Στ’ Ανώγεια σε γειτονικά σπίτια, βρίσκονταν ανήμπορα στο κρεβάτι δυο ξαδέρφια. Ο Γιάννης και ο Κώστας Ξυλούρης. Χτυπήθηκαν από τη μοίρα σε νεαρή ηλικία. Είχαν σπάσει σε ατυχήματα την σπονδυλική τους στήλη. Ο Γιάννης στο βουνό και ο Κώστας όταν προσπαθούσε να φορτώσει ένα γάιδαρο. Πριν τον πόλεμο.Όταν οι Γερμανοί τον Αύγουστο του 1944 αποφάσισαν να διώξουν τα γυναικόπαιδα από τ’Ανώγεια, δεν επέτρεψαν να μείνουν κοντά οι αδερφές τους για να τους φροντίζουν. Κι όχι μόνο αυτό. Σκότωσαν τα παλικάρια και κατόπιν ανατίναξαν τα σπίτια τους. Έτσι πέτρες, ξύλα και κορμιά έγιναν ένα. Οι Ξυλούρηδες, ο Γιάννης και ο Κώστας πέρασαν στην αιωνιότητα. Για να θυμίζει η θυσία τους τη νέα τάξη πραγμάτων και πως την εννοούσαν οι δυνάμεις του άξονα. Για να θυμίζει σήμερα η θυσία τους, την θέση που κατείχαν πανανθρώπινες αξίες όπως σεβασμός, αξιοπρέπεια, πολιτισμός, στη σκέψη των κατακτητών Γερμανών.

Αφήγηση Νίκη Ξυλούρη-Καλομοίρη (κουνιάδα του Γιάννη Ξυλούρη ενός από τους δυο Ξυλούρηδες της ιστορίας):

 

“Μας πήρανε από παέ οι Γερμανοί, μας εμαζέψανε και μας επήγανε στο σχολείο στο Αρμί. Μας επήρανε από κια όλα τα γυναικόπαιδα και μας επήγανε στο Γενή Γκαβέ και μας εδιακλαδώσανε και εμοιραστήκαμε στα χωριά προς το Πέραμα. Εγώ τότε, όταν κατεβαίναμε στο Πέραμα εβρήκα ευκαιρία και έφυγα από τση Γερμανούς. Μου κλουθούσανε και δυο τρεις άλλες κοπελιές. Τονέ ξεφύγαμε, επιάσαμε τα βουνά κι εβγήκαμε εις το Χουμέρι. Από το Χουμέρι εβγήκαμε στον Άγιο Ιωάννη και μετά στα Ζωνιανά. Από τα Ζωνιανά ξετρυπήσαμε στη περιοχή του χωριού μας στη Σπαθαριά. Εγώ ήμουνε κοπελοπούλα. Στη Σπαθαριά εβρήκαμε κι άλλους χωριανούς μας, τον άντρα μου, το Διαμαντή και άλλους. Ο κουνιάδος μου ο Ιωάννης Ξυλούρης του Νικολάου ή Κίτρης τον αφήκανε οι κουνιάδες μου στο κρεβάτι. Αυτός πριν τον πόλεμο εβόσκευε στα βουνά. Έβλεπε τση κατσίκες. Εξάπλωσε σε ένα χαράκι και φαίνεται πως εγύρισε εκεί που κοιμούντανε και έτσι που γύρισε έκανε πέζα (δάμακα, δετάρι) και γκρεμίστηκε. Έσπασε τη μέση του. Γιατροί τότε ορθοπεδικοί και μέσα δεν εβρίσκουντανε. Και μια πραχτική η Μαριόρα του ‘πε:Θα κείτεσαι στο κρεβάτι ανάσκελα και ίσως να σε βοηθήσει ο Θεός να σταθείς στα πόδια σου. Αλλά αυτός εκοίτουντανε πολλά χρόνια..

