Ανώγεια 11 Φεβρουαρίου 2016

κ. Κώστα Σταυρακάκη

Πριν έντεκα χρόνια, το 2005, εκδώσατε ένα βιβλίο με τίτλο «Ανταρτική ομάς Ανωγείων». Σήμερα το βιβλίο αυτό πουλιέται μέσω διαδικτύου στην τιμή των 7,10 ως 12 ευρώ, ανάλογα με το βιβλιοπωλείο διάθεσης. Δηλαδή κύριε Σταυρακάκη, πουλάτε την κατοχική  Έκθεση του Αρχηγού Χριστομιχάλη Ξυλούρη και των Ανωγείων, προσκομίζοντας για τον εαυτό σας χρηματικά οφέλη. Πριν λίγο καιρό εκδώσατε ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Από Μνημονεύματα», όπου αναφέρεστε σε γραπτές και προφορικές μαρτυρίες του πατέρας σας, μέλους της Α.Ο. Ανωγείων του Αρχηγού Στεφανογιάννη και μετά το θάνατό του του Αρχηγού Χριστομιχάλη Ξυλούρη.

Στην έκδοση του βιβλίου της Έκθεσης της Ανταρτικής ομάδας Ανωγείων του Χριστομιχάλη Ξυλούρη, αποφασίσαμε να μην σας απαντήσουμε, ούτε να σας μηνύσουμε για την πράξη σας να εκδώσετε υλικό που ανήκει και στο Χριστομιχάλη Ξυλούρη (ως Αρχηγού που υπογράφει την Έκθεση) και στα Ανώγεια και τους Ανωγειανούς. Σήμερα όμως διαβάζοντας το νέο σας βιβλίο και διαπιστώνοντας την εμπάθειά σας απέναντι στον Αρχηγό  Χριστομιχάλη, έχουμε να σας επισημάνουμε τα παρακάτω :

Α. «Στο βιβλίο «Ανταρτική Ομάδα Ανωγείων» και στη σελίδα 12, όπου παρουσιάζεται το τελευταίο φύλλο της Έκθεσης Χριστομιχάλη, υπάρχει η σφραγίδα και η υπογραφή του Αρχηγού. Στη σελίδα 176 που παρουσιάζεται το τέλος της μεταγραφής της Έκθεσης, αναφέρεται ο Γενικός Αρχηγός-υπογραφή (παραλείπετε το όνομα του Χριστομιχάλη) ενώ λίγες γραμμές πιο κάτω γράφετε το όνομα του Χρίστου Τζιφάκη που θεωρεί την Έκθεση.

Β. Στο πιο πάνω βιβλίο παρουσιάζετε κ. Σταυρακάκη μια καινοφανή προσέγγιση της ιστορίας, μοναδική στα παγκόσμια χρονικά. Ότι δηλαδή, έγγραφα και κείμενα που υπογράφουν Αρχηγοί, (π.χ. Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης κ.α.), ηγέτες κρατών (π.χ. Ελευθέριος Βενιζέλος κ.α. ) και δεν τα έχουν γράψει χειρόγραφα οι ίδιοι, ανήκουν στους γραμματείς και τους συντάκτες τους. Άρα για την περίοδο της Κατοχής που μελετάτε, δεν πρέπει να αναφέρουμε Έκθεση Πετρακογιώργη αλλά έκθεση Ομάδας Πετρακογιώργη, ούτε Έκθεση Μπαντουβά αλλά έκθεση Ομάδας Μπαντουβά, κλπ. Αυτό δεν υπάρχει σε κανένα βιβλίο της Ιστορίας και σε καμιά ιστορική αρχή και τεκμηρίωση. Η Έκθεση της Ανταρτικής ομάδας Ανωγείων είναι Έκθεση του Αρχηγού Χριστομιχάλη, έτσι έχει περάσει πλέον στην ιστορία, όσο κι αν δεν το θέλετε εσείς. Τι σας απομένει ; Το αντίτιμο των 7,10 ως 12 ευρώ ανά βιβλίο.

