Τοπικά
Βασικά στοιχεία του αγώνα
| Ημερομήνια διεξαγωγής: | Κυριακή 29 Μαίου 2011 |
| Ώρα εκκίνησης: | 07.30 π.μ. |
| Μήκος Διαδρομής: | Tριάντα χιλιόμετρα & Πεντακόσια μέτρα (30,5 χλμ) |
| Υψομετρική διαφορά ανάβασης: | 1247m |
| Υψομετρική διαφορά κατάβασης: | 2102m |
| Βαθμός δυσκολίας: | 2 Μόνο για έμπειρους |
| Χρονικό όριο τερματισμού: | Οκτώ (8) ώρες |
| Όριο συμμετοχών: | Τριακόσιες (300) |
| Διοργάνωση: | Μη κερδοσκοπική εταιρία “Αγώνας Ψηλορείτη” |
| Αναμνηστικά έπαθλα: | Βλέπε Αίτηση Συμμετοχής |
| Κόστος συμμετοχής: | Βλέπε Αίτηση Συμμετοχής |
| Κριτήρια συμμετοχής: | Nαι. Αποδοχή συμμετοχής μετά από αίτηση. |
| Τροφοδοσία: | Πλήρης τροφοδοσία σε δέκα (10) σταθμούς. |
| Εξοπλισμός Αθλητών: | Ελάχιστος υποχρεωτικός εξοπλισμός ανάγκης. |
| Συνολικές Παροχές: | Αναμηστικά , γεύμα, τροφοδοσία. |
| Σύνδεσμοί: | http://www.rethymnon.gr/ |
Η μεταφορά των αθλητών
Η μεταφορά των αθλητών από το Ρέθυμνο προς το χώρο εκκίνησης καθώς και από το τερματισμό προς Ρέθυμνο γίνεται με οχήματα της διοργάνωσης
Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ ΚΑΤΑΝΕΜΕΤΑΙ ΣΕ:
- ΧΩΜΑ 12000m
- ΜΟΝΟΠΑΤΙ 15500 m
- ΑΣΦΑΛΤΟΣ 3000 m
ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ: 30500
Πίνακας Σταθμών Ανεφοδιασμού Αγώνα Ψηλορείτη
| ΣΤΑΘΜΟΣ | ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ | ΑΠΟΣΤΑΣΗ | ΥΨΟΜΕΤΡΟ |
| ΝΙΔΑ | ΕΚΚΙΝΗΣΗ | 0 m | 1380 m |
| ΝΙΔΑ | 1ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 5000 m | 1444 m |
| ΑΚΟΛΙΤΑ | 2ος ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ | 7500 m | 1850 m |
| ΛΟΥΚΙ | 3ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 10000 m | 2200 m |
| ΚΟΡΥΦΗ-ΤΙΜ. ΣΤΑΥΡΟΣ | 4ος ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ | 13000 m | 2456 m |
| ΚΑΛΟΓΡΑΔΕΣ | 5ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 15000 m | 1950 m |
| ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ | 6ος ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ | 17000 m | 1500 m |
| ΣΠΗΛΙΑ | 7ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 20000 m | 1230 m |
| ΠΑΡΔΙ | 8ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 22500 m | 960 m |
| ΜΕΣΟΣΚΟΥΡΟ | 9ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 25000 m | 810 m |
| ΛΑΚΟΥΔΙΑ | 10ος ΣΤΑΘΜΟΣ | 27500 m | 670 m |
| ΚΟΥΡΟΥΤΕΣ | ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟΣ | 30500 m | 450 m |
Αγώνας > Διαδρομή > Περιγραφή
