Τοπικά
Δυο μαντινάδες έστειλε στην ΑνωΓη ο Αριστείδης Χαιρέτης ή Γιαλάφτης για να τιμήσει με το δικό του τρόπο τη μνήμη δυο ξεχωριστών Ανωγειανών που έφυγαν πρόσφατα.
Για τον Μανώλη του Κίκη λέει:
“Ξύπνα Μανώλη για να δείς χατίρι σε ποβγάνει,
κι αν ένε για το σπίτι σας περήφανο το κάνει…”
Για την Ζαφειρένια Ξυλούρη ή Μπαμπακιούδενα αναφέρει:
“Το Στεφανή σκοτώσανε Μάνα τραυματισμένη,
επάντρεψες, εβάφτισες μα ‘σουνε πονεμένη..”
Δημοσιεύθηκε σε:
Η οικογένεια του Βασιλείου Κεφαλογιάννη (Μεμεντρίκος) θα ήθελε να ευχαριστήσει θερμά όλους όσοι μας συμπαραστάθηκαν στο πένθος μας και ιδιαίτερα:
α) Το ιατρικό νοσηλευτικό και βοηθητικό προσωπικό της ογκολογικής κλινικής του Πε. Πα. Γ. Ν. Η, για την φροντίδα τους κατά τη διάρκεια της νοσηλείας και τον θεράποντα ιατρό του Λάμπρο Βαμβακά
β) Όλους όσοι κατέθεσαν χρήματα υπέρ αναπαύσεως του αγαπημένου μας.
Σας ευχαριστούμε θερμά όλους
Η οικογένεια Βασίλη Κεφαλογιάννη
Μοντέρνο Ψηφιακό Μουσείο στα Ανώγεια
14/02/2014
– H ΕΦΗ ΣΑΠΟΥΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΑΚΗ ΜΙΛΕΙ ΣΤΗΝ “ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ”
Μας μιλά για τα νέα ευρήματα στο μινωικό ανάκτορο στις κορυφές του Ψηλορείτη, για την εντατική δουλειά που γίνεται ώστε να αναδειχθεί το περιβάλλον στο Ιδαίο Αντρο και, φυσικά, για το όνειρο που γίνεται πραγματικότητα: ένα κάθε άλλο παρά συνηθισμένο επαρχιακό μουσείο.
Μας μιλά για τα νέα ευρήματα στο μινωικό ανάκτορο στις κορυφές του Ψηλορείτη, για την εντατική δουλειά που γίνεται ώστε να αναδειχθεί το περιβάλλον στο Ιδαίο Αντρο και, φυσικά, για το όνειρο που γίνεται πραγματικότητα: ένα κάθε άλλο παρά συνηθισμένο επαρχιακό μουσείο
Του Παναγιώτη Γεωργουδή
Το Ψηφιακό Μουσείο των Ανωγείων που θα αναπαριστά τον πλούτο των αρχαιολογικών ευρημάτων του ανακτόρου της Ζωμίνθου, του μινωικού ανακτόρου που βρίσκεται σε υψόμετρο 1.200 στον Ψηλορείτη, ολοκληρώνεται και θα λειτουργήσει φέτος. Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησαν σε τρεις τόμους της Αρχαιολογικής Εταιρείας τα ευρήματα και οι επιστημονικές μελέτες για το Ιδαίο Αντρο, το οποίο για πολλούς αιώνες υπήρξε διεθνές θρησκευτικό και πολιτιστικό κέντρο.
Για όλα αυτά, αλλά και τις ανασκαφές στο ανάκτορο της Ζωμίνθου, μετά τον θάνατο του Γιάννη Σακελλαράκη, μιλήσαμε με τη σύζυγό του Εφη Σαπουνά-Σακελλαράκη, που τις συνεχίζει. Και όχι μόνο τις ανασκαφές. Η φροντίδα του περιβάλλοντος με τη δημιουργία ενός «δάσους» στην περιοχή είναι διαρκής, ενώ τον τελευταίο χρόνο σε συνεργασία με την Εφορεία Σπηλαιολογίας το Ιδαίο Αντρο έγινε ο ευπρεπής χώρος για τον οποίο τόσο πάλεψε ο Γιάννης Σακελλαράκης.
