Φωτογραφίες εκδήλωσης: Αγγέλα Σκουλά
Σε μια συγκινητική βραδιά ο Πολιτιστικός σύλλογος τίμησε χθες το βράδυ την μνήμη των δυο μεγάλων ευεργετών του τόπου Μιχάλη και Λετίτσιας Σταυρακάκη που με δική τους δωρεά χτίστηκε το 1954 το Γυμνάσιο Ανωγείων.
Η βραδιά έκλεισε με την υπέροχη συναυλία του συγκροτήματος του Παναγιώτη Σκουλά ”GrouPaRΩdy,ενώ πριν η Διευθύντρια του Γυμνασίου Δέσποινα Πρίμπου ανέλυσε στην ομιλία της την ζωή και την δράση των δυο ευεργετών.Η κ.Πρίμπου επί τριάντα συναπτά έτη Διευθύντρια του σχολείου μας ,ήταν ο καταλληλότερος άνθρωπος για να μιλήσει για την αξία και την προσφορά του σχολείου στα Ανώγεια,που στέκει πάντα όρθιο σε δύσκολα χρόνια με τις προσπάθειες εκπαιδευτικών,γονέων και μαθητών αλλά και όλων των φορέων του τόπου.
Αναλυτικά η ομιλία της Δέσποινας Πρίμπου που αξίζει να διαβάσετε είναι η εξής:
΄ Ένα δεντρό εφύτεψες στ’Ανωγειανό περβόλι
και κάθομάστε σήμερο στον ασκιανό ντου όλοι.΄΄
Την μαντινάδα αυτή είπε ο Αριστείδης Χαιρέτης στην εκδήλωση που είχε γίνει στο χώρο του σχολείου το 2004 για τον ιδρυτή του σχολικού κτιρίου.
Το βίντεο από την εκδήλωση- Πατήστε εδώ ΤΟ ΣΦΑΚΑΚΙ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΟΞΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΝΩΓΕΙΑΝΟΥΣ ΕΛΑΣΙΤΕΣ 7-8-2015
Η ενορία του Αί Γιώργη τίμησε και φέτος τους ήρωες του Σφακακιού που πριν από 71 χρόνια οργάνωσαν μια από τις αρτιότερες επιχειρήσεις του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, απελευθερώνοντας 98 γυναικόπαιδα χωρίς να τραυματιστεί κανένας αντάρτης ή πολίτη.
Μετά την Θεία Λειτουργία ακολούθησε ομιλία από τον π. Ανδρέα Κεφαλογιάννη που ανέλυσε τους παραλληλισμούς της Μάχης στο Σφακάκι με την σημερινή δύσκολη εποχή.
Αναλυτικά όλη η ομιλία έχει ως εξής:
«Αγαπητοί συγχωριανοί,
Ο Αϊ Γιώργης τιμά και φέτος την Μάχη στο Σφακάκι, μια μάχη εφτά δεκαετίες μετά, στέλνει σήμερα τα δικά της ισχυρά μηνύματα, σε μια εποχή που οι μάχες σε όλα τα λαϊκά μέτωπα συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, στην μεγάλη προσπάθεια να αποκρουστούν οι ανηλεείς επιθέσεις που δέχεται εδώ και μια 5ετία η χώρα, από τα καπιταλιστικά ευρω-διευθύντρια των Βρυξελλών και των Ταμείων της άλλης όχθης του Ατλαντικού.
Τι δείχνει το ηρωϊκό Σφακάκι; Το Σφακάκι δείχνει πολύ καθαρά ότι χωρίς αποφασιστικότητα, ενότητα και συντονισμό των λαϊκών δυνάμεων τίποτε δεν μπορεί να επιτευχθεί.
Το Σφακάκι σηματοδοτεί τους διαχρονικούς αγώνες αυτού εδώ του τόπου για λευτεριά, δημοκρατία, κοινωνική δικαιοσύνη και πάνω από όλα αξιοπρέπεια.
Οι ήρωες του Σφακακιού, μελετώντας την ενέργεια τους, μας λένε πολύ καθαρά ότι ο φασισμός όποια μορφή και να έχει αυτός, μπορεί μόνο να πολεμηθεί και να καταπολεμηθεί, κρατώντας στο ένα χέρι το τουφέκι και στο άλλο το λάβαρο της λευτεριάς.
Για να δούμε όμως, ορισμένους παραλληλισμούς της εποχής εκείνης με το σήμερα. Τότε είχαμε μια σκληρή Γερμανο-ιταλική φασιστική Κατοχή, τα χρόνια της σκλαβιάς είχαν επιστρέψει το ίδιο μαύρα κι άραχνα. Σήμερα επίσης έχουμε μια ευρω- κατοχή και μια σκλαβιά που κανείς δεν ξέρει πότε θα τελειώσει.
