Άσπρισε για τα καλά ο Ψηλορείτης, μετά την χιονόπτωση και τα έντονα καιρικά φαινόμενα που επικράτησαν μέχρι τα ξημερώματα της Τετάρτης, δημιουργώντας ένα πανέμορφο τοπίο πάνω στο βουνό. Χιονόπτωση είχαμε από την Στεφάνα και πάνω, με το ύψος του χιονιού να φτάνει στους 5 πόντους στην τοποθεσία “Τραπέζι Στεφάνας”, ενώ όσο ανεβαίνουμε ψηλότερα να  αυξάνεται . Πέραν πάντως από τις πανέμορφες εικόνες, το πρώτο χιόνι δεν δημιούργησε κανένα πρόβλημα ούτε σε διελεύσεις οχημάτων, εκτός ίσως από κάποια προβλήματα στην ηλεκτροδότηση κυρίως στις βραδινές ώρες.

Τα Ανώγεια “ξύπνησαν” την Τετάρτη με ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες, με το θερμόμετρο να είναι σταθερά κάτω από τους τρεις βαθμούς Κελσίου.Τις επόμενες πάντως ημέρες αναμένεται ο καιρός να βελτιωθεί και να επιτρέψει στους αγρότες του τόπου να ολοκληρώσουν τις εργασίες τους στην συλλογή του ελαιοκάρπου με την παραγωγή φέτος να βρίσκεται σε ιδιαίτερα αυξημένα επίπεδα.

Ευκαιρία βέβαια δίνει η σημερινή χιονόπτωση και στους πολυάριθμους φίλους των Ανωγείων, που αναμένεται να κατακλύσουν και πάλι το χωριό το ερχόμενο Σαββατοκύριακο και να συνδυάσουν το παιχνίδι στο βουνό με τα χιόνια, με την φιλοξενία των Ανωγειανών και τις γεύσεις του τόπου.Παράλληλα ήδη παρατηρείτε έντονη κίνηση στο  για να κλείσουν δωμάτια σε ξενοδοχεία του χωριού για να περάσουν τις γιορτές των Χριστουγέννων, στα “λευκά” και μαγευτικά χειμωνιάτικα Ανώγεια, που αναμένεται τα Χριστούγεννα να εμφανίσουν πληρότητα που θα πλησιάζει το 100%.

Φωτογραφίες:Μανόλης Σαμόλης

Τον κομμουνιστή λαϊκό ποιητή Μιχάλη Σταυρακάκη (Νιδιώτη) τίμησε η ΤΕ Ρεθύμνου του ΚΚΕ στην εκδήλωση που οργάνωσε την Κυριακή το απόγευμα στα Ανώγεια. Στην εκδήλωση μίλησε ο ΓΓ της Δημήτρης Κουτσούμπας, στο πλαίσιο της επίσκεψης που πραγματοποιεί στο νησί. (παρακάτω παρατίθεται ολόκληρος ο χαιρετισμός)

Το «παρών» στην πρωτοβουλία της ΤΕ Ρεθύμνου έδωσαν ο γιος του Μιχάλη Σταυρακάκη, Γιώργος, τα αδέρφια και πολλοί συγγενείς του.

Μερικά από τα σημαντικότερα σημεία στο βιογραφικό του Μιχάλη Σταυρακάκη, βιογραφικό γεμάτο από τα βάσανα του φτωχού λαού και τους αγώνες του Κόμματος, παρουσίασε ο Αντώνης Ρούλιος, γραμματέας της ΚΟΒ Ανωγείων. Μέσα από στίχους και μαντινάδες που έγραψε ο ίδιος ο Σταυρακάκης, συνόψισε τον αγώνα της επιβίωσης που έδωσε από τα μικρά του χρόνια, δουλεύοντας ως βοσκός, τη στράτευσή του με το ΚΚΕ και τις διώξεις που αντιμετώπισε για την επιλογή του αυτή.