• Ποια είναι τα σημαντικότερα φετινά ευρήματα και τι προσθέτουν στο αρχαιολογικό ψηφιδωτό της Ζωμίνθου;
«Η ανασκαφή της Ζωμίνθου προσφέρει πολλά νέα στοιχεία, που δεν αφορούν μόνο τον Ψηλορείτη, αλλά απαντούν και σε κάποια ερωτήματα της Μινωικής Αρχαιολογίας, όπως π.χ. η εύρεση ενός πολυτελούς κτιρίου στα1.200 μ.που δεν μπορεί να είναι απλά ένας σταθμός προς το ιερό σπήλαιο. Η ανασκαφή του 2013, εκτός από την επέκταση του κεντρικού, μεγάλου και πολυώροφου κτιρίου και την ποικιλία των αρχιτεκτονικών του στοιχείων, έδωσε πλήθος ευρημάτων, που ρίχνουν φως στον χαρακτήρα του και ερμηνεύουν τη λειτουργία του, όπως π.χ. μια φορητή τράπεζα προσφορών με Ιερογλυφική Γραφή, χάλκινοι διπλοί πελέκεις κ.ά.».
• Ποια είναι η αξία και η ιδιαιτερότητα των τοιχογραφιών της Ζωμίνθου;
«Οι εκπληκτικής ποιότητας τοιχογραφίες βρέθηκαν σε θραύσματα, γι’ αυτό απαιτείται μεγάλη εργαστηριακή προσπάθεια για να συντεθούν. Τα θέματα, όμως, όπως σπείρες, φυτικά μοτίβα και πουλιά, υποδεικνύουν τι μπορούμε να περιμένουμε. Και βέβαια δείχνουν το εκλεπτυσμένο γούστο των ενοίκων του κτιρίου αυτού, που σύμφωνα με τη σύγχρονη ορολογία θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε ένα μικρό μινωικό ανάκτορο στην κορυφή του Ψηλορείτη. Η έκταση του κεντρικού κτιρίου είναι περί τα 1.600 τ.μ. μέχρι σήμερα. Αλλά ένα μεγάλο τμήμα γύρω από αυτό, σύμφωνα με τις γεωμαγνητικές έρευνες που κάναμε, έχει καταστραφεί από τις γεωργικές εργασίες αλλά και από αρχαιοκαπηλίες της δεκαετίας του 1960 που έπληξαν και ένα τμήμα στο εσωτερικό του.
Η αρχιτεκτονική του κεντρικού κτιρίου είναι μεγαλοπρεπής ήδη από την περίοδο των πρώτων ανακτόρων (περί το 1900 π.Χ.) αλλά και τη δεύτερη φάση (περί το 1700 π.Χ.), όπως δείχνουν οι τοίχοι που διατηρούνται σε “πομπικούς” διαδρόμους, συνδέοντας τις διάφορες πτέρυγές του, ο φωταγωγός, οι αίθουσες τελετών ή συμποσίων αλλά και οι χώροι λατρείας με λύχνους, διπλούς πελέκεις, ειδώλια, χάλκινα ρυτά κ.λπ. Το κτίριο ήταν διώροφο, αλλά στη βόρεια και ανατολική πλευρά ήταν τριώροφο. Μέχρι τώρα έχουμε εντοπίσει εκατόν δέκα δωμάτια».
• Η Ζώμινθος λειτούργησε διαχρονικά ως πολύπλευρος κόμβος προς το Ιερό του Ιδαίου Αντρου. Ηταν ένας σταθμός; Ποια είναι η πολιτισμική της βαρύτητα;
«Ασφαλώς ήταν ένας κόμβος, αλλά δεν ήταν σταθμός. Ηταν η έδρα ενός διακεκριμένου τοποτηρητή, πιθανώς μέλους της δυναστείας της Κνωσού, η οποία διαχειριζόταν τον πλούτο του Ψηλορείτη: το μαλλί, τα βότανα, την ξυλεία κ.ά. Η θέση της είναι προνομιακή, όχι μόνο γιατί βρίσκεται κοντά σε πηγές, αλλά γιατί το χιόνι που σκεπάζει το Ιδαίο Αντρο, πολλές φορές μέχρι και το καλοκαίρι, δεν εμποδίζει την πρόσβαση στο σημείο αυτό. Οτι ήταν μόνιμη εγκατάσταση αποδεικνύεται από την αποκάλυψη εργαστηρίων αγγειοπλαστικής, ορείας κρυστάλλου, ίσως και χαλκού. Οι αρχαιοβοτανικές έρευνες αποδεικνύουν ότι στους μεγάλους πίθους αποθήκευαν κριθάρι, φακή, σταφύλια, σύκα αλλά και κεχρί, που για πρώτη φορά βρίσκεται στην Κρήτη και δείχνει τη διακίνηση προϊόντων. Από την άλλη, οι οστεολογικές μελέτες δείχνουν τα ζώα που υπήρχαν στο περιβάλλον. Εκτός από τα πρόβατα, χρήσιμα για το μαλλί, υπήρχαν χοίροι, αίγαγροι, ελάφια του τύπου ντάμα ντάμα κ.ά.».
