Θέλω να δίνω φως από τη φλόγα μου,
κι ας είμαι ένα ταπεινό λυχνάρι. (Γεώργιος Δροσίνης)

Όλα γίνονται ακριβώς την στιγμή που ο παπάς στην ενορία του θα ψάλει με πάθος και δύναμη ψυχής το ”Χριστός Ανέστη” το μεγαλύτερο αναστάσιμο μήνυμα της Χριστιανοσύνης. Εκείνη ακριβώς την ώρα, οι χριστιανοί θα λάβουν το αναστάσιμο φως και το προαύλιο της εκκλησίας πλημμυρίζει από λάμψη και δύναμη θεού και ανθρώπου.

Τη στιγμή όμως του Χριστός Ανέστη τα Ανώγεια θα φωτιστούν και στα πέντε σημεία του ορίζοντα, όπως και στο βάθος στα Σίσαρχα, από μεγάλες φωτιές ,με τους Ανωγειανούς να συνεχίζουν πιστά ένα έθιμο χαμένο στα βάθη των αιώνων: Το έθιμο του κάψιμου του Αρφανού και του ομοιώματος του Ιούδα πάνω σε αυτόν. Κατά τα πρώτα χρόνια της Χριστιανοσύνης και με λίγα τα τότε μέσα επικοινωνίας, οι χριστιανοί μετέδιδαν αυτό το Αναστάσιμο μήνυμα μέσω φωτιάς που άναβαν, ώστε να φαίνεται από τα πιο μακρινά σημεία και αυτήν ακριβώς την έννοια έχει και το έθιμο που τηρείται και στα Ανώγεια.

Στα έξι σημεία: Στο Περαχώρι στην Παναγία ,στον Άγιο Ιωάννη,τον Άγιο Γεώργιο, στον Άγιο Δημήτριο στο Μετόχι, στην Αγία Παρασκευή στα Σίσαρχα και στο ”αυτόνομο” Κομπί τον μόνο Αρφανό που δεν ανήκει σε κάποια ενορία και που οι Ανωγειανοί  με το γνωστό χιούμορ τους αποκαλούν ”Παλαιστίνιους”!!

Λίγο πολύ όλοι σαν παιδιά και έφηβοι περάσαμε από την ”μύηση” αυτή του Αρφανού..Θέμα τιμής και γοήτρου για το ποιος θα κάνει τον μεγαλύτερο. Ποιανού η φλόγα θα πλησιάσει περισσότερο στο Θεό.. Ποιο ομοίωμα του Ιούδα πάνω στην κορυφή του θα είναι το καλύτερο.

Οι προετοιμασίες γίνονταν τουλάχιστον δυο μήνες πριν το Πάσχα, τα τελευταία χρόνια ο χρόνος προετοιμασίας μειώθηκε, αλλά όχι και η ένταση. Τα παιδιά πηγαίνουν πέριξ των Ανωγείων και κόβουν ξύλα, αυτά που ανάβουν ευκολότερα και βγάζουν περισσότεροι φλόγα!

Ασπάλαθοι, αστοιβίδες και άλλα μεταφέρονται σε ειδικό κατάλυμα που έχει η κάθε ενορία. Εκεί αρχίζουν οι ”σκοπιές”. Κάθε βράδυ μια παρέα ξενυχτά και φυλάσσει τα ξύλα υπό τον φόβο της κλοπής από άλλη ενορία.

Μεγάλη η καζούρα για όποιον χάσει ξύλα από άλλη ενορία άρα και μεγάλη η ευθύνη και η προσήλωση των σκοπών στο έργο τους!

Οι μεγάλοι παρακολουθούν τα παιδιά διακριτικά από τα καφενεία. Με χαμόγελο καπνίζουν το τσιγάρο τους, πίνουν τον καφέ τους και παρακολουθούν τα συνθήματα των παιδιών όταν φτάνει ένα αυτοκίνητο γεμάτο με ξύλα. 

-“Περαχώρι, περαχώρι. Κομπί-Κομπί” ανάλογα την ενορία του καθενός, θα φωνάζουν τα παιδιά περνώντας  από τις άλλες ενορίες με γεμάτα ξύλα τα αυτοκίνητα, για να εισπράξουν την καζούρα των “αντιπάλων” για την…φτωχή σοδειά τους και την επερχόμενη ήττα το βράδυ της Ανάστασης!

Με χαμόγελο τα παρακολουθούν πάντα οι μεγαλύτεροι, καθώς σε όλους έρχονται αναμνήσεις. Όλοι κόψαμε και φυλάξαμε ξύλα. Όλοι αγωνιστήκαμε για τη φλόγα που θα φτάσει κοντά στο Θεό..