Ποιητή μορφωμένο και διαμορφωμένο στο μεγάλο σχολείο της ταξικής πάλης, χαρακτήρισε ο Δημήτρης Κουτσούμπας τον Μιχάλη Σταυρακάκη, ενώ αναφέρθηκε στις συνθήκες κάτω από τις οποίες ένας φτωχός βοσκός, που οι συνθήκες ζωής δεν του επέτρεψαν να ολοκληρώσει το Δημοτικό, συγκίνησε και συγκινεί με τους στίχους του.

Με τη συνοδεία μουσικής και με απαγγελίες, μέλη της ΚΝΕ παρουσίασαν ποιήματα του Σταυρακάκη, ενώ ακολούθησε λαϊκό γλέντι από το Βασίλη Σταυρακάκη και τους συνεργάτες του, τους οποίους οι διοργανωτές ευχαρίστησαν ιδιαίτερα για την αφιλοκερδή προσφορά τους στην επιτυχία της εκδήλωσης.

Το καλωσόρισμα στα Ανώγεια

Πριν την εκδήλωση, τον Δημήτρη Κουτσούμπα καλωσόρισαν στα Ανώγεια μέλη και φίλοι του ΚΚΕ, με τσικουδιά και μεζέδες, κεράσματα με τοπικά προϊόντα. «Τρεις του Δεκέμβρη δεκαεφτά, πανσέληνο φεγγάρι, στ’ Ανώγεια καλωσόρισες του ΚΚΕ μπροστάρη», ήταν η μαντινάδα με την οποία τον καλωσόρισε κάτοικος του χωριού.

Επόμενος σταθμός στο χωριό, μετά τα γραφεία της Κομματικής Οργάνωσης, το Δημαρχείο. Ο Δήμαρχος,Μανώλης Καλλέργης, μαζί με στελέχη της Δημοτικής Αρχής προσέφερε στον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ βιβλία αφιερωμένα στα Ανώγεια και την ιστορία τους.

Ο χαιρετισμός του Δ. Κουτσούμπα

Παρατίθεται ο χαιρετισμός του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα στην εκδήλωση της ΤΕ Ρεθύμνου:

«Τον κομμουνιστή λαϊκό ποιητή, Μιχάλη Σταυρακάκη ή Νιδιώτη, πολλοί τον τίμησαν για το ποιητικό έργο του, όχι μόνο στη χώρα μας, αλλά και στο εξωτερικό.

Δίκαια τον αποκάλεσαν προσκυνητή του λαού από το πιο γνωστό ποίημά του, το “Προσκυνώ τη χάρη σου λαέ μου”.

Όμως ο Μιχάλης Σταυρακάκης δεν ήταν μόνο προσκυνητής του λαού, δεν ήταν μόνο ο ποιητής που έκφρασε τους πόθους και τους καημούς των ταπεινών ανθρώπων του μεροκάματου, δεν έμαθε να λέει μόνο το στιχάκι των δυστυχισμένων: “Αχ θεέ μου”, όπως ο ίδιος με σεμνότητα γράφει σε ένα ποίημά του για τον εαυτό του.

Το πιο σημαντικό στοιχείο στο έργο του, αυτό που το ανεβάζει από την απλή στιχουργία των ριμαδόρων της μαντινάδας στο επίπεδο της λαϊκής λογοτεχνίας, είναι ότι δεν υποτάσσεται σ’ αυτά που νοιώθει και καταλαβαίνει ο καθημερινός άνθρωπος του μόχθου.

Προσπαθεί να τον ανυψώσει, να του δείξει πόσο μεγάλος είναι ο άνθρωπος του λαού, όταν συνειδητοποιεί τη θέση του στην κοινωνία και τη δύναμή του να επιβάλλει το δίκιο του και το δικαίωμά του στην ευτυχία.

“Γεια και χαρά σας πεντακάθαρα χέρια. Γεια και χαρά σας χέρια του μέλλοντος”.

