Στις 27 Απριλίου 1979 κυκλοφόρησε το βιβλίο των  David Outerbridge και της Lulie Thaver με τίτλο “The last shepherds”, δηλαδή “Οι τελευταίοι βοσκοι”, με έντονες αναφορές και στα Ανώγεια , εικόνες από το οποίο και πληροφορίες αλιεύσαμε πρόσφατα από την προσωπική σελίδα του Ευτύχη Τζιρτζιλάκη από τα Χανιά,τον οποίο και ευχαριστούμε θερμά για την συνεργασία της σύνταξης του άρθρου μας στην ΑνωΓη.

Το βιβλίο αποτελείται  από προσωπικές εμπειρίες και εικόνες των δυο συγγραφέων από την επίσκεψη τους σε μιτάτα τεσσάρων βοσκών στην Ελλάδα, την Γαλλία, την Σκωτία και την Ιταλία. Από την Ελλάδα επέλεξαν την Κρήτη και τα Ανώγεια και έφτασαν στο φιλόξενο πάντα Μιτάτο του Μιλτιάδη Ξυλοούρη ή Ξυδάκη που πρόσφατα έφυγε από τη ζωή.Το βιβλίο λοιπόν εκτός από μικρό διαμάντι για την ίδια την οικογένεια του Μιλτιάδη αποτελεί και σπουδαίο στοιχείο καταγραφής Πολιτισμού και ηθών των Ανωγειανών 35 χρόνια πριν και που αξίζει να προσεχθεί είτε από το Δήμο, τον Πολιτιστικό σύλλογο και άλλους φορείς που μπορούν να το μεταφράσουν και να διασώσουν εικόνες και μνήμες μιας αγνής εποχής.

Όπως αναφέρει και ο ίδιος ο Ευτύχης Τζιρτζιλάκης : ”Στην Κρήτη το βιβλίο διηγείται τη καθημερινή ζωή του Μιλτιάδη Ξυλούρη, στα Ανώγεια και τον παρακολουθεί στη καθημερινότητα του. Οι συγγραφείς περιγράφουν τη μέρα στο μιτάτο, τη διαχείριση των προβάτων, τις παρέες και τη φιλοξενία, καθώς και μια κουρά στην οποία τυχαίνουν. Λέει για  τους βοσκούς του Ψηλορείτη ότι μοιάζουν περισσότερο με πολεμιστές και λιγότερο με βοσκούς! Μιλάει επίσης για την “ακραία γενναιοδωρία αυτών που έχουν λίγα”, με αφορμή το φιλόξενο Μιλτιάδη, που θα σφάξει οπωσδήποτε ένα αρνί όταν κάποιος περάσει απ το μιτάτο, είτε συγγενής, είτε φίλος, είτε άγνωστος! Έβγαλαν πολλές ωραίες φωτογραφίες που τις βλέπετε παρακάτω! Αυτό το  αφιέρωμα στα Ανώγεια έχει πολύ ωραία κείμενα, ύμνο για τους κρητικούς βοσκούς, που θα άξιζε να μεταφραστούν και να γίνουν ένα ξεχωριστό μικρό βιβλίο..” σχολιάζει ο κ Τζιρτζιλάκης.

Το βιβλίο το οποίο αγόρασε ο ίδιος μέσω e-bay δώρισε στην Ανωγειανή Ζαχαρένια Σκουλά. Αποτελείται από 142 σελίδες και είναι γραμμένο στην Αγγλική γλώσσα. Περιλαμβάνει εικόνες, δείγμα των οποίων σας παρουσιάζουμε, από τις κουρές, την παρέα στη συνέχεια με λύρες και μαντολίνο, το άρμεγμα των προβάτων ακόμα και από τη σφαγή του αρνιού για τους καλεσμένους, που αν και άγνωστοι όπως αναφέρουν οι συγγραφείς είναι καλεσμένοι. Περιλαμβάνει επίσης και αρκετές προσωπικές φωτογραφίες Ανωγειανών αντρών και γυναικών όπως του αείμνηστου Παμίκα (Επαμεινώνδα Ξυλούρη),του Γιώργη Σκουλά (Τζαβελογιώργη),της Μαρίας Ξυλούρη (Ξυδάκαινας)  και αρκετών άλλων. Ένα πραγματικό κόσμημα για το χωριό και την Κτηνοτροφία που αξίζει και πρέπει να προσεχθεί και να διασωθεί.

Όπως αναφέρεται σε απόσπασμα του βιβλίου για την φιλοξενία του Μιλτιάδη Ξυλούρη, αυτή η παροιμιώδης φιλοξενία των Ανωγειανών που κρατάει σαν έθιμο μέχρι και σήμερα:

”Η υπερβολική γενναιοδωρία αυτών που έχουν λίγα, εκφράζεται απόλυτα από αυτόν τον βοσκό, περήφανο ιδιοκτήτη πολλών προβάτων, αρχηγό της οικογένειας του, σκληρά εργαζόμενου και οικοδεσπότη σε αυτό το μέρος. Αν ένας άγνωστος διαβεί από το μέρος εδώ του Μιλτιάδη ένα αρνί σύντομα θα ψήνεται στην φωτιά. Τα τυριά που ετοιμάζονται για την αγορά παίρνονται από τα μέρη που ωριμάζουν και μοιράζονται όπως και το κρασί.Δεν μπορείς να φύγεις χωρίς να δεχτείς αυτή τη φιλοξενία. Φίλοι,συγγενείς ή άγνωστοι είναι όλοι καλεσμένοι!”.