Έτσι πρέπει να γίνεται το “success story” στην Ελλάδα.

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ

Πάρα πολύ κουβέντα έχει γίνει για την ανάπτυξη από πολλούς και για πολύ καιρό. Εθνικό στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης, νέο παραγωγικό μοντέλο, κοινή Ευρωπαϊκή πολιτική κλπ. Κι όμως η λύση στο πρόβλημα «πως θα αναπτυχθεί η Ελλάδα» έχει δοθεί εδώ και χρόνια από ένα κεφαλοχώρι της Κρήτης. Τ´ Ανώγεια.

Τ´ Ανώγεια είναι ένα ορεινό χωριό του νομού Ρεθύμνης, καρφωμένο στον Ψηλορορείτη. Εκεί που το χιόνι ποτέ δε λιώνει, γιατί μέχρι να λιώσει το παλιό το νέο το πλακώνει. Έτσι λειτουργεί και η βαριά βιομηχανία του χωριού. Η παραγωγή μουσικής και μουσικών. Ενώ φεύγουν οι παλιοί, οι νέοι βγαίνουν δυνατοί. Στ´ Ανώγεια γεννήθηκαν ο Νίκος Ξυλούρης, ο Βασίλης Σκουλάς, οΨαραντώνης και πολλοί άλλοι που κατέστησαν τη μουσική παραγωγή όχι μόνο ως δίαυλο επικοινωνίας με την παράδοση της Κρήτης, αλλά κι ως επάγγελμα διαβίωσης του εαυτού τους και πολλών άλλων οικογενειών του χωριού.

Είναι χαρακτηριστικό ότι πάρα πολλά νέα παιδιά, αγόρια και κορίτσια ασχολούνται επαγγελματικά με τη μουσική και είναι βασική τους επαγγελματική επιλογή. Εκτός όμως από τη βαριά βιομηχανία υπάρχουν κι άλλα φωτεινά αξιοσημείωτα επιτυχιών στ´ Ανώγεια.

Ανωγειανοί ήταν από τους πρώτους ξενοδοχειακούς επιχειρηματίες που έφτιαξαν το μύθο της Ελούντας, ενώ σήμερα εκτός από τον τουρισμό, επιχειρηματίες από τ´ Ανώγεια έχουν αναπτύξει με μεγάλη επιτυχία δραστηριότητες στην παραγωγή και εμπορία κρέατος, τυριού, μελιού και στις εφαρμογές αλουμινίου και δομικών υλικών. Το πέτρινο σχολείο του χωριού έχει βγάλει καθηγητές πανεπιστημίου, στελέχη επιχειρήσεων και πάνω από 50 βουλευτές και υπουργούς διαχρονικά.

Γιατί τ´ Ανώγεια;
Απλή, ρητή και ζωντανή απόδειξη ότι δε χρειάζεται κανένα κεντρικό σχέδιο. Όραμα, θέληση και πολύ δουλειά. Τίποτα άλλο.
Στην Ελλάδα της κρίσης, όχι οικονομικής αλλά ταυτότητας τ´ Ανώγεια είναι το φως. Άνθρωποι δημιουργικοί, περήφανοι μέσα από τα βουνά και τις πέτρες έκαναν πολλά και σε ιδιαίτερους τομείς. Ζουν από αυτά, δε κάνουν χόμπι.

Πολλοί θα πουν, «καλά δεν έχουν πάρει επιδοτήσεις»; Ναι και ακόμα υπάρχουν τεμπέληδες στα καφενεία. Αυτό όμως είναι και το μεγαλείο. Ότι τα νέα παιδιά ενώ έχουν μέσα στη ζωή τους και τον «εύκολο» δρόμο επιλέγουν τον δύσκολο. Να μάθουν ένα όργανο, να γράψουν μια μαντινάδα, να σπουδάσουν, να επιχειρήσουν, ν´ ασχοληθούν με την πολιτική βρε αδερφέ!

«Τ´ Ανώγεια” είναι η Ελλάδα του αύριο. Ελεύθερη επιλογή ζωής και δημιουργίας χωρίς κεντρικά σχέδια και κρατικές επιδοτήσεις. Έτσα ντρέτα σας το λέω, που λένε και στο χωριό.

