Άνθρωπος δεν επάλεψε ωσάν κι εσέ Πατέρα,
μα ήρθε τ’ αποχωρισμού η μαυρισμένη μέρα..

Τώρα στα ξεχωρίσματα τι άλλο να σου πούμε,
πάντα θα σε θυμόμαστε και θα σε ευγνωμονούμε..

Ήσουνε πάντα τίμιος, με τον σταυρό στη χέρα,
να ‘ναι το χώμα ελαφρύ, καλοστραθιά Πατέρα..

Τσι ορμηνειές, τσι συμβουλές, τα λόγια του κυρού μου,
θα ν’ έχω σύμβολο πιστό στο διάβα του καιρού μου..

Άνθρωπος δεν εβρέθηκε να σε κατηγορήσει,
περήφανος κι αντρόπιαστος έφυγες απ’ τη ζήση..

Άμε Πατέρα στο καλό, μια χάρη σου ζητούμε..
στα όνειρα μας να ‘ρχέσαι να μη σ’ αναζητούμε..

Με αυτές τις μαντινάδες αποχαιρέτησε η οικογένεια του, τον Αριστείδη Γ. Κουτάντο, που κηδεύτηκε στην αγκαλιά της μάνας ανωγειανής γης στις 4 Φεβρουαρίου 2016. Ένας σεμνός άνθρωπος που πάλεψε και μόχθησε σε όλη του τη ζωή, δημιούργησε μια όμορφη οικογένεια με τέσσερις γιους και που τέλος πάλεψε αντρίστικα και με σθένος για πάνω από μια δεκαετία στην άνιση μάχη του με τον θάνατο. Στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στο Μετόχι βρέθηκε την μέρα της κηδείας του πλήθος κόσμου, συγχωριανών, φίλων και συγγενών για να του απευθύνει το ύστατο χαίρε.

Εκεί ο πρωτότοκος γιος του Γιώργος είπε τα παρακάτω λόγια για τον Πατέρα του:

℘℘Μερικές φορές ενώ θέλεις να πεις τόσα πολλά, δεν μπορείς να αρθρώσεις λέξη. Γιατί Πατέρα είναι πάρα πολλά αυτά που θέλουμε να σου πούμε και να σε ευχαριστήσουμε..

Ήσουν Πατέρα καλός, εργατικός, τίμιος και δοτικός. Δεν ήθελες τίποτα να μας λείψει και πάλευες με πενιχρά μέσα αλλά και με όλη τη δύναμη της ψυχής σου να το πετύχεις. Ποτέ δεν μας πρόσβαλες και δεν έδωσες δικαίωμα να πουν κάτι κακό για σένα . Μας έκανες περήφανους! Με άξιο στήριγμα την Μάνα, μας μεγαλώσατε, μας σπουδάσατε, φτιάξαμε οικογένειες και μας παραδώσατε σωστούς ανθρώπους στην κοινωνία!

Τώρα ήρθε το πλήρωμα του χρόνου! Πάλεψες με την επάρατη νόσο πολλά χρόνια. Δεν είναι λίγα δώδεκα χρόνια. Έλεγες ότι εγώ δεν θα φύγω αν δεν σας δω όλους αποκαταστεμένους και τα κατάφερες.

Πατέρα έκανες το χρέος σου και σαν άνθρωπος αλλά κυρίως σαν γονιός. Μας έδωσες εφόδια να πορευτούμε στη ζωή και για αυτό θα σ’ αγαπάμε και θα σε ευγνωμονούμε για πάντα. Είμαστε περήφανοι που ήσουν ο Πατέρας μας! Τώρα φεύγεις με καθαρή συνείδηση, απαλλαγμένος από έννοιες και χρέος. Σε περιμένουν δικοί σου άνθρωποι, οι γονείς σου, ο παππούς και η γιαγιά αλλά και η μεγάλη σου αδερφή, η Καλιώ. Μα κυρίως σε περιμένει η μικρή η Ελένη που σου είχε τόση αδυναμία και έχει 25 χρόνια να σε δει.Καλό ταξίδι Πατέρα και καλό παράδεισο!!

Στη μνήμη του κατατέθηκαν διάφορα ποσά στο Κέντρο Υγείας, στο ΚΑΠΗ και το Δημοτικό σχολείο. Η Ανωγή ευχαριστεί θερμά τον γιο του Ελευθέριο Κουτάντο και τη γυναίκα του Ιωάννα για την προσφορά 50 ευρώ, καθώς και τον σύντεκνο του Βασίλη Σμπώκο (Λουκά του Ατζαρομάνωλα) για την προσφορά επίσης 50 ευρώ για τις ανάγκες της ηλεκτρονικής μας έκδοσης.

