“O Γιωργαντός δεν έφυγε για τη ζωή την άλλη..

Έτσι κι αλλιώς αθάνατοι πομένουν οι μεγάλοι..(Λευτέρης Καλομοίρης)

Με την συμπλήρωση σαράντα ημερών από τον θάνατο του μεγάλου δάσκαλου της Κρητικής μουσικής, Γιώργη Καλομοίρη ή Γιωργαντό, το μνημόσυνο του θα τελεστεί στον Ιερό Ναό της Παναγίας στο Περαχώρι, την Κυριακή 7 Απριλίου. Η οικογένεια του καλεί όλους τους φίλους και συγχωριανούς του να ανάψουν ένα κερί στη μνήμη ενός σπουδαίου καλλιτέχνη που άφησε  το μοναδικό του αποτύπωμα στην παράδοση και την ιστορία των Ανωγείων.

Γεννήθηκε στ’ Ανώγεια το 1931. Τα πρώτα βήματα στη μουσική, έγιναν από μικρό παιδί, στο Περαχώρι, εκεί που όλοι οι μερακλήδες του χωριού, στην παρέα τους έπαιρναν μαζί και τους πιτσιρικάδες λυράρηδες, για να συμμετέχουνε και αυτοί, σε κείνη την πανδαισία της αντιστοίχισης των συναισθημάτων.

Ο Στραβός (Πασπαράκης Μανώλης), ο Κουρκούτης (Μανουράς Γιώργης), ο Κίτρος (Ξυλούρης Γιώργης) και ο Σωκράτης ο Κοκορδούλης, είναι οι πρώτοι παλιοί λυράρηδες της εποχής που επηρέασαν τον Καλομοίρη το Γιώργη.

Ήταν ο Γιωργαντός μόλις 12 χρονών (!)  που έπαιξε για πρώτη φορά λύρα, με τους μερακλήδες σε παρέα. Οι συνθήκες μέσα στην κατοχή, για ένα παιδί μόλις 12 – 13 χρονών, δεν ήταν οι κατάλληλες για να αποδώσει στη θεά Λύρα, αλλά έχοντας δίπλα του, σε όλο το χωριό αυτούς τους αγγέλους μερακλήδες, δεν μπορούσε παρά να επηρεασθεί και να γενεί αποδέκτης, των συναισθημάτων του λαϊκού πολιτισμού και της ευαισθησίας που κουβαλάει ο Ανωγειανός και να διδαχθεί από τους γλεντζέδες, που ανάθρεψαν τόσους και τόσους καλλιτέχνες.

Το πρώτο επαγγελματικό γλέντι έγινε στ’ Ανώγεια το 1948, σ’ ένα γάμο και έπαιξαν μαζί με τον αξέχαστο Νίκο Ξυλούρη, “που σαν κοπέλια ετότεσας μαθαίνανε μαζί τη λύρα”. Ήταν η απαρχή της προοπτικής του καλλιτέχνη, για να ξεπεράσει τα σύνορα του χωριού και άρχισε να κατεβαίνει στο Ηράκλειο, στην Πεδιάδα, στο Μονοφάτσι, στο Ρέθυμνο και σ’ όλη την Κρήτη.

Πρώτος δίσκος, 78 στροφών, το 1958 με το εκπληκτικό συρτό “Έγινες μάγισσα για με” και “Δυστυχισμένος βρίσκομαι”, επόμενος δίσκος 78 στροφών “Κυπριωτοπούλα μου” το 1959. Μικρούς δίσκους 45 στροφών έγραψε από το 1958 μέχρι και το 1968 γύρω στους 50.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ορισμένα τραγούδια του:”Μ’ άνοιξες στο κορμί πληγές”, “Τα δυο σου χέρια να κρατώ”, “Τσάκι τσάκι”, “Μ’ ένα σου όχι στη ζωή”, “Πάει και πάει το σταμνί στη βρύση”, “Χριστέ και Παναγία μου”, “Βάστα καλό λογαριασμό”, “Φιλενάδες”, “Ήρθε στη βρύση το νερό” κ.α.

Συνολικά από το 1969, μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’90 είχε γράψει 21 μεγάλους δίσκους.

Πρώτη φορά παίζει στο Ηράκλειο, στου Χαρίλαου τη ταβέρνα στον Πόρο. Στη συνέχεια έπαιξε στο πρώτο Κρητικό κέντρο του Ηρακλείου στον “Ερωτόκριτο”. Ο Γιώργης Καλομοίρης  είναι από τους πρώτους λυράρηδες στο Ηράκλειο, που επέβαλαν τη λύρα και γενικότερα την Κρητική Μουσική την δεκαετία των “ονείρων”, της “ευαισθησίας”, των “τεχνών” και των “γραμμάτων”, την δεκαετία του ’60.

