Τοπικά
Του Ανδρέα Κριτσωτάκη από το http://www.creteplus.gr
Σφοδρές είναι οι αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας και της Δημοτικής Αρχής Μυλοποτάμου, που βλέπουν την περιοχή τους έτοιμη να λεηλατηθεί ενεργειακά, χωρίς οι ίδιοι – όπως τονίζουν με ανακοίνωση τους- να ρωτηθούν καν!
Μέσα στην μακροσκελέστατη και αναλυτική ανακοίνωση της Δημοτικής Αρχής τίθενται μια σειρά από “καυτά” ερωτήματα, αλλά και ζητήματα που χρήζουν άμεσης διευθέτησης, πριν προχωρήσει οποιαδήποτε κίνηση για την κατασκευή ενεργειακού πάρκου στο Μυλοπόταμο.
Αφορμή για τον …πόλεμο που είναι στα σκαριά, είναι το γεγονός ότι κανείς από το Δήμο ή την κοινωνία δεν γνωρίζει τι πρόκειται να γίνει ακριβώς και πολύ περισσότερο ότι μέχρι σήμερα δεν έχει ζητηθεί η άποψη της ίδιας της κοινωνίας.
Το Δημοτικό συμβούλιο Μυλοποτάμου κατά τη συνεδρίαση του την Τετάρτη 12 Σεπτεμβρίου 2012 αποφάσισε ομόφωνα να προβεί σε κινητοποιήσεις, αντιδρώντας έντονα κατά της εφαρμογής των αποφάσεων της Κυβέρνησης της Ελλάδας για την ανάπτυξη αιολικών συστημάτων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή του Δήμου Μυλοποτάμου ερήμην της Δημοτικής Αρχής, των Δημοτικών Οργάνων και της τοπικής κοινωνίας.
“Αιτία λήψης της παραπάνω απόφασης είναι τα όσα προβλέπονται στο με αριθμό 1787 Β/6-6-2012 Φύλλο Εφημερίδας της Κυβέρνησης, στο οποίο δημοσιεύθηκαν αποφάσεις της τότε Υπηρεσιακής Κυβέρνησης της Ελλάδας, σύμφωνα με τις οποίες προωθούνται τρία μεγάλα επενδυτικά σχέδια Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην Κρήτη”, αναφέρεται χαρακτηριστικά στην εκδοθείσα ανακοίνωση.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά πρόκειται για τα σχέδια:
1.«Αιολικό Σύστημα Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Α.Σ.Π.Η.Ε.), που περιλαμβάνει κατασκευή 33 αιολικών σταθμών, συνολικής ισχύος 1.077 MW, στους τέσσερις νομούς της Κρήτης και κοινή διασύνδεσή τους με το Εθνικό Διασυνδεδεμένο Σύστημα Ενέργειας μέσω υποβρυχίου καλωδίου»κυριότητας της «ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε.»,
2.«Κρήτη Πράσινο Νησί, που περιλαμβάνει κατασκευή 36 αιολικών σταθμών, συνολικής ισχύος 1.005,10 MW, στην Κρήτη και διασύνδεσή τους με το Διασυνδεδεμένο Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας μέσω κοινού υποβρυχίου καλωδίου», κυριότητας του Ομίλου «ELICA GROUP» και
3.«Κατασκευή ηλιοθερμικού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας συνολικής ισχύος 70 MW στη θέση Φουρνιά, του Δήμου Σητείας ενεργειακής παραγωγής 378.306 MWh ετησίως», κυριότητας της «ΣΟΛΑΡ ΠΑΟΥΕΡ ΠΛΑΝΤ ΛΑΣΙΘΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Μ.Ε.Π.Ε.».
Στο Δήμο Μυλοποτάμου εκχωρούνται συγκεκριμένες περιοχές στην εταιρία ELICA GROUP για την ανάπτυξη αιολικών πάρκων παραγωγής ενέργειας.
Οι περιοχές αυτές είναι:
1.στη θέση «Καλυπητή», του πρώην Δήμου Γεροποτάμου, 15 ανεμογεννήτριες για την παραγωγή 34,5MW,
2.στη θέση «Σοφιανή Κορυφή» του πρώην Δήμου Κουλούκωνα, 13 ανεμογεννήτριες για την παραγωγή 29,9 MW,
3.στη θέση «Κουλούκωνας» του πρώην Δήμου Κουλούκωνα, 9 ανεμογεννήτριες για την παραγωγή 20,7 MW,
4.στη θέση «Στεφάνι» του πρώην Δήμου Κουλούκωνα, 8 ανεμογεννήτριες για την παραγωγή 18,4 MW
5.στη θέση «Μύγα» στο όριο των Δήμων Αμαρίου & Μυλοποτάμου, 12 ανεμογεννήτριες, για την παραγωγή 27,6 MW.
“Για τον προαναφερθέντα σχεδιασμό ο Δήμος Μυλοποτάμου ουδεμία ενημέρωση είχε και ουδέποτε κλήθηκε να γνωμοδοτήσει σχετικά.
Ωστόσο, ήδη σε συνεδρίαση του την Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012 είχε συζητήσει το θέμα αυτό, λόγω των δημοσιευμάτων, που υπήρχαν για επικείμενο προγραμματισμό έργων αυτού του είδους και είχε ζητήσει την επίσημη ενημέρωση από την Περιφέρεια Κρήτης.
