Γράφει στην ΑΝΩΓΗ ο Βασίλης Καλέντης, Συνταξιούχος Οδοντίατρος

Για μια ακόμη φορά θέλω να έρθω στην φιλόξενη ηλεκτρονική σας εφημερίδα με αρθρογραφία αυτή τη φορά ένα καθαρό επιστημονικό θέμα και όχι άρθρο σχετικό με τους πολιτικούς μας και το πολιτικό σύστημα στη χώρα μας που έχω ασχοληθεί σε παλιές αρθρογραφίες και που δεν αξίζει να ασχολείσαι με αυτούς πλέον.

Καρκίνος. Λέξη που και μόνο στο άκουσμα της προκαλεί φόβο, τρόμο, πανικό και ισχυρό σοκ. Είναι η σύγχρονη μάστιγα της εποχής μας και το λέω αυτό γιατί οποιαδήποτε από όλους μας κοιτάξει στο στενό ή ευρύτερο περίγυρο του θα γνωρίζει κάποιον να σηκώνει αυτή την θλιβερή νόσο.

Εγώ θα έλεγα ότι η επιστήμη έχει κάνει άλματα τελευταία σε αυτά τα νοσήματα και πιστεύω δεν θα αργήσει γενικά ο καρκίνος να μετατραπεί σε μια χρόνια νόσο που θα παρατείνει για πάρα πολύ την επιβίωση των ασθενών (πχ διαβήτης).

Φιλοδοξώ να δώσω στους πολυπληθείς αναγνώστες σας το κείμενο αυτό εκλαϊκευμένα και με απλές έννοιες γιατί μόνο έτσι θα δώσει μια ωφελιμότητα στον αναγνώστη. Εννοώ με αυτό μια έγκαιρη εντόπιση και διάγνωση που είναι το κλειδί για καλλίτερα αποτελέσματα και μακρύτερη επιβίωση ή και πλήρη ίαση.

Ο καρκίνος του στόματος μπορεί να αναπτυχθεί οπουδήποτε στο στόμα. Είναι όμως συχνότερος στο κάτω χείλος, στη γλώσσα, στο έδαφος του στόματος, στην υπερώα και προσοχή στις γνάθους – ειδικά σε αυτούς που έχουν τεχνητές οδοντοστοιχίες (χρόνια έλκη) και στα ούλα.

Εδώ θα ήθελα να κάνω μια παρένθεση. Ίσως μερικοί από τους αναγνώστες να έχουν αμφιβολίες για τις έννοιες που απαρτίζουν τον τίτλο του άρθρου μου ή και να πιστεύουν ότι είναι αντιφατικές. Είναι όμως αυτό πέρα για πέρα λάθος.

Γιατί οι οδοντίατροι είναι η μόνη ειδικότητα που έρχεται πρώτη σε επαφή με τον εν δυνάμει ασθενή και το κυριότερο είναι η μόνη ειδικότητα που διδάσκεται και γνωρίζει καλά στοματολογία, γναθοχειρουργική και περιοδοντολογία.

Προς επίρρωση του επιχειρήματος αυτού αναφέρω υπεύθυνα ότι κατά την πάνω από 40 χρόνια διακονία μου στην επιστημονική μου δραστηριότητα  (11 χρόνια στα Ανώγεια και 30 χρόνια στο Ηράκλειο) διέγνωσα 9 περιπτώσεις καρκίνου του στόματος ( για την ιστορία μόνο 6 περιπτώσεις στην περιοχή του Μυλοποτάμου και Ανώγεια και 3 στο Ηράκλειο)

Οι 6 περιπτώσεις, δυστυχώς, ήταν προχωρημένες και είχαν πολύ κακή πρόγνωση (λιγότερο από δίχρονη επιβίωση)

Σε αυτό το σημείο θέλω να υπερτονίσω ότι η έγκαιρη εντόπιση και διάγνωση είναι το κλειδί για μακρά επιβίωση ή και ίαση ακόμα. Ο καρκίνος του στόματος είναι 7ος καρκίνος σε όλα τα καρκινώματα του οργανισμού.

Παγκοσμίως με τα τελευταία στοιχεία πεθαίνουν πάνω από 300.000 άτομα ετησίως. Σε μερικά κράτη ειδικά στη μέση Ανατολή (ειδικά στις Ινδίες) είναι ο δεύτερος θανατηφόρος καρκίνος (πολύ κάπνισμα).

Στη χώρα μας σήμερα υπάρχουν 8-10.000 άτομα με καρκίνο στο στόμα και στη χώρα μας ενώ ήταν προνόμιο των ανδρών τελευταία έχει αυξηθεί και στις γυναίκες (λόγω καπνίσματος).

Πρέπει επίσης να τονίσω ότι αδιαφορία σε πιθανό καρκίνωμα στο στόμα και χωρίς θεραπεία η επιβίωση είναι λιγότερο από 18 μήνες.

Παθολογοανατομικές ιδιότητες ή και θεραπείες στον καρκίνο του στόματος νομίζω δεν ενδιαφέρουν τους αναγνώστες.

Παρακάτω θα αναφερθούμε σε κεφαλαιώδους σημασίας έννοιες όπως αιτίες και προκαρκινικές βλάβες.

