Την ερχόμενη Κυριακή 5 Απριλίου . θα πραγματοποιηθεί στη μουσική σκηνή του Νυν και Αει στο Ηράκλειο  (Αρχιεπισκόπου Μακαρίου 17) η παρουσίαση του νέου βιβλίου με μαντινάδες του Λευτέρη Καλομοίρη (Ντεμέλο) με τον τίτλο «Ποιο παραμύθι να σου πω».

Πρόκειται για το τέταρτο βιβλίο του Λευτέρη, ενός από τους σημαντικούς ανωγειανούς μαντιναδολόγους και είναι ουσιαστικά ένα έργο ζωής καθώς περιλαμβάνει συνολικά 520 μαντινάδες γραμμένες από την εφηβεία του μέχρι και σήμερα.

Τη βραδιά θα τιμήσουν με τη παρουσία τους σπουδαίοι καλλιτέχνες, που έχουν τραγουδήσει μαντινάδες του Λευτέρη. Θα παίξουν και θα τραγουδήσουν αγαπημένα κομμάτια ο Νικηφόρος Αεράκης, ο Μιχάλης Καλλέργης, ο Γιώργης Καλομοίρης(Γιωργαντός), ο Αντώνης Ξυλούρης(Ψαραντώνης), ο Γιώργης Ξυλούρης( Καντρής), ο Σωπασής Γιάννης(Βρουβογιάννης) και ο Σωπασής Νίκος. Θα χορέψει και θα μας διασκεδάσει το παιδικό χορευτικό συγκρότημα του Λ. Καλομοίρη.

Τη βραδιά θα παρουσιάσει το μοντέλο και πρώην Σταρ Ελλάς  Μαρία Τζαγκαράκη.
Ευχόμαστε από καρδιάς στον Λευτέρη να είναι καλοτάξιδο το βιβλίο του και να συνεχίσει να μας προσφέρει τις όμορφες μαντινάδες του που μιλούν για όλα τα στάδια της ζωής ενός ανθρώπου.

«Θα μπορούσα να γράφω ώρες για την αγάπη μου για αυτό τον άνθρωπο όντας φανατικός θαυμαστής του. Θα μπορούσα να πω ότι χάρις αυτόν τον άνθρωπο ξετυλίχθηκε μπροστά μου όλο το κουβάρι της ανωγειανής μουσικής. Ακούγοντας τον Μύρο μέσα από τα τραγούδια του άρχισα να ανακαλύπτω Ανωγειανούς θησαυρούς(Μιλτιάδη Σκουλά,Νικηφόρο Αεράκη,Γιώργη Βρέντζο και άλλους  πολλούς από το χωριό σας). Δύο φορές ήρθα στο χωριό σας. Την πρώτη φορά είχα ένα μεγάλο βάρος φεύγοντας γιατί δεν επισκέφτηκα το ταφο του Μύρου-του ανθρώπου που με μύησε ακούγοντας τον μετά το θάνατο του στην ανωγειανή κουλτούρα και μουσική.Τη δεύτερη φορά όμως δεν έχασα την ευκαιρία.Πριν μπω στο χωριό σας, ανηφόρισα προς τα μνήματα.Εκεί αφού ειχα αρχίσει να ψάχνω στα τυφλά,ρώτησα μια κυρία που είναι ο τάφος του, και με όλη τη καλή διάθεση αφού μου συστήθηκε μου έδειξε το μέρος. Όταν στάθηκα μπροστά στον τάφο αυτού του ανθρώπου ένιωσα κάτι ανεξήγητο που δε μπορεί κάποιος εύκολα να το εξηγήσει με λόγια.Ένιωσα την αύρα αυτού του ανθρώπου χωρίς να τον έχω δει ποτέ μου.

