Το Εργαστήριο Κοινωνικής Ανάλυσης και Εφαρμοσμένης Κοινωνικής Έρευνας του Τμήματος Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης οργανώνει  Θερινό  Σχολείο στα Ανώγεια με θέμα:” Βιωματική Εκπαίδευση, Κοινοτική Εργασία και Πολιτικές Κοινωνικής Ένταξης”.  Το Θερινό σχολείο θα ξεκινήσει την Παρασκευή 17 Μαΐου στις 11.30 π.μ στην αίθουσα εκδηλώσεων της τράπεζας Πειραιώς, και  θα συνεχιστεί και το Σάββατο 18 Μαΐου στα Ανώγεια στις 10 π.μ, ενώ την Κυριακή 19 Μαΐου θα ολοκληρωθεί στο Ηράκλειο στην Ροτόντα του Πανεπιστημίου Κρήτης δίπλα από το Βενιζέλειο. Η εκδήλωση γίνεται με τη συνεργασία των Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων «Κοινωνική Εργασία» του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και «Κοινωνιολογία» του Πανεπιστημίου Κρήτης και της Θεραπευτικής Κοινότητας Αριάδνη του ΚΕΘΕΑ.

Σκοπός είναι η ενίσχυση της βιωματικής εκπαίδευσης, η διάχυση της επιστημονικής γνώσης στην τοπική κοινωνία και η ανάπτυξη ενός γόνιμου διαλόγου ανάμεσα σε κοινότητες επιστημόνων, ερευνητών και φοιτητών σε ζητήματα που αφορούν τις πολιτικές κοινωνικής ένταξης μέσα από εναλλακτικά δίκτυα και κοινοτικές

παρεμβάσεις. Στο θερινό Σχολείο θα εξεταστούν και προβλήματα που ταλανίζουν τις τοπικές κοινωνίες όπως είναι η φτώχεια, η κοινωνική αποστέρηση, ο

αλκοολισμός,  οι  εξαρτήσεις , η υγεία προσφύγων από εμπόλεμες περιοχές και θα εξεταστεί  ο ρόλος της κοινότητας στην διαμόρφωση εναλλακτικών πολιτικών παρέμβασης.

Ο Μάνος Χατζιδάκις συγκέντρωσε το 1979 στα Ανώγεια της Κρήτης όλη την «αφρόκρεμα» του πολιτισμού και της διανόησης για έναν ξεχωριστό διάλογο

Σαράντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από εκείνο το καλοκαίρι του 1979, οπότε ο Μάνος Χατζιδάκις συγκέντρωσε στα Ανώγεια της Κρήτης όλη την «αφρόκρεμα» – ας την πούμε έτσι – του πολιτισμού και της διανόησης για ένα διάλογο για τη σημασία μιας λαϊκής παράδοσης στον καιρό μας.

Το σημαντικό, από πολλές απόψεις, γεγονός, αποτύπωσε πριν 10 χρόνια (2009), σε ένα θαυμάσιο λεύκωμα ο συνεργάτης του Χατζιδάκι, γνωστός ραδιοφωνικός παραγωγός Γιώργος Μητρόπουλος. Το λεύκωμα δεν περιλαμβάνει μόνο εξαιρετικές φωτογραφίες, του Κώστα Ελευθεράκη οι περισσότερες, αλλά κυρίως τα πρακτικά της συνάντησης. Περιέχει επίσης σειρά σκίτσων του Μίνωα Αργυράκη από τα Ανώγεια του ’79 και από το Μουσικό Αύγουστο του 1981 στο Ηράκλειο. Μια έκδοση από κάθε άποψη πολύτιμη.