Τότε, οι κατακτητές ερχόντουσαν στα χώρια μας και ζητούσαν άνδρες και γυναίκες για αγγαρείες με στόχο τον εξευτελισμό και για τους πιο άτυχους το κλείσιμο σε κάποιο Αουσβιτς ή σε κάποιο Νταχάου, με τα γνωστά αποτελέσματα. Σήμερα εξαναγκάζονται χιλιάδες νέα παιδιά να πάρουν το δρόμο της εξορίας για να βρουν ένα κομμάτι, σε κάθε περίπτωση πικρό κομμάτι κι αυτή τη φορά πάλι στη Γερμανία, το Βέλγιο, την Αυστραλία και την Αμερική.
Τότε ο λοιμός είχε θερίσει την Ελλάδα, χιλιάδες πέθαναν στους δρόμους από την πείνα, σήμερα χιλιάδες είναι αυτοί που περιμένουν στις ουρές των συσσιτίων, χιλιάδες επίσης είναι αυτοί που έχουν αυτοκτονήσει, χιλιάδες είναι αυτοί που ζουν στα όρια της εξαθλίωσης και εκατομμύρια αυτοί που ζουν στα όρια της φτώχειας.
Τότε πήραν από μόνοι τους το Κατοχικό Δάνειο χωρίς ποτέ να το επιστρέψουν, το οποίο μαζί με τις επανορθώσεις φτάνει στα 160 ΔΙΣ ΕΥΡΩ. Σήμερα μας φορτώνουν με δάνεια για να επιστραφούν πάλι σε αυτούς, με στόχο όχι να μας σώσουν, αλλά να σώσουν τις τράπεζες τους, με το λαό να πληρώνει και τις επόμενες γενιές να πληρώνουν τη νύφη.
Τότε μας έκαιγαν και μας ξερίζωναν, όπως εδώ στα Ανώγεια, στην Βιάννο, στην Κάνδανο, στο Αμάρι, στα Καλάβρυτα, στο Δίστομο, στο Χορτιάτη και σε δεκάδες άλλα σημεία της μαρτυρικής αυτής χώρας. Τότε μας εκτελούσαν, μας έστηναν στους τοίχους των Ανωγείων, της Καισαριανής, του Ηρακλείου, των Χανίων στο Κοντομαρί, στα 11 βήματα, στο όνομα του Γ΄Ραίχ, στο όνομα της «Νέας Τάξης Πραγμάτων» που είχε ονειρευτεί ο σατανικός Αδόλφος Χίτλερ.
Σήμερα οι εκτελέσεις συνεχίζονται στους ίδιους τοίχους με άλλα όπλα, τα θύματα ίδια, όλα από τις φτωχές λαϊκές τάξεις, από τον κόσμο του μεροκάματου, από τον κόσμο της πείνας και της καταφρόνιας.
Γιατί «εκτέλεση» λογίζεται σήμερα η απόλυση από τη δουλειά, γιατί «εκτέλεση» είναι η περικοπή της πενιχρής σύνταξης από τη γιαγιά, γιατί «εκτέλεση» είναι η περικοπή του μισθού όταν μάλιστα έχεις να θρέψεις και κοπέλια, γιατί εκτέλεση είναι να πηγαίνεις στο δημόσιο νοσοκομεία και να σου λένε να φέρεις σεντόνια και χαρτιά από το σπίτι σου, γιατί εκτέλεση είναι να βλέπεις να αποδομούνται και να φυλλοροούν οι υποδομές της πρόνοιας, γιατί εκτέλεση είναι μέσα στον λεγόμενο παράδεισο όπως μας τον είχαν παρουσιάσει του ευρώ να έχεις χάσει τον ύπνο σου και να μην γνωρίζεις τι σου ξημερώνει, με την κόλαση να φαντάζει πολύ κοντά. Γιατί εκτέλεση είναι να μην μπορείς πλέον να θρέψεις την οικογένεια σου, εκτέλεση είναι να μην μπορείς να σπουδάσεις τα παιδιά σου, εκτέλεση είναι όλο αυτό το μαρτύριο που ζούμε τα τελευταία πέντε χρόνια κι από ότι φαίνεται θα το ζήσουμε για άλλα πέντε ακόμα.
Αγαπητοί συγχωριανοί,
Κι εδώ μπαίνει το ερώτημα, τι κάνουμε; Ή τι μπορούμε να κάνουμε; Το δίλλημα είναι ξεκάθαρο: «ή με τις αλυσίδες ή με τα όπλα». Οι αλυσίδες είναι ήδη περασμένες στα χέρια μας και τα πόδια μας, ας αναζητήσουμε τα δικά μας όπλα, τα όπλα της νέας εποχής για να σπάσουμε αυτές τις αλυσίδες, κι είναι πολλά αυτά τα όπλα και τα διαθέτει αρκεί να κινηθούν συντεταγμένα, οι λαϊκές τάξεις.
Η κάθε μορφή λευτεριάς και απελευθέρωσης χρειάζεται θυσίες, αν δεν γίνουν αυτές οι θυσίες οι επόμενες γενιές θα μας καταριούνται.