Αν και γενικά αγνοούμε ακόμα και σήμερα τα κύρια γενεσιουργό αίτια του καρκίνου έχουμε όμως ικανές γνώσεις, προδιαθέσιμους και εκλυτικούς παράγοντες του καρκίνου του στόματος:

1. Κάπνισμα. Κατάχρηση καπνίσματος δεν προκαλεί μόνο εκλυτικό παράγοντα (αποδεδειγμένα) για τον βρογχοπνευμονικό καρκίνο αλλά σίγουρα και τον καρκίνο του στόματος και του λάρυγγα. 85% και άνω με καρκίνο του στόματος είναι μανιώδης καπνιστές. Έχει αποδειχθεί ότι πάνω από 100 ουσίες του καπνού του τσιγάρου είναι καρκινογόνες.
2. Κληρονομικότητα. Φαίνεται ότι κληρονομικοί ή γενετικοί παράγοντες συμβάλλουν στην εμφάνιση του καρκίνου στο στόμα.
3. Χρόνιοι ερεθισμοί. Προσοχή. Χρόνιοι ερεθισμοί, μηχανικοί, χημικοί, θερμικοί που εξακολουθούν να υπάρχουν και να μην γίνεται επούλωση είναι καμπανάκι ( ειδικά χρόνιοι ερεθισμοί από τεχνίτες οδοντοστοιχίες).
4. Το φύλο. Πιθανώς ορμονικοί παράγοντες να συμβάλουν καθόσον ο καρκίνος στο στόμα είναι 4 φορές συχνότερος  στους άνδρες αν και τελευταία αυξάνεται και στις  γυναίκες (λόγω καπνίσματος).
5. Ηλιακές ακτίνες. Μακροχρόνια στην έκθεση της ηλιακής ακτινοβολίας (υπεριώδης ακτινοβολία) μπορεί να αναπτυχθεί στο κάτω χείλος. Επίσης μπορεί να αναπτυχθούν λευκές σκληρές πλάκες (λευκοπλακία) σίγουρα προκαρκινική βλάβη.
6. Αλκοολισμός. Κατάχρηση οινοπνεύματος και δη σε υψηλή περιεκτικότητα αιθυλική αλκοόλη ποτά είναι σοβαρός εκλυτικός παράγοντας για καρκίνο στο στόμα.

Συμπερασματικά και πολύ χρήσιμα τα παρακάτω

– Πόνος και αιμορραγία στο στόμα που δεν δικαιολογείται

– Πρήξιμο των γνάθων χωρίς άλλη αιτία

– Λευκά ή κόκκινα μπαλώματα που επιμένουν

– Οποιοδήποτε εξόγκωμα στη στοματική κοιλότητα χωρίς καμιά αιτία.

– Οποιοδήποτε τραύμα ή απόστημα μη ανταποκρινόμενο στη πρέπουσα θεραπεία

– Παρατεταμένο μούδιασμα στο στόμα ή τη γλώσσα (θέλει έρευνα)

Θα είμαι ευτυχής εάν οι πολυπληθείς αναγνώστες σας εντρυφήσουν μέσα τους αυτές τις περιληπτικές αλλά ουσιαστικές γνώσεις τότε πολύ πιθανόν να πάρουν αν χρειαστεί (το απεύχομαι) το κλειδί της έγκαιρης διάγνωσης που θα τους δώσει τελικά μια καλή πρόγνωση, μακρά επιβίωση ή και πλήρη ίαση ακόμα.

Υ.Γ.

Θα ήθελα να αφιερώσω το υστερόγραφο μου σε ένα λαμπρό επιστήμονα, ανθρωπιστή γιατρό, τον καρδιολόγο κ. Μερκούρη.

Φίλτατε κ. Μερκούρη παρακαλώ δέξου τις ταπεινές ευχαριστίες μου και τα θερμά μου συγχαρητήρια γιατί διακονείς και λαμπρύνεις το λειτούργημα σου με πολύ ψηλά τις πανανθρώπινες αξίες: Ανθρωπισμό, αλτρουισμό, αλληλεγγύη, αγάπη, προσφορά στον άνθρωπο και μάλιστα χωρίς ιδιοτέλεια και σκοπιμότητα. Και πρέπει να τονίσω ότι αυτά τα προσφέρεις κάτω από πολύ αντίξοες συνθήκες. Αυτό μεγεθύνει περισσότερο την αξία της προσφοράς σου.

Μπορώ να περιγράψω την προσωπικότητα σου με το τρίπτυχο « Ανθρωπιστής – καλός Σαμαρείτης – καλός Ανωγειανός»

Όλη σου αυτή η δραστηριότητα η επιστημονική (παράδειγμα προς μίμηση) πηγάζει και πραγματοποιείται για την αγάπη σου στον άνθρωπο και ειδικά στον τόπο που υπεραγαπάς’ τα Ανώγεια.

Φίλτατε κ. Μερκούρη μπορώ να πω μετά βεβαιότητας ότι θα εισπράττεις πάντοτε από τον παράξενο αλλά υπερήφανο λαό των Ανωγείων ίσως την μεγαλύτερη πανανθρώπινη αξία που δεν είναι άλλη από την αγάπη και ευγνωμοσύνη.

Γιατρέ τα Ανώγεια σε ευγνωμονούν και θα σε ευγνωμονούν για πάντα.

Ευχαριστώ για την φιλοξενία