Μέσα στις δυο μόνο αυτές σειρές -που αναφέρονται στα φαγωμένα αλλά αλέκιαστα από την κλοπή της εκμετάλλευσης εργατικά χέρια- ο Μιχάλης Σταυρακάκης, με τη λιτότητα και την αφαίρεση της πιο εκλεπτυσμένης, λόγιας ποίησης, μπόρεσε να χωρέσει το μεγαλείο των αληθινών δημιουργών του πλούτου, αλλά και των αληθινών δημιουργών της κοινωνικής εξέλιξης, της ιστορίας.

Καθένας που ο σκληρός αγώνας της επιβίωσης του στέρησε τη χαρά της μάθησης και της τέχνης, ο εργάτης, ο φτωχός αγρότης, ο βιοπαλαιστής, μπορεί να μην επικοινωνεί εύκολα και χωρίς καθοδήγηση, με τη σκοτεινή γλώσσα της ποίησης για παράδειγμα του Σεφέρη.

Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να τρώει τα πίτουρα του νόθου εμπορικού, φολκλόρ τραγουδιού και των κάθε λογής υποπροϊόντων της μαζικής κουλτούρας, των κακόγουστων τηλεοπτικών σήριαλ ή των διάφορων “πρωινάδικων”, “μεσημεριάδικων” και “βραδυνάδικων”, είναι σαν να μας λέει με το έργο του ο Μιχάλης Σταυρακάκης.

Με γλώσσα γνήσια, ξεκάθαρη, διαυγή.

Έχοντας βιωματικά αφομοιωμένη τη λαϊκή σοφία, αλλά και τη μακριά παράδοση της δημοτικής ποίησης.

Που ξέρει τους τρόπους να απευθύνεται και να συγκινεί τη λαϊκή ψυχή.

Ο Μιχάλης Σταυρακάκης κατορθώνει να καλλιεργεί σε πλατιά λαϊκά στρώματα την πίστη στα πιο μεγάλα, τα πιο προχωρημένα ανθρώπινα ιδανικά.

Στα ιδανικά του αγώνα για την κοινωνική απελευθέρωση.

Είναι πολύ χαρακτηριστικό το υπέροχο ποίημά του, γραμμένο το 1997 με τίτλο “Στσ’ αγάπης τη βαθιά πληγή”.

Αν το διαβάσει κανείς επιφανειακά, νατουραλιστικά θα φανταστεί πως είναι ποίημα ερωτικό, όπως και τόσα άλλα λυρικά, νοσταλγικά της νιότης ποιήματα που έχει γράψει κατά καιρούς.

Όμως εκείνος μιλά για μια κατακόκκινη πληγή από έναν πιο βαθύ και πιο πλατύ έρωτα:

Τον έρωτα για τον εργαζόμενο άνθρωπο και την πάλη του για τη νέα κοινωνία, τη σοσιαλιστική, που όταν έγραφε το ποίημα είχε πρόσφατα ανατραπεί.

Πρόκειται άλλωστε για μια ιδέα στην οποία είχε ήδη αναφερθεί παλιότερα το 1989, στο ποίημά του “Αγάπη”, από την ποιητική συλλογή του “Αιχμές”:

“Αγάπησα μια κοπελιά και θαρρούνε πως αυτό είναι αγάπη. Μια μέρα σε μια διαδήλωση αγροτών – απεργών αγάπησα τους απεργούς και τότε είδα πως η αγάπη που γεννιέται μέσα από τη μάχη του δίκιου είναι η πιο δυνατή αγάπη”.

Η απάντησή του στα δραματικά γεγονότα της αντεπανάστασης και της παλινόρθωσης του καπιταλισμού στη Σοβιετική Ένωση είναι, όπως σε όλη την ποίησή του, αισιόδοξη και καταφατική.