Και για να έρθω στο επετειακό γεγονός, οι μαχητές του Σφακακιού επέλεξαν τα όπλα, είπαν όχι στις αλυσίδες της σκλαβιάς, όχι στο Φασισμό, όχι στο Ναζισμό, όχι στο Γ’ Ραϊχ.
Αγαπητοί συγχωριανοί
Πολλές μάχες δόθηκαν στην διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου από αντιστασιακές ομάδες , όμως η Μάχη στο Σφακάκι ξεχωρίζει για πολλούς λόγους μεταξύ αυτών επισημαίνω τους εξής:
1.Οργανώθηκε όχι από ένα μάχιμο κομμάτι της αντίστασης αλλά από ανθρώπους της διπλανής πόρτας, όταν είδαν ότι ο κατακτητής στόχευε να καταφρονέψει γυναίκες και παιδιά
2.Σχεδιάστηκε άψογα, κι αυτό φάνηκε από το αποτέλεσμα. Πιάστηκαν αιχμάλωτοι οι Γερμανοί με τους Ιταλούς ενώ κανένα γυναικόπαιδο δεν τραυματίστηκε
3.Έστειλε το μήνυμα παντού, ότι όπου υπάρχει θέληση και αποφασιστικότητα ο εχθρός μπορεί να νικηθεί
4.Οι μαχητές του Σφακακίου κουρέλιασαν το γόητρο του υποτίθεται ανίκητου Γ’ Ράιχ
5.Ενίσχυσαν το ηθικό όλων των Κρητών, στην προσπάθεια και στον αγώνα να απαλλαγεί το νησί και η χώρα ολόκληρη από τις ορδές του Γερμανικού φασισμού.
6.Ήταν ένα από τα «επειδή» που επικαλέστηκαν οι Γερμανοί για να κάψουν το χωριό.
7.Ήταν η πρώτη ουσιαστική πράξη ένοπλης αντίστασης στην περιοχή κατά του κατακτητή
Eίμαι βέβαιος ότι και σήμερα θα βρεθεί ένας Σμαίλομανώλης, ένας Λαμπρινομανωλης, ένας Γιαννιός της Χρόναινας, ένας Νταρολευτέρης, ένας Φρυσαλοχαραλάμπης, ένας Νταγιαντομανωλης, ενας Γυπαρης, ενας Θοδωροπετρος, ενας Ξημερογιωργης, ενας Καφατσης, ενας Περβολιος,ένας Δημοσθένης Πασπαράκης… να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, υψώνοντας το τείχος της αντίστασης και της αξιοπρέπειας απέναντι στους νέους κατακτητές, στους νεοφασίστες, στους νέο-Μπουραντάδες, στους συνεχιστές και εκφραστές των ιδρυτών ταγμάτων ασφαλείας, των γερμανοτσολιάδων.
Οι αγωνιστές του Σφακακιού κουβαλούσαν μέσα τους την ανδρειοσύνη, την ντομπροσύνη και το αδούλωτο πνεύμα της ανωγειανής ψυχής. Συγκρούστηκαν με τον κατακτητή υπερασπιζόμενοι τα ιερά και τα όσια της πατρίδας, υπερασπιζόμενοι την ιδέα της ελευθερίας και της δημοκρατίας, την ιδέα της εθνικής ανεξαρτησίας, την ιδέα της οικογένειας, την ιδέα ότι οι επόμενες γενεές πρέπει να ζήσουν λεύτερες και περήφανες.
Ας κρατήσουμε ψηλά τα μηνύματα και τα διδάγματα των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, γιατί λαός που ξεχνά την ιστορία του θα την ξαναζήσει.
Θα κλείσω με μερικές μαντινάδες του Μίχαλου Δραμουντάνη για τους ήρωες του Σφακακίου..
Αντρες σεμνοί κι αθόρυβοι
μα με ψυχή μεγάλη
μια ιστορία γράψανε
σε τούτο το μασκάλι..
—————————-
Αυτοί που αψηφήσανε
η των εχθρών τα βέλη
ήσανε άντρες που συχνά
η λευτεριά τσι θέλει..
—————————-
Αυτοί που στο κατακτητή
εστήσανε καρτέρι
πίστευαν η αντίσταση
τη λευτεριά θα φέρει..
——————————-
Τιμή και δόξα να χουνε
και θα χουνε για πάντα
μα μείς ξεχνούμε που και που
και δε γατέχω γιάντα..
Τιμή και Δόξα στους ήρωες του ΣΦΑΚΑΚΙΟΥ
ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΣΤΗΝ ΕΝΩΜΕΝΗ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ
ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥΣ Η ΜΝΗΜΗ!
