«Πρέπει να φύγω

ίσως τώρα, πριν

τελειώσει το τραγούδι.

Σφίγγει γύρω μου ο κλοιός…»

Με τους παραπάνω στίχους προμήνυε, έτσι διαισθητικά, μόλις στα 25  χρόνια του, ο Άρης  τον πρόωρο θάνατό του, όταν  προχώρησε στην έκδοση της πολύ καλοδουλεμένης και ποιητικά άρτιας συλλογής του, με τίτλο «Τα ρηχά βουνά». Έδωσε  από τότε , στον ανθό της νιότης του, το σήμα ότι η ζωή είναι και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «τραγούδι», ως διεκδίκηση της ομορφιάς του ονείρου, ως αντίσταση στην καταθλιπτική και μουντή, επαναλαμβανόμενη πραγματικότητα, όπως δηλώνει ό ίδιος σε άλλο ποίημά του με τίτλο «ΑΡΝΗΣΗ» : «αρνήσου το καθημερινό, το αιώνιο πάρε».

Και πράγματι η ζωή του  Aρη – καθορισμένη από το οικογενειακό πλαίσιο  της  ανατροφής του,  από τους αγώνες και τις διώξεις του πατέρα του, του πρωτοπόρου κομμουνιστή  και καταξιωμένου φιλολόγου  Μανούσου, αλλά  και της χαροκαμένης αγωνίστριας  μάνας του Λευκοθέας,  στις  ακατάλυτες ηθικές και ιδεολογικές αρχές του  φιλότιμου και της αντίστασης στο αντιδραστικό και το άδικο-ήταν μια πολυεπίπεδη διαδρομή. Μια διαδρομή  που είχε στόχο να  αγγίξει «το μεγάλο, το ωραίο και τ’ αληθινό». Πολιτικοποιημένος ο Άρης  από το γεννοφάσκια του, γνωρίζοντας καλά το σκληρό πρόσωπο της κοινωνικής αδικίας και της πολιτικής καταστολής από τα παιδικά του χρόνια, στρατεύτηκε πολιτικά και  κοινωνικά στο δρόμο της αξιοπρέπειας, της  παιδείας και του πολιτισμού, τιμώντας τα γράμματα με την ευφυία και τη δικηγορία του και σεβόμενος βαθύτατα όχι μόνο την ιστορία  των γονιών του , των  συγγενών  του και όλου του λαϊκού κινήματος, αλλά και το βάρος του ονόματος που έφερε, μιας και το όνομα «Άρης» είναι η συντομογραφία του ονόματος του «Αριστομένη», του θείου του αγωνιστή που έπεσε θύμα της εμφυλιοπολεμικής καταστολής  τα δύσκολα, αλλά αλησμόνητα χρόνια της «θύελλας και των κατατρεγμών»,

Μαθημένος στα δύσκολα ο Άρης, αναζήτησε το όνειρο μιας ζωής απαλλαγμένης από τη σκοτεινιά και διεκδίκησε τη χαρά της ζωής, όντας θετικός και μάχιμος, αντιστεκόμενος με πείσμα και σεμνότητα , μαζί με τα αδέλφια του, την Κατερίνα και τον Κώστα, στις άδικες απώλειες και των άλλων δυο πρόωρα χαμένων αδελφών τους, της αλησμόνητης φίλης Ντιάνας και του  δίδυμου αδελφού της , του Απόλλωνα. Βαριά έπεσε η σκιά του θανάτου στο τίμιο σπίτι του Μανούσου Μανουρά, μιας και ο χάρος ζήλεψε , φαίνεται, τη διάφανη ζωή του και δεν άντεξε το φως του στα σκοτεινά χρόνια που ζούμε…Στην αλυσίδα του θανάτου τώρα, δυστυχώς, άδικα, πρόωρα, απότομα μπήκε και ο πάντα γελαστός και καλόπτροπος Άρης, δηλώνοντάς μας πάλι με τους στίχους του πως «οι ώρες στήθηκαν εμπρός μου στη σειρά/σαν καλογυμνασμένο απόσπασμα θανάτου». Ως ύπουλος εχθρός η ασθένεια νίκησε τον Αήρ μόνο σωματικά. Γιατί το θετικό πνεύμα της αντίστασης και της διεκδίκησης, της άρνησης του οπισθοδρομικού και της αναζήτησης του κοινωνικά και ηθικά ωραίου και υψηλού παραμένει ως ισχυρή παρακαταθήκη όχι μόνο για την αγαπημένη σύζυγό του Βιβή, για τα παιδιά και τα αδέλφια του, για τους συγγενείς του, αλλά και  για όλους εμάς τους φίλους και ειδικά τους ανθρώπους τη γενιάς του που τον ζήσαμε ως βαθιά ανθρώπινο, ζεστό, φιλικό, τίμιο και μάχιμο άνθρωπο που δεν λύγιζε μπροστά στις δυσκολίες, αλλά δυνάμωνε τις αντιστάσεις του και έβλεπε πάντα τη θετική πλευρά, στηρίζοντας και εμπνέοντας τους άλλους γύρω του και κερδίζοντας έτσι μια θέση στην καρδιά τους, θέση  που δε μπορεί να προσβάλει ο χρόνος. Γιατί, όπως λέει ο ποιητής, «οι άνθρωποι, σύντροφε,
ζουν/ από τη στιγμή που βρίσκουν
μια θέση στη ζωή των άλλων». Έτσι και   ο Άρης έφυγε άδικα και πρόωρα, όμως έχει  σίγουρη «τη θέση του» στη ζωή όχι μόνο της οικογένειάς του, αλλά  και όλων εμάς που τον γνωρίσαμε και ζήσαμε την ανθρωπιά του.