Σημείο εκκίνησης το οροπέδιο της Νίδας, το υψηλότερο της Κρήτης με ένα μέσο υψόμετρο στα 1400 μ.. Το όνομα προέρχεται από την συνεκφορά των λέξεων “Στην Ίδα”, δεύτερη ονομασία του Ψηλορείτη. Στη θέα του οροπεδίου και στην αίσθηση που προκαλούν οι γυμνές κορφές που το αγκαλιάζουν προσπαθώντας να αγγίξουν τον ουρανό, κατανοείς για ποιο λόγο το πνεύμα του κατοίκου της Κρήτης μετουσιώθηκε σε θεότητα, για ποιο λόγο ο Δίας συνδέθηκε τόσο έντονα με αυτή την περιοχή. Τη Νίδα των μύθων….Σε μία μικρή άκρη του οροπεδίου υπάρχει ένα μεγάλο πέτρινο γλυπτό, ο Αντάρτης της Ειρήνης, που βρίσκεται εκεί για να θυμίζει την αντίσταση των γύρω χωριών. (χώρος προθέρμανσης αθλητών)
Ανηφορίζοντας, ο χωματόδρομος περνάει δίπλα από το Ιδαίον Άντρον, μία σπηλιά με σπουδαίο αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Το κλάμα του Δία, ο θόρυβος από τις ασπίδες των Κουρητών, η Αμάλθεια, το κέρας και τόσοι άλλοι μύθοι γύρω από αυτό το χώρο έθρεψαν γενεές προσκυνητών από όλη την Ελλάδα. Τα παμπληθή αφιερώματα αποδεικνύουν ότι η σπηλιά ήταν χώρος λατρείας ήδη από το τέλος της 4ης χιλιετίας π.Χ και συνεχίζεται από τότε αδιάσπαστη, με ξεχωριστές περιόδους ακμής την υστερομινωική περίοδο, τα γεωμετρικά και τα ρωμαϊκά χρόνια.
Η σήμανση του ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4 μας οδηγεί μετά από 2,5 χλμ μέσα από ένα ανηφορικό λούκι με πορεία νοτιοδυτική στην τοποθεσία Ακόλλητα, ένα μικρό οροπέδιο, το σταυροδρόμι των περισσότερων μονοπατιών που οδηγούν στην κορφή του βουνού. Εκεί συναντάμε και πολλά μιτάτα, μικρά πέτρινα καταλύματα για τους βοσκούς, με τη χαρακτηριστική αρχιτεκτονική τους. Από τα Ακόλλητα, συνεχίζουμε ανηφορικά σε δεύτερο Λούκι, αφήνοντας πίσω μας τη Σέλα του Διγενή, ένα διάσελο που κατά το μύθο συνδέθηκε με το Διγενή Ακρίτα, και τη Μαύρη Κορφή. Η αγριάδα του τοπίου κατά ένα περίεργο τρόπο γαληνεύει την ψυχή και η θέα έχει ήδη αρχίσει να γίνεται ιδιαίτερη τραβερσάροντας τον Αγκαθιά (2424 μ.) από τη βορεινή πλευρά, μέχρι που αρχίζουμε να βλέπουμε και την κορφή του Ψηλορείτη, το Τίμιο Σταυρό, τον αρχικό μας στόχο.. Φτάνοντας στην κορφή βλέπουμε το μικρό εκκλησάκι, αφιερωμένο στον Τίμιο Σταυρό και στους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο που χτίστηκε το 1900μ.Χ και φημίζεται για το θαυματουργό σταυρό του , που όποιοι επιθυμούν, θα μπορούν να προσκυνήσουν. Η θέα μας ξεπληρώνει και με το παραπάνω τη κούραση της ανάβασης αφού πλέον έχουμε μπροστά μας όλη σχεδόν τη Κρήτη: δυτικά επιβάλλεται με τη παρουσία του ο όγκος των Λευκών Ορέων, στα ανατολικά η Δίκτη (Λασιθιώτικα βουνά) στα νότια ο κάμπος της Μεσσαράς, τα Αστερούσια Όρη και το Λιβυκό πέλαγος ενώ στο βορρά βλέπουμε το Ηράκλειο και το Ρέθυμνο, το Κρητικό πέλαγος. Από εδώ αρχίζει η κατάβαση.. Ακολουθώντας πάντα το σωστά επισημασμένο μονοπάτι Ε4 μέχρι την τοποθεσία Καλογράδες, μικρό οροπέδιο με πυκνή χαμηλή βλάστηση, με την επιβλητική εικόνα του όρους Κέδρος (1777μ ) ακριβώς απέναντι και τη μαγευτική θέα από τα μικρά νησιά που βρίσκονται στο Λιβυκό Πέλαγος, τα Παξιμάδια και ακόμα δυτικότερα η Γαύδος και η Γαυδοπούλα. Κατηφορίζοντας από τις Καλογράδες και σε υψόμετρο 1500μ συναντάμε στη θέση “Τουμπωτός Πρίνος” το καταφύγιο του Ε.