
Την Κυριακή 9 Οκτωβρίου θα τελεστεί στον Ιερό Ναό της Παναγίας στο Περαχώρι, το σαρανταήμερο μνημόσυνο για την ανάπαυση της ψυχής, του Δημήτρη Σκουλά ή “Καργοδημήτρη”, με την οικογένεια του καλεί συγγενείς, φίλους και συγχωριανούς, να ανάψουν ένα κερί στη μνήμη του. Η τελετή θα γίνει με όλα τα μέτρα προστασίας κατά της πανδημίας.
Ο Δημήτρης Σκουλάς “έφυγε” σε ηλικία 83 ετών, στις 3 του περασμένου Σεπτέμβρη, κλείνοντας έναν κύκλο ζωής στο Περαχώρι και τα Ανώγεια που αγάπησε και τίμησε όσο λίγοι στο διάβα της ζωής του.
Αποχαιρετισμός του Δημήτρη Σκουλά από την οικογένειά του.
Δημήτριος Χαρ. Σκουλάς (Καργοδημήτρης), 1939-2022
Ο Δημήτριος Χαραλάμπου Σκουλάς ήταν το δεύτερο παιδί μιας πολύτεκνης Ανωγειανής οικογένειας ο οποίος γεννήθηκε προπολεμικά, το 1939, και έμελε στα παιδικά του χρόνια να ζήσει το κάψιμο του χωριού, τον ξεριζωμό και την επακόλουθη κατάσταση η οποία τον οδήγησε, σαν μονόδρομος, στην επιλογή της βοσκικής ως την τέχνη της ζωής του, τέχνη που εξασκούσαν οι πρόγονοι του και οι περισσότεροι στο χωριό.
Δεν περιορίστηκε όμως σε αυτή καθώς τη διάνθησε με εκτεταμένα κλαδέματα και μπολιάσματα άγριων δέντρων στην Ξερολίμνη, τη δοχή του, με στόχο την εξημέρωσή τους, με αγροτικές και οικοδομικές εργασίες, καθώς και ξυλογλυπτικής για την κατασκευή αγαλμάτων αλλά και χρηστικών αντικειμένων κυρίως σχετιζόμενα με την κουζίνα και τον αργαλειό, με τσαγκαρευτική, με δημιουργία αραγών, με δημιουργία κατσούνων των βοσκών, με ξηρολιθικές κατασκευές.
Χάρη και στο δικό του ζήλο η τέχνη των ξηρολιθικών κατασκευών είναι ακόμα ζωντανή στο νησί της Κρήτης καθώς έχει συμβάλει ουσιαστικά και ενεργά στη συντήρηση, αναστήλωση αλλά και εκ νέου οικοδόμηση όλων των υπαρχόντων μιτάτων του Δήμου Ανωγείων τα τελευταία 70 χρόνια, έχοντας δώσει και σχετικές συνεντεύξεις σε ακαδημαϊκά ιδρύματα και ομιλίες σε σεμιναριακές για το αντικείμενο ομάδες εργασίας.
Ήταν ένας πολυτεχνίτης με τα όλα του. Με ευγενική καρδιά και ευγενική ψυχή. Πάντα χαμογελαστός και ρωμαλέος καθώς η φύση δεν ήταν ποτέ εμπόδιο για αυτόν αλλά τη θεωρούσε ενεργό κομμάτι από τον κύκλο της ζωής του και σύμμαχο της επιβίωσής του.
Τα τελευταία χρόνια είχε βρει λιμάνι ψυχής στην ανάγνωση λογοτεχνίας η οποία και άνοιξε ένα τεράστιο νέο κόσμο μπροστά στα μάτια του τον οποίο και θαύμασε πολύ.
Σύντροφός του κατά τη δεκαετία του 1970 έγινε η Ελένη Αριστείδου Χαιρέτη, του «Παλιάτσου» η δεύτερη κόρη. Παιδιά απέκτησε τη Ζαχαρένια, διδάκτορα πολιτικό μηχανικό, την Κωνσταντίνα νοσηλεύτρια και κοινωνιολόγο και τον Χαράλαμπο, άξιο συνεχιστή των επιλογών του πατέρα του, του έργου του και του θρύλου που συνοδεύει αυτό.