 

“Μέσα στους Γερμανούς ήταν και Γκεσταμπίτες…”

 

Όταν μας εμαζέψανε φύγανε κι οι αδερφήδες του. Οι Γερμανοί τση βγάλανε όξω κι εφήκαντονε στο κρεβάτι. Ο Γιάννης ακίνητος. Και στο διπλανό σπίτι ήτανε στο κρεβάτι και ο ξάδερφος του ο Κώστας Ξυλούρης του Γεωργίου ή Κίτρης. Κι ο ένας στο κρεβάτι κι ο άλλος. Την ίδια πάθηση είχε και ο Κώστας. Εφόρτωνε ξύλα στο γάιδαρο, πριν τον πόλεμο.Έτσα που φόρτωνε έβαλε το σκοινί στο σκαρβέλι. Πιάνει το φόρτωμα με τα δόντια του για να το σύρει. Σπα το σκαρβέλι και πέφτει με την πλάτη. Έσπασε κι αυτός την σπονδυλική του στήλη όπως και ο ξάδερφος του ο Γιάννης. Κι εκείτουντανε κι αυτός. Ήτανε και συνομήλικοι. Δεκαφτά-δεκαχτώ χρονών.Μας ελαλούσανε οι Γερμανοί και μας εβγάλανε όξω από το χωριό και εμείνανε τα παιδιά στο κρεβάτι στα σπίτια ντως. Αρχίξανε και καίγανε οι Γερμανοί το χωριό. Μέσα στους Γερμανούς ήτονε και γκεσταμπίτες και μπήκανε στο σπίτι του Γιάννη Ξυλούρη. Αυτός φαίνεται γνώρισε κανένα. Αυτό το συμπέρασμα έβγαλε ο άντρας μου. Και θα του ‘πένε ο Γιάννης του γκεσταμπίτη που μωρέ θα πας δε θα γυρίσει η εποχή; Ο άλλος σου λέει αυτός με γνώρισε εδά και πρέπει να τονέ ξεβγάλω. Και του παίζει δυο πυροβολισμούς στο στήθος και μετά ανατινάξανε το σπίτι και τονέ πλάκωσε.

 

“Τον ξέθαψαν για να τον θάψουν…”

 

Ο άντρας μου έβγαινε στο Βενέρι με τον Διαμαντή και με τον Μπαμπακιό. Τότε ήρθε ο Μπαμπακιός για να θάψει το κοπέλι του που το ‘χανε σκοτώσει οι Γερμανοί. Ήρθε κι ο άντρας μου ο Γιώργης ο Ξυλούρης για να ξεχώσει τον αδερφό του. Επήγε με τον Διαμαντή. Βγάνουνε τση πέτρες, τονέ βρίσκουνε και παίρνουνε μια κουβέρτα και τονέ βάνουνε να τόνε πάνε στο νεκροταφείο. Και τότε είδε τση σφαίρες πως τον είχανε σκοτωμένο. Εφύγανε μετά και οι Γερμανοί τση προλάβανε από το Κατσιπρομούρη και από το δέτη του Τσουρολιό και από τα Σπιθουριανά.. Τόσε βάνανε αλλά εμπήκανε στο ρυάκι και τόσε φύγανε.Τον Κώστα το Ξυλούρη δεν τον βγάλανε από το γκρεμισμένο σπίτι. Δεν επρολάβανε.Μετά που φύγανε οι Γερμανοί ήρθανε τα αδέρφια του κι ο Κιτρογιάννης και επολεμήσανε και τονε βγάλανε κι αυτόν. Οι Γερμανοί δεν τα σεβαστήκανε τα παιδιά. Στο κρεβάτι που κείτουντανε κι οι δυο κακό θέλα τόσε κάνουνε τω Γερμανώ; Εφοβηθήκανε δυο ανάπηρα παιδιά; Κι όμως τα σκοτώσανε και εγκρεμίσανε τα σπίτια ντως και τση πλακώσανε..Γιατί;

 

Ο μουσικός Αύγουστος συνεχίζεται στα Ανώγεια, με τον Πολιτιστικό σύλλογο Ανωγείων να παρουσιάζει μια μεγάλη συναύλια σήμερα Τετάρτη με την εμφάνιση του Ψαρογιώργη και του Jim White στο θέατρο “Νίκος Ξυλούρης”. Η είσοδος θα είναι ελεύθερη για το κοινό. Όπβως αναφέρουν οι δυο καλλιτέχνες για την συνεργασία τους επί σκηνής: “Παρουσιάζουμε το υλικό που έχουμε κάνει το τελευταίο διάστημα σαν Xylouris White με το δίσκο Goats. Θέλουμε να ενεργοποιήσουμε και να κεντρίσουμε το κοινό όποιες μουσικές καταβολές κι αν έχει (παραδοσιακή, ροκ, οτιδήποτε). Να ενεργοποιήσουμε την καρδιά και το μυαλό τους όπως συμβαίνει και σε εμάς επί σκηνής.”