• Τι αναμένουμε προσεχώς από την αρχαιολογική σκαπάνη;
«Δεν μπορούμε να πούμε τι ακριβώς περιμένουμε, έστω και αν το φανταζόμαστε. Μια ανασκαφή επιφυλάσσει εκπλήξεις. Η σκαπάνη είναι ο καλύτερος αρχαιολόγος».
• Η δημιουργία του Ψηφιακού Μουσείου στα Ανώγεια τι ακριβώς θα προσφέρει;
«Το μουσείο (χώρος πληροφόρησης, κατά το υπουργείο Πολιτισμού) είναι απαραίτητο, δεδομένου ότι τα σημαντικά ευρήματα μεταφέρονται στο Μουσείο Ρεθύμνου, λόγω της μη ύπαρξης μόνιμου φύλακα. Εχουμε δουλέψει χρόνια για να γίνει αυτό. Θα είναι ένας μοντέρνος χώρος και όχι ένα σύνηθες επαρχιακό μουσείο. Σκοπό έχει την ανάδειξη των αρχαίων αλλά και την αναβάθμιση της περιοχής. Εστίες πολιτισμού δεν είναι μόνο τα μεγάλα μουσεία μιας χώρας. Θα πραγματοποιούνται και εκπαιδευτικά προγράμματα. Το πιο σημαντικό απ’ όλα όμως είναι ότι κυκλοφόρησαν από την Αρχαιολογική Εταιρεία οι τρεις επιστημονικοί τόμοι για το Ιδαίο Αντρο, που είχαμε δουλέψει με τον Γιάννη Σακελλαράκη. Προστέθηκαν στον τόμο “Ιδαίο Αντρο” που κυκλοφόρησε πριν από δύο χρόνια (εκδόσεις Μίλητος) και στους πέντε τόμους για το μινωικό ιερό στα Κύθηρα, που ήταν συλλογική δουλειά. Καταλαβαίνετε, υποθέτω, ότι είμαστε από τους λίγους αρχαιολόγους που δημοσιεύουν ό,τι σκάβουν, έργο επίπονο και χρονοβόρο. Ομως μόνο έτσι δικαιώνουμε το έργο μας».
http://www.youtube.com/watch?v=ILPH1Ya6_yM&feature=youtu.be
Το βίντεο από την συνεργάτιδα της ΑνωΓη Αγγέλα Σκουλά από την εκδήλωση στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου για τα 70 χρόνια από την εκτέλεση του Γιάννη Δραμουντάνη ή Στεφανογιάννη.
Η επιμνημόσυνη δέηση, ο λόγος του π.Ανδρέα για τα μηνύματα που μας δίνει μέχρι σήμερα η ζωή και η δράση του αρχηγού της Αντίστασης και το συγκινητικό τραγούδι του χωριού ,του Αχιλλέα Δραμουντάνη μέσα στο χώρο της εκκλησίας
Ρεπορτάζ Γιώργης Μπαγκέρης
Πλήθος κόσμου όλων των ηλικιών βρέθηκε την Πέμπτη το απόγευμα στην ενορία του Αγίου Γεωργίου όπου ο π. Ανδρέας Κεφαλογιάννης τέλεσε τρισάγιο στην μνήμη του Γιάννη Δραμουντάνη ή Στεφανογιάννη, του αρχηγού της Αντίστασης που εκτελέστηκε μετά από μπλόκο των Ναζί στα Ανώγεια στις 13 Φεβρουαρίου 1944.
Εβδομήντα χρόνια μετά οι Ανωγειανοί τιμούν τους ανθρώπους που θυσίασαν το μεγαλύτερο αγαθό ,την ζωή τους για να είμαστε σήμερα ελεύθεροι.
Το παρών στον ιερό ναό έδωσαν μεταξύ άλλων ο Δήμαρχος Ανωγείων κ. Σωκράτης Κεφαλογιάννης μαζί με πολλά μέλη του Δημοτικού συμβουλίου, ο πρόεδρος του Πολιτιστικού συλλόγου κ.Νίκος Βρέντζος και αρκετά μέλη της οικογένειας Δραμουντάνη.