Ακούστε το συμπέρασμα του ποιήματος “Στσ’ αγάπης τη βαθιά πληγή”:

“Αυτός που ξέρει ν΄ αγαπά

και να ελπίζει ξέρει

μέσα στη νύχτα πολεμά

ξημέρωμα να φέρει”.

Χωρίς αμφιβολία ο Σταυρακάκης κατείχε γερά την τέχνη να εκλαϊκεύει σύνθετες πολιτικές έννοιες διεισδύοντας με τον παροτρυντικό λόγο του σε όλους εκείνους που πρώτοι απ’ όλους τον έχουν ανάγκη.

Σ΄ εκείνους δηλαδή που υφίστανται την υλική και πνευματική εκμετάλλευση και στους οποίους ο δικός μας πολιτικός λόγος, ο λόγος των στελεχών και των μελών του ΚΚΕ δύσκολα μπορεί να τους φτάσει και να τους ακουμπήσει.

Η ποίησή του διδάσκει και διαπαιδαγωγεί, χωρίς να χάνει τον ψυχαγωγικό της χαρακτήρα.

Είναι ποίηση στρατευμένη, χωρίς να διαλαλεί τη στράτευσή της, όπως συχνά συμβαίνει σε αυτοδίδακτους σαν αυτόν λογοτέχνες, που θέλουν, αλλά δεν ξέρουν πώς να μεταδώσουν τα μηνύματά τους.

Φαντάζομαι ότι όλοι θα προσέξατε στην πρόσκληση της σημερινής εκδήλωσης το ποίημα “Εργάτης”, για το ταξικό, διεθνιστικό περιεχόμενο που ο δημιουργός του προσδίνει στην έννοια της ελευθερίας, απαντώντας εύστοχα στην αστική προπαγάνδα για την “ελευθερία” που τάχα παρέχει στο άτομο η καπιταλιστική κοινωνία:

“Δεν είναι λευτεριά εκείνη,

φώναξε εργάτη δυνατά,

που ξεχωρίζει τους ανθρώπους

σε δούλους και αφεντικά.

Δεν είναι λεύτερη πατρίδα

που έχει σύνορα στη γη,

ζωή που ζει μέσα στη φτώχεια

δεν είναι λεύτερη ζωή”.

Για τη βαθιά του προσήλωση στην ιδέα του προλεταριακού διεθνισμού είναι χαρακτηριστικά τα παρακάτω λόγια του:

“Ο Καζαντζάκης είπε ότι είναι μεγάλη ευθύνη να είσαι Κρητικός, ο Ατατούρκ είπε ότι είναι μεγάλη ευθύνη να είσαι Τούρκος, κι εγώ λέω πως είναι μεγάλη ευθύνη να είσαι Διεθνιστής”.

Πάνω στο θέμα των φυλετικών διακρίσεων και του διεθνισμού, συγκλονιστικό μέσα στην απλότητά του είναι και το ποίημά του, “Γράμμα στην Αφρικάνα Χαϊμαλίνα”:

“Χαϊμαλίνα, ρωτάω τα πρόβατά μου πώς μοιράζουνε στα ίσια τον ίσκιο ενός ασφένταμου κι έχουν λευκά και μαύρα τα ίδια δικαιώματα ενώ οι άνθρωποι σκοτώνονται μοιράζοντας μια πήχη γης;

…

Αυτοί που κλέβουνε το βιός σου Χαϊμαλίνα, κλέβουν και το δικό μου το τυρί. Τώρα που σου γράφω Χαϊμαλίνα απ’ το πιο ψηλό βουνό της Κρήτης προβοδώ τα πρόβατά μου”.

Ασφαλώς κι εσάς, όπως κι εμένα, όπως όλους θα σας έχει απασχολήσει το ερώτημα:

Κάτω από ποιες συνθήκες ένας βοσκός που δεν μπόρεσε να τελειώσει ούτε καν το Δημοτικό, γίνεται ποιητής;

Είναι γνωστό φυσικά ότι κάθε άνθρωπος μπορεί να εκδηλώσει και να αναπτύξει δημιουργικές ικανότητες αν υπάρξουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.

