Archive for Αυγούστου 2025
Του Γιώργου Καλογεράκη, ιστορικός, ερευνητής, δάσκαλος του Δημοτικού Σχολείου Καστελίου

Στις 8 Αυγούστου 1944, άνδρες του συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής με επικεφαλής τον Στάνλεϋ Μος και αντάρτες της Ανεξάρτητης Ομάδος Ανωγείων υπό τις διαταγές του Νικολάου Σταυρακάκη ή Αεροπόρου, διενήργησαν το σαμποτάζ της Δαμάστας.
Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, ο αντάρτης της Α.Ο.Α. Μανόλης Σπιθούρης – Νταμπακομανόλης τραυματίστηκε στην κοιλιακή χώρα με εμπρηστικό βλήμα πυροβόλου όπλου.
Αφού επιδέθηκε πρόχειρα το σοβαρό του τραύμα, αφέθηκε στη σκιά ενός πρίνου για να πεθάνει. Κανείς δεν πίστευε ότι θα επιζήσει. Και ο Λοχαγός Μος πίστεψε ότι ο θάνατος για τον Νταμπακομανόλη ήταν ζήτημα ωρών.
Όταν επέστρεψαν μετά την επιχείρηση οι αντάρτες, με μοναδικό σκοπό να πάρουν το σώμα του και να το μεταφέρουν στα Ανώγεια, δεν πίστευαν στα μάτια τους.
Ο Νταμπακομανόλης ήταν ακόμη ζωντανός. Τον μετέφεραν στη σπηλιά «Αχυρόσπηλιος» (κοντά στο χωριό Αηδονοχώρι), όπου πέρασε τη νύχτα.

-Παρασκευή 8 Αυγούστου – Πλατεία «Αρμί» | 20:00
«Νερουλάδες του χωριού» – Η στρατηγική για το νερό
–Δευτέρα 11 Αυγούστου – Πλατεία «Μεϊντάνι» | 20:00
«Δρόμοι για τ’ Ανώγεια» – Συζήτηση για το νέο οδικό δίκτυο
Σε δυο πολύ σημαντικά ζητήματα για το μέλλον των Ανωγείων είναι αφιερωμένες οι δυο παραπάνω εκδηλώσεις, το νερό και το μέγα ζήτημα της λειψυδρίας, αλλά και το νέο οδικό δίκτυο προς Ηράκλειο που αναμένεται να προσφέρει τα μέγιστα στην ανάπτυξη του τόπου. Ο Δήμος διοργανώνει τις δυο αυτές θεματικές βραδιές με ένα τρόπο διαβούλευσης ανοιχτής με το κοινό σε πλατείες του χωριού, ώστε να μπορέσει ο κόσμος ελεύθερα να πει τη δική του γνώμη, να προτείνει δικές του λύσεις και να ακουστεί η φωνή του.

Η Σεσίλια όπως την αποκαλούσαν όλα τα Ανώγεια ήταν κοινωνική ανθρωπολόγος-ερευνητρια και αγαπούσε πολύ την Κρήτη και τον τόπο του Ψηλορείτη. Αγαπούσε τους ανθρώπους του τόπου και τους συνέδεε με την ελευθερία, την ειλικρίνεια και την λεβεντιά.
Ζούσε στα Ανώγεια για περισσότερα από δέκα χρόνια. Το τελευταίο διάστημα αντιμετώπιζε πολλά προβλήματα υγείας, και στο πλευρό της στάθηκε ιδιαίτερα η δομή “Βοήθεια στο σπίτι” και η Κοινωνική υπηρεσία Ανωγείων που αναλαμβάνει και την κηδεία της.
Η δέηση και η ταφή της θα γίνει στο νεκροταφείο Ανωγείων σήμερα 7 Αυγούστου 2025 στη 1:30 μ.μ.