θα μπορούσα να γράφω ώρες για αυτό το μεγάλο μερακλή,αλλα προτιμώ να σας διηγηθώ μια ιστορία:Το 2011-2012 ήμουν φαντάρος στα Γιαννιτσά, είχα αναλάβει κάποια περίοδο το ΚΨΜ. Πάντα για να περνά καλά η μέρα έβαζα να ακούσω το Μύρο(είχα μαζί μου ένα φλασάκι και το είχα συνδέσει με τα ηχεία του στερεοφωνικού).Μια μέρα οι νεοσύλλεκτοι είχαν επισκεπτήριο.Αφού είχε τελειώσει ο κύκλος με τα τραγούδια του Μύρου,είχα βάλει να ακούσω το Νικηφόρο με το Βρέντζο σε ένα κύκλο τραγουδιών όπου ένα κομμάτι ήταν αφιερωμένο στη μνήμη του Μύρου,οι ξακουστές ”πέρδικες”.(δε σας κρύβω ότι μέχρι τότε πίστευα ότι ήμουν ίσως από τους ελάχιστους  που δεν ήταν κρητικός στη καταγωγή και ήξερε το Μύρο).Σε μια στιγμή μπαίνει μέσα ένας επιλοχίας(καταγωγή από ένα χωριό των Γιαννιτσών) και μου λέει:”ποιος ακούει Μύρο;”.Στην αρχή κοκάλωσα,μετά για να τον ”ψαρώσω” του απάντησα οτι τραγουδά ο Νικηφόρος Αεράκης με το Βρέντζο και μου ανταποκρίνεται” ναι αλλά οι κοντυλιές είναι του Μύρου” .

Με λίγα λόγια,ο μύθος και η φήμη αυτού του μερακλή(γιατί για μένα δεν είναι ούτε στιχουργός ούτε καλλιτέχνης,είναι μερακλής-ανωτέρω όλων των προαναφερθέντων)έχει ξεπεράσει τα σύνορα της Κρήτης και έχει πάει παντού ανά την επικράτεια και όχι μόνο!!!!
Δε θα σας κουράσω άλλο,αφου αν αρχίσω να μιλάω για το Μύρο δε θα σταματήσω.»

Με εκτίμηση,

Στ.Φωτιάδης
Ένας φίλαθλος του ΠΑΟΚ-Λάτρης της ιστορίας και της μουσικής των Ανωγείων από τη Δυτική Μακεδονία.

Δεκατρία ολόκληρα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τον θάνατο ενός μεγάλου Ανωγειανού καλλιτέχνη, ενός αυθεντικού εκφραστή της μουσικής μας παράδοσης, του Μύρωνα Σκουλά.

Ήταν 1η Απριλίου του 2002 όταν στα Ανώγεια έφτασε το θλιβερό χαμπέρι του θανάτου ενός από τα αυθεντικά τέκνα του χωριού μας, χτυπημένου από την επάρατη νόσο.

Ο  Μύρος έφυγε σε ηλικία μόλις 48 ετών (γεννημένος το 1954) αλλά στο σύντομο ταξίδι της ζωής του κατάφερε να αφήσει ανεξίτηλη την σφραγίδα του στην μουσική παράδοση όχι μόνο των Ανωγείων αλλά και ολόκληρης της Κρήτης.

”Θα το πιστέψω μόνο αν δω να κλείνει το μνημείο,

αλλιώς πρωταπριλιάτικο θα πω πως είναι αστείο..”

Δυστυχώς δεν ήταν ένα ψέμα και σύσσωμο το χωριό τον αποχαιρέτησε  με όλες τις τιμές που άρμοζαν στο φευγιό ενός μεγάλου μερακλή.

Ο Μύρος από μικρός έδειξε τη μεγάλη ικανότητα του να ”σκαρώνει” μαντινάδες και συμμετείχε από νεαρή ηλικία σε όλες τις παρέες και καντάδες του χωριού κοντά σε όλα τα ”ιερά” τέρατα της εποχής.