Παρών ήταν και ο γιος του Στεφανογιάννη Ζαχαρίας και ο εγγονός του και πρώην υποψήφιος Δήμαρχος Ανωγείων Γιάννης Ζ. Δραμουντάνης με την σύζυγο του, εμφανώς συγκινημένοι για την τιμή που γίνεται στον άνθρωπο τους.
Στον λόγο που έβγαλε ο π. Ανδρέας μίλησε για τον κίνδυνο που διατρέχει η πατρίδα μας με την εξάπλωση του Φασισμού, τονίζοντας πως πρέπει να είναι πάντα επίκαιρα τα μηνύματα που μας αφήνει ο Στεφανογιάννης λέγοντας χαρακτηριστικά:
”Να πολεμήσουμε με τα δικά του όπλα ο καθένας. Να αντισταθούμε και να ξεσηκωθούμε για να διεκδικήσουμε αυτά που μας ανήκουν. Να αντισταθούμε όπως μας έμαθαν άντρες σαν τον Στεφανογιάννη”.
Συγκίνησε με το τραγούδι
του ο Αχιλλέας Δραμουντάνης
Καμάρι των Ανωγειανών στολίδι στο Μειντάνι,
Του Ψηλορείτη γέννημα αητέ Στεφανογιάννη.
Αυτή τη μαντινάδα μαζί με το τραγούδι του χωριού είπε μετά το τρισάγιο με την λύρα του και τη συνοδεία του ο Ανωγειανός καλλιτέχνης Αχιλλέας Δραμουντάνης σε μια συγκινητική εκτέλεση που έκανε μέσα στον χώρο της εκκλησίας.
Η ατμόσφαιρα υπήρξε μοναδική φέρνοντας σε όλους μας περηφάνια αλλά και χρέος που είμαστε Ανωγειανοί.
Πρώτα χαλάσαν το σχολειό
και κάψαν τα θρανία
και τα παιδιά μας φύγανε
εις τα οικοτροφεία
Πρώτα σκοτώσαν το Σκουλά
κι ετέ τον αρχηγό μας
κι ύστερα βάλαν τη φωτιά
και κάψαν το χωριό μας
Ω, Παναγιά μου Ανωγειανή
που `σουν αυτή την ώρα
όταν εβάλαν τη φωτιά
στα ξακουσμένα Ανώγεια
Ήρθαν τς Αιγύπτου τα πουλιά για να παραθερίσουν,
στα Ανώγεια δεν εβρήκανε τοίχους φωλιές να χτίσουν.
Μα το νερό της λησμονιάς
θα πιούμε με το γάλα
να τα ξελησμονήσουμε
τα πάθη τα μεγάλα
Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΠΑ-ΑΝΔΡΕΑ
ΓΙΑ ΤΟ ΣΤΕΦΑΝΟΓΙΑΝΝΗ
«Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,
Βρισκόμαστε σήμερα εδώ στην εκκλησία του Αϊ Γιώργη για να τιμήσουμε τον άνθρωπο σύμβολο κατά του Φασισμού, τον άνθρωπο σύμβολο κατά του Ναζισμού, τον άνθρωπο που θυσιάστηκε για τη λευτεριά, τη Δημοκρατία, την εθνική ανεξαρτησία και πάνω από όλα για την αξιοπρέπεια.
Τιμούμε το Γιάννη Δραμουντάνη ή Στεφανογιάννη, τιμούμε τον αρχηγό, τιμούμε τον αγωνιστή, τον Ψηλορείτη της αντίστασης.
Την εποχή της ισοπέδωσης, της φτώχειας, της εξαθλίωσης και της ΝΕΑΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΠΟΥ ΈΧΕΙ ΑΠΛΩΘΕΙ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ, ΤΗΝ εποχή που το φίδι του Φασισμού έχει και πάλι σηκώσει κεφάλι τα μηνύματα της θυσίας του Στεφανογιάννη είναι όχι μόνο επίκαιρα, αλλά αποτελούν το ΦΑΡΟ για τους αγώνες που θα πρέπει να δώσει η δική μας γενιά.
Πέντε χρόνια τώρα ο ελληνικός λαός υποφέρει, αγωνιά, πεθαίνει στο όνομα της δημοσιονομικής προσαρμογής, στο όνομα των πλεονασμάτων, στο όνομα της πληρωμής των χρεών. Όμως, όλα αυτά δεν φέρνουν την ευτυχία, φέρνουν τη δυστυχία, τον πόνο, την ανεργία και στο τέλος την άνοδο του Φασισμού.
