Archive for Φεβρουαρίου 2022
Χαρμόσυνα χτύπησαν οι καμπάνες και στα Ανώγεια, μετά την εκλογή του Επίσκοπου Κνωσού Πρόδρομου Ξενάκη, ως νέου Μητροπολίτη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου. Η εκλογή του έγινε παμψηφεί από την Ιεράς Επαρχιακή Συνόδο της Εκκλησίας της Κρήτης.
Ο Επίσκοπος Κνωσού Πρόδρομος κατά κόσμον Ζαχαρίας Ξενάκης, γεννήθηκε στα Σταυράκια Ηρακλείου στις 3 Νοεμβρίου 1979.
Ο Δήμος Ανωγείων ενημερώνει τους γονείς των παιδιών ότι το λεωφορείο του ΚΤΕΛ θα εκτελεί τη μεταφορά των παιδιών του δημοτικού από και προς το σχολείο.
Οι χώροι συγκέντρωσης των παιδιών θα είναι η Πλατεία Λιβάδι στο Περαχώρι και η Πλατεία στο Μετόχι.
Το πρόγραμμα μετακίνησης των παιδιών από και προς το σχολείο έχει ως εξής:
Από Προς Τόπος συγκέντρωσης Ώρα αναχώρησης
Περαχώρι Δημοτικό Σχολείο Πλατεία Περαχώρι 7:50 π.μ.
Μετόχι Δημοτικό Σχολείο Πλατεία Μετόχι 7:55 π.μ.
Δημοτικό Σχολείο Μετόχι Δημοτικό 13:20 μ.μ.
Δημοτικό Σχολείο Περαχώρι Δημοτικό 13:30 μ.μ.
Παρακαλούνται οι γονείς και οι μαθητές να τηρούν τις παραπάνω ώρες.
Του Γιώργου Α. Καλογεράκη, Δρ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Διευθυντή Δημοτικού Σχολείου Θραψανού

Ανωγειανή παρέα, πριν την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Πρώτος δεξιά καθήμενος, ο Αρχηγός Ανωγείων και Άνω Μυλοποτάμου Γιάννης Δραμουντάνης – Στεφανογιάννης
Ακούσετε να σας ειπώ τραγούδι να το λέτε
κι όσοι κι αν το ακούσετε να κάθεστε να κλαίτε.
Ακούσετε να σας ειπώ για το Στεφανογιάννη
όλοι ας τον πενθήσομε γιατί’ταν παλικάρι.
Στεφανογιάννη του βουνού άτρομο παλικάρι
προδότες εκτελέσανε τα όμορφά σου κάλλη.
Με προδοσά σε πιάσανε οι Γερμανοί στ’ Ανώγεια
και σ’αφαιρέσαν τη ζωή δίχως μιλιά και λόγια.
Και στη σπηλιά σε πιάσανε κι αφού σε αφοπλίσαν
τα χέρια στα οπίσθια σου δέσαν και σ’αφήσαν.
Και κει που τον πηγαίνανε σαν άντρα παλικάρι
γλιστρά ένα δέτη και περνά σα νάτονε λιοντάρι.
Μιας θείας του εφώναξε για να της παραγγείλει.
-Θεία να πεις στους χωριανούς πως χάνετ’ η ζωή μου
για την τιμή των Ανωγειώ έχασα το κορμί μου.
Κλάψετε φίλοι κλάψετε και σεις εχθροί χαρείτε
και σεις μάνα και κύρη μου, στα μαύρα να ντυθείτε».
Το παραπάνω λαϊκό στιχούργημα, βρίσκεται στο αρχείο του Ζαχαρία Ι. Δραμουντάνη, γιου του Αρχηγού των Ανωγειανών ανταρτών Γιάννη Δραμουντάνη – Στεφανογιάννη, που δολοφόνησαν πισώπλατα τα «ηρωικά και ιπποτικά» στρατεύματα του τακτικού στρατού της Βέρμαχτ, την Κυριακή 13 Φεβρουαρίου 1944. Το τραγούδι συνοδεύει μικρό χειρόγραφο σημείωμα που αναφέρει τα εξής :
«Βώροι, 3 Ιουνίου 1947
Εψάλη από καλλίφωνο μαθητή εις κάποιαν σχολικήν Εορτήν. Κατ’απαίτησιν των ακροατών επανελήφθη πεντάκις. Το Δημοτ. Σχολείον Βώρων-Πυργιωτίσσης».