Ο.Σ Ρεθύμνου, το οποίο χτίστηκε το 1984 και διαθέτει 30 κρεβάτια. Εδώ βλέπουμε και το πρώτο δέντρο, τον μεγάλο πρίνο, στον οποίο οφείλεται και η ονομασία της τοποθεσίας του καταφυγίου και που μας προϊδεάζει ευχάριστα για το Παρδί, το δάσος που βρίσκεται λίγο πιο κάτω. Το μονοπάτι σταματάει κι αρχίζει ο δρόμος συνολικού μήκους 13 χλμ. μέχρι τον τελικό προορισμό, τις Κουρούτες. Τρία χιλιόμετρα από το καταφύγιο βρίσκεται μία σπηλιά, της οποίας η είσοδος δεν είναι εντελώς ορατή, λόγω των έργων που έγιναν τα τελευταία χρόνια για τη διάνοιξη του δρόμου, αλλά παλαιότερα αποτελούσε είσοδο σε ένα σπήλαιο με σταλακτικές και σταλαγμίτες. Τα βουνά της Κρήτης βρίθουν από σπήλαια, άλλωστε είναι γνωστό ότι διαθέτει τα περισσότερα σε όλο τον ελλαδικό χώρο. Συνεχίζοντας κατηφορικά, μπαίνουμε στο Παρδί, το εντυπωσιακό πρινοδάσος του Ψηλορείτη με δέντρα πολλών ετών, απόλυτα εναρμονισμένα στο φυσικό τοπίο που κυριαρχεί. Ο τελικός σταθμός πλησιάζει, αφού πρώτα περάσουμε την περιοχή Μεσόσκουρο και λίγο πιο κάτω 2,5 χλμ πριν το τέρμα, στην περιοχή Λακούδια, αρχίζουν ήδη να φαίνονται οι περιουσίες των κατοίκων των Κουρουτών και τα πρώτα σπίτια
Στις 14 Απρίλη 2011, έπειτα από πρωτοβουλία του βουλευτή Ηρακλείου του ΣΥ.ΡΙΖ.Α, Μιχάλη Κριτσωτάκη, οι Δήμαρχοι:
Ανωγείων, κ. Σωκράτης Κεφαλογιάννης και Σφακίων, κ. Παύλος Πολάκης
ενημέρωσαν την Υποεπιτροπή Νησιωτικών και Ορεινών περιοχών (της ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ) της Βουλής των Ελλήνων για τους στους στόχους, τις προοπτικές και δυνατότητες των δήμων τους, τα προβλήματα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι των ορεινών δήμων αλλά και οι δημοτικές αρχές στην προσπάθεια να τα αντιμετωπίσουν και να δώσουν λύσεις και κατέθεσαν σειρά αιτημάτων και προτάσεων.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΚΟΥΛΑΣ / ΓΙΑΝΝΗΣ & ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΕΓΑΛΑΚΑΚΗΣ
Μία σπάνια παράσταση χορού και μουσικής αφιερωμένη στην Κρήτη
Σάββατο 7 Μαϊου 2011,ώρα 21:30
Πολιτιστικό Κέντρο Δαϊς
Από την αρχαιότητα η καλλιέργεια της μουσικής στην Κρήτη είχε ξεχωριστή θέση. Από τις αρχαιολογικές ανασκαφές (Κνωσού, Φαιστού κ.ά.) και τα αρχαία κείμενα παίρνουμε πολύτιμες πληροφορίες. Αναπαραστάσεις (γλυπτών, κεραμικών, ζωγραφικής) απεικονίζουν μουσικούς και χορευτές που παραπέμπουν στη σημερινή εποχή, που ο λυράρης παίζει στη μέση και οι χορευτές χορεύουν γύρω του κυκλικά.