72  χρόνια συμπληρώνονται  από την 13η Φεβρουαρίου 1944 όταν οι Ναζί εκτέλεσαν στα Ανώγεια τον αρχηγό της Αντίστασης Ιωάννη Δραμουντάνη,τον θρυλικό Στεφανογιάννη. Μια μέρα παγωμένη με χιόνια να έχουν καλύψει όλο το βουνό ενώ τα ξημερώματα που τον συνέλαβαν έκανε κατακλυσμιαίες βροχές και είχε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.Τον δεμένο πισθάγκωνα αρχηγό θέλησαν οι Γερμανοί να τον εκτελέσουν μπροστά στους χωριανούς του για παραδειγματισμό.Ο ίδιος αποφάσισε να φύγει με ψηλά το κεφάλι.Ξέφυγε για δευτερόλεπτα και έκανε ένα μεγάλο άλμα πριν πέσει νεκρός από τις σφαίρες των κατακτητών μπροστά στα μάτια του γιου του Ζαχαρία.Το μεγάλο εκείνο άλμα για την λευτεριά που κάνουν μόνο οι αληθινά μεγάλοι.

Η ιστορία πάντως πρέπει να έχει στις πιο χρυσές της σελίδες εκτός του μεγάλου ανωγειανού αρχηγού και 11 ακόμα Ανωγειανούς που εκείνη την μαύρη μέρα οι Γερμανοί συνέλαβαν μετά την εκτέλεση του Στεφανογιάννη και έκτοτε χάθηκαν για πάντα τα ίχνη τους σε μια άγνωστη σε πολλούς ιστορία του πολέμου και της προσφοράς των Ανωγείων σε αίμα και αντίσταση.Οι έντεκα σύντροφοι του αρχηγού πιθανότερα εκτελέστηκαν στο Ηράκλειο είτε την ίδια μέρα είτε την επομένη στις 14 Φεβρουαρίου 1944 και τάφηκαν πιθανότερα σε ομαδικό τάφο.Κανείς δεν έμαθε ποτέ για αυτούς.Παραθέτουμε με ευλάβεια και τιμή τα ονόματα τους:

1.Σμπώκος Κωνσταντίνος του Βασιλείου

2.Δραμουντάνης Γεώργιος του Βασιλείου

3.Κονιός Ιωάννης του Γεωργίου

4.Κοκοσάλης Ανδρέας του Σαρακηνού

5.Κοκοσάλης Εμμανουήλ του Νικολάου

6.Μανουράς Νικόλαος του Γεωργίου

7.Μανουράς Βασίλειος του Σταύρου

8.Σαλούστρος Ανδρέας του Ιωάννη

9.Σαλούστρος Αλκιβιάδης του Δημητρίου

10.Αεράκης Ανδρέας του Ιωάννη

11.Σταυρακάκης Ιωάννης του Ιωσήφ

Ιωάννης Δραμουντάνης Στεφανογιάννης

“Χαλά ο κόσμος και σεφτέ δε γ-κάνει το μαξούλι
βουβά ‘ναι όλα τα πουλιά όξω το νεκροπούλι.

Για ν’ αλαργάρει ετουτονά τση πίσσας το σκοτίδι
αντάρτες τση αντίστασης άφτουν τ’ ανελαμπίδι.

Στ’ αόρι αντάρτες έχουνε μεγάλο ρεβαΐσι
ζυγώνου ντη χειμωνική μπέλι και λιογαλίσει.

Στ’ ανάπλαγα των αοριώ αντάρτικες ομάδες
τση λευτεριάς και τση πρεπιάς είναι οι ξετρεχτάδες.

Στ’ αόρι το ανωγειανό ανταρτική ομάδα
μάχεται αμπέλι και φανεί τση λευτεριάς βγοράδα.

Αποκλαμούς ανταρτικούς ο Ψηλορείτης βγάνει
κι ανωγειανό ανταρτικό με το Στεφανογιάννη”

(Κωστής Λαγουδιανάκης)

Ο Ιωάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης γεννήθηκε στο ιστορικό χωριό Ανώγεια Μυλοποτάμου Ρεθύμνου το 1897. Οι γονείς του Στέφανος και Ανεζίνα Δραμουντάνη, (το γένος Σμπώκου).