Όμως ένας μισοαγράμματος άνθρωπος που καταφέρνει με την ποίησή του να συγκινήσει μεγάλους μουσικοσυνθέτες, όπως ο Γιάννης Μαρκόπουλος και κορυφαίους τραγουδιστές, όπως ο αξέχαστος Ξυλούρης, ένας βοσκός που καταφέρνει να διακριθεί σε έναν από τους πιο εξελιγμένους τομείς της ανθρώπινης δημιουργίας, όπως είναι η ποίηση, δεν είναι δα και μια συνηθισμένη περίπτωση.

Ο Μιχάλης Σταυρακάκης έγινε ποιητής γιατί σίγουρα -όπως δείχνει τόσο η στάση του, όσο και η ποίησή του- υπήρξε ένας ιδιαίτερα ευαίσθητος άνθρωπος που τον συγκινούσε αφάνταστα η ομορφιά της φύσης και που ταυτόχρονα διέθετε υψηλό ηθικό φρόνημα και βαθύ το αίσθημα του δίκιου.

Γι’ αυτά τα τελευταία άλλωστε πέρασε πάμπολλες δοκιμασίες και διώξεις στη ζωή του.

Το ολοκαύτωμα των Ανωγείων από τους Ναζί καταχτητές, τον οδήγησε από τα 15 του χρόνια στην οργάνωση της ΕΠΟΝ και έναν χρόνο μετά στη σύλληψη και φυλάκισή του από τους Γερμανούς.

Το κρίσιμο σημείο της στροφής στην τέχνη του ήταν όμως η συνάντηση της ευαισθησίας του με τα μεγάλα, τα φωτεινά κομμουνιστικά ιδανικά.

Να πως ο ίδιος περιγράφει στον “Ριζοσπάστη” της 30ης Νοέμβρη 1983 τη συνάντησή του με την κομμουνιστική ιδεολογία, λίγο μετά την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού, όταν οι αντάρτες κατέφευγαν κυνηγημένοι στο μιτάτο του, το μαντρί του, στον Ψηλορείτη:

“Τους φύλαξα, τους τάϊσα. Συνέχισαν να ‘ρχονται… Αλλά όλο και λιγότεροι. Αυτοί που απουσίαζαν είχαν δολοφονηθεί σε ενέδρες. Καθώς μπάλωναν στο φως του λίχνου τα ρούχα τους και γιάτρευαν ο ένας του άλλου τις πληγές σιγοτραγουδούσαν ριζίτικα. Παράξενοι μου φαίνονταν στην αρχή. Μια ώρα ύπνος… μια μπουκιά ψωμί… Και νάτοι πάλι να χάνονται στις κορφές πηδώντας σαν αετοί από χαράκι σε χαράκι. Ένας τους έβγαλε κάποιο βιβλίο απ’ το βουργιάλι του. Πάρτο μου είπε. Θα σου αρέσει. Ήταν η “Μάνα” του Γκόρκι!”

Από κείνες τις στιγμές κι ύστερα σταμάτησαν οι μαντινάδες του να αναφέρονται σε έρωτες και πάθη.

Τώρα τα τραγούδια του ήταν αφιερωμένα σ’ αυτούς τους παράξενα περήφανους ανθρώπους, που τους αποχαιρετούσε κάθε φορά με στίχους σαν αυτόν:

“Έναν ελεύθερο αετό,

σκλαβιά δεν τον κιοτεύει

όπου ταμπούρι πολεμά

κι όπου φωτιά χορεύει”.

Φυσικά δεν γλύτωσε την κατηγορία του ληστοτρόφου, τη σύλληψή του το 1951 και τον εκτοπισμό του το 1954 στο Γύθειο.

Εκεί στο μεγάλο σχολειό της εξορίας γνώρισε και τη σύγχρονη ποίηση, την ποίηση του Βάρναλη, του Ρίτσου, του Λειβαδίτη.