Γ. Στο βιβλίο «Από Μνημονεύματα» στις σελίδες του προλόγου  xiii-xiv, αναφέρεται ότι ο Χριστομιχάλης Ξυλούρης εισηγήθηκε να μην εκλεγεί νέος Αρχηγός αλλά να οριστεί τετραμελής Διοικούσα Επιτροπή. Αντί να γίνει αυτό, ο Χριστομιχάλης Ξυλούρης διορίστηκε από τον Τομ Ταμπάμπιν Αρχηγός της Α.Ο.Α.

Ο  Χριστομιχάλης  Ξυλούρης,  στη  δική  του  χειρόγραφη  ΕΚΘΕΣΗ, (απόρρητο αρχείο Χριστομιχάλη)  συμπληρώνει  τα  παρακάτω :

     …κατά  τας  αρχάς  Μαρτίου  1944  επανελθών  εις  το  Λημέρι  της  Ανταρτικής  Ομάδος  Ανωγείων ο  Διοικητής  των  εν  Κρήτη Αγγλικών  Υπηρεσιών  Αντ/ρχης  ΤΟΜ  ΤΟΥΜΠΑΜΠΥΝ  (Γιάννης)  ανήγγειλεν  επισήμως  εις  την  Ομάδα  ότι  ανεγνωρίσθη  αύτη  υπό  του  Συμμαχικού  Στρατηγείου  Μέσης  Ανατολής ως  ένοπλον  τμήμα  αντιστάσεως,  μέρος  των  Στρατευμάτων  τούτου,  υπό  την  ονομασίαν  Ανεξάρτητος  Ομάς  Ανωγείων 

(Α. Ο. Α.)  τον  εξοπλισμόν  και  την συντήρησιν  της  οποίας  ανελάμβανεν  ούτος,  επικεφαλής  εις  τον Μιχαήλ Ξυλούρη  καθώς  και  την  οργάνωσιν,  αυτά  ήπεν  ενώπιον  όλον  των  ανταρτών  και  των  Στελεχών  της  Περιφερειακίς επιτροπής.  Του  απήντησα  αμέσως  ότι  ολόκληρον  το  διαμέρισμα  και  η  ομάς  θα  πηθαρχίσουν  απολύτως  εις την  επιταγην  του  Σημαχικού  Στρατηγείου  μέσης  Ανατολής  και  της  Εληνικής  Κυβερνήσεως  της  φιλτάτης πατρίδος…

Τα  υπογραμμισμένα  έντονα  γράμματα  είναι  η  συμπλήρωση  του  Χριστομιχάλη  Ξυλούρη  στο  κείμενο  της  ΕΚΘΕΣΗΣ  της  Α.Ο.Α. Η  χειρόγραφη  ΕΚΘΕΣΗ  του  Χριστομιχάλη  Ξυλούρη  έχει  ημερομηνία  30  Ιανουαρίου  1972.  Η  ανακοίνωση  της  Αρχηγίας  στο  Χριστομιχάλη  Ξυλούρη  έγινε  από  τον υπεύθυνο  του  Συμμαχικού  Στρατηγείου  για  τις  υποθέσεις  της Κρήτης  Αντ/ρχη  Τομ  Ταμπάμπιν  στα  Πετροδολάκια,   λημέρι  της  Ομάδος στον  Ψηλορείτη. Στην  ανακοίνωση  παρευρίσκονταν  τα περισσότερα  μέλη  της  Α.Ο.Α.  καθώς  και  μέλη  της  Περιφερειακής  Διοίκησης  Άνω  Μυλοποτάμου  Π.Δ.Α.Μ. Ο  Αντ/ρχης  Τομ  Ταμπάμπιν  ασφαλώς  θα   έδωσε  απαντήσεις  στις ερωτήσεις  και  απορίες  των  παρευρισκομένων  μελών. Το  παραπάνω  χειρόγραφο  σημείωμα του  Χριστομιχάλη  Ξυλούρη  καταρρίπτει  την  άποψη  εκείνων  που  ισχυρίζονται  ότι  η  Αρχηγία  δόθηκε  στο  Χριστομιχάλη  Ξυλούρη  σε  «κλειστή»  σύσκεψη και ερήμην των μελών της Α.Ο.Α.