LIMNODEXAMENI-1-700x525

 

Μπροστά σε ένα θλιβερό θέαμα βρέθηκαν σήμερα Τρίτη 9 Αυγούστου άνθρωποι του Δήμου Ανωγείων καθώς άγνωστοι είχαν πυροβολήσει προκαλώντας σοβαρές ζημιές στην δεξαμενή ύδρευσης στο  ταχυδιυλιστήριο, λίγο πριν την λιμνοδεξαμενή του Γωνομιού, προκαλώντας μεταξύ άλλων σοβαρό πρόβλημα στην χλωρίωση του νερού. Οι άσκοποι πυροβολισμοί από ανόητους που πλέον εκτός από τις πινακίδες φαίνεται να βρίσκουν κι άλλους τρόπους για να ξεσπούν τα απωθημένα τους, δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα και συνέπειες που δυστυχώς θα υποστούν οι απλοί δημότες . Η υπεύθυνη του διυλιστηρίου κα Πόπη Σφακιανάκη ήταν η πρώτη που το είδε σήμερα το πρωί καθώς δεν μπορούσε να εισέλθει στον χώρο με μια από τις σφαίρες να χτυπάει την κλειδαριά και μια δεύτερη μια δεξαμενή χλωρίωσης. Αμέσως ειδοποιήθηκε και έφτασε η Αστυνομία και η σήμανση στις 10 π.μ όπου έκανε αυτοψία και περισυλλογή των δυο καλύκων. Το πρόβλημα δεν είναι άμεσο καθώς ο Δήμος διαθέτει και άλλες δεξαμενές χλωρίωσης, αλλά σίγουρα η τοπική κοινωνία θα πρέπει να απομονώσει αυτούς που προχωρούν σε τόσο άσκοπες ενέργειες. Από την Ελληνική Αστυνομία αναμένουμε τις επίσημες ανακοινώσεις για το συμβάν ενώ ο Δήμος προχώρησε σε μήνυση κατά αγνώστων. Σε δηλώσεις του ο Δήμαρχος Ανωγείων αναφέρει στην “Α” το θυμό και την απογοήτευση του για αυτή την πράξη.

 

 

Αναλυτικά αναφέρει:

“Σήμερα δυστυχώς διαπιστώσαμε τον διπλό πυροβολισμό στην δεξαμενή ύδρευσης στο ταχυδιυλιστήριο και σας ενημερώνουμε ότι ο Δήμος έχει προχωρήσει σε μήνυση κατά αγνώστων, ως όφειλε.

Ο διπλός αυτός πυροβολισμός έχει προκαλέσει προβλήματα στην χλωρίωση του νερού, (εφόσον δημιουργήθηκε ζημιά στο σύστημα χλωρίωσης) και τα οποία θα πρέπει να υποστούν όλοι οι δημότες για εξαιτίας αυτών που προκάλεσαν τα προβλήματα, έως την αντιμετώπιση τους.

Ελπίζουμε να μην επαναληφθούν τέτοια φαινόμενα που αναμφίβολα προσβάλουν τα ήθη και τις παραδόσεις μας και που ηθελημένα ή αθέλητα βάζουν σε κίνδυνο όλη την κοινωνία μας.

Τέλος καταδικάζουμε κατηγορηματικά και απερίφραστα τέτοιου είδους φαινόμενα από όπου και αν αυτά προέρχονται.” ολοκληρώνει ο κ.Καλλέργης.

Για περισσότερες εξελίξεις και νεότερα για το θέμα θα σας ενημερώσουμε άμεσα.

Με μια μεγάλη συναυλία των ξεχωριστών Ανωγειανών καλλιτεχνών Δημήτρη και Μιχάλη Κουνάλη σήμερα Τρίτη 9 Αυγούστου στις 9.30 μ.μ, στο θέατρο “Νίκος Ξυλούρης” συνεχίζονται οι εκδηλώσεις του Δήμου Ανωγείων “Πέτρας Πολιτισμός”. Μαζί τους θα εμφανιστούν οι Νίκος Τζουλιαδάκης, Αντώνης Παπαδάκης, Αντώνης Γιανναδάκης και ο Μιχάλης Ι.Κουνάλης. Η είσοδος για το κοινό θα είναι ελεύθερη.

