Γράφει ο Σωκράτης Σ. Κεφαλογιάννης

τέως Δήμαρχος Ανωγείων

Κατά την ψήφιση του πρόσφατου Νόμου (NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4386) «Ρυθμίσεις για την Έρευνα και άλλες διατάξεις» επιλύθηκε ένα πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί το 2012 αναφορικά με την ακίνητη και κινητή περιουσία της Πρόνοιας η οποία θα έπρεπε να έχει περάσει στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.

Τον Ιούλιο του ίδιου έτους το Δημοτικό Συμβούλιο Ανωγείων πήρε μια σημαντική ομόφωνη απόφαση, μετά και από σχετικό αίτημα δημοτών, να ανοίξει την διαδικασία παραχώρησης των «Πυρήνων στέγασης στους κατά το νόμο κληρονόμων των αρχικών δικαιούχων», που κατασκευάστηκαν το 1955 από το τότε Υπουργείο Πρόνοιας.

Για τον σκοπό αυτό εξουσιοδοτήθηκα να κάνω όλες τις απαραίτητες ενέργειες. Θα ήταν χρήσιμο να αναφέρω ένα Μικρό Ιστορικό :

• To 1947 με την υπ’ αριθμό 103507/13-3-47 Υπουργική Απόφαση, το Υπουργείο Πρόνοιας, αποκτά την έκταση που στο μέλλον θα οικοδομηθούν οι πυρήνες
• Στην συνέχεια το Δημόσιο οικοδόμησε σταδιακά περίπου 65 πυρήνες ενώ έξι οικόπεδα έμειναν αδιάθετα
• Οι πυρήνες παραχωρούνται κατά χρήση στους Ανωγειανούς.
• Υπάρχει μια σειρά εγγράφων μεταξύ του Υπουργείου Πρόνοιας – της Νομαρχίας Ρεθύμνης και του Δήμου Ανωγείων για οριστική παραχώρηση κυρίως την δεκαετία του 1970, στους συγκεκριμένους δικαιούχους
• Ο Δήμος με τα υπ’ αριθ. 649/08-07-1983 και 653/13-07-1983 έγγραφα του προς το τμήμα Κοινωνικής Πρόνοιας της Νομαρχίας Ρεθύμνης, ζητούσε την παραχώρηση των αδιάθετων πυρήνων στον Δήμο για αξιοποίηση τους
• Το τμήμα Πρόνοιας της Νομαρχίας Ρεθύμνου με το αριθμό πρωτοκόλλου 120304/ 1-2-1984 έγγραφο του, εισηγείται θετικά στο αρμόδιο Υπουργείο για την παραχώρηση
• Κατόπιν της διαδικασίας εκ μέρους του τμήματος Πρόνοιας της Νομαρχίας Ρεθύμνου και την μη ανταπόκριση ορισμένων δικαιούχων για την οριστική παραχώρηση τους, το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας με την υπ’ αριθ. Γ5β/67728-3-1984 έγγραφο του, γνωρίζει στον Δήμο ότι το Συντονιστικό Συμβούλιο Στεγάσεων κατά την 194/20-30-1984 συνεδρίας του, γνωμοδότησε την παραχώρηση των ακατοίκητων πυρήνων και εγκαταλελειμμένων οικοπέδων στο Δήμο(συγκεκριμένων), για την τουριστική αξιοποίηση τους και την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της περιοχής. Στο έγγραφο αυτό αναφέρει ότι για να εκδοθεί η παραχωρησιούχος απόφαση θα πρέπει να εκδοθεί η σχετική πράξη.
• Στην συνέχεια το τμήμα Κοινωνικής Πρόνοιας της Νομαρχίας Ρεθύμνης με την 4621/28-11-1985-απόφαση του αναγνωρίζει 27 δικαιούχους στεγαστικής αποκατάστασης.
• Λαμβάνει χώρα όλη η διαδικασία κοινοποίησης στους δικαιούχους,
• Από το τμήμα πρόνοιας εκδίδονται οι παραχωρησιούχες πράξεις στους δικαιούχους
• Στην συνέχεια και μέχρι το 1989 εκδίδονται μια σειρά εγγράφων και αποφάσεων όπου αναγνωρίζονται από το αρμόδιο τμήμα του Υπουργείου νέοι δικαιούχοι με ταυτόχρονη τροποποίηση της σχετικής απόφασης παραχώρησης πυρήνων στο Δήμο
• Σήμερα στον Δήμο «ανήκουν» 28 πυρήνες και 2 οικόπεδα
• Στην υπ’ αριθ. Γ5β/677/28-3-1984 έγγραφο του Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, αναφέρεται η θετική απόφαση η οποία θα ολοκληρωθεί με την έκδοση Παραχωρησιούχου απόφασης όταν εκδοθεί η σχετική πράξη χαρακτηρισμού των πυρήνων από το Δήμο.
• Η σχετική Πράξη – Σχέδιο Πόλης – δεν έχει εκδοθεί ακόμα: Η παραχωρησιούχος απόφαση δεν έχει εκδοθεί ακόμα και γι’ αυτό δεν υπάρχει εγγραφή των πυρήνων στο υποθηκοφυλακείο στο όνομα του Δήμου
• Ο Δήμος έχει εκτελέσει εργασίες στους πυρήνες No8 , 21 και 30
• Μερικοί πυρήνες που έχουν παραχωρηθεί στο Δήμο κατοικούνται ή έχουν δεχθεί παρεμβάσεις από τους παλαιούς χρήστες αυτών οι οποίοι τους διεκδικούν
• Μερικοί πυρήνες διεκδικούνται από ιδιώτες πρώην χρήστες αυτών
• Το ένα από τα δύο οικόπεδα, το No12, έχει ήδη διαμορφωθεί σε πλατεία
• Απομένουν 4 οικόπεδα που έχουν μείνει αδιάθετα από το Υπουργείο Πρόνοιας
• Αρκετοί από τους κοινόχρηστους χώρους (δρόμοι, πλατείες), έχουν διανοιχθεί κοινή συναίνεση

