Πολιτισμός
Μια συγκλονιστική στιγμή συνέβη την Πέμπτη στο Περαχώρι με ένα ζευγάρι Γερμανών όπου θέλησαν με έναν δικό τους τρόπο να τιμήσουν τα θύματα της Ναζιστικής Κατοχής, όταν συγκινήθηκαν από τις φωτογραφίες που υπάρχουν στο παραδοσιακό καφενείο του “Μίχαλου”, με το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων και των νεκρών εκείνης της περιόδου. Μια γλάστρα με λουλούδια στα πόδια του αγάλματος του αρχηγού της Εθνικής Αντάρτικης Ομάδας Ανωγείων “Ψηλορείτης”, του Χριστομιχάλη Ξυλούρη ενώ στάθηκαν σιωπηλοί και δακρυσμένοι μπροστά του, ήταν η ύψιστη έκφραση συγνώμης και αξιοπρέπειας από μέρους τους, που συγκίνησε όλους τους Ανωγειανούς που υπήρξαν μάρτυρες στη σκηνή.
Το ζευγάρι των Γερμανών άκουσε ιστορίες από την ολοκληρωτική ισοπέδωση του χωριού από τους Ναζί και των αθώων θυμάτων που εκτελέστηκαν εν ψυχρώ εκείνη τη περίοδο από την ιδιοκτήτρια του καφενείου, την Μαρία Σκουλά. Οι ιστορίες αυτές του πολέμου, του ξεριζωμού, της προσφυγιάς των Ανωγειανών, των εκτελέσεων και των κακουχιών της κατοχής έφεραν δάκρυα στα μάτια στο ζευγάρι, που αυθόρμητα και ανθρώπινα ζήτησαν συγνώμη εκ μέρους ολόκληρου του λαού της Γερμανίας για τα δεινά που προκλήθηκαν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ πριν αναχωρήσουν από το Περαχώρι και τα Ανώγεια, θέλησαν να αποδώσουν τιμές στους Ανωγειανούς και για τον λόγο αυτό αγόρασαν οι ίδιοι από το χωριό μια γλάστρα και την κατέθεσαν με ειλικρινή αισθήματα στο άγαλμα του αρχηγού της Αντίστασης!
Όπως αναφέρει και η ίδια η Μαρία Σκουλά που συγκινήθηκε από την πράξη τους, στην προσωπική της σελίδα:”Τα λουλούδια στα πόδια του Χριστομιχάλη Ξυλούρη. Ένας φόρος τιμής στους πεσόντες της Γερμανικής Κατοχής από ένα ζευγάρι Γερμανούς. Συζητώντας στο καφενείο, κοίταζαν τις φωτογραφίες και τους έδειχνα τα θύματα της Κατοχής. Δάκρυσαν, ζήτησαν συγνώμη.. Φεύγοντας πήγαν και αγόρασαν αυτό το γλαστράκι και το άφησαν στο άγαλμα χωρίς να πουν τίποτα. Αυτό θα πει Ανθρωπιά..” καταλήγει.
Δημοσιεύθηκε σε: 
Από την Αριστέα Καλομοίρη- Νηπιαγωγό του Παιδικού Σταθμού Ανωγείων
Με αφορμή της γιορτής της Πρωτομαγιάς στα πλαίσια της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Βιωματικής μάθησης, ο Παιδικός Σταθμός του Δήμου Ανωγείων οργάνωσε και πραγματοποίησε στις 30 Απριλίου σε συνεργασία με την Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου της οποίας είναι τμήμα ημερήσια Εκπαιδευτική εκδρομή για τα παιδιά . Στη δράση αυτή και επιθυμώντας να υπάρξει ομαλή συνεργασία σχολείου- οικογένειας, δεν θα μπορούσαν να λείπουν και οι ίδιοι οι γονείς των παιδιών. Τα παιδιά αναχώρησαν το πρωί από το χώρο του Παιδικού Σταθμού με λεωφορείο του Δήμου και με ιδιαίτερο ενθουσιασμό κατέφθασαν στη περιοχή της Λιμνοδεξαμενής (πάνω αμπέλια) . Στο σημείο αυτό με τη βοήθεια θεατρικού παιχνιδιού, οργανωμένων αλλά και αυτοσχέδιων παιχνιδιών, έγινε συζήτηση για το σκοπό της εκδρομής. Τα ίδια τα παιδιά μέσα από τις απαντήσεις τους (βγαίνουμε στην εξοχή να μαζέψουμε λουλούδια-να φτιάξουμε τα μαγιάτικα στεφάνια-τα κρεμάμε στις πόρτες των σπιτιών μας, κ.α ), εμπέδωσαν το έθιμο της Πρωτομαγιάς και διασκέδασαν με την ψυχή τους.