 

Ο Δημήτρης Κουνάλης είναι ένας από τους σημαντικότερους λυράρηδες της γενιάς του. Γεννήθηκε στο Χαράκι Μονοφατσίου, με Ανωγειανές ρίζες. Σε μικρή ηλικία αφήνει την Κρήτη και ανεβαίνει στη πρωτεύουσα όπου και έζησε για σχεδόν 40 χρόνια. Και εδώ ακριβώς είναι το εντυπωσιακό. Κατάφερε να μείνει πιστός στα ήθη και στις παραδόσεις του τόπου του, πολύ περισσότερο από άλλους συναδέλφους του που είχαν σαν μόνιμη κατοικία την Κρήτη. Τα τελευταία χρόνια έχει στο πλευρό του τον γιο του Μιχάλη, έναν νέο καλλιτέχνη που πατάει γερά και σταθερά σε μονοπάτια που δεν ξεφεύγουν στο ελάχιστο από αυτό που ονομάζουμε “κρητική παραδοσιακή μουσική”.

Το ΑΚΟΜΜ-ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ ΑΑΕ ΟΤΑ, ενημερώνει ότι μετά την υποβολή του Φακέλου Α της πρότασης του Τοπικού προγράμματος CLLD / LEADER για την ευρύτερη περιοχή του Ψηλορείτη (δυτικό τμήμα της Π.Ε. Ηρακλείου και ανατολικό τμήμα της Π.Ε. Ρεθύμνου) συνεχίζει τις διαδικασίες για την κατάρτιση και υποβολή του Φακέλου Β.

Ο Φάκελος Α, αφορούσε την περιγραφή του εταιρικού σχήματος, την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, την προτεινόμενη περιοχή καθώς και τις ενέργειες διαβούλευσης.

Ο Φάκελος Β, ο οποίος θα υποβληθεί μέχρι 16/9/2016 θα περιλαμβάνει το σχεδιασμό και την επιλογή των μέτρων / δράσεων που θα συμπεριληφθούν στο τοπικό πρόγραμμα, καθώς και το χρηματοδοτικό πλάνο.

Το Τοπικό Πρόγραμμα, θα σχεδιαστεί μέσω της «από κάτω προς τα πάνω» προσέγγισης και αποτελεί προϊόν διαβούλευσης με τους αντιπροσωπευτικούς φορείς της περιοχής και με τον τοπικό πληθυσμό.

Στο πλαίσιο αυτό, θα πραγματοποιηθούν συναντήσεις ενημέρωσης και διαβούλευσης με τους φορείς και τον τοπικό πληθυσμό με στόχο την παραγωγή και αξιοποίηση ιδεών και απόψεων, ώστε να διαμορφωθεί ένα πολυταμειακό, (με τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας και Αλιείας) και πολυτομεακό τοπικό πρόγραμμα που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες και στις αναπτυξιακές προοπτικές της προτεινόμενης περιοχής.

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων ενημέρωσης και διαβούλευσης για τον τοπικό πληθυσμό και τους φορείς έχει ως εξής :

 

Α/Α Δήμος Ημερομηνία Τόπος Συνάντησης Ώρα συνάντησης
1 Δήμος Ανωγείων Πέμπτη, 18 Αυγούστου 2016 Αίθουσα Συνεδριάσεων Δημοτικού Συμβουλίου στα Ανώγεια 11:00 π.μ.
2 Δήμος Μαλεβιζίου Παρασκευή, 19 Αυγούστου 2016 Αίθουσα Ενορίας Αγίας Τριάδας στον Κρουσώνα 7:00 μ.μ.
3 Δήμος Ρεθύμνης Δευτέρα, 22 Αυγούστου 2016 Αίθουσα Συνεδριάσεων του Δημαρχείου Ρεθύμνου 11:00 π.μ.
4 Δήμος Μυλοπόταμου Τρίτη, 23 Αυγούστου 2016 Αίθουσα Συνεδριάσεων Δημοτικού Συμβουλίου στο Πέραμα 11:00 π.μ.
5 Δήμος Γόρτυνας Πέμπτη, 25 Αυγούστου 2016 Αίθουσα συναντήσεων των παλιών κατασκηνώσεων στη Γέργερη 6:00 μ.μ.
6 Δήμος Φαιστού Παρασκευή, 26 Αυγούστου 2016 Πνευματικό Κέντρο Ζαρού στο Ζαρό 11:00 π.μ.
7 Δήμος Αγίου Βασιλείου Δευτέρα, 29 Αυγούστου 2016 Info Kiosk στο λιμάνι της Αγίας Γαλήνης 12:00 μ.μ.
8 Δήμος Αμαρίου Τετάρτη, 31 Αυγούστου 2016 Αίθουσα Συνεδριάσεων Δημοτικού Συμβουλίου στην Αγία Φωτεινή 7:00 μ.μ.