Στη γυναίκα του Βιβή, στα παιδιά του , Μανούσο  και Δήμητρα, στη χαροκαμένη μάνα του Λευκοθέα  που βιώνει το άδικο τίμημα ενός τραγικού πόνου στο τέλος της  ζωής της, στα αδέλφια του, Κώστα και Κατερίνα, αλλά και σε όλους τους συγγενείς και  τους οικείους του εύχομαι από καρδιάς καλή δύναμη στο δύσκολο αποχωρισμό.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει

Με τιμή

Αρετή Σπαχή

Γράφει ο Γεώργιος Α. Καλογεράκη, Δρ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Διευθυντής Δημοτικού Σχολείου Θραψανού

Η φωτογραφία που έσωσε από τις φλόγες του σπιτιού της στα Ανώγεια η Κρυστάλη Σταυρακάκη, τον Αύγουστο του 1944. Στο μέσον ο Μανόλης Σταυρακάκης – Μερτζανοζαχαράκης, δεξιά ο γιος του Γιώργης (στα γόνατά του) και αριστερά ο άλλος γιος Βασίλης Σταυρακάκης – Βασιλέας

Φέτος κλείνουν 78 χρόνια από τον Αύγουστο του 1944, που το ηρωικό χωριό των  Ανωγείων παραδόθηκε στις φλόγες, τη λεηλασία και την καταστροφή. Οι  Γερμανοί  κατακτητές με μια λιτή διαταγή του Φρειδερίκου Γουλιέλμου Μίλερ, (διοικητής Φρουρίου Κρήτης από 20 Ιουλίου 1944 ως 14 Οκτωβρίου 1944), θα άφηναν στο  πέρασμά τους από το χωριό, μόνο στάχτες και ερείπια. Όταν δεν μπορεί να υποταχτεί  η αγέρωχη Κρητική ψυχή, τότε αυτό που μένει είναι η καταστροφή των άψυχων  αντικειμένων. Έτσι, επί είκοσι και πλέον ημέρες, οι βάρβαροι Γερμανοί ξέσπασαν  στα μητάτα, στις στάνες, στα σύνεργα τυροκομικής, στα πρόβατα και τις κατσίκες των κτηνοτρόφων, στα σπίτια και τις περιουσίες  των Ανωγειανών. Μεγάλη η ματαιοδοξία των κατακτητών που σκέφτηκαν ότι, καταστρέφοντας το χωριό, θα ακολουθούσε η ερήμωση και η εγκατάλειψη. Αυτό μπορεί  να συμβεί σε  οποιοδήποτε μέρος του κόσμου εκτός από την Κρήτη. Γιατί στ’Ανώγεια, την καταστροφή ακολούθησε η δημιουργία και την ερήμωση διαδέχτηκε η  αναγέννηση.

1945, τα Ανώγεια ένα χρόνο μετά την καταστροφή

Η επιδρομή των Γερμανών στα Ανώγεια και στο Ανωγειανό αόρη ξεκίνησε στις 12 Αυγούστου 1944 και η διαταγή του Διοικητή του «Φρουρίου Κρήτης» Μίλερ με ημερομηνία 13 Αυγούστου 1944, έλεγε τα εξής :

Διαβάστε την συνέχεια... »

Ανοικτή βραδιά στο Αστεροσκοπείο Σκίνακα
Κυριακή 21 Αυγούστου 2022, 6:00μμ έως 11:00μμ

Το Αστεροσκοπείο Σκίνακα, το Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO του Ψηλορείτη και ο Δήμος Ανωγείων, σας προσκαλούν στην τελευταία ανοικτή βραδιά του Αυγούστου, η οποία επιπλέον της ξενάγησης και παρατήρησης από τα τηλεσκόπια περιλαμβάνει:

-Εικονική τρισδιάστατη περιήγηση, μέσω ειδικού λογισμικού, στο οροπέδιο της Νίδας και τον Ψηλορείτη.

-Μουσική εκδήλωση για τον ουρανό ”6 χορδές σαν μια ορχήστρα” από τον Γιώργο Μαστοράκη (7:30 – 8:30 μμ).