Περιπλανήθηκαν στην πανέμορφη φύση γεμάτη με μαργαρίτες και παπαρούνες όπου μάζεψαν πολλά λουλούδια για τη κατασκευή των στεφανιών με τη συνεργασία όλων των παρευρισκόμενων. Στο τέλος έχοντας βιώσει αυτή τη ξεχωριστή και όμορφη εμπειρία, όλοι μαζί μικροί μεγάλοι κάθισαν και απόλαυσαν το γεύμα – Πικ νικ που είχε ετοιμαστεί από τον Παιδικό . Το σίγουρο είναι ότι η πρώτη βιωματική δράση στη φύση και στο τόπο μας, άφησε όμορφες αναμνήσεις και μηνύματα στο μυαλό των μικρών μας παιδιών. Μετά την ολοκλήρωσης της πρώτης μας εκδρομής, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε το Δήμο και ιδιαίτερα τους Κοινωνικούς Λειτουργούς της Κοινωνικής Υπηρεσίας κ. Ρίτα Σουλτάτου και κ. Ειρήνη Θεοφανάκη για την πολύτιμη βοήθεια τους στην διοργάνωση αλλά και στην υλοποίηση της όμορφης αυτής εκδήλωσης . Επίσης το Γιάννη Μιλτιάδη Χαιρέτη για τη παραχώρηση του χώρου και όλους τους γονείς για τη συμμετοχή τους. Ήταν μια υπέροχη εμπειρία για όλους και ο ενθουσιασμός των παιδιών και των γονέων ήταν μεγάλος. Είμαστε σίγουροι ότι θα υπάρξουν πολλές ακόμη ευκαιρίες, ώστε τα παιδιά μας να έρθουν ξανά σε επαφή με τη θεία φύση.
Είναι τιμή στον άνθρωπο να στρέφεται στη φύση,
Στη μάνα Γη που όμορφα τον κόσμο έχει στολίσει.
Μια σημαντική στιγμή στην διάρκεια της Εκπαιδευτικής εκδρομής στην Αθήνα, της Έκτης τάξης του Δημοτικού Σχολείου Ανωγείων, υπήρξε η επίσκεψη στο Ελληνικό Κοινοβούλιο και η ξενάγηση εκεί των μαθητών αλλά και των συνοδών τους εκπαιδευτικών και γονέων. Οι Ανωγειανοί είχαν εκεί έναν δικό τους άνθρωπο να τους περιμένει καθώς ο Βουλευτής Ρεθύμνου της Ν.Δ Γιάννης Κεφαλογιάννης, γνωρίζοντας ότι τον χώρο θα επισκεφθεί το σχολείο της ιδιαίτερης πατρίδας του, βρέθηκε εκεί και τους υποδέχθηκε θερμά! Μάλιστα ο κ. Κεφαλογιάννης έπαιξε τον ρόλο του ξεναγού στην Ελληνική Βουλή, καθώς μίλησε στα παιδιά για την ιστορία του Ελληνικού Κοινοβουλίου και της δημοκρατίας ενώ τους ξεναγούσε σε όλους τους χώρους του επιβλητικού κτιρίου στο Σύνταγμα!