Στην συνεδρίαση εκείνη συμμετείχαν η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου κ. Μαρία Λιονή, ο Αντιπεριφερειάρχης Κρήτης για ζητήματα ενέργειας κ. Κωνσταντίνος Λαμπρινός και ο Αντιπεριφερειάρχης Κρήτης για ζητήματα Περιβάλλοντος και Χωροταξίας κ. Νικόλαος Καλογερής, οι οποίοι παρείχαν τις όποιες πληροφορίες υπήρχαν έως εκείνη την περίοδο για το μεγάλο ζήτημα των επενδυτικών σχεδίων Α.Π.Ε. στην Κρήτη.
Ενόψει του ενδεχόμενου να υλοποιηθεί ένας τέτοιος σχεδιασμός στην περιοχή ευθύνης του Δήμου Μυλοποτάμου, το Δημοτικό Συμβούλιο με την υπ’ αριθμό 72/2012 ομόφωνη απόφαση του, που είχε αποσταλεί σε όλα τα αρμόδια Υπουργεία και όργανα της τοπικής και κεντρικής διοίκησης, είχε ξεκαθαρίσει τη θέση του και ζητούσε να ληφθεί σοβαρά υπόψη των αρμοδίων πριν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε σχετική πρωτοβουλία.
Η προαναφερθείσα απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Μυλοποτάμου έχει ως ακολούθως:
1.Εκφράζει την έντονη διαφωνία του για τον υφιστάμενο σχεδιασμό ανάπτυξης αιολικών πάρκων στην περιφέρεια του Δήμου Μυλοποτάμου και διαμαρτύρεται για την κατάρτιση του σχεδιασμού αυτού ερήμην της Δημοτικής Αρχής και των Δημοτικών Οργάνων.
2.Δηλώνει, ότι δεν αντιτίθεται αλλά αντιθέτως υποστηρίζει την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, στο βαθμό όμως, που δεν θα αλλοιώνουν το φυσικό περιβάλλον και δεν θα εμποδίζουν την ανάπτυξη παραδοσιακών παραγωγικών δραστηριοτήτων.
3.Προτείνει, ότι ο κάθε δήμος θα πρέπει να προχωρήσει σε χωροταξικό σχεδιασμό, ο οποίος θα αποτελέσει το χωροταξικό σχεδιασμό της Περιφέρειας. Ο σχεδιασμός αυτός θα πάρει υπόψη του και θα συνεκτιμήσει τις ανάγκες όλων των παραγωγικών δυνατοτήτων της κάθε περιοχής, θα πάρει υπόψη του το περιβάλλον και την προστασία του και θα διαφυλάξει το νερό.
4.Ο κάθε δήμος θα καθορίσει το ανώτερο ποσοστό γης, που θα καλυφθεί και θα οριστούν ζώνες για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως ορίζονται και οι βιομηχανικές ζώνες, οι κτηνοτροφικές ζώνες ή αντίστοιχες δραστηριότητες, που θα είναι φιλικές προς την περιοχή και το φυσικό της περιβάλλον.
5.Να δοθεί βαρύτητα στην αυτοπαραγωγή από επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Έτσι θα αναπτυχθούν μικρές ΑΠΕ σε δομημένους χώρους και περιοχές, όπως και σε εθνικές οδούς. Ο σχεδιασμός της παραγόμενης ενέργειας με την προϋπόθεση των παραπάνω θα είναι προς το συμφέρον της Κρήτης. Μέσα από αυτές τις διαδικασίες θα παραχθεί η ενέργεια για την κάλυψη των αναγκών του νησιού και προφανώς θα προκύψουν και οι αντίστοιχες εξαγόμενες.
6.Να καθοριστεί ένα ποσοστό που θα καταβάλλουν οι εταιρείες, οι οποίες θα επενδύουν και το οποίο θα είναι μεγαλύτερο του 3% , που έχει καθοριστεί σήμερα.
7.Όσοι εγκαθιστούν Α.Π.Ε. μετά το τέλος της παραγωγικής χρήσης, να είναι υποχρεωμένοι να τις αποσύρουν. Προκειμένου να επιτυγχάνεται η αποκατάσταση της περιοχής λειτουργίας ΑΠΕ, προτείνεται όπως το Ελληνικό Κράτος, παρακρατεί κατ’ έτος ένα ποσοστό το αναλογούμενου ποσού για την απομάκρυνση τους όταν ολοκληρωθεί ο χρόνος λειτουργίας τους.
8.Δηλώνει ότι δεν θα επιτρέψει την ανάπτυξη μεγάλων βιομηχανικών πάρκων Α.Π.Ε. στην περιοχή του Δήμου Μυλοποτάμου, χωρίς να έχει γνώση του σχεδιασμού και ιδίως χωρίς να έχει εγκρίνει τον όποιον σχεδιασμό, όπως έχει γίνει ερήμην του και ερήμην όλων των Δημοτικών Οργάνων μέχρι σήμερα, καθώς θεωρεί, ότι έχει ευθύνη απέναντι στους κατοίκους, απέναντι στο περιβάλλον, απέναντι στην αναπτυξιακή προοπτική του Δήμου Μυλοποτάμου”.
Οι αποφάσεις
Κατόπιν των παραπάνω το Δημοτικό Συμβούλιο Μυλοποτάμου την Τετάρτη 12 Σεπτεμβρίου 2012 συζήτησε και πάλι το θέμα με τη μορφή του κατεπείγοντος και ομόφωνα αποφάσισε:
1.Επικαιροποιεί την υπ’ αριθμό 72/2012 απόφαση του και επιμένει σε αυτή.