Επιπλέον,η Κρητική μουσική, σε αντίθεση με τη δημοτική παράδοση άλλων περιοχών της Ελλάδας εξακολουθεί να είναι ζωντανή και να εμπλουτίζεται.
Αυτό οφείλεται και στην ιδιαίτερη σημασία που έχει ο στίχος, είτε πρόκειται για μεγάλη ρίμα, είτε για σύντομη δίστιχη μαντινάδα, ο οποίος εξακολουθεί να εξελίσσεται και μέσω αυτοσχεδιασμού.
Ο Βασίλης Σκουλάς ο οποίος διανύει την τέταρτη δεκαετία στο χώρο τόσο του παραδοσιακού κρητικού, όσο και του έντεχνου τραγουδιού,με μεγάλες επιτυχίες στο ενεργητικό του,ερμηνείες που σημάδεψαν την κρητική μουσική παράδοση και εμφανίσεις στο εξωτερικό,ανταμώνει με τους δεξιοτέχνες χορευτές Γιάννη & Γιώργο Μεγαλακάκη οι οποίοι έμαθαν να κάνουν το σώμα τους προέκταση της ψυχής.
Κάθε τους βήμα είναι “αέρινο” και συγχρόνως βαρύ, φορτωμένο με παραδόσεις,αφηγήσεις, μουσικές και εικόνες από Κρήτη.
Η παράσταση είναι μια σύνθεση πολλών στοιχείων.
Το θεϊκό άκουσμα της λύρας και η μελωδική φωνή του Βασίλη Σκουλά συναντιέται με την τέχνη του κρητικού χορού αλλά και με video προβολές στις οποίες θα παρακολουθήσουμε σπάνιες καταγραφές απο την Κρήτη οι οποίες αφορούν την μουσικοχορευτική της παράδοση.
Τραγούδια από την πλούσια προσωπική δισκογραφία του Βασίλη Σκουλά συνυπάρχουν αρμονικά με τους κρητικούς χορούς τους οποίους θα παρουσιάσει μία πολυμελή ομάδα χορευτών,των αδερφών Μεγαλακάκη.
Η παράσταση μας ταξιδεύει στα βάθη της αυθεντικής και ανεξερεύνητης ταυτότητας της Kρήτης.
Γενική είδοδος :20euro
Φοιτητικο:15eurο
Πολιτιστικό κέντρο Δαϊς
Tέρμα οδού Σωρού (δίπλα στα Εκπαιδευτήρια Δούκα)
Παράδεισος Αμαρουσίου
http://www.daiscenter.gr/
Πληροφορίες:210 61 86 060
Ο Δήμος Ανωγείων σας ενημερώνει ότι την Τρίτη 26 Απριλίου 2011, την Τετάρτη 27 Απριλίου 2011, την Πέμπτη 28 Απριλίου 2011 και την Παρασκευή 29 Απριλίου 2011 , θα συζητηθούν στο Δημοτικό Συμβούλιο ενστάσεις που έχουν υποβληθεί στον Δήμο και αφορούν το προτεινόμενο σχέδιο πόλης Ανωγείων.
Η συζήτηση θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα συμβουλίου του Δημοτικού Μεγάρου ανά περιοχή όπως αυτές ορίζονται παρακάτω. Σε περίπτωση που λόγω έλλειψης χρόνου μείνουν εκκρεμότητες, θα οριστεί νέα ημερομηνία.
Ø Ημέρα συνάντησης 26 Απρίλιου 2011 ημέρα Τρίτη και ώρα 6:00μ.μ. : Περιοχή συζήτησης ορίζεται το Μετόχι (χωρίς την περιοχή του Συνοικισμού) συμπεριλαμβανομένου την περιοχή γύρω από το Γήπεδο και το Θέατρο .
