Μαρία Θερμού ΤΟ ΒΗΜΑ

Η αρχαία ιστορία γράφτηκε σε διάρκεια αιώνων, η αναζήτηση όµως των τεκµηρίων της δεν είναι κάτι που ακολουθεί χρονολογική σειρά ούτε κατευθύνεται από τις βουλές των επιστηµόνων, που άλλοτε µπορεί να πασχίζουν επί χρόνια για ένα εύρηµα χωρίς επιτυχία, άλλοτε – τύχη αγαθή – να το ανακαλύπτουν και άλλοτε να είναι ένα απρόσµενο αλλά σπουδαίο γεγονός.

Σε κάθε περίπτωση, βέβαια, η οικονοµική δυσπραγία στενεύει τα περιθώρια της αρχαιολογικής έρευνας, άρα και των αποτελεσµάτων, κάτι που δεν είναι κρυφό ότι συµβαίνει τα τελευταία χρόνια. Αλλά παρά τους περιορισµούς αυτούς σηµαντικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις υπήρξαν σε όλη τη χώρα µε ευρήµατα που θα µπορούσαν να στηρίξουν ολόκληρα µουσεία. Ενα έργο τεράστιο σε πλούτο και σηµασία, που διευρύνει τη γνώση του παρελθόντος αλλάζοντας σε κάποιες περιπτώσεις και τα ως τώρα ισχύοντα. Η Ελλάδα είναι πρώτη στον τοµέα αυτόν και η απόδειξη ακολουθεί.

Διαβάστε την συνέχεια... »

Στο στούντιο του 9,84

Για μία ώρα ο Κώστας Τριγώνης φιλοξένησε στην πρωινή εκπομπή του στον 9,84 την παραγωγή του Δήμου Ανωγείων και του Κρητικού Μουσικού Εργαστηρίου & Σείστρον ” Το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων”. Μια δουλειά του Γιώργου Καράτζη σε Μουσική Πάρι Περυσινάκη. Στο Στούντιο του 9, 84 βρέθηκαν ο Δήμαρχος Σωκράτης Κεφαλογιάννης και ο Γιώργος Καράτζης. Σύντομα θα γίνει η επίσημη παρουσίαση στο Ηράκλειο.

Η λίμνη όπως είναι σήμερα...

Του Μανόλη Δακανάλη πρώην Αγρονόμου

Ανατολικά των Ανωγείων στη  θέση « Πάνω Αμπέλια» εκεί που είναι σήμερα το κέντρο «ΝΤΕΛΙΝΑ» του Βασίλη Σκουλά υπάρχει μια λίμνη. Η λίμνη αυτή ίσως έχει τις ρίζες της από την εποχή της Ενετοκρατίας. Την έκτισαν γύρωθεν με ξερολιθιά, για να περιορίσουν  τη διαφυγή των όμβριων υδάτων και τους καλοκαιρινούς μήνες πότιζαν  οι Ανωγειανοί τα αιγοπρόβατά τους.

Στα Ανώγεια κυκλοφορούσε η φήμη, ότι κάθε μεσημέρι παρουσιάζονταν νεράιδες πάνω στα νερά της λίμνης. Οι μητέρες έλεγαν στα παιδιά τους, να μην  πάνε στη λίμνη, γιατί το μεσημέρι βγαίνουν νεράιδες και θα τα πάρουν . Στην πραγματικότητα όμως φοβόντουσαν μην πνιγούν τα παιδιά στα νερά της λίμνης που έκαναν μπάνιο.

Τα πολύ παλιά χρόνια  ζούσε στο χωριό ένα πολύ όμορφο, παλικάρι, δυνατό με το όνομα Γιάννης και επειδή είχε κάπως μεγάλο κεφάλι, τον αποκαλούσαν  «Κεφαλογιάννη».  Στο επάγγελμα ήταν βοσκός και είχε τα πρόβατα ψηλά στον Ψηλορείτη.