2.Διαφωνεί, αντιδρά και αντιτίθεται σε ό,τι προβλέπεται στο ΦΕΚ Β 1787 και αφορούν τον Δήμο Μυλοποτάμου.
3.Προτίθεται να συνεργαστεί με όσους Ο.Τ.Α και φορείς αντιτίθενται στον παραπάνω σχεδιασμό που αφορά την περιφέρεια Κρήτης στο σύνολο της.
4.Συγκροτεί Επιτροπή Συντονισμού κατά της εφαρμογής των αποφάσεων που δημοσιεύονται στο ΦΕΚ Β 1787 και αφορούν τον Δήμο Μυλοποτάμου με επικεφαλής την Αντιδήμαρχο Ποιότητας Ζωής κ. Νικολέτα Λυρώνη – Βογιατζή, τον αντιδήμαρχο Τίτο Χνάρη και τη συμμετοχή των Δημοτικών Συμβούλων Σταύρο Στριλιγκά, Γιάννη Νύκταρη, Αρχόντω Πανταλού – Κοκολογιάννη, Γιάννη Παπαδάκη και Μιχάλη Σαρρή, τον νομικό σύμβουλο του Δήμου Μυλοποτάμου και εκπρόσωπο της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Μυλοποτάμου, προκειμένου να ξεκινήσει εκστρατεία ενημέρωσης των πολιτών και να οργανωθούν κινητοποιήσεις αντίδρασης.
5.Να παρέχει συνεχή δημόσια ενημέρωση για τις περαιτέρω κινήσεις του σχετικά με το θέμα αυτό και καλεί τους δημότες και τους φορείς του Μυλοποτάμου σε συνεργασία και μαζική αντίδραση
Συναντήσαμε την κυρία Έφη Σακελλαράκη-Σαπουνά στο μουσείο στα Ανώγεια, που σε λίγο καιρό θα ανοίξει τις πύλες του, εκεί όπου πρόσθετε τις τελευταίες πινελιές της χρονιάς λίγο πριν αναχωρήσει από το χωριό μας. Συζητήσαμε κάτω από μια μεγάλη φωτογραφία του αείμνηστου συζύγου της και νιώθαμε έντονη την παρουσία του. Είναι εδώ ,είναι παντού στα Ανώγεια και στο βουνό θα μας πει συγκινημένη η κ. Έφη. Ευχάριστη και φιλική αλλά και ικανοποιημένη για μια χρονιά που είχε ξανά θετικό πρόσημο στην ανασκαφή. Στάθηκε ιδιαίτερα στα ευρήματα της χρονιάς, το όραμα της για την Ζώμινθο αλλά και για τα Ανώγεια και τους κατοίκους τους που θεωρεί χαρισματικούς ,καθώς και για την μεταφορά του τάφου του Γιάννη Σακελλαράκη στο βουνό. Μας μίλησε για μια ανασκαφή που θα δώσει στον τόπο μας την πολιτιστική ώθηση που χρειάζεται ζητώντας όμως μέτρο και σεβασμό στο περιβάλλον και στο βουνό ώστε να μη μετατραπεί σε χώρο παζαριού.
Κυρία Σακελλαράκη σας ευχαριστούμε για τον χρόνο σας. Άλλη μια χρονιά ανασκαφής τελείωσε, πείτε μας δυο λόγια για όσα έγιναν φέτος στην Ζώμινθο.
Καταρχήν σας ευχαριστώ γιατί μου δίνεται την ευκαιρία να επικοινωνήσω με τα Ανώγεια. Στην τελευταία ξενάγηση που είχαμε κάνει, ίσως λόγω του ότι δεν ειδοποιήθηκαν όλοι δεν είχαν έρθει αρκετοί Ανωγειανοί. Αυτό μου προξένησε λύπη γιατί ήθελα πραγματικά να τους δείξω την επέκταση αυτής της ανασκαφής. Αυτή λοιπόν είναι μια καλή ευκαιρία να πούμε για όλα αυτά.
Είστε λοιπόν ικανοποιημένη από την δουλειά που έγινε φέτος;
Απόλυτα ικανοποιημένη! Πρέπει να σας πω ότι όταν ο Γιάννης έλεγε ότι η Ζώμινθος είναι η ανασκαφή της ζωής του, μετά από λαμπρές ανασκαφές όπως στην Ζάκρο, τις Αρχάνες, τα Κύθηρα και αλλού, έλεγα ”μα πως μπορεί να είναι αυτή η ανασκαφή της ζωής του;”. Ευτυχώς ήταν και εκείνος τυχερός αλλά και εγώ γιατί πραγματοποιήθηκαν όλα αυτά που πίστευε. Η Ζώμινθος κατά γενική ομολογία είναι αυτή τη στιγμή η μεγαλύτερη ανασκαφή στην Κρήτη. Έρχονται και ξένοι αρχαιολόγοι εδώ και μένουν άναυδοι από αυτό που βλέπουν Γιάννης τότε είχε δει πολύ μπροστά και σε χρόνο και σε ποιότητα. Γιατί φέτος όπως και πέρυσι έτυχε να έχω από κάποια ευρήματα τα χρήματα για να μπορέσω να προσλάβω πολύ κόσμο. Οργανώσαμε το σύστημα, κάναμε φωτογραφικό στούντιο, φέραμε φορητή κάμερα κτλ. Έτσι η ανασκαφή προχώρησε δραματικά πολύ!
Παρά την οικονομική κρίση λοιπόν εσείς είχατε τα χρήματα για να δουλέψετε σωστά;
Παρά την κρίση ναι, έτσι ακριβώς. Τυχαίνει να είμαι πρόεδρος σε ένα ίδρυμα που χρηματοδοτούσε πολλές ανασκαφές. Δεν παίρνω τα περισσότερα από αυτά αλλά και ο Γιάννης και εγώ ξέραμε να χειριστούμε τα κονδύλια. Ξέραμε μέχρι που φτάνει το χέρι μας. Τα χρήματα αυτά τα δίνουμε στην αρχαιολογική εταιρεία και αυτή μας τα δίνει πίσω ως διαχειρίστρια. Χρειαστήκαμε πολλά χρήματα για τους συντηρητές για τους ψηλούς τοίχους αλλά και για να βγάλουμε τα τμήματα των τοιχογραφιών, τα οποία όταν ανοιχτούν θα δείξουν ένα σπουδαίο τοιχογραφικό διάκοσμο.
Πείτε μας για τον χώρο της ανασκαφής.
Ο χώρος σχεδόν τριπλασιάστηκε. Ένας τεράστιος χώρος με ωραίες πλάκες, με κίονες, με βωμούς κτλ. Φέτος ανοίξαμε τον μεγάλο διάδρομο, τώρα μπορεί κάποιος από την κύρια είσοδο να μπει μέσα. Ανοίξαμε τρία δωμάτια με τοιχογραφίες και ακόμα κάποια σημαντικά δωμάτια γύρω – γύρω στους πάνω ορόφους. Εκεί βρέθηκαν κοσμήματα, κάτι που δεν είναι συχνό φαινόμενο για σπίτια ή ακόμα και για ανάκτορα. Βρέθηκαν σφραγίδες. Πέρυσι βρέθηκε ένα χάλκινο ειδώλιο και φέτος βρέθηκε ένα ειδώλιο ,που πρέπει να σας πω διότι είμαι ειδική ότι είναι σίγουρα ένα από τα ωραιότερα ειδώλια της Μινωικής Κρήτης.
Τι συμβολίζει αυτό το αγαλματίδιο;
Είναι ένα μικρό αγαλματίδιο. Είναι ένας λατρευτής σε όρθια στάση με το χέρι στο μέτωπο, που είναι η λεγόμενη στάση του αποσκοπείν. Κρύβει κατά κάποιον τρόπο τα μάτια του. Το περσινό ειδώλιο ήταν πολύ σημαντικό το φετινό όμως είναι ακόμα σημαντικότερο. Βρήκαμε και σφραγίδες όπως και πέρσι. Μία με υδρόβια πουλιά, μια με ένα λιοντάρι και φέτος μια με ένα σκορπιό, που ήταν ένα θέμα που είχε απασχολήσει τον Γιάννη στην ανασκαφή των Κυθήρων,όταν είχε βρει ένα χάλκινο σκορπιό. Η σημασία που έχει ο σκορπιός, από τη μια μεριά την ζωογόνο και από την άλλη την μαγική και αποτρεπτική. Πολύ σημαντικά όλα αυτά τα ευρήματα όπως βέβαια και τα διάφορα αγγεία που βρέθηκαν.
Όλα αυτά τα ευρήματα δίνουν και σε εσάς τη δύναμη να συνεχίσετε;
Βεβαίως! Είχα μια σημαντικά μεγάλη και εξαιρετική ομάδα. Περίπου εφτά αρχαιολόγοι κάθε ένας και με μια ειδικότητα. Τα ημερολόγια μας που στείλαμε τώρα στην αρχαιολογική εταιρεία είναι άνω των 1000 σελίδων. Δουλεύουμε το πρωί και το βράδυ ξενυχτά με σε αυτά. Πολλοί με ρωτάνε γιατί δεν έφαγα ούτε ένα γαλακτομπούρεκο φέτος. Δεν μπήκα στο Μεϊντάνι καθόλου. Δεν υπάρχει χρόνος. Προσπαθώ να τα συνεχίσω όλα στο πνεύμα Σακελλαράκη, δηλαδή να έχω καλούς συνεργάτες, πρόθυμους και με ενδιαφέρον για αυτό που κάνουν χώρος στη Ζώμινθο μόνο το ένα δωμάτιο το μεγάλο όπως είναι στην κορυφή του λόφου θα μπορούσε να είναι ένας ναός που θα επισκέπτονται οι ξένοι και τίποτα άλλο. Εδώ βρέθηκε ολόκληρος λαβύρινθος! Αποθήκες, εργαστήρια.
Σε τι έκταση εκτείνεται;
Τώρα έχουμε φτάσει στα 1600 τ.μ αλλά βέβαια εκτείνεται παντού! Βέβαια δεν είναι ένα από τα μέγαρα που χτίζεται συνήθως το 1700 π.χ και τελειώνει το 1600 π.χ για να εξυπηρετήσει κοινωνικές και πολιτικές ανάγκες των μεγάλων ανακτόρων. Το είχε υπονοήσει ο Γιάννης παλιότερα και τώρα επιβεβαιώνεται. Εδώ έχουμε κατά πολύ περίεργο τρόπο κάτι που χτίζεται μαζί με τα πρώτα ανάκτορα και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Δηλαδή το 2000 π.χ είχαν χτιστεί τα πρώτα ανάκτορα και μετά χτίστηκαν αυτές οι βίλες, ώστε τώρα να έχουμε αυτό το μεγαλειώδη χώρο με τους κίονες που είναι κάτω από τον υπόλοιπο χώρο που σκάβουμε. Από πάνω έχουμε το κτίριο που χτίστηκε το 1700 π.χ το οποίο βέβαια δεν μπορούμε τώρα να το γκρεμίσουμε για να δούμε όλο το άλλο, αλλά σε σημεία που θα το βρίσκουμε θα το αποκαλύπτουμε.
Μπορείτε να μας προσδιορίσετε ένα χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης της ανασκαφής;
Οι ανασκαφές δεν τελειώνουν ποτέ! Η Κνωσσός ακόμα ανασκάπτεται. Ακόμα και τώρα με τις συντηρήσεις που έχουν γίνει εδώ ο χώρος θα μπορούσε να είναι επισκέψιμος, αλλά το θέμα είναι ότι δεν υπάρχουν φύλακες. Το Υπουργείο Πολιτισμού δεν δίνει φύλακες μόνιμους. Για παράδειγμα τώρα που ετοιμάζουμε το μουσείο που είμαστε,ο Βασίλης (σ.σ Φασουλάς) τρέχει από εδώ κι από εκεί και τον πληρώνω εγώ από την ανασκαφή. Δεν γίνεται να ανοίξει για το κοινό αν δεν είναι ένας μόνιμος φύλακας του δημοσίου.
Πως οραματίζεστε εσείς την Ζώμινθο;Σε συνέντευξη που μας έδωσε ο ΓιάννηςΣακελλάρακης το 2005 είχε τονίσει ότι δεν θέλει να καταντήσει όπως η Κνωσσός. Εσείς τη γνώμη έχετε;
Βέβαια. Είμαι απόλυτα στην ίδια άποψη. Μάλιστα όταν γινόταν ένα έργο της διαμόρφωσης του δρόμου μέχρι πάνω είχαν έρθει κάποιοι μηχανικοί και αρχιτέκτονες. Έλεγαν να κάνουμε εδώ ένα περίπτερο υποδοχής και διάφορα άλλα. Διαφώνησα και εγώ και ο Γιάννης, γιατί θέλαμε να διατηρηθεί αλώβητος ο χώρος. Χωρίς περιττά πράγματα. ΤοΒενετσιάνικο τυροκομείο που είναι πιο πέρα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν χώρος πωλήσεων, οδηγών, ξεκούρασης των επισκεπτών. Αλλά να μείνει εκεί! Το έχουμε συζητήσει και με τον Δήμαρχο Ανωγείων. Θυμώνω κάθε φορά που βλέπω κάτι καινούριο στο δρόμο από τα Ανώγεια ως το Ιδαίον Άντρο και ευτυχώς δεν βλέπω πολλά τέτοια. Το τοπίο και ο τόπος πρέπει να μείνει αλώβητος. Αυτή είναι η αξία του. Θα δώσει πολλά στα Ανώγεια αρκεί να το διαχειριστούν σωστά. Να μην γίνει σημείο αγοράς σαν την Κνωσσό. Αυτό ήθελε και ο Γιάννης αυτό θα προσπαθήσω να πετύχω. Όπως και εδώ στο μουσείο που ετοιμάζουμε που νομίζω ότι θα δώσει στο χωριό πολλά πράγματα. Δεν θα είναι βέβαια τα πρωτότυπα εδώ αλλά όμως θα είναι πολύ μοντέρνο και όχι ένα απλό επαρχιακό μουσείο. Υποθέτω ότι μέχρι το επόμενο καλοκαίρι θα λειτουργεί κανονικά.
Πείτε μας δυο λόγια για τους ανωγειανούς εργάτες που έχετε στις ανασκαφές. Είναικαλή η συνεργασία σας;
Αυτοί που έχτισαν την Ζώμινθο αν δεν είχαν Ανωγειανούς να δουλέψουν όπως έχουμε εμείς δεν θα μπορούσαν να την χτίσουν. Αυτά τα παιδιά δουλεύουν με τέτοιο ζήλο που σπάνια συναντάς οπουδήποτε. Να σηκώσουν όλες αυτές τις τεράστιες πέτρες γιατί όλη η ανασκαφή αρχικά ήταν σκεπασμένη με πέτρες. Πρέπει να πω ότι οι Ανωγειανοί έχουν αγκαλιάσει πάρα πολύ την ανασκαφή. Λυπάμαι που δεν έχω τον χρόνο να βγω στα Ανώγεια και να μιλήσω για όλα αυτά. Είχαμε τόσο καλή συνεργασία που δεν καταλάβαμε πως πέρασε τόσο γρήγορα ο χρόνος και τελειώσαμε και φέτος.
Γενικά για τους ανθρώπους του χωριού τι άποψη έχετε;
Νομίζω είναι χαρισματικοί άνθρωποι εδώ και τους ζηλεύουν σαν τους Πόντιους που είναι και αυτοί πολλοί δραστήριοι. Οι Ανωγειανοί διακρίνονται από το χιούμορ, είναι άνθρωποι πολύ ανοιχτοί ενώ θα περίμενες το αντίθετο σε μια μικρή κοινωνία και αυτό θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό.