Ø Ημέρα συνάντησης 27 Απρίλιου 2011 ημέρα Τετάρτη και ώρα 6:00μ.μ. : Περιοχή συζήτησης ορίζεται ο Άγιος Γεώργιος (από Κέντρο Υγείας έως καφετέρια Select)
Ø Ημέρα συνάντησης 28 Απρίλιου 2011 ημέρα Πέμπτη και ώρα 6:00μ.μ. : Περιοχή συζήτησης ορίζεται ο Λαγκός, το Περαχώρι (χωρίς την περιοχή ¨Σοχώρα¨) και η περιοχή Κούκος
Ø Ημέρα συνάντησης 29 Απρίλιου 2011 ημέρα Παρασκευή και ώρα 6:00μ.μ. : Περιοχή συζήτησης ορίζεται ο Αϊ Γιάννης ,η Καβαλαριά και το Αχλαδάκι
Ο Μακεδονικός Αγώνας είναι μεγάλος σταθμός στη νεότερη ιστορία μας. Αφύπνισε τον Ελληνισμό, ματαίωσε τον αφελληνισμό της Μακεδονίας μας και την αυτονόμηση ή την προσάρτησή της στη Βουλγαρία. H μεγάλη συμμετοχή των Κρητικών στο Μακεδονικό Αγώνα, 1903- 1908 και 1912- 1913 ήταν κυρίως εθελοντική. Οι σχέσεις της Κρήτης με τη Μακεδονία, διαχρονικά ήταν άριστες και παραδοσιακά και ιστορικά. Στο στρατό του Μεγάλου Αλεξάνδρου υπηρετούσαν Κρήτες τοξότες, περίφημοι για τις ικανότητές τους, ενώ ο ναύαρχος Νέαρχος του στόλου του Μακεδόνα βασιλιά ήταν Κρητικός. Στον Ερωτόκριτο του Βιτζέντζου Κορνάρου, βρίσκουμε ένα ακόμα τεκμήριο της φιλίας Κρητών και Μακεδόνων. Ο Χαρίδημος, το ρηγόπουλο της Κρήτης, και ο Νικόστρατος, ο αφέντης της Μακεδονίας, θεμελιώνουν αυτή τη φιλία σε αμοιβαίους όρκους και υπόσχονται πώς, αν η περίσταση το επιβάλλει, ο καθένας θα προστρέξει σε βοήθεια του άλλου.
ΝΙΚΟΣΤΡΑΤΟΣ «…Σ’ αγάπην έναν αδελφόν έχεις εμπιστεμένο…τη τζόγια (στεφάνι) την ολόχρυση και τη φιλία μου έχεις…τσι χώρας μου, τα πλούτη μου όριζε σα δικά σου.
ΧΑΡΙΔΗΜΟΣ:..Μήνα μου δίχως ντήρησι σε κάθε σου χρειά,να ζήσεις κι αγάπα με ώστε να ζω, και μη με λησμονήσεις.
(Ερωτόκριτος σελ. 132- 133)
Τούτη η υπόσχεση τηρήθηκε κατά γράμμα και από τις δύο πλευρές: Στη διάρκεια των Κρητικών Επαναστάσεων (1866- 1869) εναντίον των Τούρκων, αρκετοί Μακεδόνες κατέβηκαν στην Κρήτη εθελοντικά για να βοηθήσουν στον αγώνα των Κρητικών. Στην πολύνεκρη μάχη του Βαφέ Χανίων στις 12 Οκτωβρίου 1966 μεταξύ των νεκρών ήταν και ο Μακεδόνας Αναστάσιος Βαφειάδης από τη Σιάτιστα. Πολλοί Μακεδόνες επίσης, εθελοντικά πολέμησαν στην Κρήτη το 1826, το 1844 εναντίον των Τούρκων και σε άλλες περιόδους. Και οι Κρητικοί ανταπέδωσαν την προσφορά και τις θυσίες τους πολλαπλασίως, πολεμώντας για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.