Ανταμοιβή; Όταν όλα τελειώσουν μια καλή κουβέντα από τους μεγάλους! 

-Μπράβο μπρε αυτός είναι Αρφανός! Και του χρόνου!

Την επόμενη μέρα οι συζητήσεις δίνουν και παίρνουν στους νεαρούς!

-Εμείς κάναμε τον καλύτερο…Όχι εμείς!

Δεν βγάζεις άκρη! Οι γνώμες πολλές και συνήθως υπέρ της ενορίας του καθενός.. Κάτι σαν τις φοιτητικές εκλογές.. όλοι βγάζουν τα δικά τους αποτελέσματα, όλοι είναι νικητές!

Μα ναι ,όλοι είναι νικητές.. Οι φλόγες όλες φτάνουν στο ίδιο σημείο, κοντά στον Θεό ακριβώς στο ίδιο ύψος ,με το ίδιο ακριβώς μήνυμα να σιγοκαίει και να φωτίζει ουρανό και γη.. Χριστός Ανέστη!

Γ.Μπ.

Γράφει στην ΑΝΩΓΗ, ο Μανόλης Π. Χριστοδουλάκης, φιλόλογος

Ήταν μαγευτική η  καλοκαιρινή βραδιά της 15 Αυγούστου 1993…

Στο θέατρο «ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ» των Ανωγείων . Μαζεύτηκε κόσμος πολύς, ντόπιοι και ξένοι

Σκοπός της σύναξης αυτής ήταν να τιμηθεί  ο Ανωγειανός αγωνιστής του δίκιου και  λαϊκός ποιητής Μιχάλης Σταυρακάκης (Νιδιώτης) και να γίνει η  παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του «Ντούκου ντούκου το σοφαδάκι».

Την οργάνωση της εκδήλωσης είχε αναλάβει ο Δήμος Ανωγείων με Δήμαρχο τον κ. Γιώργο Σμπώκο στα πλαίσια του εορτασμού της 49ης επετείου του Ολοκαυτώματος των Ανωγείων.

Η υλοποίηση της εκδήλωσης έγινε από Επιτροπή. Ο Τελετάρχης Ζαχαρίας Σουλτάτος προλογίζοντας και παρουσιάζοντας το Πρόγραμμα είπε:

«  Κυρίες και κύριοι, καλησπέρα σας.

Σας καλωσορίζουμε και σας ευχαριστούμε για τη συμμετοχή σας στην αποψινή μας εκδήλωση, η οποία παρουσιάζει μιαν ιδιαιτερότητα, μια που για πρώτη φορά  ερχόμαστε να τιμήσουμε ένα χωριανό μας ως ελάχιστο δείγμα τιμής για την κοινωνική και πολιτιστική προσφορά του.

Διαβάστε την συνέχεια... »

“Με το κρουλί σου πνίξε με, να πάω σκιας χαλάλι,

να λένε πως εχάθηκα, για μιας γυναίκας κάλλη.”(Αρ.Χαιρέτης)

Όπως αναφέρει ο Ανωγειανός καλλιτέχνης Βασίλης Χαιρέτης:

“Σας παρουσιάζω με χαρά το πρώτο μου δισκογραφικό πόνημα. Το digital single και music video ‘’Κρουλί’’ σε σύνθεση και ενορχήστρωση δική μου, στίχους του πατέρα μου Αριστείδη Χαιρέτη (Γυαλάφτη) , ερμηνεία του Γρηγόρη Σαμόλη και σκηνοθεσία του Μανώλη Ταξειδαράκη. Κυκλοφορεί από την εταιρία Πύρηχος Music Production. Καλή ακρόαση.”

Ευχόμαστε να είναι πάντα δημιουργικός!

Εδώ, μπορείτε να βιώσετε ένα μοναδικό τριήμερο αγαλλίασης και να ζήσετε την κλιμάκωση των συναισθημάτων των ημερών από το πένθος και τη λύπη στην ελπίδα, την ευφορία και τη χαρά της Aνάστασης Του Θεανθρώπου. Το τριήμερο του Πάσχα στ´ Ανώγεια προσφέρει στον επισκέπτη το ξάφνιασμα μιας μυσταγωγίας, με μοναδικά θρησκευτικά και λαογραφικά δρώμενα της τοπικής παράδοσης.