Ο σεβασμός, ελάχιστος φόρος τιμής και μνήμης,
για Ήρωες Αθάνατους της εποχής εκείνης.
Ο λοχίας των SS Γιόζεφ Ολενχάουερ ήταν ένας ακραιφνής στρατιωτικός που δεν είχε κανένα σεβασμό στον πόλεμο σε άμαχο πληθυσμό και γυναικόπαιδα. Δεκάδες οι μαρτυρίες παλαιών Ανωγειανών που έλεγαν πως χτυπούσε τις πόρτες με το πόδι του, τρομοκρατούσε τον πληθυσμό, χτυπούσε γυναίκες, όχι μόνο στα Ανώγεια αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, καθώς η βάση του ήταν στο χωριό Δροσιά (Γενί Γκαβέ).Ο “Σήφης” όπως ήταν γνωστός θεωρούσε τον εαυτό του και το τρίτο Ράιχ άτρωτο και προχωρούσε σε ασυδοσίες. Αυτό ήταν το πρώτο του λάθος. Το δεύτερο ήταν η βίαιη συμπεριφορά στον άμαχο πληθυσμό των Ανωγείων. Και αυτό ήταν το δεύτερο του λάθος. Και τελευταίο.
Εκείνο το πρωινό της 7ης Αυγούστου του 1944, ο Ολενχάουερ εξοργισμένος από την στάση των Ανωγειανών να μην συμμετέχουν σε αγγαρείες του γερμανικού στρατού και θέλοντας να κάνει άλλη μια επίδειξη δύναμης και πυγμής, έφτασε στα Ανώγεια με 9 Γερμανούς και Ιταλούς στρατιώτες, έσπαγε πόρτες και με βρισιές και ξύλο συγκέντρωσε 98 γυναικόπαιδα για αγγαρεία αλλά το πιθανότερο σενάριο ήταν αυτοί οι άνθρωποι να έχαναν τη ζωή τους ή να μεταφέρονταν στη Γερμανία ως εργάτες.
Η απόφαση του ΕΛ.ΑΣ Ανωγείων ήταν ειλημμένη αρκετές ημέρες πριν, αλλά δεν είχε γίνει γνωστή αμέσως για να μην υπάρξουν διαρροές και αυτή η ενέργεια του Ολενχάουερ έφερε την επίθεση των ανταρτών στη θέση “Σφακάκι” καθώς η συμπεριφορά του δεν μπορούσε να γίνει πλέον αποδεκτή. Όπως είχε αναφέρει ο Μιχάλης Ρούλιος σε συνέντευξη του στον δημοσιογράφο της ΕΡΤ Γιάννη Φασουλά το 2006 καθώς ήταν αυτόπτης μάρτυρας της συγκέντρωσης της αγγαρείας:

Ο Δήμος Ανωγείων ανακοινώνει την πρόσληψη, με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, συνολικά τεσσάρων (4) ατόμων για την καθαριότητα σχολικών μονάδων στο Δήμο Ανωγείων , και συγκεκριμένα, ανά υπηρεσία, έδρα, ειδικότητα και διάρκεια σύμβασης, αριθμού ατόμων.
Υποβολή αιτήσεων συμμετοχής
Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να συμπληρώσουν μόνο την συνημμένη αίτηση με αριθμό πρωτ. 4963/6-8-2025 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ του Δήμου Ανωγείων και να την υποβάλουν :ειτε ηλεκτρονικά στην ακόλουθη διεύθυνση: [email protected],

“Οδοιπόρε δεν υπάρχει δρόμος. Ο δρόμος ανοίγεται προχωρώντας.”
(Αντόνιο Ματσάδο, Ισπανός ποιητής.)
Παρουσιάζεται στην πλατεία Αρμί, στα πλαίσια των εκδηλώσεων του Δήμου Ανωγείων, το βιβλίο “Η στράτα να ‘ναι καθαρή” του Μαθηματικού Μανόλη Φασουλά. Η εκδήλωση θα γίνει στην πλατεία Αρμί στα Ανώγεια την Κυριακή 10 Αυγούστου 2025 και ώρα 9 μ.μ.
Το βιβλίο αποτελείται από δυο μέρη: