Την Παρασκευή 24 Μαρτίου στις 8 μ.μ θα πραγματοποιηθεί η Θεία λειτουργία μόνο για άντρες, στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στα Ανώγεια, από τον εφημέριο π.Ανδρέα Κεφαλογιάννη, για 16η συνεχόμενη χρονιά. Ο ίδιος απευθύνει κάλεσμα σε όλους τους άντρες όλων των ηλικιών και από οποιοδήποτε μέρος διαμένουν να έρθουν και να παρακολουθήσουν την λειτουργία, να λάβουν την Θεία Μετάληψη και τέλος να ακούσουν το κήρυγμα του, το οποίο φέτος θα αφορά, τους συσχετισμούς και τα μηνύματα της Επανάστασης των Ελλήνων το 1821, σε σχέση με τις δυσκολίες και τους οικονομικούς πολέμους της σημερινής εποχής.
Η λειτουργία μόνο για άντρες γίνεται στα Ανώγεια και την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου από το 2001, δυο φορές τον χρόνο, λίγες μέρες πριν την γέννηση και λίγο πριν την Ανάσταση του Χριστού. Η αρχική ιδέα ήταν να φέρει κοντά στην εκκλησία τους άντρες της ευρύτερης περιοχής, κυρίως τους κτηνοτρόφους, που λόγω δουλειάς δεν μπορούν να παρακολουθήσουν την λειτουργία κατά τις πρωινές ώρες. Πλέον και με το πέρασμα των χρόνων, στον Άγιο Γεώργιο στο Μειντάνι συνωστίζονται άνθρωποι όλων των ηλικιών και επαγγελμάτων, που επιθυμούν να γίνουν κοινωνοί της ευλογίας του Αγίου και της εκκλησίας ενόψει της μεγαλύτερης γιορτής της Χριστιανοσύνης.
Του Παναγιώτη Βέμμου
Ο Mιχάλης Ρούλιος, όπως έλεγε, έζησε τρεις ζωές. Μεταφέρουμε τα λόγια του , αφηγούμενος την ζωή του.
“Oρφανός από πατέρα έζησα την φτώχεια, φορούσα το ίδιο κοντό παντελονάκι και ένα σάκο ημέρα-νύχτα καλοκαίρι-χειμώνα. Στο σχολείο τι γράμματα να μάθω όταν έβλεπα το δάσκαλο διπλό από την πείνα. Μια μέρα στο σχολείο ο δάσκαλος μας είπε πως θα πάμε εκδρομή στην Αξό. Πηγαίνετε σπίτι σας να πάρετε φαγητό, μας είπε. Γύρισα αμέσως και με ρωτάει ο δάσκαλος δεν πήρες φαγητό; Βγάζω από το τσεπάκι του σάκου ένα κομμάτι άζυμη πίτα που την είχε ψήσει στην πλάκα η μάνα μου το πρωί και του την δείχνω. Όταν φτάσαμε στην Αξό με φωνάζει ο δάσκαλος ο Δραμουντάνης και μου δίνει μισή φρατζόλα ψωμί και 5-6 ψαρογάρους. Τα έφαγα, ήπια και νερό στην πηγή και την έκανα κόπανο. Τελειώνοντας το σχολείο πήγα μαντρατζής στα όρη. Ο παππούς μου παρήγγειλε ένα στιβάνι και η μάνα μου πλήρωσε το άλλο στο τσαγκάρη, τότε πρωτοφόρεσα στιβάνια.
Η δεύτερη ζωή ξεκίνησε με το στρατό. 36 Ανωγειανοί, η κλάση του ’40, παρουσιαστήκαμε στο Ρέθυμνο. Ο πόλεμος με βρήκε στην Κομοτήνη, αρχές Δεκέμβρη πήγαμε στην Φλώρινα με τραίνο και από εκεί Κορυτσά στο μέτωπο. Κάναμε επίθεση αφήσαμε τους γυλιούς και μείναμε 20 μέρες στα χιόνια μόνο με την χλαίνη. Γλύτωσα από τους Ιταλούς που με τουφέκισαν στα 2 μέτρα, όχι όμως και από τα κρυοπαγήματα. Έμεινα δύο μήνες στα νοσοκομεία σε Θεσσαλονίκη και Δράμα. Γύρισα αρχές Φλεβάρη στη Κρήτη και παρουσιάστηκα στο Ρέθυμνο, δεν με έστειλαν όμως στο μέτωπο. Η εισβολή των ναζί με βρήκε στο Ρέθυμνο, στου Αλμπάνι το Μετόχι δώσαμε μάχη, τους εξολοθρεύσαμε παρά το γεγονός ότι σε λίγους είχαν δώσει όπλα και ελάχιστες σφαίρες. Με την κατάρρευση στα Χανιά, μας έδωσαν επ’ αόριστο άδεια, πήρα το όπλο μου και μαζί με άλλους συγχωριανούς επέστρεψα στο χωριό. Το κλίμα για αντίσταση ήταν ακμαίο στο χωριό. Οργανώθηκα στο ΕΑΜ και στο ΚΚΕ, έγινα λίγο αργότερα μέλος του γραφείου του ΕΑΜ Ανωγείων. Όταν γκρέμιζαν σε κάποιον το σπίτι γιατί δεν πήγε στην αγγαρεία, εμείς σαν οργάνωση αμέσως σε μια εβδομάδα το είχαμε ξαναχτίσει. Είχαμε ραδιόφωνο, μαθαίναμε τις ειδήσεις και βγάζαμε δελτίο έτσι κρατούσαμε ψηλά το ηθικό στο χωριό. Τροφοδοτούσαμε τους αντάρτες, φυλάγαμε σκοπιές έξω από το χωριό για να μην μας πιάσουν στον ύπνο οι Γερμανοί. Με την μάχη στο Σφακάκι αποτρέψαμε την σύλληψη και εκτέλεση πολλών κατοίκων του χωριού. Δεν μπορέσαμε όμως να αποτρέψουμε την καταστροφή γιατί δεν υπήρχε σύμπνοια με τις άλλες αντιστασιακές οργανώσεις. Μετά την απελευθέρωση ήρθαν δύσκολα χρόνια. Ο εμφύλιος, η τρομοκρατία ατομική και συλλογική φούντωσε, ποιος ξεχνά τα γεγονότα στην ηλεκτρική; Εγώ πέρα από αυτά έχασα ως στρατιώτη του Εθνικού Στρατού και τον αγαπημένο μου αδελφό.
Η Τρίτη μου ζωή άρχισε αμέσως μετά, προσπαθώ να διορθώσω το κατεστραμμένο μας σπίτι, πηγαίνω στα μεροκάματα για να ζήσουμε. Τότε μας δίναν δύο οκάδες κριθάρι την ημέρα σε ζευγάρι και ζευγολάτη. Χτίζω σπίτι, απαραίτητο για να δημιουργήσεις οικογένεια. Η περισσότερη δουλειά περνά από τα χέρια μου. Φυτεύω αμπέλια, σουλτανί , μουρέλα., κάνω μποστάνια. Παντρεύομαι με την Ακριβή τη Χαιρέτη που στάθηκε άξια δίπλα μου. Οι αριστεροί στο χωριό είχαμε αλληλεγγύη και δύναμη. Πρωτοστατήσαμε στην ίδρυση του γεωργικού συνεταιρισμού και υπερασπιστήκαμε τα δίκαια συμφέροντα μας, παλέψαμε και ιδρύσαμε Γυμνάσιο για να μορφωθούν τα παιδιά μας και να δουν καλύτερες μέρες. Δεν ξεχάσαμε τους φυγόδικους, τους κρύψαμε, τους προστατεύσαμε. Θα ήταν άδικο αν δεν έλεγα ότι σε αυτό μας βοήθησαν και άλλοι που δεν πίστευαν τα ίδια, ιδιαίτερα στις δύσκολες περιπτώσεις. Αντιμετωπίσαμε τον κρατικό αποκλεισμό, αφού είχαμε την κόκκινη μολυβιά. Οι συγχωριανοί μου έδειξαν εμπιστοσύνη και με εξέλεξαν στην διοίκηση του γεωργικού συνεταιρισμού, οι σύντροφοι μου δε στην θέση του γραμματέα της ΕΔΑ. Έτσι άλλαξαν σιγά σιγά τα πράγματα ιδιαίτερα δε μετά την μεταπολίτευση και αναγνωρίστηκαν σε ένα βαθμό οι αγώνες μας. Αυτή είναι η παρακαταθήκη που αφήνω στα παιδιά μου και στους νέους.>>
Ο Ρουλομιχάλης ήταν άκαμπτος στις αρχές του όχι μόνο τις ιδεολογικές αλλά και τις κοινωνικές. Ήταν αντίθετος στην κλοπή, στην οπλοκατοχή και οπλοχρησία. Ήταν κυνηγός με τη βέργα, δεν είχε ούτε τσιφτέ. Τα όπλα έλεγε, το χρησιμοποίησα όταν έπρεπε. Ήταν σκληρός, ταπεινός και αισιόδοξος, γι αυτό όχι μόνο επιβίωσε αλλά άφησε το ιδιαίτερο στίγμα του στην τοπική κοινωνία. Ήταν ψύχραιμος, τόνιζε δε την αναφορά του Γκιόργκι Δημητρόφ <<έχασες την ψυχραιμία σου, έχασες τα πάντα”. Ο Ρουλομιχάλης θα ζει στην μνήμη μας από τις πράξεις του και τις αναφορές του. Ποιος μπορεί να ξεχάσει την μαρτυρία του στην καταστροφή του χωριού στην ταινία του φίλου και συντρόφου Λευτέρη Χαρωνίτη και την δραπέτευση του από το εκτελεστικό απόσπασμα Γερμανών και Γκεσταμπιτών. Κλείνουμε αυτή μας την αφήγηση με μια μαντινάδα του ίδιου που ήταν ο απολογισμός της ζωή του:
“Έσυρα βάσανα πολλά σε τούτουσες τσι τόπους
μ’ αφού το στόχο πέτυχα, χαλάλι τόσους κόπους.”
– Την ερχόμενη Κυριακή 26 Μαρτίου 2017 στα Ανώγεια τελείται το 40-ήμερο μνημόσυνο του στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννη.
Της Ιωάννας Μπισκιτζή – Λέκτορας κλασικής φιλολογίας
Το 1525, ο Νικολό Μακιαβέλι, συγγράφοντας την ιστορία για την πόλη του, την Φλωρεντία, λέει: «όταν συντρέχουν ομοειδείς γενεσιουργοί παράγοντες, τότε αναδύονται στο διάβα του χρόνου, φαινόμενα που τα χαρακτηρίζει μια εσωτερική αλληλουχία, η ιστορική αναλογία».[1] Ό,τι δηλαδή συμβαίνει σήμερα, αντανακλά το χθες και η Έξοδος του Μεσολογγίου, αυτή η κορυφαία συλλογική πράξη αυτοθυσίας, αναδεικνύει τους «ελεύθερους πολιορκημένους» σε αιώνιο σύμβολο για τον αγώνα υπέρ της ελευθερίας, αλλά ταυτόχρονα η αδυναμία της τότε Ελληνικής Διοίκησης να συνδράμει και να αποτρέψει τον χαμό του Μεσολογγίου, παρουσιάζει μια ιστορική αναλογία με την σημερινή τραγική πραγματικότητα.
Το Μεσολόγγι προδόθηκε. Πιθανόν να υπήρξε ”θύμα” της εξωτερικής πολιτικής της Αγγλίας, που ως ελεύθερο Ελληνικό κράτος σχεδίαζε μόνο τον Μοριά και τις Κυκλάδες, απορρίπτοντας την Ρούμελη. Τα …δάνεια της Αγγλίας, πάντως, δεν περίσσεψαν για την ενίσχυση του Μεσολογγίου σε τροφές και πολεμοφόδια. Αναλώθηκαν στις εμφύλιες διαμάχες ανάμεσα σε καπεταναίους και προεστούς που ”κατέτρωγαν” την Ελληνική Επανάσταση. Ψαριανοί, Υδραίοι, Σπετσιώτες, κ. ά., ήθελαν μετρητά για να κινήσουν τα πλοία, γιατί τα στόματα που τάιζαν ήταν πολλά. Η κυβέρνηση του Γεωργίου Κουντουριώτη, προχώρησε σε εκποίηση “έκτατης ανάγκης” γόνιμων εθνικών γαιών του Ναυπλίου. Αλλά κι αυτά τα γόνιμα εδάφη περιήλθαν στους “ημετέρους” με πρώτο τον Κουντουριώτη κι έτσι στο δημόσιο κορβανά δεν “έμβη ούτε γρόσι’’…
Το Μεσολόγγι γνώρισε δύο πολιορκίες. Η πρώτη στις 25 Οκτωβρίου 1822, από τους Ομέρ Βρυώνη και Κιουταχή, οι οποίοι αναγκάστηκαν να λύσουν την πολιορκία τους στις 31 Δεκεμβρίου 1822, μετά την σθεναρή αντίσταση των πολιορκημένων, υπό τις διαταγές των οπλαρχηγών, Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, Μάρκου Μπότσαρη, Αθανασίου Ραζή-Κότσικα, κ. ά..
Η δεύτερη πολιορκία ξεκίνησε στις 15 Απριλίου 1825, από τον Κιουταχή, με 10.000 άνδρες, οι οποίοι ενισχύθηκαν με άλλους 15.250 του Ιμπραήμ, στις 12 Δεκεμβρίου 1825.Οι φρικτές μέρες της πολιορκίας, καταγράφονταν με λεπτομέρειες στην εφημερίδα του Ελβετού φιλέλληνα Ιωάννη-Ιάκωβου Μάγερ, «Ελληνικά Χρονικά»[2], με κυριότερους αρθρογράφους τους Αρτέμιο Μίχο και Σπυρομήλιο, αγωνιστές στο πολιορκημένο Μεσολόγγι.
Στις αρχές όμως του 1826 η ελληνική κυβέρνηση ήταν απασχολημένη με την προετοιμασία της Γ’ Εθνοσυνέλευσης και έτσι δεν έδειξε την προσοχή που έπρεπε στην πολιορκημένη πόλη. Ο Αρτέμιος Μίχος γράφει στο ημερολόγιο της πολιορκίας που κρατούσε: «Αλλ’ αφού αι Αγγλικαί του δανείου στερλίναι, δι’ ων και τα πάθη εις την Ελλάδα διαιωνίσθησαν, είχον καταναλωθεί δια την κατάπαυσιν της ανταρσίας, ευρέθη νυν εις απορίαν περί του πρακτέου[…] ‘Εκτοτε, μ΄όλην την ανωτέρω εκτεθείσαν απορίαν του Εθνικού Ταμείου, η Κυβέρνησις δεν έλειπεν από καιρού εις καιρόν να προμηθεύη το Μεσολόγγι με τας αναγκαίας τροφάς».[3]
Η τραγικότητα των συνθηκών των τελευταίων ημερών της πολιορκίας, διαγράφεται ολοκάθαρα στην αναφορά προς τη Διοίκηση, δύο μέρες μετά την Έξοδο, 12 Απριλίου 1826. Την αναφορά υπογράφουν εννέα οπλαρχηγοί, ανάμεσά τους ο Κίτσος Τζαβέλας, ο Νότης Μπότσαρης, ο Φωτομάρας, και ο Δημήτρης Μακρής[4]:
«Με την ελπίδα να μας καταφθάσουν τα καράβια εφθάσαμεν εις την αθλιωτάτην κατάστασιν. Εφάγαμεν όλα τα άλογα, μολάρια, γομάρια, σκύλους και γάτες, τα οποία ετελείωσαν και αυτά. Τα καράβια δε τα ελληνικά μίαν φοράν εφάνησαν εις τον λιμένα μας και επειδή ήταν ολίγα, όχι[μόνο] δεν έβλαψαν τον εχθρόν, αλλά και εκδιώχθησαν. Και περιμέναμεν οκτώ μέρες τρώγοντας θαλάσσια χόρτα και πλέον δεν τα ματαείδαμεν.Έφθασε να πεθαίνουν και εκατόν και εκατόν πενήντα την ημέραν, ώσπου οπού έμειναν ανάθαφτοι, διότι οι άλλοι δεν είχαν την δύναμιν να τους θάφτουν.
Δια να μην χαθεί όμως με την ολότητα το στρατιωτικόν απεφασίσαμεν να εβγούμεν με την έξοδον με τα σπαθιά εις τας χείρας, να εβγάλωμεν και όλον το αδύνατον μέρος και όποιος γλυτώσει, πράγμα οπού δεν έγινε ποτέ εις τον κόσμον. Λοιπόν εις τας 10 του παρόντος, το βράδυ τας τρείς ώρας της νυκτός, εκάμαμεν την έξοδον, μέσον τα γεφύρια, και επέσαμεν εις τα εχθρικά περιχαρακώματα[…]Εβάσταξεν ο πόλεμος εξ ώρας. Όλες οι φαμίλιες και αδύνατοι εχάθησαν και από τους δυνατούς πολλά ολίγοι, όσους έπιασε το βόλι και το μυσδράλι[…]Δεν λυπούμεθα τόσον δια τον χαμόν του Μεσολογγίου, δια το οποίον εχύσαμεν τόσα αίματα, αλλά μας θλίβει περισσότερον ότι ο χαμός του έγινε εις ένα καιρόν οπού είχαμεν καταστήσει τον εχθρόν εις τόσην αδυναμίαν[…] διότι τρεις φορές του εκάμαμεν έφοδον από το κάστρον, του εκόψαμεν μέσα εις τες τάπιες περίπου από δύο χιλιάδας».
Και τελείωναν: « Το Μεσολόγγι η πείνα το επαρέδωσεν. Αλλά μη φοβάσθε. Εκείνοι οπού εβαστούσαν το Μεσολόγγι, οι περισσότεροι, εγλύτωσαν με το σπαθί εις το χέρι. Διό παρακαλούμεν να μας καταφθάσουν αι αναγκαίαι διαταγαί τι έχομεν να κάμωμεν, και κάθε καλή κυβέρνησιν από τροφάς, πολεμοφόδια και λοιπά. Ημείς με το να είμεθα αδύνατοι από την πείναν και τον κόπον και με το να μην ευρίσκεται εις τούτα τα μέρη τίποτε, απερνούμεν εις τα Σάλωνα, όπου και περιμένομεν τας ανωτέρω διαταγάς».
Το γεγονός της αδυναμίας της ναυτικής δύναμης να στηρίξει την άμυνα και να εφοδιάσει το Μεσολόγγι, είναι εμφανές σε γράμμα του Μιαούλη, στις 27 Ιανουαρίου 1826:
« Προς την Σεβαστήν Διοίκησιν της Ελλάδος
Το ψωμί μας ετελείωσε προ ημερών και αν από τότε ανεχωρούσαμεν ηθέλαμεν αφήσει το άθλιον Μεσολόγγι πάλιν στερημένον ως πρότερον[…] Ιδού η κατάστασίς μας! Ιδού ο Ελληνικός στόλος από τον οποίον ζητείτε τα πάντα και όλον το Έθνος προσμένει την σωτηρίαν του. Ω, της αθλιότητός μας! Αλοίμονον εις το Έθνος μας! Και μη γαρ είναι τούτο μόνον ή το μεγαλύτερον κακόν; Γνωρίζετε, λέγετε, την κατάστασιν του στόλου. Ποία μέτρα λοιπόν, παρακαλώ ελάβατε δια την οικονομίαν του, δια την ευταξίαν του, δια την ενέργειάν του; Ποίον οργανισμόν εδιωρίσετε; Διατί δεν φαίνεσθε ότι φροντίζετε οπωσούν και δια τούτο το άθλιον ναυτικόν της Πατρίδος; Απεφασίσθη τάχα πλέον ο αφανισμός μας;»
Ο Μιαούλης δεν έλαβε απαντήσεις αλλά στις 10 Απριλίου 1826, η Διοίκηση απαντά σε γράμμα των προκρίτων της Ύδρας, οι οποίοι ζητούσαν «να πράξη η Κυβέρνησις ό,τι αι περιστάσεις υπαγορεύουν».
« Η Διοίκησις με λύπην της μανθάνει τον επικείμενον κίνδυνον του Μεσολογγίου, πλην εις την στενοχωρίαν εις την οποίαν ευρίσκεται και την παντελή έλλειψη των χρηματικών μέσων αμηχανεί, μη δυναμένη οποίαν βοήθειαν να δώση εις μίαν τοιαύτην ανέλπιστον κατάστασιν, ενώ ήλπιζεν ότι έπρεπεν όλα τα πλοία, όσων τα μηνιαία επληρώθησαν να παρευρίσκωνται εις τον στόλον».
Και ο Μιαούλης στις 15 Απριλίου ανακοινώνοντας την πτώση του Μεσολογγίου γράφει:
« Ιδού πώς, με την αδιαφορίαν μας, εφέραμεν τον εχθρόν μέσα εις τους κόλπους μας[…]πάλιν με την αδιαφορίαν μας ημπορεί αυτός να μας χαλάσει δια μιας και να τελειώσει, φευ, με τον εξολοθρευμόν του Έθνους τον ιερόν τούτον πόλεμον[…] ενεργήσετε ειλικρινώς με όλους τους τρόπους και τάχιστα, εις το να τον προλάβωμεν και να τον απαντήσωμεν»[5].
Η πτώση του Μεσολογγίου αν και υπήρξε βαρύτατο πλήγμα για την Επανάσταση, δημιούργησε τις προϋποθέσεις να ενισχυθεί ο αγώνας, με την αναζωπύρωση του φιλελληνισμού και την προώθηση του ελληνικού ζητήματος. Ο Καποδίστριας γράφει στον αδελφό του Βιάριο, στις 18 Απριλίου 1826, ότι το θλιβερό γεγονός του Μεσολογγίου δεν πρέπει να απελπίσει τους έλληνες γιατί σ’ αυτό βλέπει την αρχή της σωτηρίας τους.[6] Η Κεντρική Διοίκηση αδιαφόρησε για τους πολιορκημένους, πιθανότατα γιατί οι Μεσολογγίτες δεν έπαιζαν κάποιο ρόλο στο πολιτικό παιχνίδι για τις εκλογές της Γ’ Εθνοσυνέλευσης. Η ιστορική αναλογία του χθες στο σήμερα είναι η πικρή διαπίστωση, πως τα περισσότερα και τα μεγαλύτερα δεινά μας προέρχονται από την αδράνεια και την απροβλεψία μας, καθώς και από την ανεπάρκεια των κυβερνήσεών μας. Οι μελετητές της θυσίας του Μεσολογγίου, αλλά και όλοι οι Νεοέλληνες θα πρέπει, πέρα από την θλίψη που μας καταλαμβάνει για την καταστροφή της ιερής πόλης, η οποία θα μπορούσε να αποφευχθεί, να ακουμπάμε τη σκέψη μας με απόλυτο σεβασμό και ευγνωμοσύνη στους γενναίους Ελεύθερους Πολιορκημένους.
Ο Διονύσιος Σολωμός, που γνώριζε τις λεπτομέρειες της πολιορκίας από τα «Ελληνικά Χρονικά», που στέλνονταν στη Ζάκυνθο, γράφει στο Σχεδίασμα Α’ των «Ελεύθερων Πολιορκημένων» : « Τα μάτια μου ποτέ δεν είδαν τόπον ενδοξότερο από τούτο το αλωνάκι”
[1] Τάκης Κονδύλης, Φλωρεντινές ιστορίες, εκδ. Κάλβος, Αθήνα, 1984.
[2] Την εφημ. «Ελληνικά Χρονικά», την αποκαλούσαν και «Εφημερίδα της Πολιορκίας», αφού μεγάλο μέρος της ύλης της αφιερώθηκε στην περίοδο της πολιορκίας του Μεσολογγίου.
[3] Αρτέμιος Ν. Μίχος, Απομνημονεύματα της δευτέρας πολιορκίας του Μεσολογγίου 1825-1826, εκδ. Σ. Π. Αραβαντινού, Αθήναι 1883, σσ. 11, 13-14.
[4] Εμμ. Πρωτοψάλτης, Αλληλογραφία Φρουράς Μεσολογγίου, 1825-1826, εν Αθήναις, εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, 1963, σ. 353.
[5] Πρωτοψάλτης, το ίδιο ό.π..
[6] Απ. Βακαλόπουλος, Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, τ. Ζ’, Θεσσαλονίκη, 1986, σσ. 461-62.
[1] Πρωτοψάλτης, το ίδιο ό.π..
[1] Απ. Βακαλόπουλος, Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, τ. Ζ’, Θεσσαλονίκη, 1986, σσ. 461-62.