« …Πώς βρέθηκαν από τα Κρητικά βουνά στην απόμερη αυτή μακεδονική γωνιά, που μόνο ακουστά την είχαν, τόσοι πολλοί Κρητικοί, είναι από τα θαυμαστά της ελληνικής ψυχής. Έμαθαν ότι ζητούνταν παλικάρια πρόθυμα να παίξουν τη ζωή τους σ΄ένα εθνικό σκοπό και έτρεξαν για τη σωτηρία των αδελφών Μακεδόνων και ολόκληρος η Κρήτη είχε μεταβληθεί σε στρατόπεδο του Μακεδονικού Αγώνος.»
(Γεώργιος Μόδης, Μοναστηριώτης, Μακεδονομάχος και αργότερα Υπουργός του Βενιζέλου)
Ο Μητροπολίτης Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης το 1902 σε επιστολή του προς τον τότε πρωθυπουργό της Ελλάδας Αλέξανδρο Ζαϊμη, γράφει:«…Στείλε μου πενήντα παλικάρια, πενήντα Κρητικούς να τους ενώσω με τους δικούς μου… Ο ερχομός των παλικαριών από κάτω (Κρήτη) θα δώσει κουράγιο στους δικούς μου, θα εμποδίσει την αποσκίρτησή τους και θα φοβίσει τους Βουλγάρους…»
Και η Κρητική ρίμα απαθανάτισε σε δημοτικό ριζίτικο τραγούδι το εθνικό αυτό κάλεσμα του Καραβαγγέλη:
«…Ελάτε σεις ηρωικοί τση Κρήτης πολεμάρχοι,
τσ’ Ηπείρου οι σταυραετοί και Μακεδονομάχοι,
Ρούβα και Βάρδα και Κλειδή και Θύμιε Καούδη,
Κατσίγαρη και Πούλακα, Σκουντρή και Νικολούδη
και Καραβίτη και Μακρή, Σκαλίδη, Μαυρογένη,
Μπολάνη και Καλογερή, Γαλάνη, Σεϊμένη…
ψυχές μεγάλες με τιμή σ’ αγώνες, αγιασμένες
τση Μάνας Κρήτης οι γενιές οι χιλιοδοξασμένες”
Τη νύχτα 27 προς 28 Αυγούστου 1904 Σώμα με επικεφαλής τον Ανθυπολοχαγό Πυροβολικού Παύλο Μελά (Καπετάν Μίκης Ζέζας), ο οποίος ορίστηκε Γενικός Αρχηγός της Δυτικής Μακεδονίας, δυστυχώς μόνο για 45 μέρες, διήλθε την ελληνοτουρκική μεθόριο και ουσιαστικά σηματοδοτούσε την ενεργό συμμετοχή του ελληνικού κράτους με 34 άνδρες από τους οποίους οι δέκα ήταν Κρητικοί. Δυστυχώς, ο Παύλος Μελάς σκοτώθηκε πρόωρα, στις 13 Οκτωβρίου 1904, στη Στάτιστα (σημερινό Μελά) και ο θάνατός του συγκλόνισε τον ελληνισμό, γίνεται αιώνιο σύμβολο και θρύλος που συνδέθηκε άρρηκτα με την επίσημη έναρξη του Μακεδονικού Αγώνα, και παρέμεινε ήρωας στην αιωνιότητα και στις καρδιές των Ελλήνων. Μετά το θάνατο του Παύλου Μελά το Μακεδονικό Ζήτημα έγινε εθνική υπόθεση και Γενικός Αρχηγός ορίστηκε ο Ανθυπολοχαγός Γεώργιος Κατεχάκης (Καπετάν Ρούβας ή Αποστόλου Γεώργιος από την Πόμπια Ηρακλείου) ,ο οποίος παρέμεινε μέχρι την άνοιξη του 1905, οπότε ορίστηκε ο Ανθυπολοχαγός Γεώργιος Τσόντος μέχρι το τέλος του 1908. Δηλαδή, από τους τρεις Γενικούς Αρχηγούς, οι δύο ήταν Κρητικοί. Από τους 82 Αρχηγούς Σωμάτων οι 19 ήταν Κρητικοί. Και από τους 19 ιδιώτες αρχηγούς οι 14 ήταν Κρητικοί:
Βολάνης Γεώργιος, Γύπαρης Παύλος, Καλομενόπουλος Νικόστρατος (Μίδας), Καούδης Ευθύμιος, Καραβίτης Ιωάννης, Κατσίγαρης Εμμανουήλ (Καραμανώλης), Κλειδής Στυλιανός, Μακρής- Δικώνυμος Γεώργιος, Νικολούδης Ευάγγελος, Νικολούδης Εμμανουήλ, Νταφώτης Ιωάννης, Πούλακας Ιωάννης, Σκαλίδης Γεώργιος, Σκουνδρής Εμμανουήλ, Τσόντος Μιχαήλ. Το σύνολο των Καπεταναίων Κρητικών που έλαβαν μέρος στο ΜΑ ήταν 39 με 2.976 άνδρες
Αυτοί που έμειναν για πάντα στη Μακεδονική γη ήταν:
Αρχηγοί- Οπλαρχηγοί: 13
Ομαδάρχες: 12
Εθελοντές Οπλίτες- Πράκτορες 639
Εθελοντές σε σώματα μη Κρητικών 108
Σύνολο: 769
Η συμβολή και των Κρητικών στο Μακεδονικό Αγώνα 1903- 1908 ήταν ηρωική και αξιοθαύμαστη.Ο Καζαντζάκης δίνει τη δική του εξήγηση για την προσφορά αίματος των κρητικων πολεμιστων ,γράφοντας:
«… Δεν ξέρω αν υπάρχει στον κόσμο μια άλλη χώρα, όπου οι άνθρωποί της βλέπουν τον πόνο, την θυσία, την ατομική τους καταστροφή από τόσο ύψος… Υπάρχει και κάτι άλλο όμως στην Κρήτη. Υπάρχει κάποια φλόγα- ψυχή. Κάτι πιο πάνω απ΄ τη ζωή και απ’ το θάνατο, που είναι δύσκολο να το ορίσεις. Υπάρχει αυτή η περηφάνια, το πείσμα, η παλικαριά, η αψηφισιά μαζί τους…»
Ιωάννα Μπισκιτζή
Λέκτορας Κλασικης Φιλολογίας
Πηγές:1.Γερμανού Καραβαγγέλη: «Ο Μακεδονικός Αγώνας»
2:Αρχείο Μακεδονικού Αγώνος Πηνελόπης Δέλτα
3:Μάντακα, Ν., Γιάννη, «Μακεδονικός Αγώνας 1903-1908»
4: Κελαϊδή, Πάρι, «Κρητικοί Εθελοντές στους Απελευθερωτικούς Πολέμους 1912- 1913»
Ένα από τα έθιμα του χωριού μας που αντέχει στο χρόνο είναι ο Αρφανός, το κάψιμο και η τιμωρία του Ιούδα του Ισκαριώτη, του Μέγα Προδότη, το Μεγάλο Σάββατο το βράδυ, αμέσως μόλις ακουστεί το «ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ».
Η συγκέντρωση των αρφανόξυλων ξεκινάει περίπου δυο μήνες πριν από το Πάσχα. Τα παιδιά που τα συγκεντρώνουν αναλαμβάνουν και τη φύλαξη τους, γιατί πάντα παραμονεύει ο κίνδυνος από την γειτονική ενορία είτε να τα κάψουν, είτε να τα…απαλλοτριώσουν.
Από το Μεγάλο Σάββατο το πρωϊ, αρχίζει σιγά-σιγά το χτίσιμο του Αρφανού στο ψηλότερο σημείο κάθε ενορίας, για να είναι ευδιάκριτη, όσο πιο μακριά γίνεται η φωτιά που θα κάψει τον Ιούδα.
Την ώρα που καίγονται όλοι μαζί οι Αρφανοί, το θέαμα είναι πράγματι εντυπωσιακό, καθώς φωτίζει όλο το χωριό και τα Πλάγια.