Του Γιώργη Καλογεράκη, Δ/ντής Δημοτικού Σχολείου Καστελλίου ,
υπ. Δρ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
Νέα έγγραφα ντοκουμέντα από τα γερμανικά αρχεία
Συμπληρώνονται φέτος 69 χρόνια από το σαμποτάζ της Δαμάστας το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 8 Αυγούστου 1944 στον κεντρικό δρόμο Ηρακλείου Ρεθύμνου στη θέση «Δαμαστός». Συμμετείχαν 14 άντρες της Αντίστασης. Οι άντρες αυτοί ήταν :
Ουίλιαμ Στάνλεϋ Μος, (επικεφαλής), Νικόλαος Σταυρακάκης ή Αεροπόρος (ΑΟΑ Ανωγείων), Ι. Κ. Σμπώκος ή Κωστακογιάννης, (ΑΟΑ Ανωγείων), Ε. Β. Σπιθούρης, (ΑΟΑ Ανωγείων), Ε. Γ. Κοντόκαλος, (ΑΟΑ Ανωγείων), Κ. Β. Κεφαλογιάννης ή Κουντόκωστας, (ΑΟΑ Ανωγείων), Ελευθ. Ε. Σκουλάς, (ΑΟΑ Ανωγείων), Ζαχαρ. Χαιρέτης (Αυγενική), Γεώργ. Τυράκης (Αμάρι), Γεώργ. Σμπώκος (Άγιος Θωμάς), Ανθυπολοχαγός Βάνυα, (Ρώσος) Χολιακώφ (Ρώσος) Φαραφοκώφ (Ρώσος), Πετρώφ (Ρώσος), Σμακώφ (Ρώσος), Μπορισώφ (Ρώσος).
Για το εγχείρημα, το σχεδιασμό, τη σκοπιμότητα, τις επιπτώσεις και την εκτέλεση των Δαμαστιανών έχουν γραφεί πολλά βιβλία και έχουν αναλυθεί τα γεγονότα. Εκείνο που θα μας απασχολήσει στο σημερινό μας άρθρο είναι οι απώλειες των συμπλεκομένων και ο αριθμός των νεκρών Γερμανών του σαμποτάζ.
Οι απώλειες των ανταρτών ήταν ένας Ρώσος νεκρός ο Ανθυπολοχαγός Βάνυα, ένας βαριά τραυματίας ο Μανόλης Σπιθούρης ή Νταμπακομανόλης και ένας ελαφρύτερα ο Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης ή Κουντόκωστας. Υπήρξαν ακόμη δύο νεκροί Ηρακλειώτες, τους οποίους οι Γερμανοί είχαν μαζί τους οδηγώντας τους σε αγγαρεία κοπής ξύλων, οι Αργυράκης Ιωάννης του Παναγιώτη ετών 44 και Σκεπεντζής Ελευθέριος του Παρασκευά ετών 29.
Όλες οι βιβλιογραφικές αναφορές των πρωταγωνιστών του σαμποτάζ, καθώς και πολλών γραπτών μαρτυριών, έχουν ένα κοινό σημείο. Το μεγάλο αριθμό των νεκρών Γερμανοϊταλών που ξεπερνούν τις τρεις δεκάδες.
Βέβαια ο αριθμός των νεκρών δεν έχει καμιά σημασία «…γιατί η αξία ενός εγχειρήματος δεν μετράται από τον αριθμό των νεκρών του αντιπάλου αλλά από το μέγεθος της αποκοτιάς αυτού που το επιχειρεί και την ψυχική αποσταθεροποίηση που δημιουργεί στον αντίπαλο και μάλιστα σε στιγμές που ο αντίπαλος πιστεύει ότι είναι απλησίαστος και αήττητος…», αναφέρει Νικόλαος Χαρίδημου Σαρρής στο βιβλίο του «Η Δαμάστα στο πέρασμα του χρόνου».
O Αntony Beevor στο βιβλίο του «Κρήτη η μάχη και η Αντίσταση», στη σελίδα. 451 αναφέρει : …συνολικά σκοτώθηκαν περίπου τριάντα Γερμανοί συμπεριλαμβανομένων δώδεκα περίπου αιχμαλώτων που εξετέλεσαν αργότερα οι άνδρες του Ξυλούρη. Σύμφωνα με την συνήθη πρακτική των κρητικών τα πτώματα πετάχτηκαν σε υπόγεια σπήλαια. (Σημ. Οι αιχμάλωτοι του σαμποτάζ ήταν οχτώ Ιταλοί και τους εκτέλεσαν στον Ψηλορείτη οι Ρώσοι της ομάδας του Μος με την σύμφωνη γνώμη του. Ο Χριστομιχάλης Ξυλούρης, Αρχηγός της Ανεξάρτητης Ομάδος Ανωγείων Α.Ο.Α., δεν πήρε μέρος σ’αυτό το τραγικό γεγονός ούτε εκείνος ούτε οι άντρες του).