«Ζήστε μοναδικές εμπειρίες»

Την Μεγάλη Πέμπτη μετά την ακολουθία της Σταύρωσης του Χριστού, οι κοπέλες του χωριού στολίζουν τον επιτάφιο ψάλλοντας τα μοιρολόγια της Παναγίας. Πάρτε μέρος στο στολισμό των επιταφίων και ζήστε την ξεχωριστή κατανυκτική ατμόσφαιρα των θρήνων και του Θείου δράματος σε κάθε ενορία. Tην Μεγάλη Παρασκευή, ημέρα θλίψης, κατάνυξης και ανάμνησης αγαπημένων νεκρών, παρακολουθήστε την αναπαράσταση της αποκαθήλωσης και της Ταφής Του Χριστού. Πάρτε μέρος στην περιφορά των επιταφίων στα γραφικά σοκάκια,  γίνετε μάρτυρες του μοναδικού εθίμου, της εισόδου του Σταυρού μέσα στα σπίτια, και ενώστε τη φωνή σας στους ήχους της “Ζωής εν Τάφω” μέσα στην ατμόσφαιρα της ανοιξιάτικης νύχτας.

Το Μεγάλο Σάββατο, μετά την πρώτη Ανάσταση, όλο το χωριό βρίσκεται σε αναβρασμό προετοιμασίας για την υποδοχή της μεγάλης νύχτας. Από νωρίς το πρωΐ, σε ειδικά επιλεγμένα σημεία κάθε ενορίας, στο Περαχώρι, στον Αϊ Γιάννη, στον Αϊ Γιώργη στον Λαγγό,  στο Μετόχι και στα Σείσαρχα, οι νέοι συναγωνίζονται ποιος θα “χτίσει” το πιο ψηλό “οικοδόμημα” με  θάμνους που μαζεύουν από το βουνό μέρες πριν. Το εύφλεκτο αυτό “οικοδόμημα”, ονομάζεται  “Ορφανός” ή “Αρφανός” και συμβολίζει τον Ιούδα, τον περιφρονημένο και αποδιοπομπαίο  προδότη του Χριστού. Με το πρώτο “Χριστός Ανέστη” οι νέοι του χωριού πυρπολούν τους “Ορφανούς” και όλος ο τόπος καταυγάζει από το λυτρωτικό Αναστάσιμο Φως.

Στ’ Ανώγεια, οι ουρανομήκεις φλόγες των “Ορφανών” δηλώνουν διαχρονικά την ελευθερία του πνεύματος της τοπικής κοινωνίας.

Το απόγευμα του Μεγάλου Σαββάτου σε κάθε γειτονιά, στήνονται οι στερμενιές  για τα οφτά. Πρόκειται για σωρούς από ξύλα και ολόγυρα σούβλες με γουλίδια κρέας, γαρδούμια, σπληνογάρδουμα και μενούζες. Μπορείτε και εσείς με την βοήθεια των ντόπιων να στήσετε την δική σας στερμενιά!

Μετά την Ανάσταση γύρω από τις στερμενιές στήνεται ένα εύθυμο φαγοπότι, όπου όλοι είναι καλοδεχούμενοι και το γλέντι κρατάει μέχρι τις πρωινές ώρες της Λαμπρής.

Όσο θα βρίσκεστε στα Ανώγεια, μην παραλείψετε να πραγματοποιήσετε μικρές εκδρομές και περιπάτους, παίρνοντας αξέχαστες ανοιξιάτικες εικόνες από την πανέμορφη φύση του Ψηλορείτη.

Φεύγοντας από τα Ανώγεια θα νιώσετε αναβαπτισμένοι μέσα από τις εναλλαγές έντονων συναισθημάτων και με ανανεωμένο το κουράγιο και την αισιοδοξία σας για τις μικρές καθημερινές μάχες της ζωής.

Συνέντευξη στο δημοσιογράφο Δημήτρη Μανιάτη

Ο στιχουργός και ραδιοφωνικός παραγωγός μιλάει ΣΤΑ ΝΕΑ για ιστορίες και τραγούδια, ποίηση και παγίδες, τον Γκάτσο και τον Πόε, τον Μάνο και τον Μητροπάνο.

Το εύκολο θα ήταν να συστήσουμε τον Κώστα Φασουλά ως έναν πετυχημένο στιχουργό μεγάλων επιτυχιών για παραπάνω από τρεις δεκαετίες αλλά και ως έναν επιμελή ραδιοφωνικό παραγωγό με κεντημένες εκπομπές στην ΕΡΑ. Πίσω απ’ τον λόγο του όμως, πίσω απ’ τα λόγια των τραγουδιών του, αυτά που εισηγείται (και όχι διδάσκει, όπως εξηγεί) στους μαθητές του χρόνια τώρα, έχουμε έναν μάστορα των λέξεων με βαθιά έγνοια για την ποίηση, τις αλληλουχίες ή τις συνέχειες και ασυνέχειές της με τον λαϊκό στίχο αλλά και έναν δημιουργό που κουβαλάει στη φαρέτρα του τη δημώδη παράδοση, την καταγωγή του από Κρήτη, την επιρροή του από τον Χατζιδάκι και τον Γκάτσο, τον μοντέρνο τρόπο της πόλης αλλά και μια τεχνική μετάπλασης της καθημερινότητας σε έργο. Ο Φασουλάς είναι ένας λόγιος του ελληνικού τραγουδιού και αθόρυβα συμβάλλει γόνιμα στο σημερινό πολιτισμικό τοπίο χωρίς παράτες. Χαμηλόφωνα μα και ουσιαστικά.

