
Την Κυριακή 16 Φεβρουαρίου θα τελεστεί στον Ιερό Ναό της Αγίας Μαρίνας στη Νέα Φιλαδέλφεια, το ετήσιο μνημόσυνο της Δέσποινας Δακανάλη ή “Βολτέρας”. Η οικογένεια της καλεί συγγενείς, φίλους και συγχωριανούς να παραστούν και να ανάψουν ένα κερί υπέρ αναπαύσεως της ψυχής της αγαπημένης τους συζύγου, μητέρας, γιαγιάς και αδερφής.
Η Δέσποινα Δακανάλη “έφυγε” από τη ζωή στις 21 Φεβρουαρίου 2019 σε ηλικία 70 ετών. Με καταγωγή από την Κεφαλλονιά ήρθε στα Ανώγεια την δεκαετία του 1970 όπου παντρεύτηκε τον Μανόλη Δακανάλη (Κανάνες). Μεταξύ των πολλών δραστηριοτήτων της που την έκαναν ιδιαίτερα αγαπητή στα Ανώγεια ήταν το ταλέντο της ως ψάλτρια για πολλά χρόνια της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννου στο Αρμί, ενώ είχε ανοίξει ένα από τα πρώτα φροντιστήρια Αγγλικών σε ολόκληρο τον Ορεινό Μυλοπόταμο στα μέσα του ’70! Στα μέσα της δεκαετίας του ’80 στάθηκε όρθια στον αδόκητο χαμό της εξάχρονης μόλις κόρης της Ρηνούλας. Κόρη της είναι επίσης η γνωστή και αγαπητή Ανωγειανή τραγουδίστρια Μαρίνα Δακανάλη.
Η “Βολτέρα” ενταφιάστηκε στα Ανώγεια όπου πλήθος κόσμου συνέρρευσε για να την αποχαιρετήσει. Στη μνήμη της η οικογένεια της προσέφερε στην ΑΝΩΓΗ το χρηματικό ποσό των 50 ευρώ, και η οικογένεια Χαραλάμπου και Μαρίας Τζαγκαράκη το ποσό των 50 ευρώ ,χρήματα που θα διατεθούν για τις ανάγκες του Εργαστηρίου Γνώσης της ενορίας του Αγίου Γεωργίου.
Ας είναι ελαφρύ το χώμα των Ανωγείων που την σκεπάζει.
Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου στις 9 μ.μ στο αγροτικό δισκοπωλείο (Σίσαρχα Ανωγείων Μυλοποτάμου). Νίκος Τζουλιαδάκης – Νικόλας Καράτζης – Αντώνης Παπαδάκης 10€ / άτομο με ποτό και κρύο πιάτο.

Την Κυριακή 16 Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου στα Ανώγεια το σαρανταήμερο μνημόσυνο για την ανάπαυση της ψυχής της Ειρήνης πρεσβυτέρας μακαριστού ιερέως Νικολάου Ανδρεαδάκη. Η οικογένεια της καλεί συγγενείς, φίλους και συγχωριανούς να παραστούν και να ανάψουν ένα κερί στη μνήμη της.
Η Ειρήνη Ανδρεαδάκη “έφυγε” από τη ζωή στα 86 της χρόνια την 8η Ιανουαρίου 2020, δυο ακριβώς χρόνια μετά τον θάνατο του αείμνηστου συζύγου της του αγαπημένου παπά-Νικόλα που εκοιμήθη στις 6 Ιανουαρίου 2018.
Στην εξόδιο ακολουθία της πριν σαράντα ημέρες πρωτοστάτησε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ.κ Ευγένιος ο οποίος στη συνέχεια στον επικήδειο λόγο του μίλησε για μια “σεβαστή Ανωγειανή, μια δυναμική προσωπικότητα που στάθηκε για δεκαετίες στο πλευρό του συζύγου της και ως πρεσβυτέρα προσέφερε τα μέγιστα στην Ανωγειανή κοινωνία”.
Ας είναι ελαφρύ το χώμα που την σκεπάζει.
