Γράφει στην ΑΝΩΓΗ, ο Μανόλης Π. Χριστοδουλάκης, φιλόλογος
Ήταν μαγευτική η καλοκαιρινή βραδιά της 15 Αυγούστου 1993…
Στο θέατρο «ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ» των Ανωγείων . Μαζεύτηκε κόσμος πολύς, ντόπιοι και ξένοι
Σκοπός της σύναξης αυτής ήταν να τιμηθεί ο Ανωγειανός αγωνιστής του δίκιου και λαϊκός ποιητής Μιχάλης Σταυρακάκης (Νιδιώτης) και να γίνει η παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του «Ντούκου ντούκου το σοφαδάκι».
Την οργάνωση της εκδήλωσης είχε αναλάβει ο Δήμος Ανωγείων με Δήμαρχο τον κ. Γιώργο Σμπώκο στα πλαίσια του εορτασμού της 49ης επετείου του Ολοκαυτώματος των Ανωγείων.
Η υλοποίηση της εκδήλωσης έγινε από Επιτροπή. Ο Τελετάρχης Ζαχαρίας Σουλτάτος προλογίζοντας και παρουσιάζοντας το Πρόγραμμα είπε:
« Κυρίες και κύριοι, καλησπέρα σας.
Σας καλωσορίζουμε και σας ευχαριστούμε για τη συμμετοχή σας στην αποψινή μας εκδήλωση, η οποία παρουσιάζει μιαν ιδιαιτερότητα, μια που για πρώτη φορά ερχόμαστε να τιμήσουμε ένα χωριανό μας ως ελάχιστο δείγμα τιμής για την κοινωνική και πολιτιστική προσφορά του.
Ο Πέτρος Καλομοίρης θα παρουσιάσει ένα σύντομο βιογραφικό, ένα χρονολόγιο, του Μιχάλη Σταυρακάκη.
Στη συνέχεια, ο Γιαννάκος Ξυλούρης θα κάνει μια σύντομη αναφορά στο έργο του Μιχάλη Σταυρακάκη. Η Μαρία Αιμ. Σκουλά, η Ελένη Μιχ. Σμπώκου και ο Μανόλης Χριστοδουλάκης θα απαγγείλουν ποιήματα του Μιχάλη Σταυρακάκη…»
Τα φώτα χαμήλωσαν και μέσα σε κλίμα κατάνυξης ο Γιαννάκος με το λιτό και δωρικό λόγο του ξεκίνησε:
« Ειλικρινά αισθάνομαι το βάρος μεγάλο, αφού πρόκειται να μιλήσω για το Νιδιώτη, απλά θα προσπαθήσω, και πάλι ειλικρινά ζητώ την επιείκειά σας.
Του Κρόνου γιε, τση Ρέας κανακάρη
σε τουτονέ τ’ αόρι, καιρός πάει,
όταν η μάνα σε τύλιξε λιθάρι
που σαν μωρό μεσ’ στη φασκιά φαινόταν,
και το’ δωκε για βρέφος να το φάει
ο παιδοφάς πατέρας, που φοβόταν,
την εξουσία ο γιος να μην του πάρει…
……………………………………………..
Ακολούθησαν απαγγελίες των ποιημάτων «Ανώγεια», «Το γράμμα του δεσμώτη», «Να φοβάσαι τους αδιάφορους», «Τα καρφιά», «Η αμαρτία», «Οι κίνδυνοι», «Μισώ», «Η μοίρα μου είμ’ εγώ», «Η προσευχή μου», «Σήμερα που’ ναι Κυριακή», «Σύντομο βιογραφικό», «Ντούκου ντούκου το σοφαδάκι», «Ξένε στρατιώτη», «Γράμμα σε μια Αφρικάνα», «Τραλαλά» από τις τρεις μέχρι τότε ποιητικές συλλογές του ποιητή.
Ο Γιαννάκος παρενέβαινε ενδιάμεσα διαβάζοντας δικά του ποιητικά κείμενα αφιερωμένα στον Μιχάλη Σταυρακάκη. Αισθάνθηκα ένα δέος και μια αγωνία να με κυκλώνει, όταν ήρθε η σειρά μου να απαγγείλω την «Προσευχή μου» , που μελοποιημένη από τον εκλεκτό συμπατριώτη μας συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο και τραγουδισμένη από τον επίσης συμπατριώτη μας μεγάλο τραγουδιστή Χαρ. Γαργανουράκη, έγινε ιδιαίτερα αγαπημένο τραγούδι:
« Προσκυνώ τη χάρη σου, Λαέ μου,
σκύβω το κεφάλι στα μαρτύριά σου
και θαυμάζω τα έργα σου…»
Ματώνεις τα νύχια σου, Λαέ μου,
ματώνεις τη σκέψη σου,
για να βγάλεις τον άρτο τον επιούσιο.
