της Ακαδημίας την πρωτοκόλλησα στον Δημο Ανωγείων, με την πεποίθηση ότι θα πράξουν τα δέοντα.

Σε τηλεφωνική επίσης συνομιλία που είχα με τον Πρόεδρο του ΚΕΙΝΕ, Σωτήρη Ριζά μου διευκρίνισε τα κάτωθι.

Τα στοιχεία που προσκόμισα, έκθεση Μπαρουξάκη, Μουτσόπουλου,κτλ, δημοσιεύσεις ,εφημερίδων, ποιήματα, θεατρικά, της εποχής της επαναστάσεως δεν αμφισβητούνται ως προς την εγκυρότητα τους. Από ιστορικής όμως πλευράς θεωρούνται ενδείξεις και όχι αποδείξεις

Δεν μπόρεσα όμως να λάβω επαρκή απάντηση γιατί στην απάντηση δεν γίνεται αναφορά και μνεία στον έκτο Τόμο του έργου της Ακαδημίας….Μνημεία της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, έκδοση 1967,όπου οι συντάξαντες το έργο Ελ.Πρεβελάκης και Βασιλική Πλαγιαννάκου-Μπεκιάρη,θέτουν στο εισαγωγικό κεφαλαιο του τόμου και επίσημα διαζευκτικό.Δηλαδή Κ.Γιαμπουδακης η Εμμ.Σκουλας.

Εχω σχηματίσει σήμερα την πεποίθηση ότι εάν είχε γίνει δεκτή η πρόταση μου για συλλογή υπογραφών και το αίτημα είχε κατατεθεί μέσω του Δημου Ανωγείων, ίσως οι ισορροπίες να ήταν διαφορετικές,και πιθανόν το αποτέλεσμα να ήταν διαφορετικό. Αλλες ασφαλώς οι δυνατότητες και το κύρος ενός Δήμου να καταθέσει και να υποστηρίξει το αίτημα και ελάχιστες έως ανύπαρκτες ενός ιδιώτη.

Σύμφωνα λοιπόν με την απάντηση αυτή για τον Εμμ. Σκουλα υπάρχουν πληθώρα ενδείξεων στα έγγραφα και άλλες πηγές της επανάστασης οτι έθεσε το πυρ στην πυριτιδαποθήκη. Απεναντίας ουδεμία τέτοια ένδειξη υπάρχει για τον Κ.Γιαμπουδακη  καθώς η πρώτη γραπτή αναφορά στο όνομα του ως πυρπολητής γίνεται σε βιβλίο του Ιωσήφ Χατζηδάκη το 1881.Διαπιστώνει επίσης ο αναγνώστης της απάντησης ότι εκεί στο Ρέθυμνο γνωρίζουν την θέση της Ακαδημίας από το 1977 αλλά σιωπούν.

Πως μπορούν λοιπόν να συνεχίσουν να παριστάνουν ότι δεν γνωρίζουν και να συνεχίσουν να τιμούν μονομερώς τον Κ. Γιαμπουδακη προκαλώντας το περί δικαίου αίσθημα;

Φίλες και φίλοι

Οι προσωπικές απόψεις δημοσίων λειτουρών, αιρετών η δοτών, μπορεί να εκφράζονται να έχουν αξία και να γίνονται σεβαστές σε ιδιωτικές συζητήσεις, σε κουβέντες καφενείου κτλ.Όταν όμως πρόκειται για την δημόσια άσκηση των καθηκόντων τους οφείλουν να εφαρμόζουν απαρέγκλιτα τις αποφάσεις του Κράτους και των καθ’ ύλην αρμοδίων οργάνων του.

Επί του προκειμένου οι έχοντες την ευθύνη του ορισμού του τελετουργικού στο Αρκάδι, οφείλουν βάση και της απάντησης αυτής να συμπεριλάβουν στο πρόγραμμα εορτασμών  από φέτος και τον Εμμ.Σκουλα, ως ένα από τους δύο ως πιθανότερους πυρπολητές της Μονής.

Κάθε παράληψη προς την κατεύθυνση αυτή, δεν είναι παρά υπέρβαση αρμοδιοτήτων, χείριστη χρήση της εξουσίας που το ελληνικό Κράτος τους έχει εκχωρήσει, δεν είναι παρά ανεπίτρεπτη και ασυγχώρητη μονομέρια για λειτουργούς του ελληνικού δημοσίου.