“Δεν ήρθε ο Καστροφόρος μου χαρά μου

ροδόσταμο να φέρει έρωντά μου.”

Ανήμερα της επετείου των 80 ετών από την Μάχη της Κρήτης, έρχεται η ανακοίνωση από τον σύλλογο αποφοίτων και φίλων του Σταυράκειου Γυμνασίου και Λυκείου, για μια υποτροφία σε μαθητή με την υψηλότερη βαθμολογία εισαγωγής σε Ανώτερο ή Ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα. Η υποτροφία δίνεται από τον Μιχάλη Ξυλούρη στη μνήμη του πατέρα του Γιάννη Ξυλούρη “Γκεγκρέζο” που σκοτώθηκε τις μέρες της Μάχης της Κρήτης στην Χανιόπορτα. Η υποτροφία θα δοθεί από φέτος, μετά τις Πανελλήνιες εξετάσεις.

Στην συγκινητική ανακοίνωση του, ο σύλλογος αποφοίτων αναλύει την ιστορία του ηρωικού θανάτου του Γιάννη Ξυλούρη ¨Γκεγκρέζο”, τα μοιρολόγια της γυναίκας του Ειρήνης και την απόφαση της οικογένειας για υποτροφία στη μνήμη του.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

“Υποτροφία χιλίων ευρώ σε μαθητή του Σταυράκειου, από την οικογένεια του Μιχάλη Ξυλούρη του Γκεγκρέζο, μέσω του Συλλόγου Αποφοίτων και Φίλων του Γυμνασίου και Λυκείου Ανωγείων.

Ηράκλειο,

21 Μαΐου 1941

Ο Γιάννης Γκεγκρέζος Ξυλούρης, έμπορος από τα Ανώγεια, συχνά με δυο μουλάρια ερχόταν στο Ηράκλειο για προμήθειες. Βοηθοί του οι Σωκράτης Χατζής Σαλούστρος και Ζαχαρίας Μπαντούρης Σαλούστρος. 

Την ημέρα εκείνη όταν άρχισαν να πέφτουν οι αλεξιπτωτιστές, έδιωξε τα δυο παιδιά προς τα Ανώγεια και έμεινε για να κάμει το χρέος του, όπως τους είπε.

Έπεσε ηρωικά στη Χανιόπορτα.

Ήταν 38 χρόνων, είχε τέσσερα παιδιά και η γυναίκα του ήταν έγκυος στο πέμπτο.

Το σώμα του δε βρέθηκε ποτέ.

Πριν να χαθούν τα ίχνη του έμεινε άταφος για πολλές ημέρες, όχι όμως και άκλαυτος.

Ανώγεια, 3 Απριλίου 1942  Μεγάλη Παρασκευή

Την ώρα που ο Επιτάφιος περνά έξω από το σπίτι της, η Ειρήνη Γκεγκρέζενα Ξυλούρη στα 29 της χρόνια, βγαίνει στο μπαλκόνι της και αρχίζει ένα μακρύ μοιρολόι προς, τη μάνα της, τα αδέρφια της Σωκράτη και Βαγγέλη που σκοτώθηκαν σε παλαιότερους πολέμους, το σύντροφο της ζωής της, πατέρα των πέντε παιδιών της Γιάννη Γκεγκρέζο Ξυλούρη που χάθηκε ένα χρόνο πριν στη Μάχη της Κρήτης και τον Χριστό, ζητώντας του να την συγχωρέσει που δεν έχει ροδόσταμο να τον ραντίσει, όπως άλλες χρονιές που ο Γιάννης τής έφερνε από τη Χώρα.

Ο Επιτάφιος σταματά και ο κόσμος που με κεριά στα χέρια ακολουθεί την πομπή, παρασύρεται σε έναν ομαδικό σύθρηνο στο άκουσμα του μοιρολογιού της:

Δε έχω εγώ ροδόσταμο Χριστέ μου

να σε ροδοσταμνίσω Κύριέ μου.

Δεν ήρθε ο Καστροφόρος μου χαρά μου

ροδόσταμο να φέρει έρωντά μου.

Δεν ήρθε ο Βορδονάρης μου Χριστέ μου

και να με συμπαθήσεις Κύριέ μου.