Ο Χατζιδάκις ήταν τότε διευθυντής του Γ’ Προγράμματος της Ραδιοφωνίας κι έτσι το συνέδριο για την παράδοση διοργανώθηκε από το Τρίτο Πρόγραμμα σε συνεργασία με τη Μουσική Ακαδημία Κρήτης και το Δήμο Ανωγείων. Κατά την διάρκεια της μετάδοσης μίλησαν (όπως καταγράφονται στην έκδοση) οι: Φίλιππος Ηλιού, Κυριακή Νέστορος, Γιώργος Βέλτσος, Δημήτρης Μαρωνίτης, Νίκη Γουλανδρή, Τάσος Λιγνάδης, Γιώργος Κλάδος (δήμαρχος Ανωγείων), Μάρκος Δραγούμης, Γιώργης Σκουλάς, Γιάννης Παπαϊωάννου, Αντώνης Σαμαράκης, Μυρτώ Περάκη, Γιώργος Κουρουπός, Ελένη Καραϊνδρου, Σούλα Αλεξανδροπούλου, Χρόνης Μπότσογλου, Νίκος Μαμαγκάκης, Κλεοπάτρα Δίγκα, Βασίλης Ζιώγας, Ερατοσθένης Καψωμένος, Κώστας Μουρσελάς, Σουζάνα Αντωνακάκη, π. Γεώργιος Πυρουνάκης, Νίκος Κυριαζίδης, Γιώργος Χρονάς κ.α.

Διαβάζοντας πάλι τα κείμενα σήμερα τα βρίσκω απολύτως διαχρονικά. Πολλά απ’ αυτά που είπαν πριν 40 χρόνια οι σημαντικοί αυτοί νεοέλληνες, μπορούν να μεταφερθούν στα καθ’ ημάς. Η σχέση μας, άλλωστε, με την παράδοση και την έννοια του λαϊκού – που την ήθελε κεκαθαρμένη ο Χατζιδάκις – είναι και σήμερα το ζητούμενο, με νέα δεδομένα ενώπιόν μας.

Ευτυχώς, ο φίλος του Χατζιδάκι, σκηνοθέτης Δημήτρης Βερνίκος μας χάρισε ένα ντοκιμαντέρ – ντοκουμέντο γι’ αυτή την διοργάνωση, διάρκειας 52’, στο οποίο βλέπουμε, ακόμα, και τους μουσικούς αγώνες λύρας, χορού και τραγουδιού, που διοργανώθηκαν τότε.

Παραθέτουμε στη συνέχεια ένα απόσπασμα – ντοκουμέντο από τη ραδιοφωνική μετάδοση των “Ανωγείων ’79”.

Ανώγεια ’79, συνάντηση και διάλογος «Για τη σημασία μιας λαϊκής παράδοσης στον καιρό μας», κατάλογος συμμετεχόντων, με τη φωνή του εκφωνητή Άρη Δαβαράκη, για το Τρίτο Πρόγραμμα:

Μετά το διάλειμμα θα ακούσουμε την εισήγηση του κυρίου Μάρκου Δραγούμη με θέμα «Πρόσφατες σημαντικές προσθήκες στη δισκογραφία της δημοτικής μας μουσικής». Στο μεταξύ θέλω να σας διαβάσω τον κατάλογο με τα ονόματα όσων είναι ήδη εδώ στα Ανώγεια και βέβαια περιμένουμε κι άλλους που ίσως έρθουν σήμερα ή αύριο. Είναι λοιπόν εδώ ο ποιητής Γιώργος Μαρκόπουλος, ο αρχιτέκτων κ. Αντωνακάκης, ο εκδότης του περιοδικού Αρχιτεκτονικά θέματα κ. Δουμάνης, ο σκηνοθέτης Δημήτρης Βερνίκος, η κριτικός της εφημερίδας Τα Νέα κα Μαρία Παπαδοπούλου, ο δημοσιογράφος της εφημερίδας Τα Νέα κ. Κώστας Σταματίου, ο δημοσιογράφος του Βήματος κ. Κώστας Παύλος, ο ποιητής Γιώργος Χρονάς, ο συνθέτης Δημήτρης Λέκκας, ο δημοσιογράφος της Καθημερινής κ. Γιώργος Νοταράς, ο συνθέτης Μιχάλης Γρηγορίου, ο συνθέτης Δημήτρης Μαραγκόπουλος, η ζωγράφος Κλεοπάτρα Δίγκα, η κα Ρηνιώ Παπανικόλα, ο δημοσιογράφος της εφημερίδας Ριζοσπάστης Δημήτρης Δανίκας, ο συνθέτης Νίκος Κυπουργός, ο ζωγράφος κ. Γιώργος Σταθόπουλος, ο κ. Χρήστος Παπουτσάκης από το περιοδικό Αντί, ο συγγραφέας κ. Κώστας Μουρσελάς, ο ψυχολόγος κ. Δημήτρης Τζάνης, ο συνθέτης Γιώργος Κουρουπός, ο μουσικολόγος κ. Μάρκος Δραγούμης, η κα Νίκη Γουλανδρή –μέλος του Συμβουλίου της ΕΡΤ, ο Πρόεδρος του περιοδικού Ταχυδρόμος κ. Νίκος Κυριαζίδης, η δημοσιογράφος του Ταχυδρόμου κα Αγλαΐα Κρεμέζη, η δημοσιογράφος της Πρωινής κα Σούλα Αλεξανδροπούλου, ο φιλόλογος και κριτικός θεάτρου κ. Τάσος Λιγνάδης, ο ζωγράφος κ. Χρήστος Καρράς, ο θεατρικός συγγραφέας κ. Βασίλης Ζιώγας, ο σκιτσογράφος κ. Κυριακόπουλος (ΚΥΡ), ο μουσικολόγος κ. Αμαργιανάκης, ο εκδότης του περιοδικού Διαβάζω κ. Αθανασόπουλος, ο χορογράφος κ. Γιάννης Μέτσης, ο δημοσιογράφος της Ελευθεροτυπίας κ. Γκιώνης, ο συγγραφέας Δημήτρης Δημητριάδης, η δημοσιογράφος του περιοδικού Γυναίκα κα Μαρκογιάννη, ο ζωγράφος κ. Χρόνης Μπότσογλου, η εθνομουσικολόγος κα Ροζάνα Λαδά, ο δημοσιογράφος της εφημερίδας Αυγή κ. Τέλης Διαμαντάς, ο θεατρικός συγγραφέας κ. Γιώργος Μανιώτης, ο πατήρ Πυρουνάκης, ο σκηνοθέτης του κινηματογράφου κ. Θανάσης Ρετζής, ο δημοσιογράφος του περιοδικού Πολιτικά Θέματα κ. Κίρκος, ο συγγραφέας κ. Αντώνης Σαμαράκης, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Δημήτρης Μαρωνίτης, ο κ. Γιώργος Γαλάνης –μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού Διαβάζω, ο αρχιτέκτων κ. Μανθαράκης, η μουσικοκριτικός της εφημερίδας Καθημερινή κα Καίτη Ρωμανού, ο ιστορικός κ. Φίλιππος Ηλιού, ο καθηγητής κ. Ερατοσθένης Καψωμένος, ο ζωγράφος κ. Γιάννης Μιγάδης, ο αρχιτέκτων κ. Άλκης Χριστοφέλης, ο ποιητής κ. Σωτήρης Κακκίσης, ο εκδότης του περιοδικού Τράμ κ. Δ. Καλοκύρης και ο αρχιτέκτονας κ. Μάνος Περάκης και άλλοι πολλοί.
Πριν σας συνδέσουμε με τους ραδιοθαλάμους της Αγίας Παρασκευής για να παρακολουθήσετε ένα μουσικό διάλειμμα μέχρι το δεύτερο μέρος της συνάντησης, θα ακούσουμε μια συνέντευξη με το Δήμαρχο Ανωγείων.

 O Δημήτρης Μαρωνίτης στο βήμα

Γεια σας. Σας μιλάμε και σήμερα σε απευθείας ζωντανή μετάδοση από τα Ανώγεια της Κρήτης. Μέσα στην αίθουσα του Δημαρχείου έχουν μαζευτεί κιόλας όλοι οι καλεσμένοι για τις συζητήσεις της δεύτερης μέρας της συνάντησης και διαλόγου για τη σημασία μιας λαϊκής παράδοσης στον καιρό μας, που έχει διοργανώσει το Τρίτο Πρόγραμμα σε συνεργασία με τη Μουσική Ακαδημία Κρήτης και το Δήμο Ανωγείων. Εκτός από τα ονόματα που σας διάβασα χθες, είχαμε στο μεταξύ κι άλλες αφίξεις. Έτσι ανάμεσα σε άλλους, ήρθε χθες το απόγευμα στα Ανώγεια ο συνθέτης Νίκος Μαμαγκάκης, ο μουσικολόγος Γιάννης Παπαϊωάννου, ο εκδότης του περιοδικού Αντί κ. Χρήστος Παπουτσάκης, ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός, ο ζωγράφος Γιάννης Μιγάδης, ο συνθέτης Γιάννης Ιωαννίδης, ενώ η πιο αργοπορημένοι από τους καλεσμένους μας θα φτάσουν σήμερα το απόγευμα.
Η σημερινή μέρα της συνάντησης θα αρχίσει με την εισήγηση του μουσικολόγου κ. Παπαϊωάννου, που έχει θέμα της την «ελληνική μουσική παράδοση σε σύγκριση και αντιδιαστολή με τις μουσικές παραδόσεις γειτονικών χωρών».