Έγγραφο του προέδρου της Κοινότητας Δαμάστας Ιωάννου Μαυράκη με ημερομηνία 30 Αυγούστου 1945 προς τον Νομάρχη Ηρακλείου αναφέρει :
…μετά ημίσειαν ώραν διήρχετο το ταχυδρομείον από Ηρακλείου στα Χανιά και άρχισε η συμπλοκή κατά την οποίαν εφονεύθησαν 28 Γερμανοί και εσυνελήφθησαν επτά. Εκ των ανταρτών δεν εσημειώθη ουδεμία απώλεια…
Στο βιβλίο του Αντώνη Σανουδάκη «Γιώργη Τυράκη Επιχείρηση Κράιπε» στη σελίδα 98 αναφέρει : …και εν συνεχεία τώρα, το αυτοκίνητο σχεδόν ξουδετερώθηκενε όπως ελάβαμε πληροφορίες ύστερα απ’τσι δικούς μας απ’το Ηράκλειο κάπου τριανταδύο σκοτωμένους Γερμανούς εκουβαλήσαν εις το Ηράκλειο οι Γερμανοί…
Στο βιβλίο του Γεωργίου Κάββου, «Γερμανοϊταλική Κατοχή και Αντίσταση Κρήτης 1941-1945», στη σελίδα 521 αναφέρει : …για το σαμποτάζ της Δαμάστας κατά το οποίο από τους 35 Γερμανούς που βρίσκονταν στο στρατιωτικό αυτοκίνητο οι 30 περίπου σκοτώθηκαν από τα πυρά της Ομάδας των σαμποτέρ…
Υπάρχει όμως και ένα εμπιστευτικό Γερμανικό έγγραφο προς το Διοικητή Φρουρίου Κρήτης με ημερομηνία την επομένη του σαμποτάζ (9 Αυγούστου 1944) που αναφέρεται στις γερμανικές απώλειες.
Εμπιστευτικόν Διοικητής Φρουρίου Κρήτης
Ια Βτ. Β Αριθμ. 1058/44 απόρρητο Γεν. Στρατηγείο 9.8.44
Προς τους Διοικητάς :
- Επί της οδού μεταξύ Ρεθύμνου και Ηρακλείου εις περιοχήν βορείως Ανωγείων αιφνιδιαστική επίθεσις κατά συνοδείας ταχυδρομείου με σύγχρονον χρήσιν υπονόμων. Απώλειαι : 8 νεκροί, 8 βαρέως τραυματισμένοι, 8 ελαφρώς, πολλοί εξαφανισθέντες.
Επανειλημμένως ήδη επέστησα την προσοχήν των κ. Διοικητών επί της σοβαρότητος της καταστάσεως η οποία εδημιουργήθη εις την νήσον. Επανειλημμένως διετάχθη όπως αι συνοδείαι εξασφαλίζονται επαρκώς και κανένα τμήμα να μη αποστέλληται εις την περιοχήν των ανταρτικών ομάδων δυνάμεως μικροτέρας της διμοιρίας, εάν δυνατόν μάλιστα με δύναμιν λόχου. Τα τελευταία γεγονότα επί της νήσου δείχνουν καθαρά ότι ο αγών των ανταρτικών ομάδων ήναψε επί ευρέως μετώπου…
(Αρχεία Εθνικής Αντίστασης 1941-1944 ΓΕΣ/ΔΙΣ τόμος 6, σελ. 71)
…………………………………………………………………………………………
Ανασύραμε από το Αρχείο της Γερμανικής Στρατιωτικής Διοικήσεως Κρήτης έξι έγγραφα που επιβεβαιώνουν τη γερμανική αναφορά. Στο σαμποτάζ της Δαμάστας σκοτώθηκαν εννέα Γερμανοί και αιχμαλωτίστηκαν 8 Ιταλοί.
Το πρώτο έγγραφο με ημερομηνία 8 Αυγούστου 1944 είναι της Kreiskommandantur Ηρακλείου. Ο Φρούραρχος Ηρακλείου διατάσσει να παραδοθούν από τρία εργαστήρια φερετροποιών του Ηρακλείου εννέα φέρετρα για τους Γερμανούς στρατιώτες που σκοτώθηκαν «σήμερα υπό των ανταρτών» και δίδει προθεσμία παράδοσης την 10η πρωινή της ενάτης Αυγούστου 1944. Τα εργαστήρια είναι των αδελφών Κωνσταντίνου και Νικολάου Τυλλιανάκη, του Γεωργίου Διακάκη και του Μιχαήλ Μηλιαράκη. Ο διορισμένος Κατοχικός Νομάρχης Ηρακλείου Εμμανουήλ Ξανθάκης εκτιμά το κόστος του ενός φερέτρου σε εννέα οκάδες λάδι και οι φερετροποιοί πληρώνονται με λάδι. Έτσι οι αδελφοί Τυλλιανάκη για ένα φέρετρο πληρώνονται με εννέα οκάδες λάδι, (έγγραφα 2 και 6), ο Γεώργιος Διακάκης για δύο φέρετρα παίρνει δεκαοχτώ οκάδες λάδι (έγγραφο 3), ο Δήμαρχος Ηρακλείου Μάνθος Πλεύρης επιβεβαιώνει την πληρωμή του Γεωργίου Διακάκη (έγγραφο 4) και ο Μιχαήλ Μηλιαράκης για έξι φέρετρα πληρώνεται με πενήντα τέσσερις οκάδες λάδι (έγγραφο 5). Το λάδι καλείται να παραδώσει η Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών Νομού Ηρακλείου. Αυτό που απομένει στην έρευνα είναι να μελετηθεί αν από τους οκτώ βαριά τραυματίες Γερμανούς κατέληξαν κάποιοι τις επόμενες ημέρες.