Ο Δημήτριος Σκουλάς αγαπήθηκε με πάθος τόσο από την οικογένειά του όσο και από τα αδέρφια του, τα ανίψιά του και τα ξαδέρφια του. Τα εγγόνια του, Δημήτρης, Μαρία και Ελένη συνεχίζουν να είναι οι ζωντανές αποδείξεις ότι η ευγένεια και η ρωμαλεότητα του χαρακτήρα των ανθρώπων μπορεί και να είναι κληρονομική.
Η προσφορά της όμορφης και φωτογενούς του κορμοστασιάς στο κτίσιμο του χαρακτήρα του Περαχωριού και των Ανωγείων είναι γνωστή καθώς είναι ανάμεσα στους δύο περισσότερο φωτογραφημένους Ανωγειανούς και επιπλέον του άρεσε πολύ να εξασκεί την τέχνη της αφήγησης ιστοριών από το παρελθόν και να εξάγει και συμπεράσματα ηθικής φύσεως από αυτές, εργαλεία με τα οποία μάγευε το πολυπληθές συνήθως κοινό του.
Σύμφωνα με τον ίδιο αλλά και τους ανθρώπους που ευεργετήθηκαν από αυτό του το χάρισμα, υπήρξε δεινός αρρωτηχτής αλλά και ξεκαθαριστής προβάτων, τη μοναδική του ικανότητα για την οποία εξέφραζε περηφάνια καθώς ήταν δείγμα της κοινωνικής του ισχύος αλλά και της αποδοχής του στον μυθικό κόσμο των βοσκών του Ψηλορείτη.
Τι μπορεί όμως να συμβολίζει η στάση ζωής του; Ότι χωρίς εφόδια ο άνθρωπος μπορεί με μόνη βοήθεια το πνεύμα και την ψυχή του να νιώθει τόσο δυνατός ώστε και να κάνει την πέτρα, κτίριο, το άγριο, ήμερο, το αδύνατο, δυνατό.
Τον ευχαριστούμε λοιπόν για το φωτεινό παράδειγμα της ζωής-προσφοράς του αλλά και τον ευγνωμονούμε για την οριοθέτηση της δικής μας πορείας.
Η οικογένεια του ευχαριστεί όλον τον κόσμο για την ουσιαστική συμπαράσταση που εξέφρασε στο πένθος της.
Επικήδειος Λόγος που εκφωνήθηκε στο τέλος της εξοδίου ακολουθίας στις 03-09-2022 στην Παναγία στο Περαχώρι
ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΓΟΔΗΜΗΤΡΗ ΣΚΟΥΛΑ
Αποχαιρετούμε σε Καργοδημήτρη!
Εσένα, τον καλό συγγενή, τον ψυχωμένο και βασανισμένο!
Εσένα, τον έχοντα την έγνοια του φόβου που φυλάει τα έρμα.
Εσένα, τον χτίστη, τον πετροκόπο, τον βοσκό, τον κελάρη, τον ευαίσθητα ευσυγκίνητο, τον πάντα γοητευμένο με την ομορφιά, τον ακούραστο διαβάτη του Ψηλορείτη!
Εσένα, τον συχνά συντρέχοντα, τον πανταχού ευρισκόμενο, τον φίλα ομιλούντα, τον μπιστικό δικό!
Εσένα, με την βιογραφία του αγωνιστή φαμελιάρη, του πιτήδειου μιτατοπλάστη, του αγωνιούντα συζύγου και του πότε θλιμμένου και πότε χαρούμενου πατέρα, για όσα καλά και όσα δύσκολα έμπαιναν στο σπίτι.
Μικρός και μέγας ο αγώνας του καθενός.
Μικρό και μέγα το μπόι και η ψυχή του. Και δε χωρούν ούτε σε δύο γραμμές ούτε σε δύο τόμους.
Εμείς θα σου ξαναπούμε τρεις λέξεις για να τις ακούσεις τελευταία φορά: Περαχώρι, Βενιζέλος, Ξερολίμνη.