   Πριν 40 χρόνια ο Χατζιδάκις μιλούσε σοβαρά για την παράδοση

Έλεγε, κι ας προβληματιστούμε και σήμερα: «Υπάρχει στον καιρό μας μια υπερβολική και αυθαίρετη χρήση της έννοιας παράδοση. Δημιουργούμε παραστάσεις και αποτυπώνουμε τις έγχρωμες φωτογραφίες στη μνήμη των προγόνων μας. Μπερδεύουμε τους Ήρωες και το περιεχόμενό τους και τους κάνουμε να ζουν δισδιάστατα όπως στον Καραγκιόζη ο Μέγας Αλέξανδρος με τον Βεζύρη.

Και οι δυο μεγαλόπρεποι και συμπαθείς. Μας εκστασιάζει ο τσάμικος μέσα σε ντισκοτέκ. Είμαστε σε θέση λοιπόν να βρούμε την αληθινή ροή μας μες στους καιρούς που έρχονται, για να δεχθούμε κάποτε μια οδυνηρή πραγματικότητα σαν την μόνη αλήθεια; Ποιά είναι τα ηθικά στοιχεία μέσα απ’ την παράδοση για να τα συλλέξουμε και πως θα επιτευχθεί η απόρριψη του γραφικού;»

ΠΗΓΗ: Από Παναγιώτης Ανδριόπουλος

https://mikropragmata.lifo.gr

Βίντεο: Αγγέλα Σκουλά

“Δεν έχει πέσει ο έρωτας στου χρόνου την παγίδα,

ήτανε νιός και όμορφος, όσες φορές τον είδα..”

Μια από τις ομορφότερες στιγμές των εκδηλώσεων των Υακινθείων για την “Μάνα που γέννησε και τη Μάνα που δεν γέννησε” ήταν η εντυπωσιακή παρουσία του νέου χορευτικού συγκροτήματος των Ανωγείων, που αποτελείται από γυναίκες, που γνώρισαν την αποθέωση από τον κόσμο που βρέθηκε στην πίσω πλατεία στο Μεϊντάνι! Ένας τιμητικός χορός για όλες τις γυναίκες που δεν βρίσκονται στη ζωή και μνημονεύτηκαν τα ονόματα τους κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων.  Στην πίστα για τον χανιώτικο συρτό, έλαμψαν με την ομορφιά και την παρουσία τους οι Ελένη Δρακογιαννάκη, Αριστέα Καλομοίρη, Νίκη Μέμου, Ελευθερία Καλομοίρη, Πόπη Καλομοίρη και Αγγέλα Σκουλά! Στη λύρα ο Γιώργος Σπαχής, στο μαντολίνο ο Βασίλης Δραμουντάνης και στα λαούτα οι Γιώργης Μπέρκης και Βασίλης Χαιρέτης.

Ολοκληρώθηκε η δεύτερη ημέρα των Υακινθείων έχοντας την ευλογία του Σεβασμιότατου Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ.κ Ειρηναίου που  χοροστάτησε  στην επιμνημόσυνη δέηση για τη μνήμη των μανάδων που έχουν φύγει στον ιερό ναό της  Παναγίας στο Περαχώρι. Ο Σεβασμιότατος Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ.κ Ειρηναίου δήλωσε βαθύτατα συγκινημένος από το στολισμό του χωριού και την περιποίηση των γυναικών.