Ηρθε η ώρα ο ελληνικός λαός να κάνει πράξη την ξαστεριά, να βγει στο ξέφωτο και να δει τον ήλιο, να σηκωθεί λίγο ψηλότερα. Όμως, αυτό δεν μπορεί να γίνει με αποσπασματικές κινήσεις, αλλά με αγώνα ενωτικό και συγκροτημένο.
Ξεκάθαρα είναι τα μηνύματα που στέλνουν οι αγώνες και η θυσία του Στεφανογιάννη. Μας λένε αυτά τα μηνύματα: «Τι περιμένετε; Ξεσηκωθείτε, αξιοποιήστε τα δικά σας όπλα, μην αφήνετε να εξαπλώνεται ο Φασισμός. Οργανωθείτε, αντισταθείτε και η νίκη θα έρθει. Καμία νίκη δεν έρθετε χωρίς θυσίες, καμία νίκη δεν έρχεται χωρίς αγώνα, χωρίς πείσμα».
Η Ευρώπη και οι λεγόμενοι εταίροι μας θα πρέπει να δείξουν την πραγματική τους αλληλεγγύη αν θέλουν να μην βρεθούν μπροστά σε ένα τέρας που οι ίδιοι εκτρέφουν και μιλάμε για το τέρας του ΝΑΖΙΣΜΟΥ.
Να πάψουν με τα δήθεν σωτήρια προγράμματα τους να ανασταίνουν τα ΝΤΑΧΑΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΑΟΥΣΒΙΤΣ. Να πάψουν να οδηγούν τους λαούς στην κόλαση.
Στις ερχόμενες ευρωεκλογές – και μακάρι να διαψευστώ- η Ευρώπη θα βρεθεί μπροστά σε αποτελέσματα έκπληξη, με τα ποσοστά που θα καταγράψουν οι ευρωσκεπιστικές και οι δυνάμεις των νέο-ΦΑΣΙΣΤΏΝ.
Όμως, έχουμε ακόμα το περιθώριο να το προλάβουμε, πριν φτάσουμε μπροστά σε ένα νέο 1930 με την εμφάνιση νέων σωτήρων τύπου Χίτλερ, που αργά ή γρήγορα θα αιματοκυλίσουν ξανά την Ευρώπη.
Ο Στεφανογιάννης που σήμερα τιμάμε, δείχνει το δρόμο και φωνάζει από κει ψηλά ΟΧΙ ΣΤΟ ΦΑΣΙΣΜΟ, ΟΧΙ στους ΦΑΣΙΣΤΕΣ, ΝΑΙ ΣΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Ας μου επιτραπεί όμως σε αυτό το σημείο να θυμίσουμε, κυρίως στους νέους ποιος ήταν αυτός ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΝΔΡΑΣ, με τη βοήθεια του ερευνητή Γιώργη Καλογεράκη
Ο Ιωάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης γεννήθηκε ΣΤΑ Ανώγεια Μυλοποτάμου Ρεθύμνου το 1897. Οι γονείς του Στέφανος και Ανεζίνα Δραμουντάνη, (το γένος Σμπώκου).
Σε ηλικία είκοσι ετών (1917) παίρνει μέρος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο με τα Ελληνικά στρατεύματα που πολεμούσαν στο πλευρό της Αντάντ. Η θητεία του στο στράτευμα συνεχίζεται παίρνοντας μέρος στη Μικρασιατική εκστρατεία 1919-1922 και βιώνει τη Μικρασιατική καταστροφή. Σε ηλικία 33 ετών, το 1930, παντρεύεται την Χαρίκλεια Σταυρακάκη και αποκτά μαζί της έξι παιδιά.
Κτηνοτρόφος στο επάγγελμα ο Ιωάννης Δραμουντάνης απολάμβανε μεγάλο κύρος όχι μόνο από τους κατοίκους του χωριού ή της περιοχής Μυλοποτάμου αλλά και της ευρύτερης περιοχής του Ψηλορείτη όπως τα χωριά Κρουσώνας, Βορίζα, Καμάρες, Γέργερη κ.ά.