 

Μετά το τέλος της μάχης της Κρήτης, στα Ανώγεια βρέθηκαν και κρύφτηκαν αρκετοί Εγγλέζοι στρατιώτες, μέχρι που κατόρθωσαν και έφυγαν στην Μέση Ανατολή όπου πολέμησαν με τους συμμάχους ως το τέλος του πολέμου. Αυτούς τους μήνες παράλληλα με την κινητικότητα στα Ανώγεια, παρόμοια κινητικότητα παρατηρείται σε όλη την Κρήτη και έτσι έχουμε την ίδρυση πολλών Αντιστασιακών Οργανώσεων όπως αυτή του Μανώλη Μπαντουβά, του Πετρακογιώργη, του Αντώνη Γρηγοράκη ή Σατανά στον Κρουσώνα, του Ραυτόπουλου στην Βιάννο, του Ανδρέα Παπαδάκη και άλλων. Σε αυτές τις οργανώσεις συμμετείχαν ή συνεργάζονταν και Ανωγειανοί που ζούσαν στις αντίστοιχες περιοχές. Όλες αυτές οι οργανώσεις είχαν στενή συνεργασία με την οργάνωση των Ανωγείων, ενώ διατηρούσαν ταυτόχρονα στενή επαφή με τους εκπροσώπους του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής Άγγλους και Αμερικάνους εκπροσώπους ως το τέλος της Κατοχής.

 

Τον Αύγουστο  του 1941 η οργάνωση της ΕΑΔ αποφάσισε την δημιουργία ένοπλης ομάδας που ονομάστηκε Ανεξάρτητη Ομάδα Ανωγείων (Α.Ο.Α), με λημέρι την Κορακόπετρα και αρχηγό τον Γιάννη Δραμουντάνη (Στεφανογιάννη). Το φθινόπωρο του ’41 και τον χειμώνα του ’42 οι οργανωτικές κινήσεις στον χώρο των Ανωγείων διευρύνονται, σχηματοποιούνται και επεκτείνονται, γεγονός που αποδεικνύει ότι το Αντιστασιακό κίνημα στα Ανώγεια, δεν πηγάζει μόνο από μια παροδική διάθεση άρνησης του εισβολέα, αλλά αντίθετα αντλεί από την βαθύτερη συνείδηση της αξιοπρέπειας και υπερηφάνειας που διακρίνει τον τόπο. Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι οι οργανωτικές συσκέψεις των παραγόντων στα Ανώγεια δεν είναι κλειστές ούτε περιορίζονται μόνο στους κατοίκους των Ανωγείων, αλλά έχουν άμεσο ενδιαφέρον για όλη την περιοχή του Άνω Μυλοποτάμου και του Δυτικού Μαλεβιζίου.

 

Έτσι στις 16 Ιανουαρίου 1942 πραγματοποιείται σύσκεψη παραγόντων της ευρύτερης περιοχής στην οποία πήρε μέρος ο Άγγλος λοχαγός Τζακ Σμίθ-Χιούζ σαν εκπρόσωπος του ΣΣΜΑ, στην οποία συζητήθηκαν τρόποι συντονισμού του αγώνα στην ευρύτερη περιοχή. Η σύσκεψη αυτή έγινε γνωστή στους Γερμανούς επειδή δεν τηρήθηκε καμιά μυστικότητα, με αποτέλεσμα  το πρωινό της Κυριακής 25 Ιανουαρίου οι Γερμανοί να επιχειρήσουν την πρώτη επίθεση κατά των Ανωγείων, με δυο τάγματα, ένα από τις Μαργαρίτες και ένα από το Ηράκλειο.Μόλις είχε παίξει την καμπάνα της εκκλησίας ο Παπά Γιάννης Σκουλάς. Οι Γερμανοί σταματούν την λειτουργία σε όλες τις εκκλησίες και συγκέντρωσαν τον κόσμο στην πλατεία Αρμί. Οι Γερμανοί κύκλωσαν το χωριό, έκαναν έρευνες στα σπίτια και συνέλαβαν μερικούς κατοίκους των Ανωγείων, μεταξύ των οποίων και 5 καταζητούμενους αντιστασιακούς παράγοντες, τους οδήγησαν στα γραφεία της Γκεστάπο στο Ηράκλειο, όπου τους βασάνισαν και μετά από δυο μήνες κράτησης τους άφησαν ελεύθερους. Συνολικά συνέλαβαν και φυλάκισαν εννέα Ανωγειανούς οι οποίοι ήταν: Παπά Γιάννης Σκουλάς, Νικόλαος Σταυρακάκης ή Αεροπόρος, Χριστόδουλος Σμπώκος, Εμμανουήλ Σκουλά ή Φρουδά, Εμμανουήλ Κουνάλη, Ιωάννη Δημ. Ξυλούρη, Ιωάννη Γεωρ. Ξυλούρη, Γεώργιο Κων. Ξυλούρη και Εμμανουήλ Νικ.Ξυλούρη.

