Με σεβασμό και τιμή σύσσωμα τα Ανώγεια βρέθηκαν την Τρίτη 19 Μαΐου στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου στο Αρμί για να αποχαιρετήσουν τον Αριστείδη Σμπώκο “Ατζαρά”, έναν από τους τελευταίους σπουδαίους του τόπου μας, που τίμησε το χωριό του με τη στάση ζωής και την αξιοπρέπεια που ήταν το κυριότερο προσόν του σε όλο του το βίο. Μια σπουδαία μορφή και ένας άνθρωπος που φεύγοντας πλήρης ημερών και έργων, άφησε πίσω του βαριά κληρονομιά και παρακαταθήκη όχι μόνο στους στενούς συγγενείς του αλλά και σε όλους εμάς που τον ζήσαμε.

Με συγκλονιστικό τρόπο και τρεμάμενη από τη συγκίνηση φωνή, τον αποχαιρέτησε στον επικήδειο λόγο του ο ανιψιός του Βασίλης Σμπώκος και πρώην Αντιδήμαρχος Ανωγείων. 

Διαβάστε παρακάτω ολόκληρο τον επικήδειο λόγο του:

“Αποχαιρετισμός στο θείο Ατζαραριστείδη!!!

“Άντρας από παλιά κοπή, μες την καρδιά του Μάη,
με ζάλα που μυρίζουνε, εκίνησε και πάει”

Είναι πολύ δύσκολο να περιγράψεις στη νεκρολογία του, τη ζωή ενός ανθρώπου που έχει σημαδέψει τη ζωή σου, ιδιαίτερα στα παιδικά και εφηβικά σου χρόνια. Τότε δηλαδή, που διαμορφώνεσαι ως προσωπικότητα μέσα από τα πρότυπα που δημιουργείς. Κι εσύ ήσουν,θείε Αριστείδη αυτός o ιδανικός άνθρωπος-πρότυπο για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας μας, όλων όσοι είχαμε την τύχη να ζήσουμε δίπλα σου.

Ήσουν το έκτο στη σειρά παιδί από τα εννέα συνολικά, του Ατζαρογιώργη Σμπώκου και της Γαρτζολολένης Καλλέργη. Γεννήθηκες και αναθράθηκες σε μία δύσκολη εποχή, που η φτώχεια και η πείνα ήταν τα μόνα εμφανή και κυρίαρχα στοιχεία των παιδικών σου χρόνων και έμειναν ανεξίτηλες αναμνήσεις που μας τις περιέγραφες με παράπονο: “Κατέχετε μρε ήντα ειναι, να ναι άδειο το στομάχι μικιού κοπελιού και να κάνουν οι ψείρες καταγώγι στο κορμί του;” μας έλεγες.

Τα γράμματα τα έπαιρνες αλλά με ήντα υποδομή να προχωρήσεις και σε ήντα περιβάλλον; “Κάθε ταχινή έπρεπε να κρατεί το κάθε κοπέλι στο σχολειό ένα ξεροκούτσουρο για να μη ποθάνουμε τση κρυγιότης. Δε χρειγιάζεται να σας ε πω για τετράδια και μολύβια”συμπλήρωνες περιγράφοντας με γλαφυρότητα την κατάσταση.

Μαντρατζάκι για 3 έμπολα τη καλοκαιριά έδινες το δικό σου αγώνα επιβίωσης συμμετέχοντας στην οικονομία του σπιτιού σας.Βίωσες τη λαίλαπα της Γερμανικής Κατοχής στη διάρκεια της εφηβείας σου και το κάψιμο του χωριού στην ενηλικίωση σου.Υπάρχει μάλιστα και μια προσωπική σου ιστορία την περίοδο αυτή.

Προσπαθώντας να προστατέψετε με τον αδερφό σου το Σάββα τα πρόβατα σας,βρεθήκατε στα Ορεινά της νοτικής ρίζας για 2 μήνες περίπου,χωρίς καμία δυνατότητα επικοινωνίας,λόγω των δραματικών συνθηκών, με την υπόλοιπη οικογένεια σας,η οποία έφτασε στο σημείο να σας κάνει και μνημόσυνο, νομίζοντας ότι σας είχαν σκοτώσει οι Ναζί κατακτητές.

Η απελευθέρωση από τους Γερμανούς ήρθε, αλλά όχι για όλους. Στα σπίτια τω Σμπώκηδω η μεταπελευθερωτική ηρεμία και γαλήνη δεν είχε έρθει.
Ήταν στόχος και διώκονταν για την ιδεολογία τους πλέον.Ο κομμουνισμός ήταν εφάμιλλος εχθρός με το Ναζισμό για το μετακατοχικό Ελληνικό Κράτος.
Διώξεις,εξορίες, θύελλες και κατατρεγμοί στην ημερησία διάταξη. Ήταν η περίοδος που διαμόρφωθηκες ιδεολογικά και συνειδησιακά ως άνθρωπος.
Ως άνθρωπος-κομμουνιστής,με την πραγματική έννοια του όρου,που σε συνόδευε σε όλη την περίοδο της ζωής σου.