Σε ηλικία είκοσι ετών (1917) παίρνει μέρος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο με τα Ελληνικά στρατεύματα που πολεμούσαν στο πλευρό της Αντάντ. Η θητεία του στο στράτευμα συνεχίζεται παίρνοντας μέρος στη Μικρασιατική εκστρατεία 1919-1922 και βιώνει τη Μικρασιατική καταστροφή. Σε ηλικία 33 ετών, το 1930, παντρεύεται την Χαρίκλεια Σταυρακάκη και αποκτά μαζί της έξι παιδιά.

Κτηνοτρόφος στο επάγγελμα ο Ιωάννης Δραμουντάνης απολάμβανε μεγάλο κύρος όχι μόνο από τους κατοίκους του χωριού ή της περιοχής Μυλοποτάμου αλλά και της ευρύτερης περιοχής του Ψηλορείτη όπως τα χωριά Κρουσώνας, Βορίζα, Καμάρες, Γέργερη κ.ά.

Η συμβολή στη μεγαλειώδη Αντίσταση του Κρητικού λαού τα χρόνια 1941-1944, του Αρχηγού Ανωγείων και Άνω Μυλοποτάμου Γιάννη Δραμουντάνη-Στεφανογιάννη, θα μπορούσε συνοπτικά να περιγραφεί ως εξής :

1ο) Λίγο πριν τη μεγαλειώδη μάχη της Κρήτης μαζί με άλλους συγχωριανούς του έκαναν απροσπέλαστο, (για ρίψη αλεξιπτωτιστών και προσγείωση αεροπλάνων) το Οροπέδιο της Νίδας, τοποθετώντας επί μέρες ογκόλιθους στην επιφάνειά του.

2ο) Αφού δεν έγινε κατορθωτή η ρίψη Γερμανών αλεξιπτωτιστών στη Νίδα, επικεφαλής ομάδος ενόπλων Ανωγειανών πήρε μέρος στη Μάχη της Κρήτης από την πρώτη ως την τελευταία ημέρα στην περιοχή Λατζιμά Ρεθύμνου.

3ο) Ο Γιάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης βοήθησε και πέτυχε την πρώτη επαφή του πλοιάρχου Πουλ με τον Αντώνη Γρηγοράκη-Σατανά τον Αύγουστο του 1941.

4ο) Μετά τη μάχη της Κρήτης ο Γιάννης Δραμουντάνης Στεφανογιάννης ήταν ένας από τους 32 συνολικά Κρήτες που επικύρηξαν οι Γερμανικές Αρχές Κατοχής και καθ’όλη τη διάρκεια της τετράχρονης σκλαβιάς παρέμεινε επικηρυγμένος και από τους πλέον καταζητούμενους Κρητικούς.

5ο) Πήρε μέρος σε όλες τις συσκέψεις των Αρχηγών των ενόπλων Ανταρτικών ομάδων της Κρήτης (Καπετάνιων Μπαντουβά, Πετρακογιώργη, Σατανά) και προετοίμασαν από κοινού μαζί με τον επικεφαλής της Αγγλικής αποστολής Τομ Ταμπάμπιν τα πρώτα σαμποτάζ που διενεργήθηκαν σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ευρώπη τον Ιούνιο του 1942 (σαμποτάζ Καστελλίου Πεδιάδος και Ηρακλείου, 7 και 13 Ιουνίου 1942).

6ο) Διατήρησε άσβεστη τη σπίθα και τη δίψα της λευτεριάς σε μια μεγάλη εδαφική περιφέρεια της κεντρικής Κρήτης (Άνω και Κάτω Μυλοπόταμος – Δυτικό Μαλεβύζι)

7ο) Το δυσκολότερο έτος της Κατοχής, το 1942, όταν οι αντάρτες που λημέριαζαν στα βουνά μετρούνταν στα δάχτυλα των χεριών, έδωσε καταφύγιο στις συμμαχικές αποστολές οι οποίες με τους σταθμούς ασυρμάτου που έφεραν στον τόπο μας διατήρησαν επαφή με το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής (τον ελεύθερο τότε κόσμο). Τα Ανωγειανά μητάτα, Κορακόπετρα, Μίθια, Πετροδολάκια ήταν τα ασφαλή καταφύγια των σταθμών ασυρμάτου και των Άγγλων Αξιωματικών Συνδέσμων Τομ Ταμπάμπιν, Ραλφ Στόκμπριτζ, Πάτρικ Λη Φέρμορ κ.ά.