Από κει κι έπειτα πέρασε στην ενεργητική δράση, πρώτα από τις γραμμές της ΕΔΑ, ενώ από το 1973 -μέσα στη δικτατορία- ως μέλος πια του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας πρωτοστάτησε στην ανασυγκρότησή του και αναδείχθηκε σε στελεχικές θέσεις τόσο του κόμματός μας όσο και του αγροτικού κινήματος.

Τραβώντας με αφοσίωση ως το τέλος της ζωής του με τις πράξεις αλλά και με την τέχνη του το δύσκολο δρόμο της πάλης για να υψώσει το πολιτικό, ιδεολογικό, πολιτιστικό κριτήριο του λαού έτσι που να μπορεί να ορίσει τη ζωή και το μέλλον του.

Με λίγα λόγια, ο Μιχάλης Σταυρακάκης δεν ήταν ένας απλός βοσκός, αλλά ένας μορφωμένος και διαμορφωμένος στην ανώτερη σχολή της ταξικής πάλης ποιητής.

“Πρέπει να πολεμούμε για να μη χαθεί αυτό που κάνει τον κόσμο μεγάλο”, δήλωνε άλλωστε ο ίδιος, εννοώντας ότι δεν πρέπει να παραιτηθούμε ποτέ, όσες δυσκολίες κι αν συναντήσουμε, από τον αγώνα για να περάσει η ανθρωπότητα από την προϊστορία που βρίσκεται σήμερα στην ιστορία, από τη βαρβαρότητα της εκμετάλλευσης, του ανταγωνισμού, των πολέμων, των κρίσεων, της φτώχειας σε έναν ανώτερο πολιτισμό αντάξιο του ανθρώπινου είδους.

“Το αύριο ομορφαίνει με το καθήκον του σήμερα”, συμπλήρωνε επιγραμματικά σε ένα από τα πρώτα ποιήματά του θέλοντας να υπογραμμίσει ότι το σοσιαλιστικό μέλλον δεν θα ‘ρθει από μόνο του έτσι νέτο σκέτο, ούτε θα μας το χαρίσει κανείς θεός ή πεφωτισμένος ηγέτης.

Με τη συμμετοχή του καθενός στους σημερινούς ταξικούς αγώνες, οικονομικούς, πολιτικούς, ιδεολογικούς χρειάζεται να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για την κατάργηση του εκμεταλλευτικού καπιταλιστικού συστήματος και την κατάκτηση μιας ανώτερης μορφής οργάνωσης της κοινωνίας, όπου ο άνθρωπος θα πάψει για τον άνθρωπο να είναι λύκος.

Κι αυτό είναι η ελάχιστη τιμή που μπορούμε να αποδώσουμε σε έναν “βοσκό”, το ελάχιστο χρέος που οφείλουμε σ’ έναν από τους πιο δεμένους με τα φτωχά λαϊκά στρώματα δημιουργούς της νέας συνείδησής τους, όπως υπήρξε ο ποιητής Μιχάλης Σταυρακάκης».

 Η ομιλία του Αντώνη Ρούλιου:

«Φτωχού βοσκού

Πατέρα γιος

Με την ευχή ντου

Έγινα βοσκός

Στ΄ αφεντικό

Εμπήκα φαμεγάκι

Δώδεκα χρονώ

Βοσκάκι.

Τ΄αφεντικού να δουλεύω

Μια χρονιά

Με συμφωνία πληρωμής

Δώδεκα αρνιά.

Το όνομα

Μου το ‘δωσαν άλλοι

Ο νονός μου

Μ’ έβγαλε Μιχάλη».

Ο Μιχάλης Σταυρακάκης, ο δικός μας Μίχαλος γεννήθηκε το 1928 στα Ανώγεια. Όπως αναφέρει και ο ίδιος, από μικρός μπήκε στη βιοπάλη, ακολουθώντας το επάγγελμα του πατέρα του και πολλών χωριανών του.