Όλα τα υπηρέτησες.
Όλα θα σε θυμούνται.
Και εμείς, μαζί και δίπλα στα ξεχωριστά παιδόγγονά σου.
Μαντινάδες που γράφτηκαν για την απώλειά του
Η πέτρα θέλει μαστοριά, σφυρί, λοστό, καλέμι,
Τσι μάντρες απού έχτισες, δε ρίχνουν οι ανέμοι
Χαραλαμπος Χαιρέτης
Έζησε τα εγγόνια του, τα ‘δε να μεγαλώνου,
Και έφερε τη φεύγα ντου, το γύρισμα του χρόνου
Η στο Λιβάδι ήτανε μια γραφική φιγούρα
Εδά χωρίς παλιούς του πια τ’ άσπρα θα γίνουν σκούρα
Φορεί τονε το μαντηλέ, γιατί μπορεί στον άδη
Να ναι παραδοσιακό και έκεδα λιβάδι
Σταύρος Βιτώρος
Στο χρόνο πάνω μη μπορείς να κρύψεις τον καημό σου,
Έφυγες για να πα να βρεις ξανά τον αδερφό σου
Μαρία Σ
Η Ανωγη ευχαριστεί θερμά την οικογένειά του για την προσφορά 50 ευρώ στη μνήμη του.

Ένταξη των Προτάσεων του Δήμου Ανωγείων στο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Α.Α.) 2014 -2020 -Δράση 4.3.4: «Βελτίωση πρόσβασης σε γεωργική γη και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις», συνολικού προϋπολογισμού 1.500.000€
Με απόφαση του Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΕΝΩΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΩΝ κ. Δημήτρης Παπαγιαννίδης ενέκρινε την ένταξη των πράξεων των Δικαιούχων Δήμων της Περιφέρειας Κρήτης της παρούσας Δράσης «Βελτίωση πρόσβασης σε γεωργική γη και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις» που συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (Ε.Γ.Τ.Α.Α.) και το Ελληνικό Δημόσιο.
Συγκεκριμένα για τον Δήμο Ανωγείων εγκρίθηκε το σύνολο των προτάσεων του, τρείς προτάσεις που υποβλήθηκαν από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου, για την βελτίωση της αγροτικής οδοποιίας συνολικού Προϋπολογισμού 1.500.00€.
Δήλωση Δημάρχου Ανωγείων Σωκράτη Κεφαλογιάννη
“Θα ήθελα να ευχαριστήσω τις υπηρεσίες του Δήμου μας, που με άψογες κινήσεις κατάφεραν να προετοιμάσουν άρτιες και ώριμες προτάσεις για να υποβληθούν στην πρόσκληση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Παρά τον όγκο δουλειάς που έχουν επωμιστεί έχουν επιδείξει σοβαρό επαγγελματισμό και αγάπη για τον τόπο τους. Ένα μεγάλο όμως ευχαριστώ και στα στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και ειδικά της ειδικής υπηρεσίας διαχείρισης ενοσιακών πόρων.
Για άλλη μια φορά τόσο ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Γ. Γεωργαντάς όσο και ο Γενικός Γραμματέας κ. Δ. Παπαγιαννίδης με την αμέριστη βοήθεια του Βουλευτή Ρεθύμνου κ. Γ. Κεφαλογιάννη, έδειξαν και κατανοούν ότι η βοήθεια και στήριξη του πρωτογενή τομέα και των παραγωγών, πέρα από τις όποιες ενίσχυσης, έχει να κάνει και με την βελτίωση των συνθηκών πρόσβασης στον χώρο των εκμεταλλεύσεων τους. Οι αγρότες θέλουν στήριξη απο όλους, κράτος και αυτοδιοίκηση και σε αυτό το σκοπό έχουμε κοινό βηματισμό. “

Αντικείμενο του έργου είναι η παρεμβάσεις βελτίωσης σε μεγάλο μέρος των αγροτοκτηνοτροφικών οδών του Δήμου. Οι παρεμβάσεις συνίστανται σε οδούς κατά κύριο λόγο εύρους τριών και τεσσάρων μέτρων. Οι εργασίες περιλαμβάνουν χωματουργικές εργασίες καθαρισμού, εκσκαφές και επιχώσεις για να υπάρξει σωστή εξομάλυνση του δρόμου και τον καθαρισμό αυτού. Μετά το πέρας των χωματουργικών εργασιών κατασκευάζεται ισοπεδωτική στρώση οδοστρωσίας για εξομάλυνση των ανωμαλιών εκσκαφής. Ενώ θα ακολουθήσει η επίστρωση με δομικό πλέγμα και σκυρόδεμα.