Για να μην υπάρξει παρεξήγηση, δεν είναι το μόνο φωτεινό παράδειγμα στην Ελλάδα…

(Ο Πάνος Μιχαλόπουλος είναι συνιδρυτής και πρόεδρος των εταιρειών HELLASTAT A.E., ARK-ANALYTICS AG, HELAEA ΕΠΕ και αρθρογράφος του Fortune).

Το Κ.Π.Ε Ανωγείων  σε συνεργασία με τους Υπευθύνους Σχολικών Δραστηριοτήτων της Α/θμιας και Β/θμιας Εκπ/σης της Περιφέρειας  Κρήτης  πρόκειται να διοργανώσει διήμερο   επιμορφωτικό  Εισαγωγικό  Σεμινάριο Α΄ Επιπέδου στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο πλαίσιο του θεματικού έτους για εκπαιδευτικούς Α/θμιας και Β/θμιας  Εκπ/σης, οι οποίοι δεν έχουν προηγούμενη εμπειρία στην Π.Ε., πρόκειται να υλοποιήσουν πρόγραμμα ή υλοποιούν ήδη, στις 13-14 Δεκεμβρίου 2013 στο Κ.Π.Ε Ανωγείων.  Το σεμινάριο  υλοποιείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Διά Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία-Άξονας Προτεραιότητας 7» μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση».

Θέμα του Σεμιναρίου:    «Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση-Εκπαίδευση για την Αειφορία: Αρχές και Μέθοδοι. Σχεδιάζοντας προγράμματα Π.Ε. με θέμα Φυσικό –Ανθρωπογενές Περιβάλλον και  Ενεργοί Πολίτες»

Το Σεμινάριο θα είναι διάρκειας 12  διδακτικών ωρών και απευθύνεται σε εξήντα  60 εκπαιδευτικούς Α/θμιας και Β/θμιας Εκπ/σης (30 εκπαιδευτικοί Α/θμιας Εκπ/σης και 30 εκπαιδευτικοί Β/θμιας Εκπ/σης), των νομών της Κρήτης.

Η Αντιγόνη ήταν ένα από τα τέσσερα παιδιά που ο Οιδίποδας απέκτησε με την βασίλισσα της Θήβας, Ιοκάστη, χωρίς να γνωρίζει πως εκείνη ήταν η φυσική μητέρα του. Τα υπόλοιπα παιδιά τους ήταν η Ισμήνη, ο Ετεοκλής και ο Πολυνείκης. Ο Οιδίποδας είχε καταραστεί τους γιους του να διαφωνήσουν για το μοίρασμα της κληρονομιάς τους και να αλληλοσκοτωθούν, επειδή είχαν παραβιάσει διαταγές του. Όταν  ανακάλυψε την αλήθεια για την καταγωγή του, αυτοεξορίστηκε και τα δύο αδέρφια συμφώνησαν να κυβερνούν εναλλάξ τη Θήβα ανά έναν χρόνο. Μετά το πρώτο έτος διακυβέρνησης, ο Ετεοκλής αρνήθηκε να παραχωρήσει τον θρόνο στον Πολυνείκη και έτσι αυτός έφυγε από τη Θήβα, πήγε στο Άργος όπου παντρεύτηκε και οργάνωσε εκστρατεία εναντίον της Θήβας. Η εκστρατεία απέτυχε, και οι δύο αδερφοί σκοτώθηκαν σε μονομαχία μεταξύ τους. Τον θρόνο, τότε,  ανέλαβε ο Κρέων, αδερφός της Ιοκάστης, που διέταξε να μείνει άταφο το πτώμα του Πολυνείκη επειδή πρόδωσε την πατρίδα του.

Η ταφή των νεκρών ήταν πανελλήνιος νόμος και μόνον οι ιερόσυλοι και οι προδότες έμεναν άταφοι. Η επίθεση του Πολυνείκη κατά της πατρίδας του, ήταν προδοτική και ο Κρέων εμμένει στην εφαρμογή αυτού του νόμου, χωρίς να λάβει υπ’ όψιν τον άγραφο νόμο της συγγενικής αγάπης.