8ο) Παρέμεινε αδούλωτος ο Ψηλορείτης, το μοναδικό ίσως ελεύθερο τμήμα του νησιού μας, βρίσκοντας εκεί καταφύγιο οι καταδιωκόμενοι από τους Γερμανούς Κρήτες αλλά και οι Άγγλοι στρατιώτες οι οποίοι δεν κατάφεραν να ακολουθήσουν τους συντρόφους τους μετά τη μάχη της Κρήτης. Το σπίτι του Στεφανογιάννη στα Ανώγεια ήταν το ασφαλές κρησφύγετο δεκάδων Κρητών πατριωτών που έπεφταν στη δυσμένεια των κατακτητών και από το σπίτι του Στεφανογιάννη ξεκινούσαν το μεγάλο ταξίδι για τα νότια παράλια και τη μεταφορά τους στην Αίγυπτο.

9ο) Ο Γιάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης ανέπτυξε άριστη συνεργασία με τον επικεφαλής της κατασκοπίας των νομών Ηρακλείου-Λασιθίου Γιώργο Δουνδουλάκη και στο σπίτι του στα Ανώγεια έγινε η αλλαγή της Αρχηγίας από το Γιώργο Δουνδουλάκη στο Μιχάλη Ακουμιανάκη την Άνοιξη του 1943.

10o) Ο Γιάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης τέλος σφράγισε με το αίμα του τον αγώνα που έδωσε για τα πανανθρώπινα ιδανικά της Ελευθερίας της Δικαιοσύνης και της Ειρήνης, πέφτοντας νεκρός χτυπημένος πισώπλατα από τα φονικά βόλια των κατακτητών στις 13 Φεβρουαρίου 1944.
Απόσπασμα από τον ερευνητή Γιάννη Καλογεράκη

Την γιορτή των..ερωτευμένων επέλεξε η Β΄Λυκείου Ανωγείων για να πραγματοποιήσει μουσική βραδιά στα Ανώγεια η οποία θα γίνει την ερχόμενη Κυριακή 14 Φεβρουαρίου στις 9 μ.μ στην παραδοσιακή ταβέρνα ”Σκαλώματα”. Οι μαθητές καλούν τον κόσμο να παρευρεθεί και να τους τιμήσει με την παρουσία του, ενισχύοντας παράλληλα και το ταμείο της τάξης για τις υπάρχοντες ανάγκες.
Στην εκδήλωση θα δώσει το μουσικό σύνθημα ο μεγάλος Ανωγειανός λυράρης Νικηφόρος Αεράκης (Πολιός),  με την μελωδική συνοδεία του μαντολίνου και της φωνής του Γιώργη Βρέντζου ή Κάτη. Η είσοδος έχει οριστεί στα 10 ευρώ με ποτό. Το τηλέφωνο για να κάνετε κράτηση είναι το :  6947148617. Ευχόμαστε καλή επιτυχία στους μαθητές και καλή διασκέδαση σε όλους!

Φωτογραφίες: Μανόλης Σαμόλης

Ο Δήμος Ανωγείων σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης προχωρά στην ολοκλήρωση του έργου της αντικατάστασης των κιγκλιδωμάτων στο Γυμνάσιο και Λύκειο καθώς και της προσόψεως του Δημοτικού σχολείου Ανωγείων. Πρόκειται για ένα έργο απαραίτητο για την προστασία και την ασφάλεια των παιδιών ιδίως από την Βόρεια πλευρά του Γυμνασίου και του Λυκείου.

Ο Δήμαρχος Ανωγείων κ. Μανόλης Καλλέργης νιώθει την ανάγκη να ευχαριστήσει όλους όσοι βοήθησαν και συνέβαλαν στην ολοκλήρωση του συγκεκριμένου έργου. Ιδιαίτερα μάλιστα ευχαριστεί τον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Σταύρο Αρναουτάκη για την άμεση ανταπόκριση του στο αίτημα του Δήμου για την χρηματοδότηση του έργου αυτού.

Πρόκειται για ένα αίτημα  γονέων και μαθητών που ανησυχούσαν έντονα για την κατάσταση των κιγκλιδωμάτων και την περίπτωση ατυχήματος, ένα αίτημα που ικανοποιήθηκε πάντως άμεσα μετά από συντονισμένες ενέργειες των υπευθύνων.