Κάποια μέρα  ειδοποίησαν τον Γιάννη με το μαντρατζή ( ήταν κυρίως ένα νέο παιδί που έκανε τις μεταφορές από το μιτάτο στο χωριό) να πάει οπωσδήποτε στο χωριό για μια σοβαρή οικογενειακή υπόθεση. Το μεσημέρι περνούσε ο Γιάννης δίπλα από τη λίμνη και είδε πάνω στα πεντακάθαρα νερά της μια πεντάμορφη νεράιδα, που  τον μάγεψε. Δεν μπόρεσε να αντισταθεί  και χωρίς άλλη σκέψη έπεσε στα νερά της λίμνης να την πιάσει. Την ώρα που θα την αγκάλιαζε, η νεράιδα χάθηκε μέσα στα νερά της λίμνης και ο Γιάννης βγήκε έξω βρεγμένος. Η πανέμορφη όμως νεράιδα ξαναβγήκε πάνω στα νερά σαν θεά βασίλισσα. Ο Γιάννης όρμισε  πάλι μέσα στα νερά για να πιάσει τον έρωτα της ζωής του, πράγμα που πέτυχε. Βγήκαν έξω στην όχθη και κατά το μύθο του είπε: ότι είναι η βασίλισσα οκτώ άλλων πανέμορφων νεράιδων, που ζούσαν μέσα στη λίμνη. Ενώ συζητούσαν είπε στο Γιάννη, ότι τον έβλεπε συχνά να περνά από το μονοπάτι που ήταν κοντά στη λίμνη, τον είχε ερωτευτεί για την ομορφιά, την κορμοστασιά και την παλικαριά του. Από τη μεριά του ο Γιάννης της είπε, ότι  ήταν μαγεμένος από την ομορφιά της. ΄Εκτοτε κάθε μεσημέρι είχαν ραντεβού στην όχθη της λίμνης, όπου μιλούσαν για τον έρωτά τους, ώσπου  κάποια μέρα συνευρέθηκαν .

Οι άλλες νεράιδες παρακολουθούσαν τη βασίλισσα για τις απιστίες που έκανε και της ζήτησαν εξηγήσεις για την προδοσία αυτή. Η βασίλισσα αναγνώρισε το λάθος της, τους είπε ότι δεν μπορούσε να αντισταθεί στην ομορφιά του Γιάννη, ζήτησε από αυτές να τη συγχωρήσουν και θα παραιτηθεί από Βασίλισσα. Οι νεράιδες της είπαν, ότι τη συγχωρούν και θα την ακολουθήσουν όπου και να πάει.

Στην επόμενη συνάντηση ο Γιάννης της έδωσε πίστη αγάπης και της ζήτησε να τον παντρευτεί. Τότε η Βασίλισσα του είπε, ότι αν παντρευτούν, αυτή θα χάσει τη φωνή της, ενώ αυτός θα βαριακούει. Ο Γιάννης της είπε, ότι θα την παντρευτεί και ας γίνουν αυτά που του είπε. Τότε η Βασίλισσα- νεράιδα βγήκε πάνω σε ένα βραχάκι και είπε στο Γιάννη ένα μαγευτικό ερωτικό τραγούδι . Μόλις τέλειωσε το τραγούδι αυτή έχασε τη φωνή της και αυτούς κουφάθηκε.

Ο Γιάννης μετά το γάμο του πάντρεψε και τις οκτώ όμορφες νεράιδες με ισάριθμους Ανωγειανούς λεβέντες, οι οποίοι όλοι απέκτησαν παιδιά και έκαναν μεγάλες οικογένειες.

Στο σημείο αυτό μια άλλη παραλλαγή του μύθου αναφέρει ότι και ο Γιάννης έκανε παιδιά τα οποία όμως δεν μίλαγαν . ΄Οταν μεγάλωσαν και έγιναν 6-7 χρόνων ζέσταναν ένα φούρνο και τα έβαλαν μέσα. Αυτά φοβήθηκαν και άρχισαν να φωνάζουν.  Κληρονόμησε όμως ο Γιάννης στους απογόνους του την νόσο της βαρηκοίας.

Ο παραπάνω μύθος πλάστηκε από κάποιο ευφάνταστο Ανωγειανό, που ως γνωστό οι Ανωγειανοί  είναι μυθοπλάστες και έχουν γράψει πολλούς μύθους στο πέρασμα των αιώνων. Σύμφωνα λοιπόν με το γιατρό Γιώργη Δακανάλη γράφτηκε ο μύθος για να δικαιολογήσει, πρώτο την πάθηση των Κεφαλογιάννηδων που βαριακούνε και δεύτερο έχει τα στοιχεία του τραγουδιού και ερωτισμού στο πρόσωπο της νεράϋδας.-

Πηγές:  Παράδοση των Ανωγείων  από γενιά σε γενιά.

Απομνημονεύματα του Δακανάλη Γεωργίου κατοίκου Ανωγείων σελίδα 10.