Στο σχολείο φοίτησε στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού.

Σχολείο γι αυτόν υπήρξαν οι κακουχίες και τα βάσανα της επιβίωσης κάθε αγροτοκτηνοτροφικής οικογένειας, που σε συνδυασμό με την γερμανική κατοχή τον οδήγησαν σε ηλικία 15 χρόνων να οργανωθεί στην ΕΠΟΝ Ανωγείων.

Ένα χρόνο αργότερα, το χωρίο γίνεται ολοκαύτωμα και ισοπεδώνεται από τους Γερμανούς. Γεγονός που τον σημαδεύει και γι αυτό αφιερώνει το ποιήμά του «Κατάρα στον Πόλεμο». Τα επόμενα χρόνια, παρακολουθεί τη δράση του ΕΑΜ και του Δημοκρατικού Στρατού. Περιέθαλπε αντάρτες στις κορφές του Ψηλορείτη και έπαιζε το ρόλο του συνδέσμου.

,

«Από τη Νίδα

Περνούσανε διαβάτες,

Ήρθαν στο μιτάτο μου

Ένα βράδυ, αντάρτες

Θυελλώδικες εποχές,

κατατρεγμοί

Πεινούσανε

Και τους έδωκα ψωμί.

Με χειροπέδες

Με δέσανε σφιχτά

Βασανιστήρια

Στην ασφάλεια, φριχτά».

Γι αυτή του τη δράση πιάστηκε, φυλακίστηκε και εξορίστηκε για δυο χρόνια στο Γύθειο το 1954. Αργότερα, στο ποίημά του «Το γράμμα του δεσμώτη» θα πει :

«Με πιάσανε μάνα γιατί

Αγάπησα το μέλλον του κόσμου»

Στο Γύθειο δέχθηκε μεγάλη πίεση για να σπάσει και να προδώσει τους συντρόφους του. Βασανιστήρια, ψυχολογικός πόλεμος, άθλιες συνθήκες διαβίωσης. Όμως δεν λύγισε.

«Από εξορίες

Φυλακές, σε διωγμούς

Πήγαινα κόντρα

Στους καιρούς»

Επιστρέφοντας στα Ανώγεια, δεν παραιτείται, όντας εκλεγμένος στον Κτηνοτροφικό σύλλογο Ανωγείων,  εντάσσεται στην ΕΔΑ και σε μικρό χρονικό διάστημα εκλέγεται αναπληρωματικό μέλος της ΝΕ Ηρακλείου της ΕΔΑ.

Το 1959 Συλλαμβάνεται από τη χωροφυλακή Πύργου Μονοφατσίου, επειδή μάζευε υπογραφές, ύστερα από εντολή της ΕΔΑ, για τη χορήγηση αγροτικής σύνταξης στους κατοίκους του Μεσοχωριού Μονοφατσίου ,όμως αθωώθηκε.

Τα δύσκολα χρόνια της Χούντας, όταν το Κόμμα πήρε την απόφαση να επανασυστήσει τις παράνομες κομματικές οργανώσεις του, ο Μίχαλος γίνεται μέλος του ΚΚΕ , ιδρύει την πρώτη Κομματική Οργάνωση Μονοφατσίου και εκλέγεται γραμματέας.

Στη συνέχεια αναλαμβάνει καθήκοντα στο Γραφείο Υπαίθρου του ΚΚΕ στο Νομό Ηρακλείου. Αργότερα, εκλέγεται μέλος στη Νομαρχιακή επιτροπή του Κόμματος στον Νομό Ηρακλείου.

Το 1977 και το 1981 είναι υποψήφιος βουλευτής στο Νομό Ηρακλείου.