Σαράντα μέρες συμπληρώνονται από το φευγιό μιας αυθεντικής Ανωγειανής γυναίκας, της Αριστέας Σμπώκου ή Ατζαρομιχάλενας, που “έφυγε” από τη ζωή βυθίζοντας στο πένθος την οικογένεια της.Την ερχόμενη Κυριακή 26 Μαρτίου θα τελεστεί στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννη στα Ανώγεια το σαρανταήμερο μνημόσυνο για την ανάπαυση της ψυχής της. Ο ανιψιός της Βασίλης Σμπώκος (Λουκάς) έστειλε στην “Α” το παρακάτω κείμενο αποχαιρετισμού, σε μια αληθινή Αρχόντισσα της ζωής:
Θεία, έχουν περάσει σχεδόν σαράντα μέρες από τότε που έφυγες και το κενό της απουσίας σου μεγαλώνει συνεχώς για όλους εμάς που σε ζήσαμε από κοντά. Έτυχε τα σπίτια μας να είναι δίπλα το ένα στο άλλο και να μεγαλώνω μαζί με τα παιδιά σου. Δεν θυμάμαι ποτέ σαν παιδί να μας μαλώσεις ή να μας φωνάξεις για ότι κι αν κάναμε, αλλά πάντα με χαμόγελο και υπομονή μας αντιμετώπιζες, αντίθετα με το τι έκανε και κάνει η πλειοψηφία της κοινωνίας. Αυτή η στάση σου απέναντι στα παιδιά έδειχνε το μεγαλείο της ψυχής σου.
Μεγαλώνοντας και παντρεμένος ακόμη, ο χαιρετισμός σου, το καλωσόρισμα σ’εμένα, τη γυναίκα μου και τα παιδιά μου από το μπαλκόνι,έδειχνε τι άνθρωπος είσαι. Παρόλο που η μοίρα σε χτύπησε βαριά παίρνοντας σου το γιο σου το Γιώργη, αλλά και τον άντρα σου ύστερα από πενήντα μέρες, εσύ έστεκες εκεί με αξιοπρέπεια, αντιμετωπίζοντας τη ζωή για το χατήρι των άλλων παιδιών σου. Έκανες υπομονή περιμένοντας να παντρέψεις το Γιάννη σου και τώρα που το έκανες κι αυτό ένιωθες έτοιμη ότι τέλεψες το χρέος σου και πρέπει να πας να βρεις το γιο σου που τόσο σου έλειψε.
Μέχρι να πούμε ότι αρρώστησες έπεσε σαν κεραυνός το νέο στο χωριό ότι πέθανες. Όμως να ξέρεις Θεία Αριστέα ότι άνθρωποι σαν και σένα δεν πεθαίνουν ποτέ γιατί ζουν αιώνια στη μνήμη και στη καρδιά όλων αυτών που τους γνώρισαν. Ας είναι ελαφρύ το Ανωγειανό χώμα που σε σκέπασε.
Άνθρωποι αξιοπρεπείς ποτέ τους δε ποθαίνουν,
γιατί στη μνήμη αθάνατοι των αλλονών πομένουν.
Έσβησε ο ήλιος που ‘βγαίνε στο βορινό μπαλκόνι,
και τη καρδιά η μοναξιά κι η θλίψη τη πλακώνει..
-Η Ανωγή ευχαριστεί θερμά τον Βασίλη Σμπώκο (Λουκά), για την προσφορά 50 ευρώ στην εφημερίδα μας για τις ανάγκες της ηλεκτρονικής μας έκδοσης.
Συνεχίζονται το ερχόμενο Σάββατο 25 Μαρτίου, οι “Εαρινές Πολιτιστικές Βραδιές”, στα Σείσαρχα, με μια ενδιαφέρουσα λογοτεχνική συνάντηση με τον Ηρακλειώτη συγγραφέα Στέλιο Βισκαδουράκη. Η εκδήλωση που διοργανώνει ο Πολιτιστικός σύλλογος Σεισάρχων και τελεί υπό την υποστήριξη του Δήμου Ανωγείων θα ξεκινήσει στις 8 μ.μ στην αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου στο Παλαιό δημοτικό σχολείο. Στην διάρκεια της βραδιάς θα μιλήσει ο συγγραφέας και η δημοσιογράφος Ελένη Βακεθιανάκη. Έργα του συγγραφέα θα διαβάσουν η Ελένη Νέστορα, η Ελένη Βακεθιανάκη και ο Λευτέρης Χαρωνίτης.