Τίμιος, εργατικός, αλληλέγγυος στο συνάνθρωπο σου, υπερασπιστής του δίκιου και πολέμιος του άδικου.Κομμουνιστής της ουσίας και της πράξης και όχι της ταμπέλας της αδράνειας και του πήγαιν’ έλα.

Στη δύσκολη αυτή περίοδο σταθήκατε δυνατοί με τους αδερφούς σου. Αποκαταστήσατε τις αδερφές σας και δημιουργήσατε τις δικές σας οικογένειες εκπληρώνοντας το χρέος σας προς τη ζωή.Παντρεύτηκες τη Λευκοθέα Ξυλούρη του Ζωνού άξιο συμπαραστάτη και στυλοβάτη του σπιτιού σου, για 50 και πλέον χρόνια της ζωής σου. Αποκτήσατε τρία παιδιά.Το Βαγγέλη το Γιώργη και την Ελένη που τα μεγαλώσατε με αρχές αξίες και ιδανικά, άξιους συνεχιστές του αγώνα σας για μια καλύτερη κοινωνία.

Στην πορεία προστέθηκε στην οικογένεια και ο γαμπρός σου ο Γιώργης, άνθρωπος κοινών αντιλήψεων και πνεύματος με το δικό σου,κι αυτό αποτυπώνεται περίτρανα στα πέντε εγγόνια σου,που σε έκαναν να περηφανεύεσαι τόσο γι αυτά. Είχες μία ιδιαίτερη σχέση με τα κοπέλια γενικότερα.
Και κυρίως με όλα σου τα ανίψια,ως κοπέλια. Σου άρεσε να γίνεσαι ένα με μας, δείχνοντας μας την αγάπη σου και δίνοντας μας τη συμβουλή σου.
Μόνιμες φράσεις στο στόμα σου,το “άχι μρε κοπέλια” και το όφου παιδιά μου”.

Για τη στάση σου αυτή οι αδερφοί σου,στα πλαίσια μιας ιδιότυπης μεταξύ σας σχέσης αλληλοσαρκασμού που είχε ως αποτέλεσμα να παρατσουκλιάζετε ο ένας τον άλλον,σου είχαν δώσει το προσωνύμιο “Καλόγερος”.Καλός-γέρος!!!

Δεν ήσουνα όμως μόνο καλός γέρος. Ήσουνα και πολύ ευαίσθητος. Ο θάνατος του ανιψιού σου του Γιώργη σε είχε σημαδέψει την τελευταία 15ετία.
Το δάκρυ είχε μόνιμο στασίδι στην άκρη του ματιού σου σε κάθε στόρηση του.

Βοσκός του αοριού και του χειμαδιού σε όλη σου τη ζωή,γεμάτος ευγένεια. Κατάλυσες το βίο σου,πορευόμενος με αξιοπρέπεια,σύνεση και ηρεμία στσι βουνοκορφές του Ψηλορείτη και στα γυρογυάλια τση Μεσσαράς έχοντας κερδίσει το σεβασμό και την εκτίμηση των ανθρώπων.

Θείε Αριστείδη.

Η Ανωγειανή κοινωνία σε αποχαιρετά σήμερα. Αποχαιρετά,σε μια δύσκολη χρονική συγκυρία γι’αυτήν,έναν από τους τελευταίους ανθρώπους μιας άλλης εποχής. Μιας εποχής που ο λόγος, η τιμή,η ανδρεία, η συναδελφικότητα, η αλληλεγγύη είχαν νόημα και ουσία και δεν ήταν απλές λέξεις όπως τις χρησιμοποιούμε σήμερα για να επαιρόμαστε ως Ανωγειανοί, ενώ η πραγματικότητα δυστυχώς είναι εντελώς διαφορετική βιώνοντας την.

Θείε Αριστείδη.

Ένα μεγάλο ευχαριστώ για όλα αυτά που πρόσφερες στο διάβα τση ζωής σου. Στην Ανωγειανή κοινωνία, στην οικογένεια μας, στα παιδιά σου, στα εγγόνια σου, στα ανίψια σου.

Ένα μεγάλο ευχαριστώ, που μου έδωσες σήμερα το δικαίωμα, να στέκομαι με υπερηφάνεια πάνω από το φέρετρο σου και να μπορώ να πω τη μαντινάδα που αποτυπώνει πραγματικά την 94χρονη πορεία τση ζωή σου:

“ΧΕΡΙΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΡΠΑΞΑΝΕ
ΞΕΝΟ ΨΩΜΙ ΝΑ ΦΑΝΕ
ΑΥΤΑ ΚΡΑΤΟΎΝΕ ΤΗΝ ΤΙΜΗ
ΟΣΟ ΒΑΡΙΑ ΚΑΙ ΝΑΝΑΙ”

Καλό σου ταξίδι αγαπημένε μας θείε…”