Γρήγορα θα ανοίξει τα δικά του δυνατά φτερά και θα μπει στον κόσμο της δισκογραφίας και θα γίνει γνωστός στο ευρύ κοινό.

Ο δίσκος ”Κρητική Καντάδα ” στα μέσα της δεκαετίας του ’80 ,μαζί με τον Μιλτιάδη Σκουλά, έμεινε στην ιστορία και ουσιαστικά έφερε στην Κρητική μουσική το μαντολίνο, το οποίο καθιερώθηκε αργότερα στις δουλειές των περισσότερων Κρητών καλλιτεχνών.

”Για σένα έχω στη καρδιά Παλάτι και Μπαλκόνια,

Μπαξέ με διάφορα δεντρά και κελαιδούν τ’ αηδόνια..”

”Κάθε ηλιοβασίλεμα σ’ αναστορούμε φως μου,

γιατί το βλέπαμε μαζί μα εδά είμαι μοναχός μου..”

”Εγώ του κόσμου τσι χαρές θορρώ κι αναρρωτιούμε,

ίντα λογιώς αισθάνουντε εκείνοι που τσι ζούνε”

Μαντινάδες από το Μύρο για όλες τις εκφάνσεις της ζωής. Τον έρωτα, τον πόνο, τη χαρά, τη λύπη, το γέλιο και το δάκρυ που καθήλωνε τον κόσμο όταν τις τραγουδούσε είτε στους δίσκους είτε στις παρέες με τη χαρακτηριστική φωνή του και το πάθος που απέπνεε.

Πέρα από την Κρητική Καντάδα  κυκλοφόρησε ακόμα τους δίσκους ”Τα Αορείτηκα”, ”Τα Μυστικά του Φεγγαριού ” ”Εγώ ‘χω δυνατά φτερά”και  ”Τα Νυχτοπερπατήματα”  που τον καθιέρωσαν στη συνείδηση του κόσμου ως ένα τεράστιο ερμηνευτή και ένα σπουδαίο μαντιναδολόγο.

”Απόψε μελαγχολικό επρόβαλλες φεγγάρι,

μοναχοπαίδι τ’ ουρανού τσι νύχτας κουμαντάρη..”

”Όσο κι αν είναι δυνατές οι μπόρες δε με πιάνουν,

γιατί χω δυνατά φτερά και στα ανοιχτά με βγάνουν..”

”Κρυφά του κόσμου ήθελα να ‘χω τα βάσανα μου,

μα δε μπορώ προδίδομαι στ’ αναστενάγματα μου…”

”Είναι καρδιές που εύκολα μια αγάπη λησμονούνε,

κι άλλες που θυσιάζονται για κάτι που αγαπούνε…”

Μέχρι το τέλος της ζωής του ο Μύρος δεν ξέχασε ποτέ τη μεγάλη του αγάπη τα Ανώγεια, τα πρόβατα και το βουνό παράλληλα με την μουσική του πορεία. Ένας αυθεντικός καλλιτέχνης που μέχρι και σήμερα έχει φανατικούς θαυμαστές όλων των ηλικιών. Έφερε στην μουσική μας όχι μόνο το μαντολίνο αλλά κυρίως το πάθος ,την αυθεντικότητα και την αγάπη για την παρέα και το μερακλήκι που βγαίνει από τα βάθη της ψυχής.

Τα Ανώγεια δεν τον ξεχνούν, τον έχουν πάντα ως ένα από τους κορυφαίους της μουσικής μας παράδοσης και του πολιτισμού μας.

Σίγουρα πάντως στο μέλλον αυτός ο τόπος θα πρέπει να τιμήσει περισσότερο  τον Μύρο με εκδηλώσεις στην μνήμη του ή με άλλους τρόπους καθώς πάντα το παρελθόν θα πρέπει να αποτελεί μια ισχυρή βάση για να προχωράμε και να δημιουργούμε ένα καλύτερο μέλλον.