Ολοκληρώνοντας την..κρητική φιλοξενία, ο Ανωγειανός βουλευτής προσέφερε κέρασμα σε όλους σε χώρο στο Κοινοβούλιο, ενώ τα παιδιά του ανέφεραν με θέρμη τις εντυπώσεις τους από την Βουλή αλλά και από τα υπόλοιπα μέρη που επισκέφθηκαν στην εκπαιδευτική τους αυτή εκδρομή. Μάλιστα στο τέλος ο ίδιος συγκινήθηκε και δέχθηκε με χαρά προσωπικά δώρα που του κρατούσαν τα παιδιά από τα Ανώγεια και τα ευχαρίστησε θερμά για αυτό, αλλά και για την άψογη συμπεριφορά που είχαν μέσα στον ιερό χώρο της Ελληνικής Δημοκρατίας!
Με σημείωμα τους στην ΑΝΩΓΗ, οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές της Έκτης, ευχαριστούν θερμά τον Βουλευτή Γιάννη Κεφαλογιάννη για τον χρόνο που τους αφιέρωσε και το κέρασμα που τους προσέφερε. Επίσης τον ευχαριστούν για τα λόγια του προς τα παιδιά για τον χώρο του Κοινοβουλίου και την Ελληνική Δημοκρατία.
Τον ακούραστο εργάτη των Ανωγείων, πρώην Δήμαρχο και συνταξιούχο εκπαιδευτικό Γεώργιο Σμπώκο, θα τιμήσει σε ειδική βραδιά ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σεισάρχων, το ερχόμενο Σάββατο 5 Μαΐου στις 8 μ.μ στα Σείσαρχα. Στην εκδήλωση θα μιλήσει ο πρόεδρος του Πολιτιστικού συλλόγου Σεισάρχων σκηνοθέτης Λευτέρης Χαρωνίτης, για την ζωή και το έργο του Γεωργίου Σμπώκου, όπως και ο ίδιος ο τιμώμενος για την σπουδαία ερευνητική εργασία πολλών δεκαετιών, αλλά και τις παραδόσεις Ανωγείων και Σεισάρχων .Όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση του Συλλόγου:
“Στον ακάματο πνευματικό εργάτη, στον ανιδιοτελή καταγραφέα της ανωγειανής πολιτισμικής παράδοσης, εκπαιδευτικό, πρώην Δήμαρχο Ανωγείων και θερμό φίλο των Σεισάρχων ανήκει η βραδιά αυτή. Να μας μιλήσει για την πολύτιμη ερευνητική εργασία του, τη σχέση του με τα Σείσαρχα και τους Σαρχειανούς και να απαντήσει σε ό,τι τον ρωτήσουμε. Μια βραδιά για τ’ Ανώγεια, τα Σείσαρχα και τις παραδόσεις τους.
Πολιτιστικός Σύλλογος Σεισάρχων..”
Ο Γεώργιος Ιωάννου Σμπώκος γεννήθηκε στα Ανώγεια το 1934. Το 1955 αποφοίτησε από την Παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου και το 1959 διορίστηκε δάσκαλος στο 2ο Δημοτικό σχολείο Ανωγείων. Εργάστηκε με ζήλο και αυταπάρνηση όχι μόνο στον Εκπαιδευτικό τομέα αλλά και στον κοινωνικό και στην εν γένει πρόοδο και ανάπτυξη των Ανωγείων. Η προσφορά του αναγνωρίστηκε με σημαντικό αριθμό τιμητικών διακρίσεων και εγγράφων από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες, τη Νομαρχία Ρεθύμνης, τον Δήμο και τον Πολιτιστικό σύλλογο Ανωγείων.
Το 1990 εξελέγη Δήμαρχος Ανωγείων με επανεκλογή του το 1994, για δεύτερη τετραετία, αφήνοντας πίσω του σημαντικό έργο κατά την οκταετή δημαρχιακή του θητεία. Το 1992 εξέδωσε το σημαντικό βιβλίο του ” Ανώγεια-Η ιστορία μέσα από τα τραγούδια τους” που αποτελεί κομμάτι της μεγάλης και επίσης σημαντικής 50 ετών προσπάθειας του , συγκέντρωσης του ιστορικού και λαογραφικού υλικού των Ανωγείων. Την ίδια περίοδο θέτει σε λειτουργία το ” Παραδοσιακό σπίτι Ανωγείων”, με την έκθεση μεγάλου αριθμού παραδοσιακών αντικειμένων, τα οποία με άοκνες προσπάθειες τόσο αυτού, όσο και της συζύγου του Αμαλίας, συγκεντρώθηκαν με την καταβολή σοβαρού οικονομικού τιμήματος.