Ως κομμουνιστής πρωτοστατεί στους αγώνες των αγροτοκτηνοτρόφων, εκλέγεται στο οργανωτικό τομέα της ΟΑΣΝΗ ,με αρμοδιότητα την οργάνωση και διεύρυνση των αγροτικών συλλόγων, δραστηριότητα  για την οποία βραβεύθηκε.

Με κάθε τρόπο αποκαλύπτει το ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις συνέπειες της συνθήκης του Μάστριχτ.

Σκοπός του ήταν να καταλάβουν οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι του τόπου του , ότι οι επιδοτήσεις που δίνονταν την δεκαετία του 90, ήταν το «καρότο» για να γίνει συνένοχη η  αγροτιά στο ξεκλήρισμά της.

Βροντοφώναζε ,ότι με αυτό τον τρόπο διαφθείρονται οι συνειδήσεις των ανθρώπων της υπαίθρου. Θεωρούσε χρέος του να εμποδίσει κάτι τέτοιο.

Καλούσε τους συγχωριανούς του να αντισταθούν, γιατί μόνο μέσα από τη συλλογική δράση ο άνθρωπος αποκτά τα χαρακτηριστικά της τιμιότητας και της ηθικής. Είναι χαρακτηριστική η μαντινάδα του:

«Χέρια που δεν αρπάξανε

Ξένο ψωμί να φάνε

Αυτά κρατούνε την τιμή

Όσο βαριά και να’ ναι»

Ακόμη, αναδείκνυε την ανάγκη για ανατροπή αυτής της σάπιας κοινωνίας. Σε μια συνέντευξή του σημειώνει:

«Δεν είναι σπουδαίο να είσαι έντιμος σε μια έντιμη κοινωνία. Το σπουδαίο και το μεγαλείο είναι να είσαι έντιμος ,σε μια ανέντιμη κοινωνία και να την αντιπαλεύεις για να την κάνεις έντιμη».

Άλλος ένας τομέας της δράσης του, αφορά στο αντιιμπεριαλιστικό-φιλειρηνικό κίνημα. Το 1983 αναλαμβάνει την σύσταση επιτροπής ειρήνης στο Μονοφάτσι , κι εκλέγεται μέλος της επιτροπής κίνησης για την ειρήνη.

Όλη του η δράση κι η πείρα της ζωής του, αποτυπώνεται στο ποιητικό του έργο με τις συλλογές Ποιήματα (1978), Αιχμές (1989), Ντούκου-Ντούκου το σοφαδάκι(1994). Την ίδια περίοδο αρθρογραφεί συστηματικά σε εφημερίδες          (Φωνη των Ανωγείων κ.α), εκφράζοντας τις θέσεις του Κόμματος, με το δικό του μοναδικό καλλιτεχνικό αισθητήριο.

Το ποιητικό του έργο έτυχε διεθνούς απήχησης ,καθώς ποιήματα του έχουν μεταφραστεί στα Γερμανικά και στα Αγγλικά.

Η δράση του αλλά και το ποιητικό του  έργο ,τον ανέδειξαν σε  άνθρωπο που αγαπήθηκε όσο αγάπησε, που τιμήθηκε από τον κόσμο και τους καλλιτέχνες, όσο τίμησε τους ανθρώπους και την τέχνη, τον ανέδειξε σ’ εκείνον που έζησε κι εξέφρασε τα πάθη του λαού.

Κλείνοντας το κομμάτι της βιογραφίας του, ας τον αφήσουμε με τα δικά του λόγια να μας πει γιατί πάλεψε και αυτός μαζί με χιλιάδες αγωνιστές, στις γραμμές του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, γιατί συμπληρώνοντας 100 χρόνια συνεχίζουμε ΑΛΥΓΙΣΤΟΙ!!

«Οι κόποι των αγωνιστών, δεν πήγανε χαμένοι…

Για να μπορούν οι άνθρωποι να ζούνε, χωρίς το φόβο του σήμερα και του αύριο…

Για να μπορούν οι αγέννητοι, να γεννιούνται με το χαμόγελο της ελπίδας…..»