Φωτογραφίες: Αγγέλα Σκουλά

Τον στολισμό με λουλούδια του Επιταφίου και του Σταυρού ανέλαβαν και φέτος γυναίκες και κορίτσια κάθε ενορίας μας, που έμειναν μέχρι νωρίς τα ξημερώματα στην εκκλησία για να ολοκληρώσουν εντυπωσιακές δημιουργίες με αγάπη και σεβασμό. Σύμφωνα με την παράδοση μετά τον στολισμό, όσες γυναίκες συμμετείχαν συγκεντρώνονται γύρω από τον Επιτάφιο και λένε τα Μοιρολόγια της Παναγίας:

“Αι μου Γιάννη Πρόδρομε και βαφτιστή του γιου μου,
μεν είδες εμέ το γιόκα μου και το διδάσκαλο σου;

“Δεν έχω στόμα να σου πω, γλώσσα να σου μιλήσω,
μούδε και χεροπάλαμα για να σου τόνε δείξω.

Θωρείς τον κείνο τον λιγνό τον παραπονεμένο,
όπου φορεί πουκάμισο στο αίμι βουτηγμένο,

και που φορεί στη μέση ντου το τρίχινο ζωνάρι,
κι πού φορεί στη κεφαλή το αγκάθινο στεφάνι;”

“Που ναι μαχαίρι να σφαγώ, που ναι γκρεμός να δώσω..”

Ο Σταυρός θα περάσει το βράδυ και θα μπει στα σπίτια των νεόνυμφων, αλλά και αυτά που θα ζητήσουν την χάρη του. Σύμφωνα με την παράδοση τον Σταυρό θα κρατάει νεαρός που υπηρετεί την στρατιωτική του θητεία και η είσοδος σε κάθε σπίτι θα γίνει από την πόρτα και η έξοδος από το παράθυρο.Σύμφωνα με το έθιμο της δεύτερης Ανάστασης που είναι μοναδικό στα Ανώγεια, την Κυριακή του Πάσχα μετά την λειτουργία το μεσημέρι, οι Σταυροί βγαίνουν ξανά από την εκκλησία και γυρίζουν ξανά όλες τις εκκλησίες του χωριού, μεταφέροντας ξανά το Αναστάσιμο μήνυμα,Μετά την περιφορά του Επιτάφιου το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής, στον Άγιο Γεώργιο ο Λουδοβίκος των Ανωγείων με το μαντολίνο του θα τραγουδήσει μοιρολόγια, σε μια απόλυτη εμπειρία κατάνυξης  για τους Πιστούς.

Ο καιρός στα Ανώγεια είναι αρκετά καλός, πλήθος ντόπιων και επισκεπτών κατακλύζουν τις πλατείες των Ανωγείων, ενώ οι περισσότεροι επισκέπτονται όλους τους Ναούς για να προσκυνήσουν. Το Πάσχα στα Ανώγεια είναι και φέτος μια υπέροχη και δυνατή εμπειρία για όσους το επέλεξαν.

Δείτε στις φωτογραφίες της Αγγέλας Σκουλά τους Επιτάφιους και τους Σταυρούς των Ανωγείων. Από τον Ιερό Ναό της Παναγίας στο Περαχώρι, τον Αι Γιάννη στην Καβαλαριά, τον Άγιο Γεώργιο στο Μεϊντάνι και τον Άγιο Δημήτριο στο Μετόχι ! Καλή Ανάσταση σε όλο τον κόσμο!

Μεγάλη Παρασκευή, η απόλυτη ημέρα πένθους για ολόκληρη την Χριστιανοσύνη όπου κορυφώνονται τα Πάθη του Χριστού και γίνεται η σταύρωση  και αργότερα στις εκκλησίες η αποκαθήλωση του και η τοποθέτηση του στον Επιτάφιο. Η περιφορά των Επιταφίων είναι και στα Ανώγεια η απόλυτη κατανυκτική εμπειρία για όλους. Φέτος όσοι βρεθούν στα Ανώγεια και την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου την Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ θα ζήσουν και μια ακόμα δυνατή εμπειρία κατάνυξης και συγκίνησης, καθώς μετά την περιφορά του Επιταφίου, μέσα στον Ιερό Ναό ο Λουδοβίκος των Ανωγείων θα σταθεί κάτω από τον στολισμένο Σταυρό και θα τραγουδήσει μοιρολόγια με το μαντολίνο του!