Συνεχίζοντας τη συγγραφική του προσπάθεια εξέδωσε με τη βοήθεια του Εκδοτικού Οίκου ” Καλέντης”, το βραβευμένο από την Ακαδημία Αθηνών πεντάτομο έργο του ” Ανωγειανά” το οποίο περιλαμβάνει:
1) Ο Ανωγειανός απόγονος των Κουρητών και Ιδαίων Δακτύλων.
2) Η Ανωγειανή Μαντινάδα.
3)Το γλωσσικό ιδίωμα των Ανωγείων.
4) Στοιχεία από την υλική και πνευματική ζωή των Ανωγειανών.
5) Η γέννηση, οι χαρές και ο θάνατος του Ανωγειανού.
Από την Ακαδημία Αθηνών βραβεύτηκαν και τα ακόλουθα έργα του:
1) Η ποιμενική ζωή των Ανωγειανών.
2) Οι τόποι μας διηγούνται την ιστορία τους-Τα τοπωνύμια των Ανωγείων.
3) Μουσικά ακούσματα από την παράδοση των Ανωγείων.
4)Μια φορά ένας Ανωγειανός..-Ανωγειανές αθιβολές.
Το ερχόμενο Σάββατο 28 Απριλίου στις 9 μ.μ θα προβληθεί στην τηλεόραση, από το κανάλι της Βουλής, το ντοκιμαντέρ του σκηνοθέτη Μιχάλη Γαλανάκη, για τον ιατρό καρδιολόγο με σπουδαία δράση και στα Ανώγεια Κωνσταντίνο Μερκούρη. Πρόκειται για την σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο “Ιστορίες Καθημερινών Ανθρώπων” όπου παρουσιάζονται τα πορτρέτα ανθρώπων που με τις δράσεις και τις ιδέες τους ωφελούν το κοινωνικό σύνολο και προσφέρουν ανιδιοτελώς στην Ελλάδα του σήμερα. Τον γιατρό Κωνσταντίνο Μερκούρη είχε τιμήσει σε ειδική εκδήλωση ο Δήμος Ανωγείων το καλοκαίρι του 2015 ο Δήμος Ανωγείων. Από τον Σεπτέμβριο του 2012 οπότε και ξεκίνησε τη δράση του έχει εξετάσει περίπου 4000 άτομα της ευρύτερης περιοχής δίνοντας “ζωή” και στον τομογράφο του Κέντρου Υγείας προσφοράς της Ζαχαρένιας Φρυσάλη. Όπως αναφέραμε σε ένα από τα πρώτα μας ρεπορτάζ στην ΑΝΩΓΗ για τον γιατρό της καρδιάς μας: Ο καρδιολόγος Ντίνος Μερκούρης είναι ένας σπουδαίος επιστήμονας με Ανωγειανές ρίζες που ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ως διευθυντής της Α’ καρδιολογικής κλινικής στο νοσοκομείο Αμαλία Φλέμινγκ. Χρόνια επιθυμία του ήταν να γνωρίσει καλύτερα τον τόπο της μητέρας του Ευαγγελίας Σμπώκου και του παππού του Γιώργου Σμπώκου που ήταν δικηγόρος και ξεκίνησε από τα Ανώγεια. Πρώτη ξαδέρφη η μητέρα του με τον Μπαλούρδο. Μια τυχαία συνάντηση στην Αθήνα με τον σημερινό Αντιδήμαρχο Ανωγείων και συγγενή του Βασίλη Σμπώκο (Ατζαροβασίλη) ,φούντωσε στην καρδιά του γιατρού την φλόγα των Ανωγείων. Πλέον η επίσκεψη και η γνωριμία με τις ρίζες του ήταν θέμα χρόνου αλλά ο γιατρός δεν ήθελε μόνο αυτό. Θέλησε να αφήσει το αποτύπωμα του στο χωριό μας μέσω της επιστήμης του. Όταν ενημερώθηκε ότι στο Κέντρο Υγείας Ανωγείων υπάρχει ένας τομογράφος, χρόνια ανενεργός δεν του πήρε πολύ να το αποφασίσει. Η άνοδος του στα Ανώγεια θα συνοδευόταν από την δωρεάν εξέταση των ανθρώπων του χωριού. Επιτέλους η λαμπρή δωρεά της αείμνηστης Λαμάχενας (Ζαχαρένια Φρυσάλη) θα έπιανε τόπο. Όλα ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο του 2012 στο Κέντρο Υγείας Ανωγείων με τον γιατρό να έχει εξετάσει περισσότερα από 4000 άτομα της ευρύτερης περιοχής.