Το πέτρινο μνημείο του Αρχηγού Στεφανογιάννη στη θέση «Ξέρακας» Ανωγείων, εκεί που δολοφονήθηκε πισώπλατα από τους στρατιώτες της Βέρμαχτ
Στις 13 Φεβρουαρίου 2022, συμπληρώθηκαν 78 χρόνια από εκείνη τη θλιβερή ημέρα της 13ης Φεβρουαρίου 1944, που έπεφτε νεκρός χτυπημένος πισώπλατα από τα άτιμα βόλια των γερμανών κατακτητών, ο Αρχηγός Ανωγείων και Άνω Μυλοποτάμου Στεφανογιάννης. Δεμένος πισθάγκωνα, κάνοντας ένα άλμα προς τη λευτεριά, ο Στεφανογιάννης έπεφτε νεκρός πάνω στο παχύ στρώμα του λευκού χιονιού, που είχε καλύψει τις πλαγιές του ιστορικού χωριού των Ανωγείων. Προτίμησε ως Αρχηγός να περάσει έτσι στην αιωνιότητα, παρά να στηθεί μπροστά στις κάνες των βάρβαρων κατακτητών και που σήμερα, το «σωτήριο» έτος 2022, αυτές οι ίδιες κάνες σιγά σιγά ξεδιπλώνονται και πάλι μπροστά μας, αυτή τη φορά με μια άλλη μορφή και έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο.
Το χρονικό της σύλληψης και εκτέλεσης του Αρχηγού Στεφανογιάννη, μπορεί να περιγραφεί σύντομα ως εξής : Τα ξημερώματα της Κυριακής 13 Φεβρουαρίου 1944, οι Γερμανοί «έζωσαν» τ’Ανώγεια. Ένα παχύ στρώμα χιονιού, είχε καλύψει το χωριό. Οι εχθροί τοποθετούν διπλές ομάδες περιφρούρησης γύρω απ’αυτό. Οι στρατιώτες σκορπίζονται στις γειτονιές και πριν ακόμη χτυπήσουν οι καμπάνες των εκκλησιών, με άγριες φωνές συγκεντρώνουν τα γυναικόπαιδα και τους άντρες στην αυλή του σχολείου. Στη συνέχεια εξερευνούν τα σπίτια ένα προς ένα. Ο Στεφανογιάννης είχε διανυκτερεύσει στη γειτονιά Σπιθουριανά. Όταν αντιλαμβάνεται τους Γερμανούς, προσπαθεί να διαφύγει. Συλλαμβάνεται όμως και οδηγείται στο σχολείο. Ανακοινώνει στον επικεφαλής των στρατιωτών της Βέρμαχτ ότι αυτός είναι ο Στεφανογιάννης και εκείνος διατάζει αμέσως να σταματήσουν οι έρευνες. Οι βάρβαροι δένουν τα χέρια του Στεφανογιάννη πίσω στην πλάτη και του ανακοινώνουν ότι θα εκτελεστεί. Ο Στεφανογιάννης ζητά να τον εκτελέσουν πιο πέρα, μακριά από τα βλέμματα των συγχωριανών του. Ο αξιωματικός το δέχεται και μία ομάδα τον οδηγεί πιο πέρα. Στη διαδρομή, ο Στεφανογιάννης προσπαθεί να διαφύγει τρέχοντας αλλά τα γερμανικά βόλια τον χτυπούν πισώπλατα και τον αφήνουν νεκρό πάνω στο χιόνι. Μετά απ’αυτό, λύνουν τον κλοιό και αναχωρούν.