Ακολούθησε  μέσα στο ναό το τραγούδι της Παναγίας της Ανωγειανής από τον Λουδοβίκο των Ανωγείων και τη μελωδική Μελίνα Βρέντζου. Οι εκδηλώσεις συνεχίστηκαν στην πλατεία Μεϊντάνι με την  Χορωδία παραδοσιακής μουσικής Ανωγείων του Θ. Γιακουμάκη. Ακολούθησε η ομιλία της  Κρήσσας συγγραφέως Αλκυόνης Παπαδάκη  με θέμα την μάνα. Ο Σαμίρ  εκπροσώπησε   τους πρόσφυγες τραγουδώντας την ιστορία του και ο Χάρης Φασουλάς ερμήνευσε το δικό του τραγούδι για τη μάνα.

Ο ταλαντούχος  Γιώργης Σαλούστρος με την ασκομπαντούρα του έδωσε ένα διαφορετικό τόνο στη βραδιά και οι επί χρόνια καλεσμένες των Υακινθείων  Ελένη και Σουζάνα Βουγιουκλή ερμήνευσαν τραγούδια της Μεσογείου. Τη βραδιά  ολοκλήρωσαν  ο Λευτέρης και ο Μανούσος Καλλέργης ξεσηκώνοντας σε γλέντι την πλατεία.

Συγκινητική ήταν η στιγμή στο άκουσμα των γυναικείων ονομάτων που λείπουν ενώ ο ουρανός γέμιζε λάμψη και φως απ τα συμβολικά βεγγαλικά στη μνήμη τους. Να σημειωθεί ότι στο  χώρο  βρισκόταν  ο Γιώργης Σαλούστρος με το τσάι του.Με μεγάλη χαρά και ικανοποίηση η διοργανωτική ομάδα των Υακινθείων ανανεώνει το ραντεβού της μαζί μας τον Ιούλιο στον  χώρο του Αγίου Υακίνθου.

Φωτογραφίες: Τζούλια Νταγιαντά

“Οίκος Ουκ έστε ως άλλοτε
Βάλια ένθα εβίω γυνή καίτοι ού τεκούσα
έφυ μήτηρ”

(μετάφραση)

Το Σπίτι δεν θα είναι ποτέ όπως πριν, εδώ έζησε η Βάλια,
μια γυναίκα που αν και δε Γέννησε, υπήρξε μάνα

Με μεγάλο ενθουσιασμό τα Υακίνθεια  2019  φόρεσαν τα γιορτινά τους προς τιμήν της Μάνας που γέννησε και της Μάνας που δε γέννησε. Από προχθές το βράδυ στα μπαλκόνια των σπιτιών των Ανωγείων κρεμάστηκαν έργα τέχνης, υφαντά περασμένων χρόνων, δημιουργίες απ τα χέρια γυναικών μιας άλλη εποχής. Φωτογραφίες μνήμης στο πρόσωπο  και το βλέμμα της μάνας που λείπει αλλά είναι πάντα εδώ, κρεμάστηκαν στα δέντρα των αναμνήσεων.Ψηφιδωτές επιγραφές υπενθυμίζουν έξω από τα σπίτια το όνομα της γυναίκας-μάνας που το φρόντισε. Γλυκά και πίτες σκόρπισαν αρώματα στις γειτονιές. Σήμερα 12 του Μάη  ένα πλούσιο   πρόγραμμα  εκδηλώσεων θα ξεδιπλωθεί μπροστά σε όσους βρεθούν εκεί.

—

Κυριακή 12 του Μάη
Περαχώρι 6:00μ.μ
* Εσπερινό μνημόσυνο στην Παναγία.
Χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Κρήτης Ειρηναίου.
Πλατεία Μεϊντάνι 8:00 μ.μ
* Θα μιλήσει η Κρήσσα συγγραφέας Αλκυόνη Παπαδάκη με θέμα την μάνα.
* Ο Σαμίρ θα εκπροσωπήσει τους πρόσφυγες τραγουδώντας την ιστορία του.
* Ο Χάρης Φασουλάς θα τραγουδήσει τη μάνα.
* Ασκομαντούρα Γιώργης Σαλούστρος.
* Συναυλία με την Ελένη και Σουζάνα Βουγιουκλή.

* Τη βραδιά θα ολοκληρώσουν ο Λευτέρης και ο Μανούσος Καλλέργης.
* Στον χώρο θα βρίσκεται όπως πάντα ο Γιώργης Σαλούστρος με το τσάι του.

Φώτο: Τζούλια Νταγιαντά