Πρόσκληση αγάπης από την Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου Ανωγείων στους ανήλικους πρόσφυγες της Εστίας
19/04/2018
Μέρες γιορτής, μέρες αγάπης και όπως κάθε χρόνο η Κοινωνική Υπηρεσία βρέθηκε κοντά στους συνανθρώπους μας ιδιαίτερα στα μοναχικά άτομα αλλά και στους κοινωνικοοικονομικά ευάλωτους δημότες μας μοιράζοντας κάρτες με ευχές μαζί με παραδοσιακά γλυκίσματα και προϊόντα .
Μια υπηρεσία που είναι αφιερωμένη στον άνθρωπο, δε θα μπορούσε αυτές τις μέρες να μη σκεφτεί τους ανθρώπους που βιώνουν ιδιαίτερες δυσκολίες ειδικά όταν αυτοί είναι πρόσφυγες και μάλιστα ανήλικα ασυνόδευτα παιδιά όπως αυτά που φιλοξενούνται στο Κέντρο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων αιτούντων Άσυλο στα Ανώγεια .
Έτσι προσκάλεσε τους ανήλικους πρόσφυγες στο χώρο της όπου τους υποδέχτηκαν ηλικιωμένες και νεότερες γυναίκες.
Πραγματοποιήθηκε μία όμορφη εκδήλωση στην οποία παρευρέθηκε και ο αντιδήμαρχος Ανωγείων κ. Βασίλης Σμπώκος. Η εκδήλωση ξεκίνησε με καλωσόρισμα από τους Κοινωνικούς Λειτουργούς κ. Σουλτάτου Ειρήνη και κ. Θεοφανάκη Ειρήνη που αναφέρθηκαν με λίγα λόγια στο έργο της υπηρεσίας και τη σημασία της γιορτής του Πάσχα και των σχετικών εθίμων του χωριού . Οι εργαζόμενοι του Κέντρου ψυχολόγος κ. Κυβεντίδου Κική και δικηγόρος κ. Μαματζάκη Ελευθερία μίλησαν για το Κέντρο στα Ανώγεια που ήταν το πρώτο σ όλη την Ελλάδα και το μοναδικό στην Κρήτη .