Γεώργιος Α. Καλογεράκης Δρ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Διευθυντής Δημοτικού Σχολείου Θραψανού

Ο Ανδρέας Σαρακ. Κοκοσάλης. Εξαφανίστηκε στις 13 Φεβρουαρίου 1944



Ο Αλκιβιάδης Δημητρίου Σαλούστρος. Εξαφανίστηκε στις 13 Φεβρουαρίου

Ο Βασίλειος Σταύρου Μανουράς. Εξαφανίστηκε στις 13 Φεβρουαρίου 1944

Ο Νικόλαος Γεωργίου Μανουράς. Εξαφανίστηκε στις 13 Φεβρουαρίου 1944

Ο Κωνσταντίνος Βασιλείου Σμπώκος. Εξαφανίστηκε στις 13 Φεβρουαρίου 1944

Εμμανουήλ Νικολ. Κοκοσάλης. Εξαφανίστηκε στις 13 Φεβρουαρίου 1944
Στις 13 Φεβρουαρίου 1944, δολοφονήθηκε πισώπλατα από τους Γερμανούς, ο Αρχηγός των Ανωγείων και Άνω Μυλοποτάμου Γιάννης Δραμουντάνης Στεφανογιάννης. Μετά την εκτέλεσή του, οι άντρες του γερμανικού τακτικού στρατού με τους γερμανόφιλους συνεργάτες που τους συνόδευαν, έλυσαν τον κλοιό του χωριού και αποχώρησαν από τ’Ανώγεια. Μαζί τους πήραν έντεκα Ανωγειανούς. Τους οδήγησαν στο Ηράκλειο και μέχρι σήμερα, δεν γνωρίζει κανείς τι απέγιναν.
Διάφορες φήμες και εκτιμήσεις από τις οικογένειες των απαχθέντων, αναφέρουν ότι επιβιβάστηκαν από το λιμάνι της Σούδας στο πλοίο «KAVO PINO» με τελικό προορισμό τη Γερμανία. Κατά τον απόπλου του, τορπιλίστηκε από συμμαχικό υποβρύχιο. Η πληροφορία δεν τεκμηριώνεται, αφού το συγκεκριμένο πλοίο τορπιλίστηκε και βυθίστηκε στις 8 Φεβρουαρίου 1944, πριν τη σύλληψη των έντεκα Ανωγειανών. Ο +Σωκράτης Σαλούστρος, αδελφός του Βασίλη Σαλούστρου, ενός από τους ομήρους, διηγείται ότι οι 11 Ανωγειανοί εκτελέστηκαν στην περιοχή «Δυο Αοράκια» του Ηρακλείου. Την ίδια πληροφορία αντλούμε από το τραγούδι του Νικολάου Κοκοσάλη που έγραψε για τον πατέρα του Ανδρέα, της ομάδος των 11 Ανωγειανών που «εξαφανίστηκαν» στις 13 Φεβρουαρίου 1944. Ακόμη μια εκτέλεση από τη Βέρμαχτ που δεν έγινε γνωστή αλλά κρατήθηκε στα «συρτάρια» της ιστορίας.
Η «Έκθεση περί της δράσεως της ενόπλου Ομάδος Αντιστάσεως Ανωγείων και ολοκλήρου του διαμερίσματος Άνω Μυλοποτάμου», στη σελίδα 64 αναφέρει τα ονόματα των έντεκα (11) Ανωγειανών που «εξαφανίστηκαν» στις 13 Φεβρουαρίου 1944. Οι πατριώτες αυτοί ήταν : Γεώργιος Βασ. Δραμουντάνης, Ιωάννης Ιωσήφ Σταυρακάκης, Ιωάννης Γεωργ. Κωνιός, Αλκιβιάδης Δημ. Σαλούστρος,
Κωνσταντίνος Βασ. Σμπώκος, Βασίλης Στ. Μανουράς, Νικόλαος Γεωργ. Μανουράς, Ανδρέας Ιωάν. Αεράκης ή Νινής, Βασίλειος Δημ. Σαλούστρος,
Ανδρέας Σαρακ. Κοκοσάλης και Μανόλης Νικολ. Κοκοσάλης.