Ο Δήμος Ανωγείων ορθά πιστεύω, αναγνωρίζοντας την ανάγκη ανάδειξης και επανακατοίκισης της εν λόγω περιοχής από δημότες μας, μιας και όλα τα 25 προηγούμενα χρόνια δεν κατέστει δυνατή η αξιοποίηση της, αποφάσισε με την Υπ. Άρθ. 114/2012 Απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, να δοθεί η ευκαιρία στους κληρονόμους των κατά το Νόμο δικαιούχων να αποκτήσουν τους πυρήνες με την παράλληλη διασφάλιση των κοινόχρηστων χώρων.

Συγκεκριμένα θυμάμαι η εισήγηση μου προς το Δημοτικό Συμβούλιο είχε τα παρακάτω χαρακτηριστικά :

1. Διασφάλιση του χαρακτήρα της περιοχής με αυστηρούς όρους δόμησης με παρεμβάσεις που θα καθορίζονται μέσα από το Σχέδιο Πόλης και το ΓΠΣ
2. Την διασφάλιση της κυριότητας των δύο οικοπέδων (η διαμορφωμένη πλατεία) στο Δήμο Ανωγείων

• Την διασφάλιση της χρήσης των κοινοχρήστων χώρων όπως ορίζεται στο Σχέδιο Πόλης (πλατείες, δρόμοι) σύμφωνα με το σχέδιο Πόλης και το υπό υλοποίηση έργο ανάπλασης.

1. Την επανάληψη της διαδικασίας παραχωρησιούχου απόφασης από το Υπουργείο, με τις ως άνω προϋποθέσεις, στους κατά το νόμο δικαιούχους κληρονόμους αυτών.
2. Την τελική και χωρίς άλλη δέσμευση έκδοσης παραχωρησιούχου απόφασης προς τον Δήμο Ανωγείων αφού ολοκληρωθεί η προηγούμενη διαδικασία.
3. Τα 4 οικόπεδα να παραχωρηθούν στους κατά μαρτυρία δικαιούχους που τα καλλιεργούσαν με την ίδια διαδικασία

Με την ομόφωνη απόφαση του αυτή, το Δημοτικό Συμβούλιο Ανωγείων έδινε μια ευκαιρία οι κληρονόμοι των δικαιούχων να αποκτήσουν την κυριότητα των πυρήνων.