 

Τον χειμώνα αυτό φιλοξενήθηκαν στα Ανώγεια και πολλά μέλη άλλων οργανώσεων όπως επίσης και συγγενείς των αντιστασιακών παραγόντων από άλλες περιοχές. Την περίοδο αυτή αναπτύσσεται και πανελλήνια το αντιστασιακό κίνημα για την συγκρότηση του οποίου θα παίξει καθοριστικό ρόλο η ίδρυση του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ) το Σεπτέμβριο του ’41, που θα διαδραματίσει σοβαρό ρόλο στην ενότητα των αντιστασιακών κινημάτων όλης της Ελλάδας. Με αυτό το αφυπνισμένο κίνημα έρχεται να δεθεί και το αντιστασιακό κίνημα της Κρήτης και των Ανωγείων. Έτσι μέσα στα πλαίσια σύνδεσης των αντιστασιακών οργανώσεων της Κρήτης με το ΕΑΜ, εκπρόσωποι του έρχονται στην Κρήτη από την άλλη Ελλάδα και συναντιούνται με όλες τις οργανώσεις της Κρήτης και πολλούς αντιστασιακούς παράγοντες.

 

Τον Απρίλιο του 1942 στη λημέρι της ΑΟΑ στην Κορακόπετρα πραγματοποιείται Παγκρήτια σύσκεψη όπου συμφωνήθηκε η ένταξη όλων των Αντιστασιακών οργανώσεων της Κρήτης στο ΕΑΜ. Στη σύσκεψη αυτή πήραν μέρος οι αρχηγοί των Αντάρτικων δυνάμεων του Ψηλορείτη Στεφανογιάννης, Μπαντουβάς, Αντώνης Γρηγοράκης ή Σατανάς, Νάθενας, ο εκπρόσωπος του Ρυτόπουλου Εμμανουήλ Καμπάκης, ο εκπρόσωπος του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής Άγγλος Τομ Ταμπάμπιν, ο εκπρόσωπος του ΕΑΜ Ρεθύμνης Σωκράτης Καλλέργης και πολλοί άλλοι παράγοντες της Κεντρικής Κρήτης, των Νομών Ρεθύμνης και Ηρακλείου. Οι αποφάσεις που πάρθηκαν στην Κορακόπετρα αφορούσαν την συλλογή πληροφοριών για τα μέρη όπου είχαν εγκατασταθεί Γερμανοί, την μύηση και άλλων πατριωτών στο κίνημα, την αναπτέρωση του ηθικού του Κρητικού λαού και την οργάνωση τοπικών και νομαρχιακών επιτροπών του κινήματος. Τον Μάιο του 1942 σε σύσκεψη στην Κορακόπετρα της ΑΟΑ με τον Τομ Ταμπαμπιν αποφασίστηκε η συγκρότηση δικτύου πληροφοριών από Ανωγειανούς στο Ηράκλειο. Επίσης σε άλλη σύσκεψη με τον Ταμπάμπιν στη Μύθια και άλλων ομάδων του Ψηλορείτη αποφασίστηκε η οργάνωση σαμποτάζ εναντίον των Γερμανών και η εκτέλεση Ελλήνων προδοτών στο Νομό Ηρακλείου.