Ο +Μιχάλης Δραμουντάνης του Βασιλείου ή Κακοπάντιδος, αδελφός του Γεωργίου Δραμουντάνη, ενός από τους απαχθέντες τον Φεβρουάριο του 1944, περιέγραψε τη σύλληψη του αδερφού του. Ο Βασίλης είχε καφενείο στο κέντρο του χωριού και ο αδερφός του Μιχάλης, (τον Μάρτιο του 2008), θυμάται :
«Όταν εκυκλώσανε οι Γερμανοί το χωριό το Φλεβάρη του 1944, επήγε ο πρόεδρος που ήτο τότες και τον εσήκωσε από το σπίτι μας. Του λέει έλα Γιώργη ν’ανοίξεις το καφενείο. Ο αδερφός μου επήγε κι άνοιξε το καφενείο και μπήκαν οι Γερμανοί. Των άναψε τη σόμπα και των έκανε τσάγια μέχρι που εξημέρωσε. Όντεν εξημέρωσε εφύγανε οι Γερμανοί και αρχίξανε να κάνουνε έρευνες. Στο καφενείο εμείνανε οι αξιωματικοί. Επήγε τότε ο αδερφός μου στου πατέρα μου και του λέει να με κρύψετε διότι θα με σκοτώσουνε. Κάτι εγνώρισε. Λέω πως θαν είδε γκεσταπίτες. Του λέει ο πατέρας μου πού παιδί μου να σε κρύψωμε, γύρισε μα δε σε παίρνουνε. Και πάει στο καφενείο πάλι. Και νεμαζώνουνε οι Γερμανοί τσι χωριανούς, επιάσανε και το Στεφανογιάννη και εφύγανε οι Γερμανοί αξιωματικοί από το καφενείο και τον αφήκανε εκεί. Κι άμα φεύγανε οι Γερμανοί από τη πλατεία τον είδανε στο καφενείο και ήρθανε και τονε πήρανε. Τονε πήγανε στο σχολειό κι από κει δεν τονε ξανάδαμε. Όλοι που πιάσανε οι Γερμανοί εκείνη την ημέρα ήτανε κρυμμένοι. Μόνο ο αδερφός μου και ο Βασίλης ο Σαλούστρος δεν ήτανε κρυμμένοι. Γιατί του Βασίλη του Σαλούστρου του’πενε ο αδερφός του ο Σωκράτης άντε Βασίλη να κρυφτούμε και του λέει ο Βασίλης ντα εχθές με μολάρανε από την αγγαρεία από το Γενή Γκαβέ και σήμερο θα με πάρουνε πάλι ; Και πήρανέ ντονε κι αυτό μαζί με τσι έντεκα».
Ένας από τους έντεκα Ανωγειανούς που πήραν μαζί τους οι Γερμανοί από τ’Ανώγεια στις 13 Φεβρουαρίου 1944, ήταν και ο Βασίλης Δημητρίου Σαλούστρος. Ο αδερφός του Σωκράτης Σαλούστρος ή Χατζής, τον Μάρτιο του 2008 διηγείται για την «εξαφάνιση» του αδερφού του :
«Οι μόνοι που δεν ήτανε κρυμμένοι ήταν ο αδερφός του Κακαοπάντηδου και ο αδερφός μου. Κι εγώ κι ο αδερφός μου ο Βασίλης είμαστε στην οργάνωση και ετροφοδοτούσαμε τους αντάρτες εδώ και με δελτία από το Ραφτόπουλο το συμπέθερο του Καπετάν Μιχάλη Ξυλούρη. Έφερνα σημειώματα από το Βασίλη το Ραφτόπουλο από το Ηράκλειο και τα παρέδιδα στο Φρουδά. Ο αδερφός μου είχε κάνει σαράντα μέρες αγγαρεία στο Γενή Γκαβέ, ο Σήφης τον είχε στην αγγαρεία με τριάντα άλλους χωριανούς μας. Και τσ’είχε αφήσει προ δυο μέρες. Εγώ κοιμόμουνα στο σπίτι του πατέρα μου. Ακούω τσ’αρβυλιές και σηκώνομαι και ντύνομαι. Ο αδερφός μου εκοιμούντανε κι αυτός στη πια μεγάλη αίθουσα του σπιτιού. Πιο μικρός από μένα δυο χρόνια ήτανε στην ηλικία. Είκοσι χρονών αυτός είκοσι δυο εγώ. Επήγα και τον έπιασα από το χέρι και του λέω Βασίλη σήκω να πάμε να κρυφτούμε γιατί οι Γερμανοί επλακώσανε το χωριό. Και μου λέει δεν έρχομαι. Σαράντα