Η σημασία της δίκης και της ύβρεως αποκτούν  διαφορετικές σημασίες ανάλογα με τη θέση του ήρωα, που τις επικαλείται. Στην Αντιγόνη, για παράδειγμα, η δίκη δηλώνει για την ηρωίδα τα άγραπτα  κασφαλή  θεών νόμιμα(στ.454-55), ενώ για τον Κρέοντα  δηλώνει τους νόμους της πόλης, που ο ίδιος, έχοντας την εξουσία, έχει θεσπίσει. Για τον Κρέοντα, η Αντιγόνη διαπράττει ύβριν υπερβαίνοντας τους νόμους, θέλοντας να θάψει τον αδελφό της(στ.480-83). Και εδώ ακριβώς γεννιέται το δράμα. Το σέβας του Κρέοντα στέκεται απέναντι από τις τιμές , που η Αντιγόνη αποδίδει στους θεούς . Ο Σοφοκλής,  με το έργο του αυτό, επεξεργάζεται την ηθική υποχρέωση για τήρηση των ηθικών νόμων έστω και αν αυτό σημαίνει αντίσταση κατά των ανθρώπινων νόμων με τίμημα το θάνατο. Η τραγωδία της Αντιγόνης μεταφράστηκε τον 16ο αιώνα. Από το τότε και μέχρι σήμερα οι άνθρωποι ερμήνευσαν το έργο αυτό, με πολλούς τρόπους. Ο Χέγκελ, στις διαλέξεις του, δίδασκε στους φοιτητές, ότι η Αντιγόνη του Σοφοκλή είναι αισθητικά το πιο τελειοποιημένο καλλιτέχνημα.

Ο Πολυχρόνης Στιβακτάκης, μετέγραψε την Αντιγόνη, όπως αναφέρει στο προλόγισμα του ο Γιώργης Γιατρομανωλάκης[1],  σε κρητική διάλεκτο. Αυτή η μεταγραφή της, αποδεικνύει  πόσο απόλυτος γνώστης και άριστος χειριστής της κρητικής διαλέκτου είναι ο Πολυχρόνης . Η μετάφραση ενός κειμένου από μια γλώσσα σε άλλη συχνά σημαίνει αποκλίσεις του μεταφραστικού κειμένου από το πρωτότυπο.

[1] Ο Γιώργης Γιατρομανωλάκης γεννήθηκε στον Ζαρό Ηρακλείου Κρήτης. Είναι καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας και διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Ο Πολυχρόνης Στιβακτάκης, ακολουθεί το αρχαίο κείμενο πιστά, χωρίς να είναι φιλόλογος, και όσο κι αν ακούγεται υπερβολικό, έχεις την αίσθηση πως τούτη η Αντιγόνη  είναι το πρωτότυπο κείμενο, ότι γράφτηκε εξ’ αρχής στα κρητικά. Η μετάφραση της Αντιγόνης στα κρητικά, δεν διευκολύνει απλά τον αναγνώστη να κατανοήσει το αρχαίο κείμενο, αλλά δημιουργεί μια απίστευτη αισθητική εμπειρία.

Στο πρωτότυπο κείμενο, ο Χορός απαγγέλει τον Ύμνο στον Έρωτα(στ. 781-792)

Ἔρως ἀνίκατε μάχαν Ἔρως, ὃς ἐν κτήμασι πίπτεις, ὃς ἐν μαλακαῖς παρειαῖς
νεάνιδος ἐννυχεύεις, φοιτᾷς δ᾽ ὑπερπόντιος  ἔν τ᾽ἀγρονόμοις αὐλαῖς·

Δηλαδή,  έρωτα ακαταμάχητε, έρωτα που κάνεις κτήματα σου όλους σ΄ όσους επιπέσεις, εσύ που διανυκτερεύεις στα τρυφερά μάγουλα της νέας και τριγυρίζεις πάνω από τις θάλασσες και σε αυλές αγροτικών καλυβών. Εσύ και δικαίους ανθρώπους σπρώχνεις στην αδικία.