Το Τμήμα Σχολικών Δραστηριοτήτων Πρωτοβάθμιας  Εκπαίδευσης Ηρακλείου διοργανώνει σε συνεργασία με το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανωγείων διήμερη δράση με θέμα: «Τα ψηλά βουνά».

Στόχος της δράσης είναι να ενημερωθούν οι εκπαιδευτικοί Α’/θμιας εκπαίδευσης Ηρακλείου, για τις δράσεις και τα προγράμματα του ΚΠΕ Ανωγείων μέσα από ένα project βασισμένο στο βιβλίο του Ζαχαρία Παπαντωνίου «Τα ψηλά βουνά». Το όλο project θα περιλαμβάνει μόνο βιωματικά εργαστήρια και δράσεις πεδίου που σχετίζονται με τα προγράμματα του ΚΠΕ Ανωγείων στον Ψηλορείτη.
Τα εργαστήρια και οι δράσεις, θα πραγματοποιηθούν σε συνεργασία με την παιδαγωγική ομάδα του ΚΠΕ Ανωγείων, αλλά σε μεγάλο βαθμό θα βασίζονται και στους ίδιους τους συμμετέχοντες.

Η συνολική δράση θα έχει διάρκεια 15 διδακτικών ωρών και απευθύνεται σε εξήντα (60) εκπαιδευτικούς Α΄/θμιας Εκπαίδευσης Ηρακλείου. Θα ξεκινήσει 16:30 η ώρα το απόγευμα της Παρασκευής 4 Μαρτίου και θα ολοκληρωθεί 15:00 η ώρα το μεσημέρι του Σαββάτου, 5 Μαρτίου 2016.
Σε περίπτωση που ο αριθμός αιτήσεων, υπερκαλύψει τις διαθέσιμες θέσεις, θα προηγηθούν εκπαιδευτικοί που υλοποιούν προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και σχετίζονται με το θέμα της δράσης. Για κάθε επιμέρους περίπτωση τηρείται σειρά προτεραιότητας, βάσει χρονικής στιγμής που έχει υποβληθεί διαδικτυακά η αίτηση.
Το ΚΠΕ Ανωγείων καλύπτει για όλους τους συμμετέχοντες, διανυκτέρευση για την Παρασκευή 4 Μαρτίου, καθώς και πρωινό και μεσημεριανό για το Σάββατο 5 Μαρτίου 2016 (βραδινό δείπνο Παρασκευής δεν περιλαμβάνεται, καθώς επίσης δεν καλύπτονται έξοδα μετακίνησης στο πεδίου, όπου θα χρησιμοποιήσουμε δικά μας μεταφορικά μέσα).

Αναλυτικό πρόγραμμα δράσης, θα σταλεί στους συμμετέχοντες με email μετά την ολοκλήρωση παραλαβής των αιτήσεων συμμετοχής.

Δικαίωμα υποβολής αιτήσεων έχουν όλοι οι εκπαιδευτικοί, αποκλειστικά και μόνο μέσα από την ψηφιακή πλατφόρμα https://goo.gl/a5poh9 το αργότερο μέχρι και την Τρίτη 16 Φεβρουαρίου 2016

Φώτο: Γιώργης Νταγιαντάς

Παραμονή  του Αγίου Χαραλάμπου σήμερα Τρίτη 9 Φεβρουαρίου 2016  και η οικογένεια των Νταγιαντάδων τίμησε την μνήμη του με τραπέζι και δοξολογία στο μικρό εκκλησάκι που υπάρχει ακριβώς απέναντι από το Θέατρο ”Νίκος Ξυλούρης”. Την δοξολογία τέλεσε ο π.Ανδρέας Δραμουντάνης και ο π.Γεώργιος από τον Άγιο Βλάσση και στη συνέχεια με τη συνεισφορά όλης της οικογένειας παρατέθηκε πλούσιο τραπέζι στους ανθρώπους που βρέθηκαν εκεί με όλα τα ανωγειανά εδέσματα.

Ψυχή της συγκεκριμένης εκδήλωσης ο Βασίλης Χαρ.Νταγιαντάς που έφτιαξε αυτό το εκκλησάκι το 2009 στην μνήμη του πατέρα του Χαραλάμπη Νταγιαντά (Νταγιαντοχαραλάμπη) και από τότε καθιερώθηκε ως ένα μικρό πανηγύρι της οικογένειας.

Ευχόμαστε και του χρόνου σε όλους!