Πέθανε το έτος 1963.

Το εξώφυλλο του δίσκου

Η  πολύ καλή αυτή δουλειά παρουσιάστηκε πρώτη φορά τον Αύγουστο του 2009 στο θέατρο «Ν. Ξυλούρης» στα πλαίσια των επετειακών εκδηλώσεων του Δήμου Ανωγείων για την συμπλήρωση 65 χρόνων από το 3ο Ολοκαύτωμα των Ανωγείων στις 13 Αυγούστου 1944 από τα Γερμανικά στρατεύματα κατοχής.

Μια δουλειά που στήθηκε με πολύ μεράκι από τον ποιητή Γιώργο Καράτζη και τους συνεργάτες του. «Γι’ αυτήν την έμπρακτη ευαισθησία και αγάπη τους,

οφείλουμε σε κάθε ευκαιρία να εκφράζουμε δημόσια την ευγνωμοσύνη μας», σημειώνει ο δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης και προσθέτει:

«Ευχαριστώ και τους Ανωγειανούς που βοήθησαν για την παραγωγή αυτής της δουλειάς. Τον Λεωνίδα Σταυρακάκη (Ζαχαράκης), Θανάση Σταυρακάκη (Μερτζάνης), Μανόλη Σταυρακάκη (του Μερτζανογιάννη), Γιαννάκο Ξυλούρη (του Ανάστο), Νικολάτσο Ξυλούρη (του Μανταλιώτη|). Νίκο Ξυλούρη (του Ανάστο), Ιάσωνα Μανούσο, τον Δημήτρη Ηλιάκη και τον ανώνυμο Ανωγειανό. Αυτός ο δημόσιος καλός λόγος που τους απευθύνουμε είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε για τους φίλους μας.

Η Μουσική αυτή παραγωγή, είναι ένα αφιέρωμα στις προηγούμενες γενιές Ανωγειανών, στους παππούδες και στους πατεράδες μας, που μας άφησαν κληρονομιά  πράξεις γενναιότητας, αξεπέραστες αξίες και γνήσιο Ανωγειανό ήθος.

Ένα μνημείο για μας τους νεότερους,  που καλούμαστε να ζήσουμε μια πρωτόγνωρη νέα πραγματικότητα.

Η  νέα αυτή κατάσταση μας υποχρεώνει να αντιμετωπίσουμε την διαφορετικότητα της, με ψυχραιμία, συνεργατικότητα, σχεδιασμό και μεθοδική εργασία. Ο δρόμος αυτός του διεκδικητικού αγώνα,    μας είναι γνώριμος.

Τον κόπο και την ενέργεια για τις προσπάθειες που απαιτούνται οφείλουμε να τις προσφέρουμε αγόγγυστα.  Το οφείλουμε στις προηγούμενες, τις τωρινές και κυρίως στις επόμενες γενιές των Ανωγειανών»

Από την πλευρά του ο Γ. Καράτζης δήλωσε:

«Όταν ο Δήμαρχος Ανωγείων, μου ανέθετε τη βαριά ευθύνη για την πραγματοποίηση της εκδήλωσης – αφιερώματος στο τρίτο ολοκαύτωμα των Ανωγείων, ομολογώ ότι με κατέλαβε δέος. Δέος και βαρύ αίσθημα ευθύνης. Ωστόσο προχωρώντας στην διαδικασία σχεδιασμού και της εκτέλεσης του εγχειρήματος. Κατέληξα σταδιακά στην επιλογή μας συμβολιστικής, αφαιρετικής προσέγγισης. Αντί της συνήθους ψυχρής παράθεσης γεγονότων, ημερομηνιών και γενικά ιστορικών δεδομένων, προτίμησα την ποιητική προσέγγιση με αναφορές στην βαθύτερη ουσία του Ιστορικού συμβάντος, και κυρίως στην απόδοση ανθρωπομορφικά των στοιχείων της Ανωγειανής ψυχής.

Τα πάντα μιλούν και εκφράζονται σ’ αυτό τον ιστορικό χώρο. Από τα παλιά προγονικά μηνύματα, και τη φωνή της πέτρας, και ολόκληρου του Ψηλορείτη, έως τη βαθειά ψυχή του χωριού και την πατρική έγνοια των παμπάλαιων θεών του τόπου.