Η συμβολή στη μεγαλειώδη Αντίσταση του Κρητικού λαού τα χρόνια 1941-1944, του Αρχηγού Ανωγείων και Άνω Μυλοποτάμου Γιάννη Δραμουντάνη-Στεφανογιάννη, θα μπορούσε συνοπτικά να περιγραφεί ως εξής :
1ο) Λίγο πριν τη μεγαλειώδη μάχη της Κρήτης μαζί με άλλους συγχωριανούς του έκαναν απροσπέλαστο, (για ρίψη αλεξιπτωτιστών και προσγείωση αεροπλάνων) το Οροπέδιο της Νίδας, τοποθετώντας επί μέρες ογκόλιθους στην επιφάνειά του.
2ο) Αφού δεν έγινε κατορθωτή η ρίψη Γερμανών αλεξιπτωτιστών στη Νίδα, επικεφαλής ομάδος ενόπλων Ανωγειανών πήρε μέρος στη Μάχη της Κρήτης από την πρώτη ως την τελευταία ημέρα στην περιοχή Λατζιμά Ρεθύμνου.
3ο) Ο Γιάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης βοήθησε και πέτυχε την πρώτη επαφή του πλοιάρχου Πουλ με τον Αντώνη Γρηγοράκη-Σατανά τον Αύγουστο του 1941.
4ο) Μετά τη μάχη της Κρήτης ο Γιάννης Δραμουντάνης Στεφανογιάννης ήταν ένας από τους 32 συνολικά Κρήτες που επικύρηξαν οι Γερμανικές Αρχές Κατοχής και καθ’όλη τη διάρκεια της τετράχρονης σκλαβιάς παρέμεινε επικυρηγμένος και από τους πλέον καταζητούμενους Κρητικούς.
5ο) Πήρε μέρος σε όλες τις συσκέψεις των Αρχηγών των ενόπλων Ανταρτικών ομάδων της Κρήτης (Καπετάνιων Μπαντουβά, Πετρακογιώργη, Σατανά) και προετοίμασαν από κοινού μαζί με τον επικεφαλής της Αγγλικής αποστολής Τομ Ταμπάμπιν τα πρώτα σαμποτάζ που διενεργήθηκαν σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ευρώπη τον Ιούνιο του 1942 (σαμποτάζ Καστελλίου Πεδιάδος και Ηρακλείου, 7 και 13 Ιουνίου 1942).
6ο) Διατήρησε άσβεστη τη σπίθα και τη δίψα της λευτεριάς σε μια μεγάλη εδαφική περιφέρεια της κεντρικής Κρήτης (Άνω και Κάτω Μυλοπόταμος – Δυτικό Μαλεβύζι)
7ο) Το δυσκολότερο έτος της Κατοχής, το 1942, όταν οι αντάρτες που λημέριαζαν στα βουνά μετρούνταν στα δάχτυλα των χεριών, έδωσε καταφύγιο στις συμμαχικές αποστολές οι οποίες με τους σταθμούς ασυρμάτου που έφεραν στον τόπο μας διατήρησαν επαφή με το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής (τον ελεύθερο τότε κόσμο). Τα Ανωγειανά μητάτα, Κορακόπετρα, Μίθια, Πετροδολάκια ήταν τα ασφαλή καταφύγια των σταθμών ασυρμάτου και των Άγγλων Αξιωματικών Συνδέσμων Τομ Ταμπάμπιν, Ραλφ Στόκμπριτζ, Πάτρικ Λη Φέρμορ κ.ά.
8ο) Παρέμεινε αδούλωτος ο Ψηλορείτης, το μοναδικό ίσως ελεύθερο τμήμα του νησιού μας, βρίσκοντας εκεί καταφύγιο οι καταδιωκόμενοι από τους Γερμανούς Κρήτες αλλά και οι Άγγλοι στρατιώτες οι οποίοι δεν κατάφεραν να ακολουθήσουν τους συντρόφους τους μετά τη μάχη της Κρήτης. Το σπίτι του Στεφανογιάννη στα Ανώγεια ήταν το ασφαλές κρησφύγετο δεκάδων Κρητών πατριωτών που έπεφταν στη δυσμένεια των κατακτητών και από το σπίτι του Στεφανογιάννη ξεκινούσαν το μεγάλο ταξίδι για τα νότια παράλια και τη μεταφορά τους στην Αίγυπτο.
9ο) Ο Γιάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης ανέπτυξε άριστη συνεργασία με τον επικεφαλής της κατασκοπίας των νομών Ηρακλείου-Λασιθίου Γιώργο Δουνδουλάκη και στο σπίτι του στα Ανώγεια έγινε η αλλαγή της Αρχηγίας από το Γιώργο Δουνδουλάκη στο Μιχάλη Ακουμιανάκη την Άνοιξη του 1943.