Ήταν ξημερώματα και στα Ανώγεια ήταν μια από τις χειρότερες μέρες εκείνου του δύσκολου Φλεβάρη του 1944. Βροχές, ομίχλη και ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες συνέθεταν ένα σκηνικό χειμωνιάτικο που ερχόταν να προστεθεί ως βάρος πλάι στην Ναζιστική μπότα που καταπίεζε και καταδυνάστευε τον τοπικό πληθυσμό. Αλλά και εκείνο το ιδιαίτερο ξημέρωμα της 13 Φεβρουαρίου, ακριβώς 76 χρόνια πριν θα αποτελούσε και το τελευταίο 12 Ανωγειανών πατριωτών, με τα ονόματα τους έκτοτε να κοσμούν τις πιο χρυσές σελίδες δόξας και προσφοράς του χωριού στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες.
Εκείνο το πρωινό, πριν καλά καλά φέξει οι Γερμανοί θα κυκλώσουν το χωριό και θα συλλάβουν τον Αρχηγό της Αντίστασης Ιωάννη Δραμουντάνη ή Στεφανογιάννη. Παράλληλα και ενώ έχουν συγκεντρώσει όλους τους κατοίκους στις πλατείες του χωριού θα συλλάβουν άλλους ένδεκα Ανωγειανούς αγωνιστές και θα τους βάλουν σε στρατιωτικό όχημα ως υπόπτους πράξεων αντίστασης στον Ψηλορείτη. Θέλοντας να δείξουν ότι είναι αμείλικτοι και προσπαθώντας να κάμψουν το αγωνιστικό φρόνημα των Ανωγειανών αποφασίζουν την άμεση εκτέλεση του Αρχηγού Στεφανογιάννη μέσα στο χωριό και μπροστά στα μάτια των συγχωριανών του. Ο Στεφανογιάννης στέκεται αγέρωχος στο Περαχώρι, δεμένος πισθάγκωνα κοιτάζοντας στα μάτια τους συγχωριανούς του και χωρίς να αναφέρει ούτε λέξη καθώς τον απομακρύνουν για να τον εκτελέσουν…
Δεν βγάζει ούτε λέξη όπως μας είπε πρόσφατα σε συνέντευξη του στην Ανωγή ο αείμνηστος πλέον αγωνιστής Γιώργης Καλομοίρης (Ντουλγκέρης), ενώ δίπλα βρίσκεται και τραγικός αυτόπτης μάρτυς, πέραν των κατοίκων όλων και ο μικρός του γιος Ζαχαρίας που θα σημαδευτεί από αυτές τις εικόνες για ολόκληρη την μετέπειτα ζωή του. Ενώ τον μεταφέρουν στον τόπο εκτελέσεως, ο ηρωικός αρχηγός σε μια αποστροφή του μυαλού του αποφασίζει να μην πεθάνει χωρίς αντίδραση, έτσι αν και δεμένος σπρώχνει με τη δύναμη του κορμιού του τους δυο στρατιώτες και με ένα σάλτο κάνει ένα μεγάλο άλμα για να διαφύγει.Τον προλαβαίνουν οι ριπές των ταχυβόλων των Ναζί και με τις σφαίρες να τον βρίσκουν στην πλάτη πέφτει νεκρός, αλλά παραμένει Αθάνατος έχοντας κάνει το δικό του σάλτο ελευθερίας και φεύγοντας γνωρίζοντας ότι πρόσφερε τα μέγιστα για την Εθνική Αντίσταση απέναντι στον βάρβαρο Γερμανό κατακτητή. Το άγαλμα του κοσμεί εδώ και δεκαετίες την πλατεία Μεϊντάνι, όπου και χθες Κυριακή στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, τελέστηκε μνημόσυνο για τον Αρχηγό της Αντίστασης που μας δείχνει τον δρόμο ακόμα και σήμερα 74 χρόνια μετά τον ηρωικό του θάνατο.
Ήταν 13 Φλεβάρη όταν οι Γερμανοί θεώρησαν ότι τελείωσαν μια για πάντα με τους ανυπότακτους Ανωγειανούς σκοτώνοντας τον Αρχηγό τους και συλλαμβάνοντας τους συντρόφους του. Φευ.Ποτέ δε θα σταματούσαν οι Ανωγειανοί, πάντα θα αγωνίζονταν για την Ελευθερία και μπροστά στον τάφο του Στεφανογιάννη θα πάρει το χρίσμα ο νέος αρχηγός Χρηστομιχάλης Ξυλούρης για να ηγηθεί της τελικής επίθεσης στους Γερμανούς που θα έβαζε το δικό της λιθαράκι στην οριστική πτώση του τρίτου Ράιχ και στην Ανατολή μιας ελεύθερης Ευρώπης το Μάη του ’45. Με τους Ανωγειανούς όχι μόνο να μην σταματούν εκείνο τον Φλεβάρη του ’44 αλλά να συνεχίζουν πιο μανιασμένα την Αντίσταση που οδήγησε τους φονιάδες Ναζί στην ολοκληρωτική ισοπέδωση του χωριού μόλις 6 μήνες μετά, στις 13 Αυγούστου του 1944.