Πατέρας για δεύτερη φορά έγινε σήμερα Πέμπτη 6 Αυγούστου ο πρώην Δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης καθώς η σύζυγος του Τόνια Παπαϊωάννου έφερε στον κόσμο ένα υγιέστατο αγοράκι.
Ο ”μικρός” είδε το πρώτο φως της ζωής στις 1.12 μ.μ σήμερα στο μαιευτήριο ”Μητέρα” στο Ηράκλειο με κανονικό τοκετό και έχει βάρος 3.300 κιλά .Μητέρα και παιδί χαίρουν άκρας υγείας.
Το ευτυχισμένο ζευγάρι έχει ήδη άλλο ένα παιδί,τον δυο ετών σήμερα Σωκράτη και η έλευση ενός ακόμα συμπληρώνει την ευτυχία τους.
Η Ανωγή εύχεται από καρδιάς να τους ζήσουν και να τα δουν όπως επιθυμούν!
Δημοσιεύθηκε σε: Τοπικά
Για τον Μιχάλη
06/08/2015
”Χάσαμε όμως το πιο τίμιο-τη μορφή σου-που ήταν σαν μια Απολλώνια οπτασία”
Κ.Καβάφης
…πέρασε ένας χρόνος από εκείνο το πρωινό του Αυγούστου που έφυγες από κοντά μας και η μνήμη με πάει σ’ ένα άλλο Αύγουστο εκείνο της νεότητας σου.Φωνές και γέλια στο πατρικό μας,λαμπρός ο Αύγουστος,θάμπωναν τα μάτια μας από το άσπρο του ασβέστη πάνω στον οντά μας.Ήμασταν πάντα πολλοί,ο Βασίλης,Εσύ,η Μαρίνα,ο Σωκράτης,ο Δημήτρης,η Αγάπη,η Μαρία.Όλες οι δυνατότητες μπροστά μας κι εμείς αγνοούσαμε τότε πόσο ευτυχισμένοι ήμασταν.Τελετουργία η προετοιμασία για το καφενείο.Να πλυθείς ,να ντυθείς,να ετοιμαστείς.Αυτή την εικόνα σου κρατάω βαθιά στη ψυχή μου.Να κατεβαίνεις τη σκάλα ευθυτενής και χαμογελαστός,όμορφος στο λευκό σου πουκάμισο.
Όλοι σε καμαρώναμε Μιχάλη.Η θεία μας σου έριχνε ματιές επιδοκιμασίας,ο πατέρας μας ήθελε να είναι βέβαιος ότι εσύ πήγες στα όρη και η μάνα μας πάντα στηριζόταν στην καλοσύνη και τη γενναιοδωρία σου.Κι ύστερα πάλι ήταν αυτή η απόλυτη σοβαρότητα σου που στα παιδικά μου μάτια σε έκανε πιο μυστήριο και μοναδικό.Πολύ αργότερα κατάλαβα πόσο ευαίσθητος και τρυφερός άντρας υπήρξες.Κάλυπτες αυτή σου την πλευρά γιατί ήταν η άμυνα σου.Ήταν προαπαιτούμενο για να ανδρωθείς και να μεγαλώνεις στην απαιτητική Ανωγειανή κοινωνία.Είχες όλα τα χαρίσματα των παλιών ανωγειανών ανδρών.Έντιμος,σοβαρός,με ένα βαθύ,αίσθημα συμπόνιας για τον συνάνθρωπο,ενέδιδες μόνο στο ”ακριβό” καλαμπούρι και σ’ άρεσε να μαθαίνεις και να ακούς ιστορίες.Διάβαζες με πάθος ότι ιστορικό βιβλίο έπεφτε στα χέρια σου,θαύμαζες πάντα τις προσωπικότητες που ξεχώρισαν και αγαπούσες με πάθος τ’ Ανώγεια.Είχες ένα ιδιαίτερο χάρισμα λες και είχες συνείδηση της ιστορικής μνήμης που διαπερνά τον τόπο σου και την ιστορία του χωριού μας.Συνεπής και καλός βοσκός ,αγάπησες τ’ όρη και τη βοσκική. Σεβόσουν τους άγραφους νόμους που διέπουν την κοινωνία των βοσκών και είχες την αποδοχή και την εκτίμηση όλων.Συνοδοιπόροι μέχρι το τέλος μαζί σου,τα αδέρφια σου ,ο Βασίλης και ο Δημήτρης μας,δεν χωρίσατε ποτέ και δίνατε πάντα μαζί τις καθημερινές μάχες.