10o) Ο Γιάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης τέλος σφράγισε με το αίμα του τον αγώνα που έδωσε για τα πανανθρώπινα ιδανικά της Ελευθερίας της Δικαιοσύνης και της Ειρήνης, πέφτοντας νεκρός χτυπημένος πισώπλατα από τα φονικά βόλια των κατακτητών στις 13 Φεβρουαρίου 1944.
…………………………………………
Τη νύχτα της 12ης Φεβρουαρίου με απόρρητη διαταγή του Μίλερ τα Ανώγεια κυκλώνονται από τους Γερμανούς. Ο κλοιός αυτή τη φορά είναι ασφυκτικός. Οι κατακτητές ξέρουν ότι ο Αρχηγός είναι στο χωριό. Το χιόνι έχει σκεπάσει τον Ψηλορείτη κι έχουν πολλές πιθανότητες να τον συλλάβουν.
Ο Στεφανογιάννης προσπαθεί να διαφύγει από τον κλοιό. Μέσα στη βούργια έχει ένα πιστόλι που του έχει χαρίσει ο φίλος του από το Ροδάκινο Κατσιάς, μια χειροβομβίδα και τέσσερα έγγραφα. Μπαίνει σ’ένα μικρό σπηλιαράκι στην τοποθεσία «Κούκος» και κρύβει τα έγγραφα που κρατά. Οι Γερμανοί τον πιάνουν. Ανοίγουν τη βούργια και βλέπουν το πιστόλι και τη χειροβομβίδα. Και μόνο αυτά αρκούν για να τον εκτελέσουν. Η οπλοφορία τα χρόνια της κατοχής τιμωρούνταν με την ποινή του θανάτου.
………………………………………………
Με τα χέρια δεμένα πίσω προχωρεί. Το βήμα του είναι σταθερό. Προχωρεί αγέρωχος με το μέτωπο ψηλά. Δεν τα κατάφερε να ξεφύγει από τους διώκτες του. Χωρίς να γνωρίζουν ποιος είναι, τον οδηγούν, εκεί που έχουν συγκεντρώσει τους άλλους χωριανούς του.
Ξέρει.
Στρέφει το βλέμμα του γύρω. Τα σοκάκια του χωριού δεν θα τα ξαναδεί. Το Περαχώρι, την Καβαλαριά, το Αρμί, το Μετόχι.
Ξέρει.
Και προχωρεί αγέρωχος με το κεφάλι ψηλά. Ο αγώνας θέλει θυσίες.
Το ημερολόγιο δείχνει τη 13η Φεβρουαρίου 1944.
Ξέρει.
Το προηγούμενο βράδυ που λυσσομανούσε η χιονοθύελλα στη Νίδα αποφάσισε να κατεβεί στα Ανώγεια. Μοναχά για ένα βράδυ. Εκείνο το βράδυ διάλεξαν οι Γερμανοί να κυκλώσουν το χωριό.
…εφτάξαν νύχτα στο χωριό, οι σκύλοι δε γαβγίσαν
και κλείσαν τα περάσματα κι όλα τα μονοπάτια.
Εβρήκε τ’άστρο τση αυγής τσι τράγους μες- τ’αμπέλια
να καρτερούνε να’βρουνε τση άρχους στο χωριό ντως
να δούνε αίμα να σκορπά το χιόνι να ραντίζει
να δούνε τσι Ανωγειανούς να’ναι ζωσμένοι φόβο…
Τα βήματά του γίνονται πιο σταθερά. Φτάνει στο σχολειό. Μόλις τον αντικρίζουν τα γυναικόπαιδα ξεσπούν σε ουρλιαχτά απόγνωσης. Δε περνά κάμποση ώρα και οι Γερμανοί μαθαίνουν την ταυτότητά του.
Γιάννης Δραμουντάνης ή Στεφανογιάννης.
Η απόφαση παίρνεται αμέσως.
-Θα εκτελεστείς!!! του ανακοινώνει ο επικεφαλής.
Ο Στεφανογιάννης τον κοιτάζει κατάματα.
Η ματιά του κατακεραυνώνει τον Γερμανό. Ο Γερμανός τρομάζει και κάνει δυο βήματα πίσω.
Ξέρει.
Σε λίγο όλα θα τελειώσουν.
Ξέρει.
Ζητά μια τελευταία χάρη από τον αξιωματικό Γερμανό. Θέλει και απαιτεί να μην εκτελεστεί μπροστά στους χωριανούς του. Ο Γερμανός αξιωματικός δέχεται. Διατάζει να τον οδηγήσουν πιο κάτω.