Ο Γιάννης Σκελλαράκης ”έφυγε” ποτέ από την Ζώμινθο;
Φυσικά και όχι! Πάντα εδώ είναι. Παντού! Επιθυμία του ήταν να ταφεί εδώ και αυτό θα γίνει όταν περάσουν τα 3 χρόνια (σ.σ Οκτώβριος 2013).Δεν ξέρω ακριβώς το σημείο αλλά θα είναι στην Ζώμινθο. Είναι σαν να μην έχει φύγει. Είναι εδώ, όπως στην φωτογραφία του εδώ στο μουσείο. Μας κοιτάζει με αυτό το Ολύμπιο ύφος. Μεγάλη προσωπικότητα. Νιώθωτυχερή που έζησα μαζί του και δούλεψα δίπλα του. Το 2008 όταν έμαθε για τον καρκίνο είχε γράψει πράγματα στο κομπιούτερ του που τα είδα αργότερα. Ότι δεν ήθελε κόσμο στην κηδεία του δεν τα ήθελε αυτά τα κορόιδευε και τα θεωρούσε σαχλαμάρες. Επίσης έγραψε θέλω να πάω στα Ανώγεια σε μια τρύπα στο βουνό με μια πλάκα πάνω με δυο λόγια. Θα δούμε που θα ταφεί και τι λόγια θα γραφτούν στην πλάκα.
Πως βιώσατε την πρώτη χρονιά που ήρθατε μόνη σας στα Ανώγεια;
Είχε φροντίσει ο Γιάννης την τελευταία χρονιά να με δοκιμάσει με τους Ανωγειανούς. Με τους άλλους ήξερε ότι τα βολεύω! Επειδή ήταν άρρωστος ήμουν εγώ στην ανασκαφή περισσότερο. Και τα πήγα καλά, επομένως δεν είχα κανένα φόβο. Ήξερα ότι όταν ο Κουγιούμπαλος (σ.σ Γιάννης Χαιρέτης) μου έκανε κάτι, του έβαζα μια φωνή και πήγαιναν όλα καλά! Αυτό ήταν στιγμιαίο δεν διαταρασσόταν οι σχέσεις μας και ήταν κάτι που όλοι το αποδέχτηκαν. Δεν φοβήθηκα καθόλου από τη πρώτη στιγμή . Η δική μου προσωπικότητα μου επέβαλλε αυτό τον τρόπο δουλειάς και δόξα τω Θεό όλα πήγαν καλά.
Η συνεργασία σας με τον Δήμο και τους άλλους φορείς του τόπου πως είναι;
Άψογη! Ο Δήμος μας βοήθησε και φέτος πολύ παραχωρώντας και κάποια δωμάτια για τους συνεργάτες μου. Η συνεργασία μου με τον κ. Κεφαλογιάννη και για την Ζώμινθο και για το μουσείο είναι πάρα πολύ καλή
Σας ευχαριστώ πολύ και εκ μέρους των ανωγειανών για αυτά που συνεχίζετε και προσφέρετε στον τόπο μας.
Να είστε καλά ευχαριστώ και για την ευκαιρία που μου δώσατε, Εύχομαι να συνεχίσουμε και του χρόνου στην ανασκαφή το ίδιο δυναμικά.
Σε μια σεμνή τελετή τιμήθηκε η μνήμη των Ηρώων Εμμανουήλ Κουνάλη και Ανδρέα Νάθενα, που έπεσαν στη μάχη στα Ξύπετρα Μαλεβιζίου, στις 14 Σεπτεμβρίου 1944.
Στο χώρο όπου είναι στημένο το μνημείο τους, με ευλάβεια και ταπεινοφροσύνη, αποτέθηκε ο φόρος τιμής που αξίζει στους Ήρωες και οι παρευρισκόμενοι δεσμεύτηκαν να διατηρήσουν ζωντανό το μήνυμα της θυσίας τους.
Το παρών στην τελετή έδωσε ο βουλευτής Ηρακλείου Λ. Αυγενάκης, ο δήμαρχος Μαλεβιζίου Κ. Μαμουλάκης, ο δήμαρχος Ανωγείων Σ. Κεφαλογιάννης, αντιδήμαρχοι και δημοτικοί σύμβουλοι των δυο δήμων, εκπρόσωποι φορέων, αρχών και της Ελληνικής Αστυνομίας, συγγενείς των Ηρώων και πλήθος κόσμου.
Γράφει ο δημοσιογράφος Βαγγέλης Πάλλας-Απο την ομογενειακή Εφημερίδα Ελληνική Γνώμη
Ο Δήμος Ανωγείων Κρήτης ανέλαβε την προεδρία του δικτύου μαρτυρικών πόλεων και χωριών της Ελλάδας. Με αφορμή την ανάληψη τηςπροεδρίας πραγματοποιήθηκε τη Κυριακή 12 Αυγούστου συνεδρίαση του Δ. Σ. του δικτύου στα Ανώγεια.
Μεταξύ άλλων τη συνεδρίαση απασχόλησε το θέμα των γερμανικών αποζημιώσεων, οι ελληνικές διεκδικήσεις και επανορθώσεις που μπορεί να απαιτήσει από την Γερμανία το Ελληνικό Κράτος.