Μάνα όντε με γέννησες καλή μου

ήτανε μαύρη ώρα ξομπλιαστή μου

Μπόρα, μεγάλη συννεφιά Ρωμιά μου

κι εκακομοίριασέ με ρήγισσά μου.

Η μοίρα μου πλεμένη μου καλή μου

μάνα μου εσέ κι εμένα πλουμιστή μου 

μάνα στο ίδιο ριζικό μανά μου

μάνα στην ίδια μοίρα γλυκομά μου.

Γιάννη τα ορφανά παιδιά μπαξέ μου

πώς θα τα μεγαλώσω καντηφέ μου

Πώς θα το κάμω το παιδί κλωνάρι μου

Γιάννη κι εσύ να λείπεις κανακάρη μου.

Δεν το πιστεύω κρίνε μου κι αθέ μου

πως έφυγες για πάντα εκλεχτέ μου.

Και πώς θα βρω τη δύναμη ψυχή μου

Γιάννη μου το κουράγιο αμοναχή μου

να τηνε ζήσω τη ζωή μπαξέ μου

Γιάννη χωρίς εσένα ακριβές μου.

Γιάννη Γκεγκρέζο Γιάννη μου χαρά μου

ταίρι γλυκί μου ταίρι έρωντά μου.

Εγώ βαστώ αμοναχή κλωνάρι μου

και θα σε περιμένω κανακάρη μου

γιατί δε σ’ είδανε νεκρό ψυχή μου

φως μου τα μαύρα μάθια ευγενή μου.

Η αγάπη και περηφάνεια της οικογένειας προς τον πρόωρα χαμένο Γκεγκρεζογιάννη, αποτυπώνεται και στα συγκινητικά λόγια της Ειρήνης Ξυλούρη του Μιχάλη.

Πιάνει το νήμα της ιστορίας και το ξετυλίγει τώρα στα συναπαντήματα 80 χρόνια μετά, σαν να μην πέρασε μια μέρα.

Ογδόντα χρόνια γίνονται Μάης του ‘21, 

που οι Γερμανοί σε σκότωσαν η το ‘41 

Δεν γνωρισά σε στη ζωή νεκρό για να σε κλάψω, 

μα ούτε και τάφο εύρηκα καντήλι να σ’ ανάψω 

Σκοτώσανέ σε οι Γερμανοί αυτό μάθανε μόνο 

και γέρασε η Γκεγκρέζενα με το δικό σου πόνο 

Μία ζωή δεν έφτασε το πόνο σου να κλάψει, 

γιατί δε σ’ είδενε νεκρό το σώμα σου να θάψει 

Στα μαύρα εμεγαλώσανε τα πέντε ορφανά σου 

και στο Ηρώο του χωριού γράφτηκε το όνομά σου 

Νέος δεν εκαμάρωσες την οικογένειά σου 

και τώρα χαίρεσαι του γιούς που ήρθανε κοντά σου 

Η μοίρα δώρο μου έκανε ήρωα να σε έχω, 

τ’ αγέννητο που άφησες εγώ να το προσέχω 

 Υπερηφάνεια και Τιμή ένιωσα κατά βάθος

 γιατί “Ἀνδρῶν ἐπιφανῶν πᾶσα γῆ είναι τάφος” 

Φέτος συμπληρώνονται 80 χρόνια από τη Μάχη της Κρήτης.

Ο γιος του Γκεγκρέζο, Μιχάλης Ξυλούρης που γεννήθηκε μετά το θάνατο του πατέρα του, με μια γενναιόδωρη πράξη τιμά εκείνον και την εθελοθυσία του.

Μέσω του Συλλόγου Αποφοίτων και Φίλων του Γυμνασίου – Λυκείου Ανωγείων, προσφέρει το ποσό των 1000 ευρώ, στον μαθητή του Σταυράκειου που φέτος θα εισαχθεί στην τριτοβάθμια εκπαίδευση με την υψηλότερη βαθμολογία.

Τον ευχαριστούμε θερμά.

Η προσφορά του αυτή αποτελεί την πραγμάτωση μιας βασικής αξίας του συλλόγου αποφοίτων που είναι η ανιδιοτελής προσφορά και βοήθεια προς τους νέους ανθρώπους και στα όνειρά τους.”

Το ΔΣ του Συλλόγου Αποφοίτων Σταυράκειου