Το Σάββατο 15 Φεβρουαρίου από τις 9 π.μ έως τη 1 μ.μ θα πραγματοποιηθεί εθελοντική αιμοδοσία στα γραφεία του Συλλόγου των Ανωγειανών της Αθήνας “Το Ιδαίον Άντρον” στους Αμπελόκηπους (Βελεστίνου 18-Στάση Μετρό Πανόρμου). Η δράση γίνεται σε συνεργασία με το Νοσοκομείο “Σωτηρία” όπου βρίσκεται και η τράπεζα αίματος του συλλόγου μας. Μια προσφορά ζωής στην οποία αξίζει όλοι να συνεισφέρουν. Πρόσφερε κι εσύ, αξίζει!
Η επιστολή που απέστειλε ο κ. Γιώργος Καλογεράκης στην ΑΝΩΓΗ (συνοδευόμενη από φωτό και έγγραφα) έχει ως εξής:
«Μετά το τέλος της τετράχρονης κατοχής 1941-1945, η Ανταρτική Ομάδα Ανωγείων Α.Ο.Α. συνέταξε Έκθεση την οποία υπέγραψε ο Αρχηγός της Ομάδος Καπετάν Χριστομιχάλης Ξυλούρης, και κατατέθηκε στο ΓΕΣ. Ο Αρχηγός Χριστομιχάλης, τη δεκαετία του 1950, παίρνοντας ως οδηγό την Έκθεση που κατατέθηκε στο ΓΕΣ, ξεκίνησε να την αντιγράφει και να την συμπληρώνει. Στις 7 Δεκεμβρίου 1970, φτάνοντας στην σελίδα 129, την υπογράφει και την σφραγίζει. Στη συνέχεια με μια φράση (σελ. 129) …θα συνεχίσο…, συμπληρώνει ακόμη 41 σελίδες, φτάνοντας στη σελίδα 170. Η Έκθεση είναι χειρόγραφη στο σύνολό της, έχει γραφεί σε ένα τετράδιο μπλε χρώματος σπυράλ και στην πρώτη εσωτερική σελίδα υπογράφει και πάλι ο Αρχηγός Χριστομιχάλης με ημερομηνία 30 Ιανουαρίου 1972. Δίπλα στην υπογραφή του, και στην πρώτη αλλά και στην 129 σελίδα, υπάρχει η τιμημένη σφραγίδα της Ανωγειανής Ανταρτικής Ομάδας. Την Έκθεση ονόμασε ο ίδιος «Απόρρητη» για τους δικούς του λόγους τους οποίους θα εξηγήσουμε σε άλλο δημοσίευμα. Σήμερα φυλάσσεται στο αρχείο της οικογένειας Ξυλούρη. Μου δόθηκε αντίγραφο και χρησιμοποίησα αποσπάσματα για την έκδοση του δίτομου έργου «Καπετάν Χριστομιχάλης Ξυλούρης» το 2016.
Στην σελίδα 93 της απόρρητης Έκθεσης, ο Καπετάν Χριστομιχάλης αναφέρει για την σύλληψη και δολοφονία του Αρχηγού Στεφανογιάννη στις 13 Φεβρουαρίου 1944 :
…εις αυτόν τον κλοιόν, ήταν επικεφαλής ο Προδότης Μιχαήλ Κουτεντάκης ή Κλαροτζάνης και ανεγνωρίσθη από πολλές γινέκες ντυμένος Γερμανική στολή στρατιώτου Γερμανού…
Η οικογένεια του Μιχαήλ Κουτεντάκη – Κλαροτζάνη θεώρησε ότι αυτή η φράση της Έκθεσης του Καπετάν Χριστομιχάλη, δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια και κατέθεσε αγωγή 37 σελίδων στον υποφαινόμενο ως συγγραφέα του βιβλίου, ζητώντας μεταξύ άλλων την απάλειψη των σχετικών παραγράφων από τα εναπομείναντα βιβλία και τη μη χρησιμοποίησή τους στο μέλλον.