Πολύς κόσμος συρρέει από σήμερα Κυριακή 14 Αυγούστου, στο Περαχώρι, στην εκκλησία της Παναγίας, για να ανάψει ένα κερί στη χάρη της και να ζητήσει τη βοήθεια της, στις δύσκολες εποχές που διανύουμε. Αύριο Δευτέρα 15 Αυγούστου, αναμένεται αρκετός κόσμος και στην πρωινή πανηγυρική Θεία Λειτουργία, με το Περαχώρι να έχει “φορέσει” τα γιορτινά του για την σπουδαία εορτάζουσα.

Ω,Παναγιά μου Ανωγειανή!

Δυο μέρες μετά το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων, οι Ανωγειανοί είχαν πάντα ιδιαίτερη σχέση με την Παναγία και την εκκλησία στο Περαχώρι και άναβαν πάντα ένα κερί στη χάρη της αλλά και στους νεκρούς της Γερμανικής Κατοχής.

Εκεί, μέσα στον Ιερό Ναό είχε μείνει άλλωστε και άταφος για μέρες, ο Στεφανής του “Μπαμπακιό” ένα μικρό παιδί, το πρώτο θύμα εκτέλεσης στα Ανώγεια, από ένα αδίστακτο Ναζί την πρώτη ημέρα του Ολοκαυτώματος.

Εκεί στην Παναγία, οι Ανωγειανοι θα ανάψουν ένα κερί σε καιρούς πολέμου, ζητώντας την Ειρήνη, αλλά και σε ήρεμους καιρούς, προσδοκώντας αυτοί να μακροημερεύσουν.

Χρόνια πολλά σε όλο τον κόσμο και να σας προστατεύει όλους η χάρη της Παναγίας.

Για τις σημερινές φωτογραφίες από drone στο Περαχώρι, ευχαριστούμε θερμά τον Γιώργη Νταγιαντά.

Ω, Εσύ των Ουρανών η πλατυτέρα,
που αγκάλιασες τα έθνη και τους λαούς,
των λαών και των εθνών η θεία Μητέρα,
π’ όλους της γης ξεχείλισες τους ναούς.

Μάνα, π’ αγνάντια μου είσαι ως θερισμένη
απ’ αστάχυα χλωμότατη πλαγιά,
κ’ είσαι κ’ η Ελλάδα, κ’ είσαι η Κοιμωμένη
με σταυρωτά τα χέρια Παναγιά

Μάνα, που ο νους Σου μοναχά το ξέρει
αν, αντίκρυ στην αγία Σου εντολή,
η καρδιά μου δεν είναι ως περιστέρι
αθώα, δοκιμασμένη και καλή.

δώσε την ώρα τούτη (κ’ είναι τώρα
π’ αγγίζουμε τον ύστερο βυθό
κι αργοσημαίνει η προαιώνια ώρα)
στην άγια εντολή Σου να σταθώ

ανύσταχτος, στην άκρη γινώμενος
αγρύπνια μιαν απέραντη ματιά,
σαν ο Ιησούς Χριστός Εσταυρωμένος,
σαν οι Άγιοι Παίδες μέσα στη φωτιά!

Ποίημα: Άγγελος Σικελιανός “Δεκαπενταύγουστος του 1940”

Την Τρίτη 16 Αυγούστου στις 10 π.μ. θα γίνει η κηδεία του Αριστομένη Μανουρά (του Μανούσο) στον Καθεδρικό Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Φανερωμένης Χολαργού. Ανωγειανοί, συγγενείς και φίλοι, θα πουν το ύστατο χαίρε στον δικηγόρο, τον άνθρωπο, τον άξιο Ανωγειανό, που “έφυγε” από τη ζωή σήμερα Σάββατο 13 Αυγούστου, σε μια είδηση που σκόρπισε τη θλίψη στο χωριό. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει.

Τα  78 χρόνια από την μάχη του εφεδρικού ΕΛΑΣ στο Σφακάκι τίμησαν την προηγούμενη Κυριακή 7 Αυγούστου η Τομεακή Επιτροπή Ρεθύμνου του ΚΚΕ, η Κομματική Οργάνωση των Ανωγείων και η ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ.

Εκ μέρους της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ μίλησε ο Αντώνης Ρούλιος ο οποίος αναφέρθηκε στα γεγονότα της μάχης, κατά την οποία το δεκαμελές τμήμα του ΕΛΑΣ των Ανωγείων με επικεφαλής το Μανόλη Μανουρά (Σμαϊλομανόλη) αιφνιδίασε και εξουδετέρωσε το γερμανικό απόσπασμα που είχε αιχμαλωτίσει 98 γυναικόπαιδα από τα Ανώγεια με σκοπό να τα μεταφέρει στο Ρέθυμνο και από εκεί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Γερμανίας.

Διαβάστε την συνέχεια... »