Ο Στέλιος Βισκαδουράκης γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης όπου κατοικεί μόνιμα. Η οικογένεια του – παλιοί λαϊκοί ζωγράφοι και επιγραφοποιοί- τον ώθησε στο πνεύμα της εικόνας γενικότερα. Με τη λογοτεχνία ασχολείται από το 2002. Έχει βραβευτεί έξι φορές σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς στην Ελλάδα καθώς και σε έναν παγκόσμιο (Αργεντινή, 2011). Το 2009 εξέδωσε το βιβλίο “Στη Ρωγμή του Χρόνου”. Ασχολείται από μικρός με τη ζωγραφική, τη γλυπτική και τη φωτογραφία έχοντας οργανώσει τρεις ατομικές εκθέσεις, ενώ έχει λάβει μέρος σε οκτώ συνολικά, σε Ηράκλειο, Άγιο Νικόλαο, Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Αρθρογραφεί συστηματικά σε εφημερίδες, περιοδικά και portals του Ηρακλείου.
Η αναμέτρηση ΟΦΗ 2000 – ΣΟ Ανωγείων κυριαρχεί στο πρόγραμμα του πρωταθλήματος της σκακιστικής Β’ Εθνικής, καθώς οι δύο ομάδες συγκατοικούν στην κορυφή της βαθμολογίας έχοντας μόνο νίκες μέχρι τώρα, μάλιστα με απόλυτη ισοβαθμία και στους συνολικούς πόντους στις σκακιέρες. (Με τους ίδιους βαθμούς ισοβαθμεί στην πρώτη θέση και η ομάδα του ΟΑΧ 2000 η οποία είναι όμως 3η αυτή τη στιγμή λόγω λιγότερων πόντων στις σκακιέρες). Η συνάντηση θα λάβει χώρα στο γήπεδο του ΟΦΗ στα Καμίνια, την Κυριακή 26 Μαρτίου και ώρα 11:30 το πρωί.
Η απόλυτη ισοβαθμία μεταξύ των δύο ομάδων κάνει την αναμέτρηση να φαντάζει ως η πλέον καθοριστική για τον τίτλο του πρωταθλητή, αν και δεν αποκλείεται – σε περίπτωση ισοπαλίας – να μην ξεκαθαρίσει η κατάσταση ούτε μετά από αυτό το ματς.
Στον ΣΟ Ανωγείων όπως δηλώνουν, δεν νιώθουν πίεση, καθώς η ομάδα του ΟΦΗ είναι εκείνη που κυνηγάει το πρωτάθλημα αρκετά χρόνια τώρα και όπως λένε είναι και το φαβορί για να το πετύχει. Η ομάδα των Ανωγείων, αυτό που επιζητεί είναι να είναι παλέψει και να παίξει όσο το δυνατόν καλύτερο σκάκι. Χαρακτηριστικά αναφέρουν: «Το πρωτάθλημα και η άνοδος που το συνοδεύει, είναι φυσικά επιθυμητό, αλλά δεν είναι αυτοσκοπός. Χτίζουμε σιγά σιγά και αυτός είναι ο κύριος στόχος της ομάδας. Δεν βιαζόμαστε. Είναι εξάλλου η πρώτη χρονιά που η ομάδα έχει δυναμώσει τόσο ώστε να μπορούμε να πούμε ότι διεκδικεί το πρωτάθλημα. Αντίθετα η ομάδα του ΟΦΗ κάνει πρωταθλητισμό χρόνια τώρα. Δεν βιαζόμαστε λοιπόν. Πάμε να παίξουμε σκάκι και να ευχαριστηθούμε την σπουδαία αυτή αναμέτρηση. Η προσπάθεια του συλλόγου θα συνεχιστεί στην ίδια ακριβώς κατεύθυνση όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα του ντέρμπι της Κυριακής».
Η Βαθμολογία της Β’ Εθνικής έχει αυτή τη στιγμή ως εξής:
- ΣΟ ΑΝΩΓΕΙΩΝ 4 (16,5)
– ΟΦΗ 2000 4 (16,5)
– ΟΑΧ 2000 4 (13,5)
- ΣΟ ΡΙΘΥΜΝΑ 2 (12,5)
– ΣΟ ΚΑΜΑΡΑ 2 (12,5)
– ΣΑ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ 2 (10,5)
– ΗΡΟΔΟΤΟΣ 2 (6)
– ΠΗΓΑΣΟΣ 2 (6)
- ΠΟΑ 0 (6,5)
– ΕΓΟΗ 0 (3)
– ΑΟ ΚΙΣΑΜΟΥ 0 (0)
Ευχόμαστε στον Σκακιστικό Όμιλο Ανωγείων καλή επιτυχία!
Περισσότερα για το πρωτάθλημα στην επίσημη ιστοσελίδα του συλλόγου www.anogiachess.com