Στην συνέχεια η Κρήτη της Αθήνας, το 1970 τον “απέσπασε” προσφέροντας για εφτά χρόνια την σφραγίδα του στη Κρητική μουσική, στην Αττική στα Κρητικά κέντρα Κονάκι και Αγρίμια. Επιστρέφει στο Ηράκλειο το 1977, στο Λιμενικό Περίπτερο όπου μέχρι και το 1995, δημιουργεί ένα αξεγόραστο και απλό στέκι των μερακλήδων της Κρητικής Μουσικής, δίπλα στην ώρες – ώρες φουσκοθάλασσα του Κρητικού πελάγους και άλλες στιγμές, στην απαστράπτουσα απο φώς και ηρεμία, απέραντη θάλασσα του Μεγάλου Κάστρου, δίπλα στα κάστρα της αρμύρας και του φωτός, τραγουδώντας τους καημούς και τις λαχτάρες αυτού  του τόπου.

Το 1996 μέχρι 1998 επιστρέφει και πάλι στην Αθήνα, για δύο χρόνια στο κέντρο Ζορμπάς.

Ο Γιώργης Καλομοίρης, σε όλη του τη διαδρομή, συνεργάστηκε με κορυφαίους λαγουθιέρηδες και τραγουδιστές μεταξύ άλλων και οι: Φασουλάς Ζαχάρης, Κουμιώτης Γιώργης, Τσαγκαράκης Δημήτρης, Νίκος Μανιάς, Μαρκογιαννάκης Γιάννης, Ξυλούρης Γιάννης, Λαρετζάκης Μανώλης, Μαμαλάκης Στρατής, Καραγιώργης Γιώργης, Λάμπρος Χαριτάκης, Μανώλης Κουμιώτης, Βασίλης Ξυλούρης.

Την Κυριακή 7 Απριλίου στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου στο Μετόχι, θα τελεστεί το μνημόσυνο για τις σαράντα ημέρες από τον θάνατο του Ιωάννου Μανουρά του Γεωργίου ή Γιάννου”. Η οικογένεια του καλεί φίλους, συγγενείς και συγχωριανούς όπως παραστούν για να ανάψουν ένα κερί στη μνήμη του αγαπημένου τους ανθρώπου.

Ο Γιάννος Μανουράς “έφυγε” στις 27 του περασμένου Φεβρουαρίου, πλήρης ημερών αλλά και έργων, έχοντας συμπληρώσει τα 91 του χρόνια, πλάι σε όλα τα αγαπημένα του πρόσωπα, τα παιδιά και τα εγγόνια του. Νυμφευμένος με την Ελπίδα Βρέντζου, είχε δημιουργήσει μια μεγάλη και αξιοσέβαστη σε όλη την κοινωνία των Ανωγείων, οικογένεια. Πιστός στις αρχές, τις αξίες, τις παραδόσεις και τα έθιμα του χωριού και της Κρήτης, ο Γιάννος Μανουράς “έφυγε” χωρίς σε καμία στιγμή της ζωής του, είτε εύκολης είτε δύσκολης, να παρεκκλίνει ούτε εκατοστό από τις αξίες αυτές, τις οποίες μεταλαμπάδευσε με επιτυχία και στα παιδιά του.Έζησε σαν πατέρας την μεγαλύτερη απώλεια που μπορεί να βιώσει ένας γονέας, όταν το 2008 έχασε την κόρη του Ελευθερία, αλλά στάθηκε “βράχος” ακλόνητος και στήριξε όλη την οικογένεια σε αυτή τη δύσκολη στιγμή.Η απώλεια του αφήνει μια πικρία για τους Ανωγειανούς της παλιάς σχολής που σιγά σιγά φεύγουν από τη ζωή, αλλά και μια γλυκιά ανάμνηση για όλα όσα προσέφεραν και την παρακαταθήκη που αφήνουν πίσω τους. Ας είναι ελαφρύ το χώμα των Ανωγείων που τον σκεπάζει. Αιωνία η μνήμη του..

Τα παιδιά του σε επικοινωνία τους με την “Α” προσφέρουν το ποσό των 100 ευρώ, για τις ανάγκες της ηλεκτρονικής μας έκδοσης. Τα χρήματα θα διατεθούν για την λειτουργία του Εργαστηρίου Γνώσης του Αγίου Γεωργίου. Τους ευχαριστούμε θερμά για την προσφορά τους αυτή.

Έντεκα χρόνια πάνε ‘δα, που φύγε η θυγατέρα,

μα να που ήρθε η στιγμή να τσι κρατείς τη χέρα..

—————————————————————-

Ήρθε η ώρα που ξανά θα δεις τη Λευτερία,

παππού μου χαιρετίσματα, πες της απ’ τη Μαρία..

————————————————————-

Μάνα μου τσι περίμενες μα χρόνος πια δεν μένει,

με τσι γονέους σου ξανά, είστε αγκαλιασμένοι…

Μαντινάδες από την εγγονή του Μαρία Σαλούστρου