μέρες ήμουνε στην αγγαρεία. Αν ήθελα κατηγορηθώ για τίποτα θελα μ’έχουνε συλλάβει. Μόνο άμε εσύ. Τόνε πιάνω από το ένα χέρι και τόνε τραβώ αλλά αυτός επάτησε το χέρι του στο χαλί στο πάτωμα και δεν εσηκώνουντονε. Ωστόσο εξημέρωνε. Οι Γερμανοί είχανε στεμένα πολυβόλα και παρακολουθούσανε τσι κινήσεις και βάνουνε και με τα πολυβόλα για εκφοβισμό και με τα όπλα. Ήτανε ένας γείτονας εδώ που είχε δυο σπίτια με κεραμίδι και κάνανε ένα αυλάκι στη μέση τα κεραμίδια. Χρόνης Πλουσής ελέγουντονε ο γείτονας. Καλός γείτονας και πατριώτης. Εβγήκα εκεί. Μου πέταξε η μακαρίτισσα η μάνα μου μια κουβέρτα για να μη θέσω κατάχαμα στο χαντάκι και κρύφτηκα. Και οι περισσότεροι οπλαρχηγοί της Εθνικής Αντιστάσεως εβρεθήκανε μέσα στο χωριό. Ο Στεφανογιάννης, ο Καπετάν Μιχάλης, ο Παπα-Γιάννης και οι άλλοι. Ευτυχώς δεν μας εβρήκανε. Ο αδερφός μου επήγε στη συγκέντρωση ανύποπτος.
Από τις 16 Φλεβάρη και για 3 περίπου μήνες, τα Ελληνικά Παγκόσμια γεωπάρκα UNESCO θα φιλοξενούνται στο Αριστοτέλειο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, στη Θεσσαλονίκη. Μια ευκαιρία για όλη τη βόρεια Ελλάδα να γνωρίσει τον πλούτο της φυσης, του πολιτισμού και των ανθρώπων των Ελληνικών Γεωπάρκων.
Η έκθεση είναι προϊόν του έργου GEOIN που χρηματοδότησε το INTERREG Ελλάδας-Κύπρος και συντόνισε το Γεωπάρκο του ΨΗλορείτη και το ΑΚΟΜΜ Ψηλορείτης ΑΕ ΟΤΑ. Την έκθεση σχεδίασε και υλοποίησε το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου με τη συμμετοχή όλων των γεωπάρκων.
Έκθεση ‘ΜΝΗΜΕΣ ΓΑΙΑ
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΓΕΩΠΑΡΚΑ UNESCO ΕΛΛΑΔΑΣ – ΚΥΠΡΟΥ’
στο Αριστοτέλειο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στη Θεσσαλονίκη
Ένα ταξίδι σε τοπία και γεωλογικά μνημεία με διεθνή αναγνώριση
Το Αριστοτέλειο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου παρουσιάζουν την έκθεση «ΜΝΗΜΕΣ ΓΑΙΑΣ: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΓΕΩΠΑΡΚΑ UNESCO ΕΛΛΑΔΑΣ – ΚΥΠΡΟΥ». Η έκθεση θα παρουσιαστεί από 16 Φεβρουαρίου 2022 στις εγκαταστάσεις του Αριστοτέλειου Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Θεσσαλονίκης στην Προβλήτα 1 στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Τετάρτη 16 Φεβρουαρίου 2022 και ώρα 19.00.
Σεμνή τελετή με αφορμή τη συμπλήρωση 77 χρόνων από την εκτέλεση του αείμνηστου αρχηγού της τοπικής Αντίστασης, Γιάννη Δραμουντάνη- Στεφανογιαννη από τους από τους Γερμανούς κατακτητές, οργανώνει ο Δήμος Ανωγείων και η ενορία του Αγίου Γεωργίου στο Μεϊντάνι 11 το πρωϊ στις 13/2/2022.
Ο Στέφανογιάννης υπήρξε και θα συνεχίσει να είναι μία από τις πιο εμβληματικές φυσιογνωμίες της Ανωγειανής Αντίστασης κατά των Γερμανών, την περίοδο της Κατοχής.
Η μέρα αυτή μας συνδέει άρρηκτα με σημαντικές αξίες της ζωής, αλλά και με το παρελθόν μας πού είναι αναπόσπαστο κομμάτι του μέλλοντος μας.