Στη συνεδρίαση του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδας παραβρέθηκαν οι νομικοί, Ντανιέλα Μαρούδα και Στέλιος Περράκης οι οποίοι παρουσίασαν πτυχές του ζητήματος και τις εμπειρίες τους από την παρουσία τους στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, όπου εκδικαζόταν η αίτηση της Γερμανίας για το θέμα των αποζημιώσεων.
Εν τω μεταξύ φέτος είναι η 68η επέτειος του Ολοκαυτώματος των Ανωγείων από τις κατοχικές δυνάμεις, το 1944. Ο δήμος Ανωγείων έχει δημιουργήσει πλήρες ιστορικό αρχείο της συγκεκριμένης περιόδου, ενώ έχει βιντεοσκοπήσει 200 προσωπικές συνεντεύξεις από επιζήσαντες του ολοκαυτώματος. Επίσης έχει δημιουργήσει τέσσερις ταινίες που αφορούν τη μάχη στο Σφακάκι, το σαμποτάζ στη Δαμάστα και τα χωριά που υποδέχτηκαν και φιλοξένησαν τους 4.000 πρόσφυγες από τα Ανώγεια.
Η συνεδρίαση του Δ.Σ. του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδας πραγματοποιήθηκε σε συγκινησιακά φορτισμένο κλίμα, παρουσία δημάρχων και εκπροσώπων από μαρτυρικές πόλεις. Τα μέλη του Δικτύου επισήμαναν μεταξύ άλλων την ανάγκη να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη όσων θυσιάστηκαν και μαρτύρησαν για την ελευθερία της πατρίδας, να μεταλαμπαδευτεί η γνώση της ιστορίας στις νέες γενιές και κυρίως να υπάρξει πλήρης καταγραφή και αποτύπωση όλων όσων συνέβησαν στις μαρτυρικές πόλεις της χώρας.
Συνολικά οι μαρτυρικές πόλεις αριθμούν σε ενενήντα, σε αρκετές από αυτές υπάρχει πλούσιο ιστορικό και αρχειακό υλικό. Για παράδειγμα εκτός από το δήμο Ανωγείων που έχει δημιουργήσει τις ιστορικές ταινίες που αναφέρονται παραπάνω και ο δήμος Καλαβρύτων, έχει οργανώσει το ιστορικό υλικό το οποίο διαθέτει και έχει προχωρήσει στη δημιουργία «μουσείου του ολοκαυτώματος».
Επί ευκαιρία της συνάντησης στα Ανώγεια ο δήμαρχος Ανωγείων κ. Σωκράτης Κεφαλογιάννης παραχώρησε στηνελληνική γνώμη συνέντευξη.
Κύριε Κεφαλογιάννη θέλω να μας αναλύσετε το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων.
Σ.Κ. «Το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων, οι ελληνικές διεκδικήσεις και ό,τι αφορά σε επανορθώσεις που μπορεί να απαιτήσει από τη Γερμανία το ελληνικό κράτος, δεν έχει τελειώσει.
Με βάση τα συμπεράσματα και της τελευταίας συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικτύου Μαρτυρικών πόλεων και χωριών της Ελλάδας, απαιτείται η συστράτευση αλλά και της πίεσης προς την κυβέρνηση και το Εθνικό Κοινοβούλιο για τον καθορισμό χρόνο προγραμματισμού των ενεργειών που επιβάλλονται για την διεκδίκηση των γερμανικών επανορθώσεων.
Η σύσταση της διακομματικής επιτροπής της προηγούμενης κοινοβουλευτικής περιόδου, αλλά και ο πρόσφατος ορισμός ομάδας εργασίας για την έρευνα των αρχείων του ΓΛΚ σχετικά με το θέμα, αποτελεί ένα κρίσιμο σημείο της εθνικής μας υποχρέωσης λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι αρκετές δεκαετίες δεν υπήρχε κίνηση από την πλευρά του ελληνικού κοινοβουλίου».
Ποιοι είναι οι στόχοι του δικτύου;
Σ.Κ. «Από συστάσεως του Δικτύου των Μαρτυρικών Πόλεων το θέμα των Γερμανικών επανορθώσεων ήταν πάντα στην πρώτη γραμμή των διεκδικήσεων. Πολλοί μας χαρακτήριζαν αιθεροβάμονες, ωστόσο εμείς σήμερα είμαστε σε θέση να παράσχουμε την οποιαδήποτε στήριξη – βοήθεια που απαιτείτε από την εθνική διεκδίκηση, η οποία θα πρέπει να εκφρασθεί από την ελληνική κυβέρνηση και το ελληνικό κοινοβούλιο. Το πλαίσιο της διεκδίκησης το οποίο θα τεθεί, θα πρέπει να είναι αντάξιο της ιστορικής μνήμης.
Σαν δίκτυο παραμένουμε επίσης, προσηλωμένοι και στον δεύτερο στόχο μας, στην διατήρηση της Ιστορικής Μνήμης, ώστε πόλεις οι οποίες υπέστησαν την αγριότητα των γερμανικών κατοχικών δυνάμεων, να διατηρήσουν την μνήμη Ζωντανή, να μεταλαμπαδεύσουν την γνώση της ιστορίας στις νέες γενιές».