Όταν έκανα γνωστή την αγωγή στην οικογένεια των Ξυλούρηδων, κλήθηκα σε μια συνάντηση μαζί τους την Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου 2020 στην πόλη του Ηρακλείου. Σε μια μεγάλη συγκέντρωση της οικογένειας (περίπου 100 ατόμων), πάρθηκαν σοβαρές αποφάσεις για την αντίκρουση της αγωγής. Η οικογένεια συμπαραστέκεται στον συγγραφέα, δηλώνει την απόλυτη στήριξή τους προς αυτόν και το βιβλίο του Αρχηγού Χριστομιχάλη και αποφάσισε τις περαιτέρω κινήσεις. Ως δικηγόροι εξουσιοδοτήθηκαν από τον εναγόμενο οι Ιωάννης Ξυλούρης του Μενέλαου και Ιωάννης Μανουράς του Βασιλείου.
Ως εναγόμενος θέλω να τονίσω τα εξής :
Α) Μετά την κατάθεση της Αγωγής, παύει πλέον να αποτελεί απόρρητο έγγραφο η Έκθεση του Καπετάν Χριστομιχάλη, θα δοθεί στους δικαστές που θα εκδικάσουν την αγωγή αλλά και στην δημοσιότητα.
Β) Η αντίκρουσή μου στην αγωγή θα την ακολουθήσει σελίδα προς σελίδα και θα είναι πολυσέλιδη, χρησιμοποιώντας όλα τα στοιχεία που διαθέτω και αφορούν : 1.Έγγραφα από το Αρχείο της Γερμανικής Στρατιωτικής Διοικήσεως Κρήτης.
- Έγγραφα από το αρχείο της Ανεξάρτητης Ομάδος Ανωγείων που φυλάσσεται στο Δήμο Ανωγείων.
- Έγγραφα απ το αρχείο του Ζαχαρία Δραμουντάνη, γιου του Αρχηγού Στεφανογιάννη.
- Έγγραφα απ το αρχείο του Στέφανου Δραμουντάνη, γιου του Γεωργίου Δραμουντάνη – Στεφανογιώργη.
- Έγγραφα από το αρχείο του Καπετάν Μανόλη Μπαντουβά, (το οποίο εντός δύο μηνών θα κυκλοφορήσει από εμένα σε βιβλίο).
- Έγγραφα από τον απόρρητο φάκελο του Καπετάν Χριστομιχάλη.
- Αποσπάσματα από την Έκθεση του Αρχηγού Χριστομιχάλη που αφορούν την οικογένεια των Ανωγειανών Κουτεντάκηδων.- Κλαροτζάνηδων.
- Το κείμενο της μήνυσης που κατατέθηκε από τον Αρχηγό Χριστομιχάλη, τον Γεώργιο Δραμουντάνη – Στεφανογιώργη και τον Νικόλαο Σταυρακάκη – Αεροπόρο. 9. Την απόφαση του δικαστηρίου που αφορά την παραπάνω μήνυση.
- Αποσπάσματα από το ημερολόγιο του Αρχηγού Πετρακογιώργη.
- Δεκάδες μαγνητοταινίες, (απομαγνητοφωνημένα αποσπάσματα).
- Αποσπάσματα από εφημερίδες.
- Αποσπάσματα από τα βιβλία της Χαρίκλειας Δραμουντάνη, Γεωργίου Τζίτζικα, Μανόλη Σπιθούρη Νταμπακομανώλη, Γιάννη Δραμουντάνη – Στεφανογιάννη, Γεωργίου Αναγνωστάκη (αντάρτη του Πετρακογιώργη), καπετάν Μπαντουβά απομνημονεύματα, Γεωργίου Φαραγκουλιτάκη Σκουτελογιώργη, Τραχήλι (Κωνσταντίνου Καργάκη) κ.α.
- Καταστάσεις ανταρτών της Ανεξάρτητης Ομάδας Ανωγείων Α.Ο.Α.
- Καταστάσεις νεκρών της Ανεξάρτητης Ομάδας Ανωγείων Α.Ο.Α.
- Καταστάσεις λεηλασίας των Ανωγείων, (αρπαγές αιγοπροβάτων και οικοσκευές Ανωγειανών).
Τα παραπάνω στοιχεία, θα εμπλουτισθούν στη χρονική διάρκεια των 100 ημερών που έχω στην διάθεσή μου να υποβάλω τις προτάσεις μου στους δικαστές.»
Καστέλλι Πεδιάδος, 11 Φεβρουαρίου 2020
Γεώργιος Α. Καλογεράκης