Και ο Πολυχρόνης μεταγράφει: Έρωντα ‘σαι αρματωμένος

και για μάχη ορδινιασμένος.

Πάντα νικητής  λογάσαι,

δε δειλιάς και δε φοβάσαι.

Γέροντες μα και μικιούς,

θηλυκούς κι ασερνικούς,

σκλάβους σου και δουλευτές σου

τσι ‘χεις βάλει στσι δουλειές σου.

Μπαίνεις, πόρτα δε χτυπάς

Εις την κατοικιά  τση νιάς

Και ξωμένεις στο λαιμό τζη

Στ’ όμορφο το μάγουλό τζη.

Η  Σοφοκλέους Αντιγόνη (εκδ. Μύστις, 2013), μεταγραμμένη στην κρητική διάλεκτο από τον Πολυχρόνη Στιβακτάκη, είναι τρανή απόδειξη της δυναμικής της νεοελληνικής κρητικής γλώσσας, που στέκεται ισότιμα απέναντι στο αρχαίο κείμενο, το υψώνει και το κοινωνεί στον αναγνώστη, βγάζοντάς το απ’ τη σιωπή!

  Ιωάννα Μπισκιτζή  

Λέκτορας κλασικής φιλολογίας                                                                  

Πηγές: Γεωργία Ξανθάκη Καραμάνου, Δημοκρατικοί θεσμοί και τραγωδία, Πλάτων, τομ.54 (2004-2005),σελ.9-22

Patrick Guyomard, Η απόλαυση του τραγικού. Η Αντιγόνη, ο Lacan και η επιθυμία του αναλυτή, μτφρ. Βίκυ Μαλισόβα – Χατζοπούλου, εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα, 2007

Τζώρτζ Στάινερ, Οι Αντιγόνες. Ο μύθος της Αντιγόνης στην λογοτεχνία, τις τέχνες και την σκέψη της Εσπερίας, μτφρ. Βασίλης Μάστορης, Πάρης Μπουρλάκης, εκδ.Καλέντης, Αθήνα, 2001

Κώστας Τοπούζας, Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο, Σοφοκλής- Αντιγόνη, «Αντιγόνη και Κρέοντας» σελ. 40-41, εκδ. Επικαιρότητα, 1992

Γ. Σιδέρης, Το Αρχαίο Θέατρο στη Νέα Ελληνική Σκηνή, (1817-1932), εκδ, Ίκαρος 1976, σελ. 47-50

https://www.youtube.com/watch?v=ZnyiS8g9oYM

Μια πολύ σημαντική στιγμή στην μουσική πορεία  δυο σημαντικών Ανωγειανών καλλιτεχνώ του Γιώργη Φασουλά (Χουμά) και του Κώστα Καλλέργη (Κουρούπη), θα είναι η απονομή του χρυσού δίσκου για  την δουλειά τους ”Όλος ο κόσμος Θάλασσα”, στο Κρητικό Κονάκι στην Αθήνα, την Παρασκευή 6 Δεκεμβρίου.

Σε δύσκολες οικονομικές συγκυρίες ο κόσμος δείχνει ότι εκτιμά την καλή Κρητική μουσική και  επιβραβεύει τους δυο καλλιτέχνες που βαδίζουν στα σωστά παραδοσιακά μονοπάτια εδώ και δεκαπέντε χρόνια δισκογραφίας.