”Σπάσε του πόνου σύννεφο η πίκρα να λιγάνει,

να βγει ο ήλιος τσι χαράς τη σκέψη να ζεστάνει..”

”Αγριολούλουδο τσ’ αυγής κι αξεμπουμπούκιαστο μου,

αχνοδροσουλιασμένο μου,φυντάνι ξομπλιαστό μου…”

”Όσο κι αν ζούμε χωριστά δε σ’ έχω αφήσει μόνη,

με τη δική σου ανάμνηση βραδιάζει ξημερώνει..”

Ένα από τα ποιήματα που έδειχναν και την μεγάλη ευαισθησία του είναι το παρακάτω:

”Βρήκα μια φωτογραφία με στο σπίτι πεταμένη,

που είχα βγάλει πιτσιρίκος κι ήτανε τσαλακωμένη..

Κι είχενε το πρόσωπο μου μιαν αθώα ξεγνοιασιά,

για δεν είχα νιώσει ακόμη πίκρες τσι ζωής κιαμιά..

Κι αναστέναξα και είπα : αχ! και να ‘μουνα παιδί,

να ξαναγυρίσω πάλι στην παλιά μας την αυλή..

Και να ‘ρθούν τα γειτονάκια η παρέα η παλιά,

και να παίξουν όπως τότε πάλι τα κρυφά πουλιά..

Κείνο το συλλογισμό μου παίρνει πίσω μια φωνή,

που άκουσα απ’ τη κουζίνα έτοιμο ήταν το φαί..

Και προβαίρνει το κοπέλι και εφώνιαζε ,

”μπαμπά έλα να φάμε” και λέω μετά…

Που να ξέρει το Κωστάκη που ‘χε σύρει τη φωνή,

πως κι αυτό θα λαχταρήσει να ξαναγενεί παιδί…

Αθάνατος στις καρδιές μας!

ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΗ

Στον Ιερό Ναό της Παναγίας στο Περαχώρι μετά τη νεκρώσιμη ακολουθία ο π. Ανδρέας Κεφαλογιάννης είπε τα παρακάτω λόγια για το μεγάλο Μύρων Σκουλά:

”Βαριά και συνάμα σκοτεινή η σημερινή μέρα για το Περαχώρι που αποχαιρετά ένα μυριάκριβο τέκνο του, για τα Ανώγεια που η μουσική σχολή τους χάνουν ένα ακόμα δάσκαλο, για την Κρήτη που δεν θα έχει πια την τύχη να ακούει να τραγουδούν τις χαρές της και τους καημούς της μέσα από την καθαρή φωνή του Μύρωνα Σκουλά.

Μέσα από το ταλέντο του και την αγάπη του για την καλή κρητική μουσική δημιούργησε μια νέα τάξη στα μουσικά δρώμενα της Κρήτης. Με το μαντολίνο και τη γεμάτη μεγαλοπρέπεια φωνή του έκανε όλους τους Κρητικούς τόσο των γενέθλιων τόπων όσο και της διασποράς να σιγοτραγουδούν εν είδη καντάδας, τους καημούς ,τους πόθους και τους έρωτες τους. Τους συντρόφευε στις πιο μοναχικές και μοναδικές στιγμές τους.

Ο Μύρων Σκουλάς με το νέο εκφραστικό μουσικό τρόπο που εισήγαγε στη μεγάλη μουσική σκηνή της Κρήτης έδωσε μια άλλη διάσταση στις κρητικές νότες, πετυχαίνοντας πολύ γρήγορα την δημιουργία μιας νέας μουσικής σχολής η οποία σύντομα βρήκε μιμητές και συνεχιστές κάτι που δηλώνει ότι το καινούριο που είχε γεννήσει άνοιγε νέους δρόμους και μονοπάτια που ο καθένας μας με τον τρόπο του ήθελε να τα περπατήσει.