 

Σαν αντίποινα της εκτέλεσης ορισμένων προδοτών οι Γερμανοί τον Ιούνιο του ’42 εκτέλεσαν 12 πατριώτες, μεταξύ των οποίων και το δήμαρχο Ηρακλείου Τίτο Γεωργιάδη. Επίσης μετά το σαμποτάζ στο αεροδρόμιο Ηρακλείου από Γάλλους και Άγγλους κομάντο και τον Κρητικό Κωστή Πετράκη, οι Γερμανοί εκτέλεσαν 50 άτομα μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ο Ανωγειανός δικηγόρος Γιώργης Αθαν. Σκουλάς. Οι Γερμανοί όμως δεν θα περιοριστούν μόνο στις εκτελέσεις. Τον Οκτώβριο του 1942 θα εκτελέσουν άλλη μια ενέργεια εκφοβισμού των Ανωγειανών. Ξεκινώντας από το Ηράκλειο φτάνουν στις Γωνιές όπου σε έλεγχο ταυτοτήτων των κατοίκων ο Ανωγειανός Νίκος Σκουλάς ή Κιτσονίκος θα προσπαθήσει να φύγει για να ειδοποιήσει τους χωριανούς του. Οι Γερμανοί θα τον σκοτώσουν.Φθάνοντας στα Ανώγεια κυκλώνουν το χωριό, κάνουν έλεγχο στα σπίτια και παίρνουν ότι πολύτιμο βρίσκουν (τυριά-λάδι-πατάτες κτλ) και τα μεταφέρουν στο Ηράκλειο.

 

Παρά τις εκτελέσεις όμως και τις συχνές έρευνες, οι Γερμανοί δεν κατάφεραν να επιβάλλουν στα Ανώγεια τα ίδια μέτρα πειθαναγκασμού που είχαν τηρήσει σε άλλες περιοχές, αφού αποτυγχάνουν και στο μέτρο της επίταξης των κατοίκων για αγγαρείες, παρά το παραδειγματικό κάψιμο μερικών οικιών. Αρχικά οι Γερμανοί όρισαν 500 Ανωγειανούς για αγγαρεία. Στη συνέχεια επειδή οι Ανωγειανοί δεν πειθαρχούσαν περιόρισαν τον αριθμό σε 250, αλλά και πάλι η έλλειψη πειθαρχίας μετέτρεψε το μέτρο αυτό σε κενό γράμμα. Ολοκληρώνοντας το άρθρο αυτό σχετικά με την Αντίσταση στα Ανώγεια τα πρώτα χρόνια της Κατοχής σας παραθέτουμε παρακάτω το πρακτικό ίδρυσης της ΑΟΑ Ανωγείων τον Αύγουστο του 1941:

ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ: Περί Ιδρύσεως Επιτροπής Εθνικής Απελευθερωτικής Δράσεως

 

Εν Ανωγίοις σήμερον την 15ην του μηνός Αυγούστου ημέραν Παρασκευήν και ώραν 20ην του 1941, οι υπογεγραμμένοι κάτοικοι Ανωγείων μυλοποτάμου: 1)Ιωάννης Στεφ.Δραμουντάνης, 2) Μιχ.Χρ.Ξυλούρης ή Χριστομιχάλης, 3)Νικολ.Γεωρ.Σταυρακάκης, 4)Παπαγιάννης Εμμ.Σκουλάς, 5)Γεώργιος Στ.Δραμουντάνης, 6)Νικόλ.Γ.Μανούσος ιατρός, 7)Κωνσταντίνος Αντ.Κουνάλης, ιατρός εν συνεργασία μετά του Ανθ/ρχου Δημ.Αθαν.Κίππη και του ιατρού Ελευθερίου Δρανδάκη εκ Ρεθύμνης συνελθόντες εις την οικία του πρώτου συνεσκέφθημεν και απεφασίσαμεν τ’ κόλουθα.

 

Λαβόντες υπ’ όψιν ότι το Έθνος και η Πατρίς διέρχονται την κρισιμωτέραν περίοδον της Ιστορίας και πεποιθόντες ότι οι Γόρδιοι Δεσμοί των ιστορικών αναγκών των Εθνών κόπτονται δια του Ξίφους των θυσιών.

 

Αποφασίζομεν

 

Την ίδρυσιν και συγκρότησιν Επιτροπής Εθνικής Απελευθερωτικής Δράσεως εκ των ανωτέρων προσώπων με Πρόεδρον αυτής τον Ιωάννη Στεφ. Δραμουντάνην και τους λοιπούς ως μέλη αυτής, ορίζοντες βασικούς σκοπούς ταύτης τα κάτωθι.