Τα σημεία των οδών στα οποία θα γίνουν οι παρεμβάσεις αφορούν το σύνολο του αγροτικού δικτύου
Α) Βόρεια των Ανωγείων (Ζερβού, Βραϊμη, Δάσος, Μάκρη, Μελισουργάκι, Τρουλά Οίκου, Αχλαδιά, Σαβουνόλακα, βιολογικό, Σείσαρχα) σε σημεία που συχνά το κατάστρωμά τους παρασύρεται από τα όμβρια ύδατα και σε συνολικό μήκος παρέμβασης περίπου 13 χιλιομέτρων
Β) Πάνω Αμπέλια (βαθειά, τζαγκαρόλακο κ.α.) σε σημεία που συχνά το κατάστρωμά τους παρασύρεται από τα όμβρια ύδατα και σε συνολικό μήκος παρέμβασης περίπου 1,8 χιλιομέτρων
Γ) ολοκλήρωση, σε συνεργασία με την προηγούμενη χρηματοδότηση απο πρόγραμμα “Α. Τρίτσης”, των βασικών οδών Κολέτση – Ζώμινθος και Ξερολίμνη έως σύνορα με όμορο Δήμο. Η παρέμβαση αυτή είναι συνολικού μήκους 3,5 Χιλιομέτρων.

Πέντε κούτες γεμάτες με γνώση, βιβλία, σχολικά βοηθήματα και συγγράμματα, έφτασαν πριν λίγες μέρες στο Δήμο Ανωγείων, σε μια προσφορά των εκδόσεων “Σαββάλας” προς την δημοτική μας βιβλιοθήκη. Πρόκειται για μια αξιέπαινη κίνηση, που έγινε με τη διαμεσολάβηση του συγχωριανού μας και διευθυντή εκδόσεων του εκδοτικού οίκου “Σαββάλας”, Νίκου Μιχαήλ Δραμουντάνη (Νικολαριά) που εδώ και αρκετά χρόνια προσφέρει στη μαθητική κοινότητα των Ανωγείων με παρόμοιες δωρεές σε υλικό και βιβλία.
Μετά από συνεννόηση του προέδρου του δημοτικού συμβουλίου, Μιχάλη Δραμουντάνη, με τις διευθύντριες των σχολικών μας δομών, της κας Έφης Χατζάκη του Δημοτικού, της κας Δήμητρας Στασινού του Γυμνασίου και της κας Μαίρης Μπαγκέρη του Λυκείου, τα βιβλία παραχωρήθηκαν στα σχολεία μας για να χρησιμοποιηθούν από εκπαιδευτικούς και μαθητές για την τρέχουσα σχολική χρονιά όπως και τις επόμενες και ήδη έχουν “λύσει” αρκετά τα χέρια εκπαιδευτικών και μαθητών καθώς πρόκειται για εκδόσεις και βοηθήματα που έχει ανάγκη κάθε σχολική κοινότητα.
Στο ευχαριστήριο του, ο Δήμος Ανωγείων, μέσω του προέδρου του Δ.Σ Μιχάλη Δραμουντάνη, τονίζει τα εξής:

“Αισθανόμαστε την ανάγκη να ευχαριστήσουμε για την αξιέπαινη προσφορά τους προς τον Δήμο μας και τη δημοτική μας βιβλιοθήκη, τις εκδόσεις “ΣΑΒΑΛΛΑΣ”, τους εκδότες-ιδιοκτήτες, Άγγελο και Σπυρίδων Σαββάλα, καθώς και ένα μεγάλο ευχαριστώ προς τον συγχωριανό μας, διευθυντή εκδόσεων Νίκο Μιχαήλ Δραμουντάνη, για την πολύτιμη και διαχρονική προσφορά του και τη διαμεσολάβηση του προκειμένου να γίνει πράξη αυτή η δωρεά.