Δ. Στη σελίδα 22 αναφέρεται ότι ο Χριστομιχάλης Ξυλούρης στις 24 Ιανουαρίου 1942 «δεν είχε βγει ακόμη στην Οργάνωση». Μα ο Χριστομιχάλης είχε υπογράψει το πρώτο πρακτικό ίδρυσης της Α.Ο.Α., αφού είχε κλείσει το κρεοπωλείο του στο Ηράκλειο, είχε λάβει μέρος στη δεκαήμερη μάχη της Κρήτης και μετά την υπογραφή του πρώτου πρακτικού, σπίτι του είχαν γίνει τα Πετροδολάκια του Ψηλορείτη, όλα τα χρόνια της κατοχής 1941-1944. Η αναφορά λοιπόν ότι στις 24 Ιανουαρίου 1942 ο Χριστομιχάλης δεν είχε βγει στην Οργάνωση, μόνο εμπάθεια και κακόβουλη σκέψη δείχνει.

Ε. Αναφέρουμε παρακάτω, τις τρεις συσκέψεις των Αρχηγών της ένοπλης κρητικής Αντίστασης όπως περιγράφονται στην Έκθεση Χριστομιχάλη, για να υπενθυμίσουμε στους αναγνώστες ποιοι ακριβώς Αρχηγοί έλαβαν μέρος.

…κατά  το  τελευταίον  δεκαήμερον  του  Απριλίου  εγένετο  η  πρώτη  σύσκεψις  των  Αρχηγών  των  ενόπλων  τμημάτων  και  άλλων  παραγόντων  …  και  αξιωματικών  υπό  μορφήν  Παγκρητίου  συσκέψεως  την  πρωτοβουλίαν  της  οποίας  είχεν  ο  Εμμαν.  Μπαντουβάς  δι’ανταλαγήν  γνωμών  και  συντονισμόν  ανταρτικού  αγώνος  εις  θέσιν  Κορακόπετρα  περιοχής  Ανωγείων  εις  την  οποίαν  έλαβον  μέρος  οι  κάτωθι :  1)  Εμμ.  Μπαντουβάς  2)  Αντώνιος  Γρηγοράκης  ή  Σατανάς,  εκπρόσωποι  Ηρακλείου,  3)  Α.  Νιργιανάκης, εκπρόσωπος  Επ.  Πεδιάδος, 

4)  Ιωάννης  Δραμουντάνης  ή  Στεφανογιάννης,  5)  Γ.  Δραμουντάνης 

6)  Μιχ.  Ξυλούρης,  εκπρόσωποι  Μυλοποτάμου,  7)  Ελευθέριος  Δρανδάκης  Ιατρός,  8)  Ευάγγελος  Χαιρέτης  Ταγ/χης  και  9)  Καμπάκης  υπολ/γός,  10)  Σωκράτης  Καλλέργης  εκ  Ρεθύμνης  κ.τ.λ.  και  κατά  την  οποίαν  απεφασίσθη  όπως  ο  αγών  περιορισθή  εις  παθητικόν  Σαμποτάζ,  συλλογήν  πληροφοριών,  μύησιν  πατριωτών  και  διατήρησιν  γενικώς  του  ηθικού  των  κατοίκων… 

… μετά  τινας  ημέρας  πραγματοποιήθη  ετέρα  τοιαύτη  εις  θέση  Λιγκιά  περιοχής  χωρίου  Καμαρών  Καινουρίου  εις  την  οποίαν  έλαβον  μέρος  οι  Εμμ.  Μπαντουβάς,  Γ.  Πετρακογιώργης,  Ιωάννης  Δραμουντάνης  ή  Στεφανογιάννης,  Μιχ.  Ξυλούρης,  Ευάγ.  Χαιρέτης,  Σωκράτης  Καλλέργης  κατά  την  οποίαν  ελήφθη  απόφασις  ν’αποσταλή  εις  Μ.  Ανατολήν  Επιτροπή  ίνα  εκθέση  την  εν  Κρήτη  κρατούσαν  κατάστασιν…

… και  άλλη  συνάντησις  εις  Μύθια  περιοχής  Ανωγείων  των  Ιωάννη  Δραμουντάνη  ή  Στεφανογιάννη,  Μιχαήλ  Ξυλούρη,  Εμμαν.  Μπαντουβά,  Γεωργίου  Πετρακογιώργη  και  Αντωνίου  Γρηγοράκη  ή  Σατανά,  ως  εκπροσώπων  της  μαχητικής  αντιστάσεως  και  συγκεκριμένως  εξητάσθη  η  κατάστασις  της  υπαίθρου  και  της  πόλεως  Ηρακλείου…  