Προχωρεί. Γυρίζει και ρίχνει μια τελευταία ματιά. Ο γιος του Ζαχάρης τον πλησιάζει. Με ένα νεύμα αυστηρό τον διώχνει. Δεν θέλει οι κατακτητές να κάνουν κακό στην οικογένειά του και προσπαθεί μ’αυτόν τον τρόπο να τον προφυλάξει.
Προχωρεί.
Προχωρεί στον δρόμο του Χ Ρ Ε Ο Υ Σ.
Και ξέρει.
Κοιτάζει πίσω του. Οι δήμιοι τον ακολουθούν.
Ξέρει.
Αυτή την τελευταία στιγμή κάτι τον βασανίζει. Δεν θέλει να τους κάνει την χάρη να στηθεί απέναντί τους. Κοιτάζει την πλαγιά που απλώνεται κάτω. Ξέρει.
Και δεν διστάζει. Σπρώχνοντας το σώμα του μπροστά κάνει τρία γοργά βήματα.
Μ ό ν ο τ ρ ί α β ή μ α τ α !!!
Κι εκεί στον αέρα, πριν προλάβουν να πατήσουν τα πόδια του στη γη, δέχεται τους απανωτούς πυροβολισμούς. Οι σφαίρες διαπερνούν το σώμα του.
Είναι τα τρία τελευταία βήματα του Αρχηγού προς την Ελευθερία. Το τελευταίο βήμα είναι και
τ ο μ ε τ έ ω ρ ο β ή μ α τ η ς λ ε υ τ ε ρ ι ά ς κ α ι τ ο υ θ α ν ά τ ο υ.
Πέφτει.
Το κεφάλι του ακουμπά στη γη.
Το σώμα του κείτεται άψυχο.
Ένα ρυάκι κόκκινο αρχίζει να σχηματίζεται στο χιόνι.
Στις πλαγιές του Ψηλορείτη μερικά πουλιά πετούν τρομαγμένα από το σάλαγο των πυροβολισμών.
Ο Αρχηγός κείτεται νεκρός
ΑΣ ΕΊΝΑΙ ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥ Η ΜΝΗΜΗ»
Οικονομία στο…φως από το Δήμο Ανωγείων
13/02/2014
Στην προσπάθεια του Δήμου Ανωγείων για περιορισμό των εξόδων με στόχο την επιβίωση και την εύρυθμη λειτουργία του, εντάσσεται και η απόφαση για τον περιορισμό του φωτισμού στον κεντρικό δρόμο που ισχύει στο χωριό από χθες τα μεσάνυχτα.
Το 30% του φωτισμού έκλεισε στις 12 μ.μ από το χώρο του Κέντρου Υγείας μέχρι το Αχλαδάκι δημιουργώντας μια πιο..ρομαντική ατμόσφαιρα αλλά είναι μια απόφαση που μπορεί να δώσει ανάσα αλλά και..φως στα ταμεία του Δήμου μας.
Τα κόστη είναι πλέον δυσβάσταχτα, η στήριξη της Κεντρικής Πολιτείας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση σχεδόν ανύπαρκτη και οι Δήμαρχοι αναλαμβάνουν δικές τους δράσεις. Η σχετική απόφαση εντάσσεται σε συμφωνία αρκετών Δήμων της Χώρας που συμμετέχει και ο Δήμος Ανωγείων ώστε να μειώσουν με δικούς τους τρόπους και δράσεις το κόστος λειτουργίας τους χωρίς να ζημιώνουν τους Δημότες τους.
Στην διάρκεια λοιπόν της χειμερινής περιόδου τα φώτα θα σβήνουν κατά το ένα τρίτο τους από τις 12 τα μεσάνυχτα, ενώ κατά τους καλοκαιρινούς μήνες θα συμβαίνει αυτό μετά τις 2 τα ξημερώματα, ενώ ενδέχεται αργότερα να σβηστεί ακόμα μεγαλύτερο ποσοστό του φωτισμού.
Το σίγουρο πάντως είναι ότι τα φώτα επαρκούν για την εξυπηρέτηση των Δημοτών και η δική μας χθεσινή μεταμεσονύχτια βόλτα στο χωριό δεν είχε μεγάλες μεγάλες διαφορές από τις προηγούμενες,οπότε χαιρετίζουμε αυτή την απόφαση αφού έχει ως στόχο την επιβίωση του Δήμου μας.