Ο Μύρων δεν ήταν μόνο ένας ξεχωριστός καλλιτέχνης, ένας μοναδικός στο είδος του τροβαδούρος της κρητικής μουσικής,ήταν επίσης ένας καλός άνθρωπος, πολύ καλός Ανωγειανός που εξύψωσε με τη στάση του και τον τρόπο του το χωριό του, την οικογένεια του, την Κρήτη ολόκληρη.

Το έργο που αφήνει πίσω του είναι σπάνιο ,μοναδικό, αθάνατο και συνάμα οδηγός για όλους όσοι αγαπούν τη μουσική, το τραγούδι, την ίδια τη ζωή. Κι ο Μύρων τα αγαπούσε όλα αυτά για αυτό ανθρώπους σαν αυτόν δε θα πρέπει μονάχα να τους κλαίμε αλλά κυρίως να τους γλεντάμε όπως μας γλέντιζε κι αυτός χρόνια τώρα σε αυτό το ψεύτη κόσμο.

Αιωνία σου η μνήμη αξιομακάριστε Μύρωνα ας είναι ελαφρύ το ανωγειανό χώμα που θα σε σκεπάσει, που τόσο πολύ αγάπησες”.

Ολοκληρώνοντας αυτό το αφιέρωμα σας παραθέτουμε μερικά λόγια για τον Μύρο από τον Σταύρο Βιτώρο ή Αγκούτσακα:

Ήταν  κι ο Μύρος ο Σκουλάς μια εποχή και κείνος

και μερακλής και γλεντιστής και τσι γενιάς του κρίνος

Την τελευταία του μηνός  εμύσεψε  του Μάρτη

στο μεσοστράτι τσι ζωής και τούτοσάς ραχάτι

Κηδεύτηκε Πρωταπριλιά την μέρα του ψομάτου

πάει καιρός για να βλαστεί ακόμη το όνομα του

Άφηκε πίσω εποχή  κι αυτός σαν τον Κουμούχη

πενήντα χρόνια του τουνά η φεύγα του απού χει

Του Μύρο πάνε δώδεκα κι ο κύρης του φευγάτος

με καρδιοχτύπια στο κορμί απάνω του γεμάτος

Αν είχε χρόνους τσι χασε γιατί χασε το γιό του

κι’ άλλα παιδιά χει μα τονα τον είχε ακριβό του

Τα μερακλίκια του χωριού  χάσαν τον μερακλή τους

τον ποιητή τον στοχαστή τον Καραμπουζουκλή τους

Χάσανε τον αέρα τους το νάμη τον μπροστάρη

και εγλέντα κι οντε ναι κανε και η τον αρωστάρη

Βγήκε στο τάφο του Στραβού  καντάδα κι έκαμε του

πριν βάλουνε το σώμα του ποκάτω του τσιμέντου

Τσι μερακλήδες τσι καλούς δε τσι κλαίγε τσι γλέντα

να χα  το χώμα αλαφρύ ποκάτω που τη πέτρα

Έχει τον Γιώργη Φασουλά εδά η το γαμπρό του

να χει να λέει κι ο γαμπρός και για τον πεθερό του

Επήρε κόρη μερακλή  και μερακλή χει  κύρη

κι ήταν το άστρο του μπελή ως πού ψηλά θα γύρει

Έχεις τον κύρη σου τουδά  και πια δεν είσαι μόνος

που μύσεψε και  κόλα του και ο δικός σου πόνος

Ξημέρης και Σουβλόκωστας Στραβός Σταματογιάννης

καλοί  λυράρηδες τουδά  καντάδες για να κάνεις

Κίτρος και Φουναδόκωστας και Καραμουζαντώνης

νε μεν κι αυτοί αλλα και σύ πια θα τσι ξεφαντώνεις

Κουρκούτης Μυροδόκωστας Ξυλούρης  Ρουλιογιώργης

και Κοντογιάννης Κυρικλής Πλουσής Ζαφειρογιώργης

Με το Κουμούχη, Νεοκλή και Μηναδομανόλη

που  το  γλεντίσαν  το χωριό  οσάν τ ’ασκί τους όλοι

Πλουσομιχάλης Σοφοκλής Μαυρόκωστα Μιχάλη

κουμπάρε αν είναι σαν τηνε  η ζωή  που λένε , η άλλη

Κιαν έχει Μύρο και τουδά Λιβάδι Αρμί Μειντάνι

να μη ξεχάσω να σου πώ και τον Μπαντουρογιάννη

Από γλετζέδες όσους θές οι καλοί τουδά ναι όλοι

με ύστερο η τον Σκουλά του Κίκη το Μανόλη

κι ο Μπάχλης είναι έτουδα και ο Σαμολογιάννης

Πωλομανόλης και Χουμάς παρέες για να κάνεις

Κι ο Τζαβολιός κι ο Καφατσής  κι  ο Μάγκας και ο Πώλος

ο μερακλίκιος ο καλός τουδά ναι ο κόσμος όλος

Συνεχίζονται στο Ηράκλειο τα γυρίσματα της ταινίας μικρού μήκους «Γείτονες» της Κωνσταντίνας Πάλλη. Η ταινία έχει αντιρατσιστικό χαρακτήρα και πραγματεύεται τον ρατσισμό της καθημερινότητας.
Μεγάλο μέρος των γυρισμάτων πραγματοποιήθηκε στο καφενείο «Δημοτικό» στο Γάζι. Το καφενείο παραχώρησαν αφιλοκερδώς οι ιδιοκτήτες του, Στέλιος Τουπής και Ελένη Φασουλά.
Η σκηνοθέτης και όλο το συνεργείο τους ευχαριστεί για την υπέροχη φιλοξενία τους και την πολύτιμη βοήθεια τους στην πραγματοποίηση της ταινίας.
Η προηγούμενη ταινία της Κωνσταντίνας Πάλλη «Ελάχιστη», επίσης γυρισμένη στο Ηράκλειο, έτυχε διεθνούς αναγνώρισης, μιας κι έχει συμμετάσχει σε πολλά διεθνή φεστιβάλ κι έχει κερδίσει 5 βραβεία.

Ανακοίνωση εξέδωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων για την επιτυχημένη παρουσία του στην Αθήνα για τον ετήσιο χορό του συλλόγου ”Ιδαίον Άντρον”.

Αναλυτικά αναφέρονται τα εξής:

«Ιδιαίτερα τιμητική ήταν και φέτος η πρόσκληση από το Σύλλογο Ανωγειανών της Αθήνας  ‘Ιδαίον Άντρον’, να παρευρεθεί ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων στον ετήσιο χορό τους. Για τρίτη λοιπόν, συνεχόμενη χρονιά ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων έδωσε το παρόν , εκεί στο Κρητικό Κέντρο Κονάκι, παρουσιάζοντας ένα μουσικοχορευτικό πρόγραμμα με την συνοδεία του μουσικού συγκροτήματος Αντώνη Κοντόκαλου , Χάρη Φασουλά, Δημήτρη Μπέρκη & Γιώργη Μπαμπάτση.

Ήταν μια πολύ όμορφη βραδιά και φέτος, με διάθεση, κέφι, χορό, τραγούδι μέχρι πρωίας!

Να Ευχαριστήσουμε θερμά, το χορηγό μεταφοράς ANEK SUPERFAST, το Κρητικό Κέντρο ‘Κονάκι’ – τους αδερφούς Μερτζάνηδες και τον Σύλλογο Ανωγειανών ‘Ιδαίον Άντρον’.»

Εκ μέρους του Δ.Σ. του Π.Σ. Ανωγείων

Ο πρόεδρος                                                  Η Γεν. Γραμματέας

Νίκος Γ. Βρέντζος                                          Ελένη Εμμ. Φασουλά