Συνυπάρχουν τα γεγονότα με τα αισθήματα, η φαντασία με την πραγματικότητα, το χθες με το αύριο, μα πάνω από όλα η διαρκής και ατελεύτητη περηφάνια των ανθρώπων που δίδουν νόημα σε όλα αυτά.

Αυτό ήταν το πλαίσιο, αλλά προκειμένου να ζωντανέψει, χρειάστηκε η εμπνευσμένη μουσικής συνδρομή του Πάρι του Περυσινάκη και των συνεργατών του, καθώς και οι θαυμάσιες ερμηνείες των καλλιτεχνών που πήραν μέρος στην εκδήλωση.

Το αποτέλεσμα όλων αυτών των δεδομένων, βρίσκεται πια στο δίσκο αυτό και ασφαλώς τελεί υπο την κρίση του κάθε ακροατή.»

Το ολοκαύτωμα των Ανωγείων

Κείμενα – ποίηση: Γιώργης Καράτζης

Μουσική – σύνθεση: Πάρις Περυσινάκης

Τίτλοι:

01 Καλωσόρισμα (αφήγηση)

02 Συρτός ρεθεμνιώτικος (οργανικό)

03 Ο τόπος αυτός (αφήγηση)

04 Μήνυμα (Βασίλης Δραμουντάνης)

05 Η προσφορά των Ανωγειανών (αφήγηση)

06 Βιγλάτορες της Λευτεριάς (Νικόλας Καράτζης)

07 Οργάνωση της αντίστασης (αφήγηση)

08 Αντάρτες (Νικηφόρος Αεράκης)

09 Το πάθος της Λευτεριάς (αφήγηση)

10 Πέτρα (Βασίλης Σκουλάς)

11 Η προσφορά της ζωής (αφήγηση)

12 Επέτειος (Γ. Καράτζης – Μ. Δακανάλη)

13 Σιωπηλές Ηρωίδες (αφήγηση)

14 Ανωγειανή Γυναίκα (Μαρίνα Δακανάλη)

15 Η καταστροφή (αφήγηση)

16 Ανωγειανή Ψυχή (Β. Δραμουντάνης – Μ. Δακανάλη)

17 Θεϊκή Σκέπη (αφήγηση)

18 Δίας (Ψαραντώνης)

19 Αόρατοι Εχθροί (αφήγηση)

20 Κάλεσμα (Νικόλας Καράτζης)

21 Πηδηχτός (οργανικό)

22 Κλείσιμο (αφήγηση)

Παίζουν οι μουσικοί:

Σταύρος Αλεξόπουλος: κρουστά

Μίμης Ντούτσουλης: κοντραμπάσο

Ράνια Λιαρμακοπούλου: τσέλο

Αντώνης Παπαδάκης: λαούτο κρητικό

Νίκος Παραουλάκης: νέυ

Πάρις Περυσινάκης: λύρα, μαντολίνο, λαούτο στεριανό

Άρης Χατζησταύρου: κιθάρα

Η χορωδία αποτελείται από τους: Μαρίνα Δακανάλη Βασίλη Δραμουντάνη Νικόλα Καράτζη Ράνια Λιαρμακοπούλου Μίμη Ντούτσουλη Αντώνη Παπαδάκη Πάρι Περυσινάκη Άρη Χατζησταύρου

Αφήγηση – επιμέλεια κειμένων: Γιώργης Καράτζης

Ενορχήστρωση – επιμέλεια παραγωγής: Πάρις Περυσινάκης

Τα tracks 8,10,14,16Α,18 και 20 είναι πρωτότυπες συνθέσεις του Π. Περυσινάκη. Τα tracks 2,4,6,12,16 Β και 21 είναι παραδοσιακές μελωδίες διασκευασμένες από τον Π. Περυσινάκη. Οι ηχογραφήσεις και οι μίξεις έγιναν το Δεκέμβριο και το Μάρτιο του 2010 στο Studio Sierra με ηχολήπτη τον Παναγιώτη Πετρονικολό.

Η ηχογράφηση του Γιώργη Καράτζη, του Νικηφόρου Αεράκη και του Ψαραντώνη έγινε στο Studio Astra του Κώστα Μαρκάκη, στο Ηράκλειο Κρήτης. Συμπληρωματικές ηχογραφήσεις έγιναν στο HomeStudio του Πάρι Περυσινάκη σε σύστημα ProTools.

Δημιουργικό: Ανδρέας Αεράκης

Παραγωγή: Δήμος Ανωγείων – Αεράκης Κρητικό μουσικό εργαστήρι – Σείστρον