Θυμάμαι τότε στις αλλεπάλληλες επαφές μου με τους αρμόδιους Υπουργούς και υπηρεσιακούς παράγοντες, για να καθορίσουμε τα βήματα τα οποία θα έπρεπε να γίνουν ώστε η διαδικασία παραχώρησης να ξεκινήσει στο πρώτο τρίμηνο του 2013, σκόνταφταν στην εκκρεμότητα του νόμου του 2012. Ενώ το 2013 με σχετική νομοθεσία φαίνεται ότι επιχειρείται η λύση του προβλήματος ο Νόμος 4255/2014 σταματάει την όλη διαδικασία.

Σήμερα λοιπόν και μετά την ψήφιση του σχετικού Νόμου στο  Άρθρο 47 αναφέρεται :

«1. Η κυριότητα και κάθε άλλο εμπράγματο δικαίωµα επί του συνόλου ακινήτων αδιάθετων, υπόλοιπων εφαρμογής στεγαστικών προγραμμάτων του Υπουργείου Υγείας, τα οποία αφορούν και σε εκτάσεις, οι οποίες απαλλοτριώθηκαν υπέρ του Ελληνικού Δηµοσίου (Υπουργείο Υγείας) και προορίζονταν για στεγαστικά προγράµµατα προσφύγων του 1922, θεοµηνιόπληκτων, αστέγων, που υπάγονται στις διατάξεις του β.δ. 775/1964 (Α΄ 254) περί λαϊκής κατοικίας, ακινήτων, που έχουν περιέλθει στη διαχείριση του Υπουργείου Υγείας για εφαρµογή στεγαστικών προγραµµάτων µέσω συµβάσεων µε Διεθνείς Οργανισµούς, από το Υπουργείο Οικονοµικών, από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίµων και από δήµους, µεταφέρονται αυτοδικαίως από το Υπουργείο Υγείας στο Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και µεταγράφονται ατελώς στα οικεία βιβλία του υποθηκοφυλακείου. Η µεταβίβαση διενεργείται χωρίς την τήρηση οποιουδήποτε τύπου πράξης ή συµβολαίου και χωρίς αντάλλαγµα µε την επιφύλαξη των κειµένων διατάξεων περί δωρεών, κληρονοµιών και κληροδοσιών.

2. Εντός προθεσµίας έξι (6) µηνών από τη δηµοσίευση του παρόντος υποχρεούται η Διεύθυνση Κοινωνικής Αντίληψης και Αλληλεγγύης της Γενικής Γραµµατείας Πρόνοιας του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης σε διενέργεια απογραφής όλων των ακινήτων, που κατά τις διατάξεις της προηγούµενης παραγράφου περιέρχονται στην κυριότητα του ως άνω Υπουργείου, και στην υποβολή των σχετικών εκθέσεων στον Γενικό Γραµµατέα Πρόνοιας. Απόσπασµα της έκθεσης απογραφής των ως άνω ακινήτων, που αποκτώνται κατά κυριότητα από το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, και των λοιπών εµπράγµατων δικαιωµάτων επί των ως άνω ακινήτων καταχωρίζεται ατελώς στα οικεία βιβλία του υποθηκοφυλακείου.
3. Η αξιοποίηση (εκµίσθωση, εκποίηση, παραχώρηση µε ή άνευ ανταλλάγµατος κλ.π.) και διαχείριση της ακίνητης περιουσίας των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου πραγµατοποιούνται µε αποφάσεις του Γενικού Γραµµατέα Πρόνοιας.»

Όπως είναι φανερό από την παραπάνω διάταξη, ανοίγει διάπλατα ο δρόμος ώστε να κινηθούν οι διαδικασίες εκείνες ώστε να υλοποιηθεί η ομόφωνη απόφαση του Ιουλίου του 2012 του Δημοτικού Συμβουλίου Ανωγείων και μάλιστα όπως αναφέρεται στην παράγραφο 3, η παραχώρηση να γίνει άνευ οποιουδήποτε ανταλλάγματος.