ΣΤ. Στη σελίδα 99 αναφέρεται ότι «ο Ξυλούρης δεν υπέβαλε τα χαρτιά τα δικά μου να αναγνωρισθώ Αρχηγός διότι ενόμισεν ασφαλώς ότι θα εμειώνετο…». Δεν υπέβαλε λοιπόν ο Αρχηγός Χριστομιχάλης τα χαρτιά του πατέρα σας να αναγνωριστεί Αρχηγός. Ο άνθρωπος που ποτέ στη ζωή του δεν στάθηκε στα αξιώματα, δεν υπολόγισε ούτε επεδίωξε θέσεις, συντάξεις, αναγνωρίσεις, εύφημες μνείες, ο άνθρωπος που ότι έκανε τα χρόνια 1941-1944 το έκανε για την πατρίδα του, εμφορείται από υστεροβουλία και δεν υπέβαλε τα χαρτιά του πατέρα σας. Όποιος πραγματικά γνώριζε το χαρακτήρα του Χριστομιχάλη, εύκολα διαπιστώνει ότι η άποψη του Νίκου Σταυρακάκη ή Αεροπόρου είναι πέρα για πέρα λανθασμένη. 

Ζ. Για να διευκολύνουμε τους αναγνώστες να εντρυφήσουν περισσότερο στο χαρακτήρα και το ήθος του Χριστομιχάλη, δημοσιεύουμε απόσπασμα από το κεφάλαιο «Ο καπνός» που εμπεριέχεται στο δίτομο έργο του Γεωργίου Καλογεράκη «Ο Καπετάν Χριστομιχάλης Ξυλούρης» το οποίο είναι υπό έκδοση. Στο απόσπασα που ακολουθεί, ο Ζαχαρίας Δραμουντάνης, γιος του Στεφανογιάννη, περιγράφει ποιος από τους άντρες της ηγετικής ομάδας της Α.Ο.Α. ήταν στο πλάι του Αρχηγού Στεφανογιάννη όταν βρισκόταν νεκρός στο φέρετρο την παραμονή της κηδείας του στα Ανώγεια. Το φέρετρο  του  Αρχηγού  Στεφανογιάννη  τοποθετήθηκε  στο  σπίτι  του  στις 13 Φεβρουαρίου και  η  τελετή  της  κηδείας  έγινε  την  επόμενη  ημέρα  14  Φεβρουαρίου  1944  στις  11  η  ώρα  το  πρωί.

…το  σπίτι  μας  στο  Μεϊντάνι  είχε  ανώγειο.  Τον  πατέρα  μου  τον  είχανε  τοποθετήσει  στο  ισόγειο.  Εκεί  όλη  τη  μέρα  και  τη  νύχτα  ήτανε  ο  Χριστομιχάλης.  Μόνο ο Χριστομιχάλης από τους αρχηγούς. Δεν  έφυγε  ούτε  λεφτό.  Το  βράδυ  ανέβηκε  στο  ανώγειο. Κάποια  στιγμή  μου  φωνάζει  και  μου  λέει  :

-Ζαχάρη,  έλα  να  σου  πω.

Επήγα  κοντά  του. Ήτανε  πολύ  στενοχωρημένος.  Εκάθουντανε  σε  μια  καρέκλα  ακούνητος  με  τσι  ώρες.

-Ξέρεις,  μου  λέει,  αν  έχει  ο  πατέρας  σου  καπνό ;

-Έχει  του  λέω.  Μια  σακούλα  γεμάτη.

-Πήγαινε  να μου  τη  φέρεις.