Είναι επικίνδυνος ο ανερχόμενος κίνδυνος του Νεοφασισμού;
Σ.Κ. «Ποτέ ο λαός μας να μην ξεχνά τις εικόνες της απόλυτης καταστροφής μετά από ένα ολοκαύτωμα. Ιδιαίτερα σήμερα όπου οφείλουμε να αντισταθούμε στον αναδυόμενο κίνδυνο του νεοφασισμού ο οποίος λόγω των συνθηκών βρίσκει πρόσφορο έδαφος και αναπτύσσεται.
Να ανασύρουμε αξίες διαχρονικές από το πλούσιο πνευματικό – ιστορικό κληροδότημα της πολιτισμικής μας παράδοσης, με την πίστη πως η ανάδειξη και η προβολή τους είναι σήμερα περισσότερο παρά ποτέ αναγκαία για να αναβαπτίζεται η κοινωνία μας και να αντλεί κουράγιο και δύναμη.
Ιδιαίτερα σήμερα, που όλοι βιώνουμε σκληρές καταστάσεις οικονομικής και κοινωνικής αποδόμησης.
Οφείλουμε να προσανατολιστούμε ξανά, στις αξίες της μεγάλης, της ιστορικής και πολιτισμικής μας παράδοσης όπως είναι, η κοινωνική συνοχή, η αλληλεγγύη, η αντοχή και το αντιστασιακό πνεύμα, Για να στεκόμαστε όρθιοι στις κάθε λογής αναποδιές».
Ποιες πρωτοβουλίες θα προγραμματίσετε;
Σ.Κ. «Σύμφωνα με τις αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου του δικτύου θα υπάρξει ψήφισμα ενάντια στον πόλεμο (μέσω του οποίου θα καταγγέλλεται κάθε πόλεμος που συμβαίνει αυτή την ώρα στον πλανήτη καθώς και κάθε πράξη βίας ή κατοχής σε έναν λαό).
Ακόμη θα σταλεί Επιστολή στην κυβέρνηση και στην Βουλή με σκοπό την συνέχιση της διαδικασίας ακρόασης της Βουλής προκειμένου να διατηρηθεί το θέμα ζωντανό ενώ παράλληλα θα υπάρξει βοήθεια από καθηγητές του διεθνούς δικαίου.
Εγγραφή μετά από αίτημα του Δήμου Μόρφου της Κύπρου για ένταξη στο Δίκτυο των Μαρτυρικών πόλεων του Δικτύου.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα γίνουν ενέργειες για σύσταση Ευρωπαϊκού Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και ολοκαυτωμάτων.
Θα υποβληθεί πρόταση σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα για τα ολοκαυτώματα ώστε να προχωρήσουμε σε διάφορες δράσεις όπως: η παραγωγή Ντοκιμαντέρ από εξειδικευμένα εργαστήρια για εκπαιδευτικό σκοπό, η δημιουργία εκδόσεων και ψηφιακών καταγραφών όλων των συνεπειών αποτυπώνουν την απόλυτη καταστροφή μετά από ένα ολοκαύτωμα.
Επίσης θα πρέπει το υπουργείο Δικαιοσύνης να άρει τις αγκυλώσεις και δεσμεύσεις του παρελθόντος και να συντροφευθεί σε αυτή την εθνική προσπάθεια».
Ποδοσφαιρική δράση σήμερα Κυριακή στα Ανώγεια καθώς ο Αετός κάνει την πρώτη του επίσημη εμφάνιση εντός έδρας, για την 2η αγωνιστική του Κυπέλλου Ερασιτεχνών Ρεθύμνης, υποδεχόμενος την Ασή Γωνιά στις 5μ.μ με μοναδικό στόχο την νίκη που θα διατηρήσει τις ελπίδες της ομάδας μας για πρόκριση στην δεύτερη φάση του θεσμού.
Ο Αετός είχε γνωρίσει την ήττα πριν μερικές μέρες στην πρώτη αγωνιστική του κυπέλλου με 2-0 από την Δόξα Πλατανέ και οποιοδήποτε άλλο αποτέλεσμα σήμερα πλην της νίκης θα τον θέσει πρόωρα εκτός θεσμού του κυπέλλου.
Πάντως η ομάδα που βρίσκεται ακόμα στο στάδιο της προετοιμασίας της για το πρωτάθλημα που θα ξεκινήσει στις 28 Σεπτεμβρίου, θα έχει παρά πολλές απουσίες και θα παραταχθεί στον αγωνιστικό χώρο με πολλά νέα παιδιά, χωρίς πολλές παραστάσεις από επίσημα παιχνίδια.
Λόγω τραυματισμού δεν θα αγωνιστούν οι Χαραλαμπάκης, Αλ. Φασουλάς, Παρασύρης και Γιώργος Ξυλούρης,ενώ αμφίβολος είναι και ο Γιάννης Φασουλάς. Απόντες λόγω υποχρεώσεων στις σχολές που φοιτούν θα είναι και οι Βελιβασάκης και Πίτσιλλος.
Παρά τα προβλήματα πάντως το συγκρότημα του Τάκη Μέμμου θα δώσει όλες του της δυνάμεις για την νίκη,τόσο για να διατηρηθεί σε τροχιά πρόκρισης όσο και για να ικανοποιήσει τον φίλαθλο κόσμο του χωριού που θα βρεθεί στο γήπεδο για να παρακολουθήσει την ομάδα για πρώτη φορά φέτος.
Ο αγώνας θα ξεκινήσει στις 5 το απόγευμα με διαιτητικό τρίο τους Καπετάνιο, Τοκματσίδη και Μπούζιο.