Αναφέρθηκαν ιδιαίτερα στο πόσο το έχει αγκαλιάσει και το έχει στηρίξει η τοπική κοινωνία όλα αυτά τα χρόνια αλλά και πόσο αξιόλογο και σημαντικό έργο επιτελεί από το 2000 που άρχισε να λειτουργεί. Στη συνέχεια τα παιδιά μίλησαν για τις δικές τους θρησκευτικές γιορτές, τα έθιμα , τη νηστεία, τη μετάνοια , τη συγχώρεση και την προσευχή που γίνεται στην περίοδο του Ραμαζανιού που μαζί με την αγάπη είναι έννοιες κοινές για όλες τις θρησκείες. Ακολούθησε μια όμορφη βιωματική δράση με μοίρασμα εμπειριών και γνώσεων αφού οι γυναίκες έφτιαξαν τα τσουρεκάκια του Πάσχα ενώ τα παιδιά έφτιαχναν ένα δικό τους παραδοσιακό γλυκό με ζύμη που γεύτηκε όλη η παρέα. Όπως η αγάπη έτσι και η μουσική και ο χορός ενώνει τους ανθρώπους και γλυκαίνει τις καρδιές δίνοντας χαρά και όμορφα συναισθήματα. Με τους ήχους της λύρας και του λαγούτου , έκλεισε αυτή η πολλή όμορφη αλλά και ουσιαστική εκδήλωση. Μέσα από αυτή τη συνάντηση δόθηκε η ευκαιρία να θυμηθούμε εμείς αλλά περισσότερο οι ηλικιωμένες γυναίκες το δικό τους παρελθόν ,τον δικό τους ξεριζωμό από τον τόπο τους να αναγνωρίσουν στα πρόσωπα των ανήλικων προσφύγων τα δικά τους ξεχασμένα συναισθήματα και τον πόνο.. Το βλέμμα τους αγκάλιασε μητρικά αυτά τα παιδιά και μετρίασε το αίσθημα της μοναξιάς τους. Σιγά σιγά και μέσα από την συμμετοχή στις δράσεις οι ανήλικοι άρχισαν να νιώθουν σιγουριά και να αναγνωρίζουν την ύπαρξη ειλικρινών ζεστών συναισθημάτων. Έτσι όλοι γίναμε μία παρέα και έκλεισε πολύ ζεστά αυτή η ξεχωριστή εκδήλωση με την υπόσχεση και για άλλες κοινές δράσεις που τόσα έχουν να προσφέρουν σε όλους και ιδιαίτερα στα παιδιά όσον αφορά την αλληλογνωριμία , την κοινωνικοποίηση και την ακόμα μεγαλύτερη ενσωμάτωση των ανηλίκων στην κοινότητα. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά τους μουσικούς Δημήτρη Ξυλούρη (Κίτρο )και τον Μανώλη Σκουλά του Κων/νου καθώς και τους μαντιναδολόγους μας Αριστείδη Χαιρέτη (Γιαλάφτη) ,Λευτέρη Μπέρκη και Σταύρο Βιτώρο οι οποίοι έδειξαν ιδιαίτερο ενθουσιασμό και ανταπόκριση στο κάλεσμα μας και έδωσαν κι αυτοί το δικό τους στίγμα σε μια ξεχωριστή εκδήλωση .
Παραθέτουμε τις μαντινάδες που δόθηκαν στα παιδιά σαν αναμνηστικό αυτής της όμορφης εκδήλωσης
Ξεριζωμός σας έφερε
στα σπίτια τα δικά μας
και μες τ Ανωγειανά παιδιά
είστε και σεις παιδιά μας Αριστείδης Χαιρέτης
Πουλί που αφήνει τη φωλιά
κι είναι κυνηγημένο
σ άλλο δεντρί τ άλλα πουλιά
δε θα το λένε ξένο Λευτέρης Μπερκης
Ήντα θαρρείς ο πρόσφυγας
πως θέλει για να ζήσει
το λίγο φως τσ ελπίδας του
βοήθα να μη σβήσει . Λευτέρης Μπερκης
Τι άλλο πιο πολύτιμο
στης ξενιτιάς το τόπο
να βρείς αγάπη και στοργή
και ζέστη των ανθρώπω Αριστείδης Χαιρέτης
Η κοινωνία του χωριού
σας έχει αγκαλιάσει
κι όσο θα είσαστε παέ
κανείς δε θα σας βλάψει Αριστείδης Χαιρέτης
Τα βάσανά σας ειν πολλά
μα είστε σ ένα τόπο
που σαν παιδιά του σας τιμά
με κάθε πρέπον τρόπο Σταύρος Βιτώρος
Έχει βιώσει κατοχές
και προσφυγές κατέχει
δώστε του την αγάπη σας
την έγνοια σας να έχει Σταύρος Βιτώρος
Στη ζέστη γίνεται δροσιά
και στην κρυγιώτη λιάζει
τ Ανωγειανό φιλότιμο
κιόλα σας αγκαλιάζει Αριστείδης Χαιρέτης
Υπάρχετε στη σκέψη μας
και μέσα στην καρδιά μας
και μες τ Ανωγειανά παιδιά
είστε και σεις παιδιά μας