Ο δίσκος ”Όλος ο Κόσμος Θάλασσα”, μια παραγωγή της εταιρείας Αεράκη, του Σείστρον και του Κρητικού Μουσικού Εργαστηρίου, αποτελεί την τρίτη δισκογραφική τους δουλειά από τις έξι συνολικά. Σε αυτόν θα βρούμε 13 τραγούδια σε μουσική των ίδιων εκτός από δυο παραδοσιακά κομμάτια και ένα που είναι  γραμμένο από τον Σταύρο Φασουλά. Οι μαντινάδες ανήκουν στον Μύρων Σκουλά, τον Γιώργη Φασουλά( Νταμπακογιώργη), τον Γιώργη Μπέρκη (Κατσούγκρη), τον Μανόλη Δ.Νταγιαντά και του Στεφανή Λυκ.Χαιρέτη. Κιθάρα παίζει ο Κώστας Μαρκάκης, μπάσο ο Δημήτρης Χουρδάκης, κρουστά ο Γιάννης Χαρκούτσης, πνευστά ο Νίκος Χαραουλάκης ενώ στα φωνητικά συμμετέχουν η Μαρία Στασινοπούλου και η Μαίρη Σγουρού.

Μετά την απονομή του χρυσού δίσκου στο Κρητικό «Κονάκι» θα ακολουθήσει κρητική βραδιά ενώ θα χορέψει και το συγκρότημα του Μαυρόκωστα. Οι δυο καλλιτέχνες καλούν τους φίλους, τους συναδέλφους αλλά και τον κόσμο που αγαπάει την κρητική μουσική να τους τιμήσει με την παρουσία τους αυτή την ιδιαίτερη βραδιά, ενώ στον ίδιο χώρο θα βρίσκονται για δεύτερη μουσική βραδιά και το Σάββατο 7 Δεκεμβρίου.

Παρουσιάστρια της  εκδήλωσης θα είναι η κ. Άννα Μαυρόκωστα η οποία δήλωσε στη «ΑΝΩΓΗ»: «Το συγκεκριμένο καλλιτεχνικό δίδυμο αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο και σημαντικό κομμάτι τη νέας γενιάς της Κρητικής μουσικής παράδοσης και συγκεντρώνει το έργο μεγάλων καλλιτεχνών. Η συνεργασία τους μετρά 15 χρόνια και τα άλμπουμ τους είναι τα εξής:

– Καλημέρα Κρήτη το 1999

-Τα Μερακλίδικα Πουλιά το 2001

-Όλος ο κόσμος Θάλασσα το 2003

-Τσ’ Αγάπης σου οι Θύμησες το 2006

-Φωθιά τσ’ αγάπης το 2008

-Τα χρώματα τσ’ Ανατολής το 2013

Τους ευχόμαστε να συνεχίσουν το ίδιο δυναμικά και στο μέλλον χαρίζοντας μας μουσικά ταξίδια που τόσο έχουμε ανάγκη».

Σε επικοινωνία μας με τους δυο καλλιτέχνες τόνισαν μιλώντας σστην ΑνωΓη:

”Μέσα από την καρδιά μας ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κόσμο που αγκάλιασε και αγάπησε τη δουλειά μας. Η Παρασκευή 6 του Δεκέμβρη μέρα είναι σημαντική για μας, καθώς αποτελεί την ύψιστη τιμή  η αγάπη και η στήριξη του κόσμου στο πρόσωπο μας. Τους καλούμε  όλους να έρθουν στο Κρητικό Κονάκι και να γιορτάσουμε μαζί αυτή την ιδιαίτερη βραδιά για εμάς.Ε υχαριστούμε επίσης όλους τους συντελεστές του δίσκου και την παραγωγή αλλά και τους αυριανούς χορηγούς της απονομής που είναι οι εξής:

-CREDIN  Καλλέργης Νίκος

-CAFE RICH Χαιρέτης Αριστείδης

-Ανωγειανός Φούρνος Μανουράς Μπάμπης

-Χρυσοχοείο Καλλέργης Πέτρος

-ALCON Κοντογιάννης Γιάννης

-CAFE Υάκινθος Δραμουντάνης Στέφανος

-LAMOUR CLUB Φασουλάς Γιάννης

-ANEK LINES

-Κρητικό Κονάκι ΑΦΟΙ  Σταυρακάκη

Από την πλευρά μας να δώσουμε και εμείς τα συγχαρητήρια μας στους δυο καλλιτέχνες και να τους ευχηθούμε τα καλύτερα για το μέλλον τόσο σε προσωπικό όσο και σε καλλιτεχνικό επίπεδο.