Και ξαφνικά εσύ ,ο πιο ρωμαλέος,ο πιο δυνατός,έφυγες χωρίς να σου δοθεί το πλεονέκτημα μιας μάχης.Γιατί είμαι σίγουρη ότι θα την κέρδιζες Μιχάλη.
Ήταν τόσο αιφνίδιο το πέρασμα από τη ζωή στο θάνατο που τα χάσαμε όλοι.Η είδηση πάγωσε όλο το χωριό/Ακρωτηριασμένα τα αδέλφια σου,αμήχανοι να διαχειριστούμε την απώλεια σου.Βυθισμένη στη θλίψη η γυναίκα σου ,απαρηγόρητη η μάνα μας ΄΄σαν να σε χτύπησε σφαίρα” λέει και ξαναλέει.Και τα παιδιά σου με ένα βλέμμα απορίας να κάνουν ερωτήσεις δύσκολες.Γιατί τους λείπεις πολύ Μιχάλη.Υπήρξες τόσο τρυφερός και καλός πατέρας,που θα είναι δυσαναπλήρωτο το κενό που άφησε η απουσία σου.
Μέσα σ΄αυτήν την άφατη θλίψη που σκίασε την οικογένεια μας, η μόνη μας παρηγοριά είναι τα βλέμματα των παιδιών σου.Του Μανώλη σου,της Φωτεινής σου,του Γιάννη σου.Γιατί ζωντανεύεις ξανά μέσα από αυτά.Κι όλη η αγάπη μας και η προσοχή μας θα είναι στραμμένη στα παιδιά σου και τη γυναίκα σου.
”Δεν θα είσαι ποτέ πια μόνος,αφού είμαστε μόνοι χωρίς εσένα”.
Η αδερφή σου: Αγάπη Σπιθούρη
Η αδερφή του Μαρίνα Σπιθούρη γράφει τα εξής:
Ο Χάρος στη χαρόντισσα διπλά τσι παραγγέλνει,
Φέρε το μαύρο άλογο μη τύχει και με δούνε.-
———————————————-
Βάλε και τσι σαΐτες μου με τη φαρμακερή μου,
απού τη ρίχνω στη καρδιά και τελειώνουν όλα.
————————————————–
Τα πέταλα τ’ αλόγου μου να πιάσεις να τα βγάλεις ,
και να του βάλεις πούπουλα…Γιατί θα βγω …
—————————————————–
Στ’ Ανώγεια θα πάω στην Καβαλαριά…..
-Επήγα στην Καβαλαριά που ‘χει φωλιάσει ο πόνος,
κι έλειπε απ’ την καρυδιά ένας ωραίος κλώνος.
————————————————————
-Μιχάλη πως εμίσεψες που ‘χεις φωλιά αφήσει,
κι είναι μεγάλο άδικο κι ανατροπή στη Φύση.
———————————————————
-Κρίμα ‘ ναι με στη μαύρη γης να σβήσει η ομορφιά σου,
μα άφησες αντίγραφο,το ίδιο τα παιδιά σου..
———————————————————-
-Ο πόνος που μας άφησες δεν έχει αρχή και τέλος,
κι ακρωτηριαστήκαμε απ’ το ακριβό μας μέλος.
———————————————————–
-Μάνα με τα εφτά παιδιά που έχασες το ένα,
το κυπαρίσσι το ψηλό με το αετίσιο βλέμμα..
———————————————————-
-Μάνα πως δεν τρελαίνεσαι που κάναμε κηδεία,
και του παληκαριού το γιο που έλεγε κι η Θεία..
————————————————————
-Λένε πως χάνεται η ζωή άνθρωπος σαν ποθάνει,
το ίδιο λογαριάζεται Μάνα παιδί να χάνει..
———————————————————
-Μάνα που σου ‘δώκε ο Θεός μια μαχαιριά μεγάλη,
ώστε να ζεις να μην θωρείς το γιο σου το Μιχάλη..
Η γυναίκα του Μιχάλη Σπιθούρη ,Νικολέτα έστειλε στην ”Α” τις παρακάτω μαντινάδες:
-Όσο διαβαίνει ο καιρός ,η θλίψη μεγαλώνει ,
γιατί η απουσία σου θεριεύει και φουντώνει..
—————————————————–
-Μιχάλη η απουσία σου πληγή μεγάλη αφήνει,
κι όσο κι αν προσπαθήσουμε δε γαίνει και δε κλείνει..
—————————————————–
-Η φεύγα σου σημάδεψε για πάντα τη ζωή μας,
μα η ψυχή σου αισθάνομαι πως βρίσκεται μαζί μας..
—————————————————–
-Όφου καημό τον έχουνε Μιχάλη τα παιδιά σου,
που δεν μπορούν να ξαναμπούν ποτέ στην αγκαλιά σου..
———————————————————
-Την ανθρωπιά μας άφησες κληρονομιά μεγάλη,
κι αθάνατος στη σκέψη μας θα βρίνεσαι Μιχάλη..