Με το χαρακτηριστικό του ηχόχρωμα, τον πονεμένο ήχο του μαντολίνου του και το πάθος ψυχής που τον διακρίνει, ο Λουδοβίκος των Ανωγείων, με μια σειρά από Ανωγειανά παλιά μοιρολόγια, θα πενθήσει τον Χριστό, τον δικό μας “Μανώλη” των Ανωγειανών, θα νιώσει το δέος της Σταύρωσης και του θανάτου, αλλά θα δώσει και την αισιόδοξη νότα της επερχόμενης Ανάστασης.Κάτω από τον στολισμένο από τις γυναίκες της ενορίας Σταυρό και μέσα στον Ιερό Ναό οι πιστοί θα ζήσουν αυτή την ξεχωριστή εμπειρία που θα τους φέρει πιο κοντά στα Πάθη, την Σταύρωση και την Ανάσταση του Θεανθρώπου…

Σε μια ταλαιπωρημένη και σχεδόν λεηλατημένη, από νεώτερους παρερμηνευτές, Κρητικής Μουσικής Παράδοσης, ο Βασίλης Ξυλούρης και ο Νίκος Βλατάς, έρχονται με το κύρος της δικής τους συγκίνησης και την πειστική σχέση τους με το μουσικό πλούτο του τόπου μας, να επαναφέρουν με τη τέχνη τους, το ύψος εκείνο που αρμόζει σε δισκογραφικά εγχειρήματα που «συνομιλούν» μουσικά και στιχουργικά με φωτεινές στιγμές της νεότερης μουσικής ιστορίας.Ο Βασίλης Ξυλούρης και ο Νίκος Βλατάς , δεν είναι προγονόπληκτοι, ούτε μιμητές ενός άλλου καιρού. Μάστορες είναι, της μουσικής και του λόγου, άνθρωποι ευαίσθητοι, ραβδοσκόποι του σήμερα, που ξέρουν καλά να χειρίζονται τη βέργα της έρευνάς των, όταν αυτή συναντιέται με κοιτάσματα βαθιά στο χώμα απλωμένα. Η εργασία τους, «Αέρας είναι η ζωή» έχει τη ζωντανή δύναμη του παρόντα χρόνου, την ανανεωτική αύρα που «χρυσίζει» τη τέχνη και την κάνει σημερινή. Ο Βασίλης και ο Νίκος, επικυρώνουν μέσα μου την άποψη, ότι για να δεις το καινούργιο, πρέπει η σχέση σου με την παράδοση να είναι ισχυρή και προπαντός αθώα…

Συνοδοιπόροι τους σε αυτό το εγχείρημα οι εκλεκτοί Ψαραντώνης , Ψαρογιώργης και Κώστας Φασουλάς Στιχουργός.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:
1. Κάθε μεγάλο μυστικό 5.19
Μουσική: α) Βασίλης Ξυλούρης β) Νίκος Βλατάς Στίχοι: α) Γιώργης Σταυρακάκης (Μιχαλόμπας), β) Γεώργιος Αγ. Κουτάντος
2. Αέρας είναι η ζωή 5.26
Μουσική: Βασίλης Ξυλούρης Στίχοι: Λευτέρης Καλομοίρης (Ντελικανής)
3. Περαχωριανές κοντυλιές 5.11
Μουσική: Βασίλης Ξυλούρης Στίχοι: παραδοσιακοί (τελευταία Παναγιώτης Χιωτάκης)
4. Μισέψετε κακοί καιροί 4.15
Μουσική: Βασίλης Ξυλούρης Στίχοι: α) Γιάννης Αεράκης (Πολογιάννης) β) Κώστας Μανουράς (Προσφύρης)
5. Άμα μονιάσουν τα πουλιά 4.03
Μουσική: Νίκος Βλατάς Στίχοι: α) Νίκος Βλατάς, β) Μιχάλης Σταυρακάκης (Νιδιώτης)
6. Βασιλικάκι 4.36
Μουσική: Νίκος Βλατάς Στίχοι: α) Νίκος Βλατάς, β) Βασίλης Σμπώκος (Λουκάς)
7. Φτερά εκάμαν οι χαρές 4.22
Μουσική: Νίκος Βλατάς Στίχοι: Στέλλα Τσαϊνη
8. Έλα να ταξιδέψουμε 3.55
Μουσική: Βασίλης Ξυλούρης Στίχοι: Λευτέρης Καλομοίρης (Ντελικανής)
9. Οργανικό Ψαραντώνης 4.53
Μουσική: Ψαραντώνης
10. Άνοιξη 4.07
Μουσική: Βασίλης Ξυλούρης Στίχοι: Μήτσος Σταυρακάκης
11. Του βράχου την υπομονή 5.13
Μουσική: Βασίλης Ξυλούρης Στίχοι: Λευτέρης Καλομοίρης (Ντελικανής)

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Βασίλης Ξυλούρης: Λαούτο, τραγούδι
Νίκος Βλατάς: Λύρα, λυράκι, τζουρά, τραγούδι
Νίκος Στρατάκης: Κρουστά, μπάσο, λαούτο
Κώστας Μαρκάκης: Κιθάρα
Ψαραντώνης: Τραγούδι
Ψαρογιώργης: Τραγούδι
Ηχοληψία – μίξη – mastering: Κώστας Μαρκάκης
Δημιουργικό: Ανδρέας Αεράκης
Παραγωγή: Αεράκης – Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι & Σείστρον © Απρίλιος 2019