 

1) Να κινηθώμεν προς όλας τα κατευθύνσεις δια την ανεύρεσιν ικανών και επίλεκτων συνεργατών μεταξύ προσώπων απολύτως εξηκριβωμένης ηθικής και ψυχικής δυνάμεως, ακέραιου χααρακτήρα και δεδοκιμασμένων εθνικών φρονημάτων, προς οργάνωση των κατοίκων εις Ομάδας Εθνικής Απελευθερωτικής Δράσεως, δια να είμεθα έτοιμοι εις πάσαν στιγμήν ν’ αναλάβωμεν ένοπλον τον αγώνα προς ανάπτυξιν του ζυγού και αποκατάστασιν της Εθνικής Ανεξαρτησίας.

 

2) Να καλλιεργήσωμεν και να διατηρήσωμεν ακμαίον το ηθικό και το Εθνικόν φρόνημα του λαού, να εμψυχώσωμεν τους έχοντας ασθενή χαρακτήρα και να υποδαυλίσωμεν το μίσος και την αντίδρασιν κατά πάσης Διαταγής και ενέργειας του κατακτητού και των εθελοδούλων οργάνων του.

 

3) Να επιμεληθώμεν την περισυλλογήν  και διαφύλαξιν παντός πολεμικού υλικού, ίνα χρησιμοποιηθεί τούτο δια τας ανάγκας του Εθνικού Απελευθερωτικού Αγώνος.

 

4) Να παρέχωμεν οικονομική συνδρομήν και περίθαλψην εις τους τυχόν καταδιωκόμενους δια Πατριωτικάς πράξεις συνεργάτας μας και τα θύματα εξ ενεργειών του κατακτητού και να καλλιεργήσωμεν την ανάπτυξιν μεταξύ όλων του αισθήματος της αλληλεγγύης εκχωρούντες ημείς πρώτοι τας περιουσίας μας υπέρ του Εθνικού Απελευθερωτικού Αγώνος.

 

5)Να Εξακολουθήσωμεν την διατήρησιν της επαφής και της στενής συνεργασίας μετά των εν τη Νήσω Στρατιωτικών Αντιπροσώπων της Συμμάχου Μεγάλης Βρετανίας, παρέχοντες αυτοίς μέσω του Προέδρου της Επιτροπής και δια του εμπίστου αγγελιοφόρου μας Ιωάννη Σταύρου Μανουρά πάσαν παρ’ ημών και του εκαστάχου της Νήσου συνεργατών μας συλλεγομένην πληροφορίαν περί τας δυνάμεις, των κινήσεων των μυστικών σχεδίων και των εν γένει Πολεμικών Μηχανισμών του Κατακτητού.

 

6)Να εξακολουθήσωμεν την φροντίδα περισυλλογής και περιθάλψεως των εν τη νήσω Άγγλων Στρατιωτικών παρέχοντες εις αυτούς πάσαν συνδρομήν και διευκόλυνσιν δια την επάνοδον των εις τας τάξεις των. Τους ανωτέρω σκοπούς θέλομεν επιδιώξει χωρίς να ορρωδήσωμεν προ ουδενός κινδύνου αλλά θα εξακολουθήσωμεν απτόητοι τον αναληφθέντα και παραμένοντες πιστοί και άξιοι εις τον όρκον μας , θα προχωρήσωμεν εμπρός, ομόθυμοι ηνωμένοι,αλληλέγγυοι και αδελφωμένοι μέχρι θανάτου.

 

7)Άπαντες ομνύομεν τον κάτωθι όρκον καθιερωθέντα ως τοιούτον της Οργανώσεως Εθνικής Απελευθερωτικής Δράσεως.

 

8)”Ορκίζομαι να τρέφω αιώνιον μίσος εναντίον του κατακτητού και να βλάπτω αυτόν παντού κατά τας επιταγάς του Εθνικού συμφέροντος.”

 

9)Το παρόν συνετάχθη ευκρινώς εις επήκοους πάντων, επικυρούται δια της υπογραφής αυτών.

 

Ο Πρόεδρος Ιωάν.Δραμουντάνης ή Στεφανογιάννης

Ο Ειδικός Σύμβουλος Δημ.Α.Κίππης

Τα μέλη Μιχ.Χρ.Ξυλούρης ή Χριστομιχάλης, Νικ.Γ.Σταυρακάκς, Παπαγιάννης Ε.Σκουλάς, Γεωρ.Σ.Δραμουντάνης,Νικ.Γ.Μανούσος,Κων.Α.Κουνάλης

 

-->