Η Ανωγή ευχαριστεί θερμά την σύζυγο του Νικολέτα για την προσφορά στην εφημερίδα μας 50 ευρώ στη μνήμη του άντρα της,αλλά και την αδερφή του Μαρίνα Σπιθούρη για την προσφορά επίσης 50 ευρώ στην μνήμη του.
Ελαφρύ το Ανωγειανό χώμα που τον έχει σκεπάσει…
Ο Αϊ Γιώργης τιμά τη Μάχη στο Σφακάκι
05/08/2015
Την Παρασκευή 7 Αυγούστου 9.30 το πρωί η εκκλησία του Άι Γιώργη τιμά τους ήρωες του Σφακακιού. Θα τελεστεί θεία λειτουργία και μνημόσυνο στη μνήμη των ηρώων της Αντίστασης… Θα ακολουθήσει κήρυγμα από τον π.Ανδρέα Κεφαλογιάννη ο οποίος αναφέρει χαρακτηριστικά για το Σφακάκι και τον παραλληλισμό του με τη σημερινή εποχή:
”…Κι εδώ μπαίνει το ερώτημα, τι κάνουμε; Ή τι μπορούμε να κάνουμε; Το δίλλημα είναι ξεκάθαρο: «ή με τις αλυσίδες ή με τα όπλα». Οι αλυσίδες είναι ήδη περασμένες στα χέρια μας και τα πόδια μας, ας αναζητήσουμε τα δικά μας όπλα, τα όπλα της νέας εποχής για να σπάσουμε αυτές τις αλυσίδες, κι είναι πολλά αυτά τα όπλα και τα διαθέτει αρκεί να κινηθεί συντεταγμένα, οι λαϊκές τάξεις.
Η κάθε μορφή λευτεριάς και απελευθέρωσης χρειάζεται θυσίες, αν δεν γίνουν αυτές οι θυσίες οι επόμενες γενιές θα μας καταριούνται.
Και για να έρθω στο επετειακό γεγονός, οι μαχητές του Σφακακιού επέλεξαν τα όπλα, είπαν όχι στις αλυσίδες της σκλαβιάς, όχι στο Φασισμό, όχι στο Ναζισμό, όχι στο Γ’ Ραϊχ…” καταλήγει ο π.Ανδρέας
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΧΗ ΣΤΟ ΣΦΑΚΑΚΙ
Στις 7 Αυγούστου 1944, ο Γερμανός λοχίας των SS Γιόζεφ Ολενχάουερ, γνωστός στην περιοχή του Μυλοποτάμου σαν «Σήφης» συνοδευόμενος από ισχυρή ομάδα Γερμανών και Ιταλών στρατιωτών, θα μεταβεί στα Ανώγεια από το γειτονικό χωριό Γενί-Γκαβέ (σημερινή Δροσιά) όπου είχε την έδρα του και θα συλλάβει 98 γυναικόπαιδα, με σκοπό να τα μεταφέρει στο Ρέθυμνο και από εκεί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Γερμανίας.
Η οκταμελής ομάδα του ΕΛΑΣ Ανωγείων οπλίζεται κατάλληλα και περιμένει στην θέση Σφακάκι. Εκεί θα αιφνιδιάσουν τον Σήφη και την παρέα του και θα ελευθερώσουν από τα χέρια τους τα γυναικόπαιδα. Άπαντες οι γερμανοϊταλοί σκοτώνονται ή αιχμαλωτίζονται. Κανείς από τους αντάρτες και τους ομήρους δεν θα τραυματιστεί. Ο αιφνιδιασμός υπήρξε απόλυτος και η επιχείρηση κρίθηκε από τις πιο επιτυχημένες του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Επικεφαλής της αποστολής ήταν ο Μανόλης Μανουράς (Σμαϊλομανόλης).
Η μάχη στο Σφακάκι θα είναι ένα από τα πέντε «επειδή» που θα αναφέρει η απόφαση Γερμανού διοικητή της Κρήτης για την καταστροφή των Ανωγείων. Αναφέρει χαρακτηριστικά η διαταγή:
«Επειδή η πόλις των Ανωγείων είναι κέντρο της αγγλικής κατασκοπείας εν Κρήτη και επειδή οι ανωγειανοί εξετέλεσαν τον φόνο του λοχίου φρουράρχου Γενί-Γκαβέ και της υπ’ αυτών φρουράς και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το σαμποτάζ της Δαμάστας, επειδή εις Ανώγεια ευρίσκουν άσυλον και προστασίαν οι αντάρται των διαφόρων ομάδων αντιστάσεως και επειδή εκ των Ανωγείων διήλθον και οι απαγωγείς με τον Στρατηγόν Φον Κράιπερ χρησιμοποιήσαντες ως σταθμόν διαμετακομιδής τα Ανώγεια, διατάσσωμεν την ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΝ τούτων και την εκτέλεσιν παντός άρρενος Ανωγειανού όστις ήθελεν ευρεθεί εντός του χωρίου και πέριξ αυτού εις απόστασιν ενός χιλιομέτρου».