Θα είναι συμβατική η πρώτη ερώτηση, αλλά νιώθω πως η καταγωγή σας από τα Ανώγεια της Κρήτης επιχρωματίζει το στιχουργικό σας έργο.

Πατρίδα μας είναι η μνήμη, τα πρώτα χρόνια μας, οι πρώτες λέξεις και προπαντός οι άνθρωποι που αντικρίσαμε για πρώτη φορά. Ο τόπος μου – τα Ανώγεια – με θωράκισε νομίζω με αισθητική, με πότισε με ομοιοκαταληξίες και μου έδειξε το μέλλον των πραγμάτων αλλά και τη γοητεία της υπερβολής, τη χαρά και τη λύπη. Ο,τι νοσταλγείς το ‘χεις βαθιά αγαπήσει. Θα σε γρατζουνάει μια ζωή. Εκεί θα είναι όπως ο πατέρας στην οικογενειακή φωτογραφία που θα σε βλέπει πάντα με το ίδιο καθαρό βλέμμα σε όποιο σημείο του σπιτιού και να είσαι.

Σας καθόρισε ως νέο βέβαια, στο Λύκειο, η συνάντησή σας με τον Μάνο Χατζιδάκι που έκανε τότε στα Ανώγεια τον Μουσικό Αύγουστο.

Χωρίς να ξέρω τι ακριβώς σημαίνει τύχη, με αυτοαποκαλώ τυχερό για εκείνες τις λίγες στιγμές που είδα και συνομίλησα με αυτόν τον σπουδαίο Ελληνα. Είναι περίπου τρελό να θυμάται κάποιος πως στην εφηβεία του έδινε στον Χατζιδάκι ένα μπλε τετράδιο με τι ακριβώς δεν ξέρω… στίχοι ήταν, ποιητικά πρωτόλεια ενός ανήσυχου νέου, απόπειρες στιχουργικής; Ομως αυτό που θυμάμαι ήταν η ακαριαία του αντίδραση που ήταν και καθοριστική για μένα: «Αυτά που γράφεις, κρύβουν μέσα τους τραγούδια. Ομως, μην κάνεις βήμα αν δεν μελετήσεις τον Νίκο Γκάτσο». Αυτά μου είπε. Είναι αλήθεια πως οι κηπουροί που αυτοσχεδίασαν χωρίς να έχουν πληροφορηθεί τη γνώση των παλαιοτέρων τους συναδέλφων που προηγήθηκαν – λέει η Ιστορία της Κηπουρικής – απέτυχαν ολοσχερώς. Αλίμονο αν κάποιος θέλει να ασχοληθεί με το τραγούδι και δεν συναντηθεί με τον Νίκο Γκάτσο. Είναι σαν να μπαίνει σε μια επικίνδυνη θάλασσα και να αγνοεί την παρουσία του ναυαγοσώστη.

Τι σας οδήγησε να γράψετε και να γράφετε;

Πολλές φορές σκέφτομαι πως τελικά αυτό που με ώθησε να γράψω και να γράφω είναι η βαθύτερη ανάγκη μου να ανανεώνω την αγωνία μου για τη ζωή. Οχι, δεν λυτρώνεται κανείς γράφοντας. Είναι άστοχο αυτό. Γράφεις γιατί ελπίζεις ότι κάποια στιγμή θα συμμαχήσεις με αυτό το μέσα σου θεριό που ποτέ δεν έμαθες το μπόι του και τις προθέσεις του. Είναι μια κονταρομαχία με τον άγνωστο κόσμο σου. Οχι, αυτός που δεν γράφει δεν λυτρώνεται. Υψώνεται μόνο μέσα στην ίδια του την πάλη, μέσα ακριβώς σε αυτό που τον παιδεύει.

Διαβάστε την συνέχεια... »

Επίσκεψη πραγματοποίησε στο ΑΚΟΜΜ Α.Ε. ΟΤΑ ο Γενικός Γραμματέας Ενωσιακών Πόρων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης κύριος Δημήτρης Παπαγιαννίδης.

Διαβάστε την συνέχεια... »