Από την “Καθημερινή” και τη Γιώτα Συκκά

Τα λόγια ενός Ανωγειανού βοσκού στην τοπική λαλιά ότι «βόσκευε» τα ζώα του στη Ζώμινθο, κινητοποίησαν το 1983 τον διακεκριμένο αρχαιολόγο Γιάννη Σακελλαράκη να ανασκάψει την περιοχή. Εκείνα τα χρόνια έσκαβε στο Ιδαίον Αντρον, όμως στ’ αυτιά του ήχησε μια λέξη προϊστορική, η κατάληξη -νθος. Μια λέξη μινωική. Ο βοσκός Γιαχουντής Ανωγειανός του έδειξε από κοντά τα μέρη και πράγματι ο αρχαιολόγος διέκρινε τοίχους που μόλις φαίνονταν ανάμεσα στους θάμνους, σε εκείνο το οροπέδιο, 10 χιλιόμετρα από τα Ανώγεια. Με το πέρασμα των χρόνων αποκαλύφθηκε ένα κτιριακό συγκρότημα 150 και πλέον δωματίων, διώροφο και σε άλλα σημεία τριώροφο, στο οποίο συγκέντρωναν τον πλούτο του Ψηλορείτη – κάνει τον απολογισμό σήμερα η δρ Σαπουνά-Σακελλαράκη, επίτιμη διευθύντρια αρχαιοτήτων, που συνέχισε την ανασκαφή της Αρχαιολογικής Εταιρείας μετά τον θάνατο του συζύγου της Γ. Σακελλαράκη με επιμονή και υπομονή ακόμη και σε αντίξοες συνθήκες. Φέτος την κλείνει οριστικά για να προχωρήσει στην επιστημονική δημοσίευση.

Ο λυράρης που έγινε αφίσα στα νεανικά δωμάτια την δεκαετία του ’70, γέμιζε τις αθηναϊκές μπουάτ, αλλά ένιωθε ελεύθερος μόνο στις κορφές της Κρήτης, είναι στους «Πρωταγωνιστές»!
Ο Σταύρος Θεοδωράκης μιλάει με την γυναίκα και την κόρη του Νίκου Ξυλούρη, τα αδέλφια του, Γιάννη και Αντώνη και θα προβάλλει για πρώτη φορά άγνωστες φωτογραφίες του «Αρχάγγελου» της Κρήτης που του παραχώρησε η Ουρανία και η Ρηνιώ Ξυλούρη.
Όπως χαρακτηριστικά λέει η Ρηνιώ, ο Ξυλούρης περιγράφεται από τους στίχους: «Πώς να σωπάσω μέσα μου την ομορφιά του κόσμου, ο ουρανός δικός μου, η θάλασσα στα μέτρα μου».
Η Ουρανία διηγείται την ιστορία της αφίσας, που φιλοτέχνησαν τα παιδιά του Πολυτεχνείου, λίγες μέρες μετά την εξέγερση και που είχε ως βασικό θέμα της, το πρόσωπο του Νίκου Ξυλούρη.
Οι «Πρωταγωνιστές» θα παρουσιάσουν τις καλύτερες στιγμές της συναυλίας του Σταύρου Ξαρχάκου, αφιερωμένη στον Νίκο Ξυλούρη στο Ηρώδειο. Συμμετείχαν: Ψαραντώνης, Ψαρογιάννης, Ψαρογιώργης, Ψαρολάμπης, Νίκη Ξυλούρη, Ελευθερία Ξυλούρη, Μίλτος Πασχαλίδης, Χρήστος Θηβαίος και Ηρώ Σαϊα.
*Πέμπτη 6 Οκτωβρίου, μισή ώρα μετά τα μεσάνυχτα στην τηλεόραση του ALPHA