Και  επήγα  κι  έφερα  τη  σακούλα  με  το  καπνό.   Ήξερα  που  την  τοποθετούσε  την  καπνοσακούλα  ο  πατέρας μου  γιατί  πολλές  φορές  μου  τη ζητούσε κι  ο  ίδιος.  Και  κάθουντανε  ο  Χριστομιχάλης  και  κάπνιζε όλο  το  βράδυ.  Ούτε στιγμή  δεν  έφυγε  από  το  σπίτι μας.  Μέχρι  την  άλλη  μέρα  στην  κηδεία.  Ο  Χριστομιχάλης  ήτανε  εκεί…

 Η. Διαβάσαμε με προσοχή το βιβλίο σας «Από Μνημονεύματα» αλλά δεν συναντήσαμε πουθενά την παρακάτω χειρόγραφη μαρτυρία του πατέρα σας, η οποία εμπεριέχεται  στο τμήμα του αρχείου της Α.Ο.Α.  που παρέδωσε ο Δήμος Σκουλάς στο Δήμο Ανωγείων.

…το  Γερμανικόν  Στρατηγείον  αποδίδων  ιδαιτέραν  σημασίαν στον  ορεινόν  όγκον  του  Ψηλορείτη,  ότι  αν  τους  κατοίκους  των  ορεινών  χωρίων  του  Ψηλορείτη  κατόρθωναν  να  κάμουν  φίλους,  ήτο  αδύνατη  η  ανάπτυξις  ανταρτικού  κινήματος  εις την  Νήσον,  εξαπέλυσε  δια  των  …  οργάνων  του  προπαγάνδαν  δελεαστικήν  δια  την  επιτυχίαν  του σκοπού  του,  εκάλεσε  πολλούς  ως  και  τον  υποφαινόμενον  την  7^ην  Ιουνίου  1942,  καίτοι  καταδιωκόμενος,  εις  Ηράκλειον  και  έσχον  4ωρον  συνομιλίαν  με  τον  Αρχηγόν  της  Γερμανικής  αντικατασκοπίας  Χάρτμαν  ο  οποίος  τηρών  τον  λόγον  του  ότι  δεν  με  συνελάμβανε,  με  άφησε  ελεύθερον  μετά  την  άκαρπον  συζήτησιν…

Θ. Κύριε Σταυρακάκη

Και τα δυο σας βιβλία  δεν περιποιούν τιμή στον Αρχηγό Ανωγείων Χριστομιχάλη Ξυλούρη. Σε ένα αγωνιστή της ζωής ο οποίος πήρε μέρος σε τέσσερις πολέμους και σε δεκατρείς (13) μάχες.

Βαλκανικοί  Πόλεμοι  1912-1913

1. Μάχη  Πεστών
2. Μάχη Μανωλιάσσας
3. Μάχη  Αη  Λια
4. Μάχη  Αετοράχης
5. Μάχη  Αργυροκάστρου

Α΄  Παγκόσμιος  Πόλεμος  1914-1918

1. Μάχη  Σκρα  (παράσημο  ανδρείας)
2. Μάχη  Δοϊράνης

Μικρασιατική Εκστρατεία  1919-1922

1. Μάχη  Αϊβαλή

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος  1940-1945

1.  Μάχη  Κρήτης
2. Απαγωγή  Στρατηγού  Κράιπε
3. Σαμποτάζ  Πυργούς  Μαλεβυζίου
4. Μάχη  Αξιπέτρων
5. Μάχη  Φοινικιάς

Σε έναν μαχητή που πολεμούσε όρθιος πάντοτε. Πολλοί γνωρίζουν ότι πολέμησε όρθιος στα Αξίπετρα, αλλά λίγοι ότι έτσι πολεμούσε σ’όλες τις μάχες. Σε έναν άνθρωπο που καταξιώθηκε ως Αρχηγός, όχι από χαρτιά διορισμών, αλλά στη συνείδηση των συναγωνιστών του. Σε ένα αρχηγό που φρόντισε να αναδείξει μετά την κατοχή την αντίσταση των Ανωγείων και των Ανωγειανών και όχι να την περιφρουρήσει σε ατομικά συμφέροντα .

Σε έναν αγωνιστή που δεν γνώριζε πρόσθεση, γιατί μέλημά του στη ζωή δεν ήταν να αυξήσει την περιουσία του, αλλά να προσφέρει και τα λίγα του υπάρχοντα στον αγώνα για την πατρίδα.

Γιαννάκος Ξυλούρης του Μανταλιώτη

Γιώργης Ξυλούρης του Καραβανά