Μεγάλη η δύναμή σου, Λαέ μου,
δόξα να’ χει η αντοχή σου
που κάθε μέρα προδίνεσαι,
κάθε μέρα σταυρώνεσαι,
και κάθε μέρα περιμένεις την ανάσταση ».
Η βραδιά κύλησε μέχρι αργά μέσα σε περιβάλλον συγκίνησης, ανάτασης και ενθουσιασμού.
Κι ο Γιαννάκος κλείνοντας την εκδήλωση είπε:
«Φίλε Νιδιώτη,
Εμαζωχτήκαμε όλοι εμείς εδώ απόψε, πρώτα οι καλοδεχούμενοι ξένοι, ύστερα όλοι σου οι χωριανοί και συγγενείς σου, οι φίλοι σου, οι συντρόφοι σου και στ’ όλο ύστερο κι εγώ.
Σε μια εποχή, για να χρησιμοποιήσω το λόγο του Πέτρου του Πελεγρή, σε μιας εποχή λέω, του άκρατου σαρκασμού, που τα αυτιά έχουν τοίχους, εγώ μικρός κι αδύναμος, δε στέκομαι ούτε εντός, ούτε εκτός των τειχών.
Στέκομαι απάνω στα τείχη.
Απάνω στα τείχη που χωρίζουν όλους εμάς
και με όλη τη δύναμη της ψυχής μου φωνάζω:
Άξιος ο αγώνας σου
Άξιος ο τίμιος αγώνας και η Αγωνία σου για τον άνθρωπο !
Άξιος, ο τίμιος αγώνας του μεροκάματού σου !
Άξιος ο τίμιος ιδρώτας σου,
που’ χει ποτίσει τούτο τον άγονο τόπο !
Άξιος ! Άξιος ! Άξιος ! »
…………………………………………
Ο Μιχάλης Σταυρακάκης, ιδιαίτερα συγκινημένος από την εκδήλωση, μας ευχαρίστησε και μας κατασπάσθηκε.
Η όμορφη βραδιά έκλεισε μουσικά με το συγκρότημα των Σταυρακάκηδων. (Νικηφόρος & Βασίλης Σταυρακάκης, Μιχάλης Φραγκιαδάκης, Ναζίμ).
Μεταμεσονύκτια κατηφόριζα για το Ηράκλειο με το αμάξι γεμάτο λουλούδια νιώθοντας μια ικανοποίηση και φορτωμένος με ευχάριστες και αισιόδοξες σκέψεις.
Με τον Γιαννάκο είχα την τύχη να συνεργασθώ και σε πολλές άλλες εκδηλώσεις όπως σε βραδιές αφιερωμένες στον Ψαρονίκο, στην επιμέλεια των πεζών κειμένων του Μιχάλη Σταυρακάκη, στην απόδοση τιμών στον αγωνιστή Γιώργη Ξυλούρη (Σουβλή) , στην ίδρυση του Συλλόγου φίλων και αποφοίτων του Σταυράκειου κ..ά.
16 Απριλίου 2022: Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά. Σάββατο του Λαζάρου. Η φύση γύρω μάγεμα με τα χρώματα και τα αρώματά της. Όμως ένα δυσάρεστο γεγονός κυριαρχεί. Σε λίγο ξεπροβοδούμε τον Γιαννάκο για την τελευταία του κατοικία, για την αιωνιότητα. Πάει να συναντήσει τους αγαπημένους του γονείς Ανάστο και Ουρανία, τον Ψαρονίκο, το Θανάση, το Γιάγκο, τον Πέτρο, τον «Νιδιώτη», το Νίκο, τον…. Μακρύς ο κατάλογος των ψυχών που έχουν αποδημήσει…
Θα θυμάμαι πάντα την καθαρή και άδολη ματιά του Γιαννάκου, το απροσποίητο μειδίαμά του, την προσήνειά του, την ακεραιότητα του χαρακτήρα του, τη σεμνότητα , την ειλικρίνεια και τιμιότητά του, αρετές που βρίσκονται σε μεγάλη ανεπάρκεια στην εποχή μας.
Απομεσήμερο. Κατηφορίζω για το Ηράκλειο. Αυτή τη φορά όμως είμαι περίλυπος, κυκλωμένος από πένθιμες σκέψεις , υπαρξιακό πόνο και το μυαλό μου βασανίζει το αναπάντητο ερώτημα του Ζορμπά προς τον Νίκο Καζαντζάκη:
«…Και πάνω απ’ όλα , γιατί να πεθαίνουμε ; »