Στην φωτογραφία ο Ελευθέριος Βενιζέλος με τον Βασίλειο Σκουλά και ο διορισμούς του Γεωργίου Σκουλά ή “Τσιριντάνη” ως Πρωτοδίκη Ηρακλείου.

Άρθρο του Γεωργίου Σκουλά

2) Η ΠΡΩΤΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΑ ΑΝΩΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΤΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΚΟΥΛΑ

-Τι το έχετε το παιδί τούτο κύριε Ταταράκη;
Και ο Ταταράκης απήντησεν:
-Γραμματικό το έχω στο γραφείο μου.
Και ο παπά – Μιχαλάκης συνεπαρμένος από τον λόγον και τας αντιλήψεις του Βενιζέλου περί επελευθερώσεως της Κρήτης εξέφυγεν, διά της απαντήσεώς του προς τον Ταταράκη, της οφειλομένης φιλοφροσύνης. Και λέει στον Ταταράκη:
-«Άι κακομοίρη! Τη αλήθεια συ είσαι γραμματικός αυτού του παιδιού; Αυτός θα ελευθερώση την Κρήτη και γρήγορα!…»
“Η Συνέχεια επί του κειμένου….”
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος κατά την διάρκεια της πολιτικής του καριέρας σε Ελλάδα και Κρήτη, απέκτησε φανατικούς υποστηρικτές αλλά ταυτόχρονα και φανατικούς εχθρούς.
Η οικογένεια Σκουλά, ήταν στο σύνολό της και από την αρχή της πολιτικής του πορείας, από την Κρήτη έως και τον θάνατό του στο πλευρό του Ελ. Βενιζέλου. Μία σχέση που συνεχίστηκε από τα παιδιά του Ελ. Βενιζέλου, ως αναγνώριση κυρίως της προσφοράς του Β. Σκουλά στον πατέρα τους, αλλά και γενικότερα την προσφορά όλης της οικογένειας.
Ο Μιχ. Γεωργίου Σκουλάς στα απομνημονεύματά του, αναφέρει τις δηλώσεις που του είχε κάνει ο Σοφοκλής Βενιζέλος το 1947, αναφερόμενος στην σχέση του πατέρα του και του Β. Σκουλά: «…μου έλεγεν το 1947, ομιλών διά το πολιτικόν ήθος των ανδρών των ημερών του πατρός του ότι, ο Βασίλειος Σκουλάς ήτο το ωραιότερον και λαμπρότερον φαινόμενον εις τον πολιτικόν χώρον του Ελευθερίου Βενιζέλου και ότι όμοιόν του δεν ενεφανίσθη εις το πρόσωπον ουδενός εκ των νεωτέρων.
Η ανιδιοτέλειά του, η πίστις του προς τον αρχηγόν, η αφοσίωσίς του προς τάς αρχάς του Κόμματος, ο πατριωτισμός του, η πολιτική του ευφυΐα, η ορθή σύλληψις και εκτίμησις των πολιτικών πραγμάτων της χώρας, και η άτεγκτος προσήλωσίς του προς πάσαν έννοιαν πολιτικής και ηθικής αρετής τον επέβαλλον εις τον σεβασμόν και τον θαυμασμόν των συγχρόνων του, φίλων και αντιπάλων.
Διά τούτο, έλεγεν ο Σοφοκλής Βενιζέλος θεωρώ χρέος όλων ημών να του στήσωμεν την μαρμάρινην προτομήν του εις την γενέτειρά του, τ’ Ανώγεια, όχι μόνον διά την απόδοσιν του οφειλόμενου φόρου τιμής προς τον γίγαντα της πολιτικής ηθικής και αρετής, αλλά και διά να έχουν πάντοτε πρό οφθαλμών οι νεώτεροι το ασύγκριτον πολιτικόν ύψος του».
Ο Βασίλειος Σκουλάς γεννήθηκε στα Ανώγεια το 1872. Ήταν γιος του Ιωάννη Αναγνώστη (Βασιλείου)Σκουλά. Τα υπόλοιπα αδέλφια του πατέρα του ήταν ο Γεώργιος (Μπογκιόρνος), Μιχάλης (ο αρχηγός Μυλοποτάμου), ο Νικόλαος και ο Εμμανουήλ (πυρπολητής της ιεράς μονής Αρκαδίου).
Είχε σπουδάσει γιατρός στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Πριν την ενασχόλησή του με την πολιτική, άσκησε το επάγγελμα του γιατρού στην επαρχία Μυλοποτάμου, έχοντας ανοίξει ιατρείο στο Γαράζο.
Χαρακτηριστικό του πράου του χαρακτήρα, είναι το γεγονός που μας παραδίδει ο ανεψιός του, Μιχ. Γεωργίου Σκουλάς ή Καπετανομιχάλης, στο βιβλίο που έχει γράψει για τον Βασίλειο Σκουλά: Μετά από μια εκλογική αποτυχία του κόμματος και του ιδίου του Β. Σκουλά, επί Κρητικής Πολιτείας, (πιθανότατα στις εκλογές του 1903). Ο Β. Σκουλάς επιστρέφει στα Ανώγεια. Εκεί τον «υποδέχονται» κάποιοι χωριανοί του πολιτικοί αντίπαλοι, (σελ. 11 και 12 του βιβλίου).
«Όταν ο Βασίλειος Σκουλάς διήρχετο από το Αρμί, (συνοικία των Ανωγείων), καβαλάρης αλλά ηττημένος, προ του ομίλου, του ομίλου αυτού, ηγέρθη ο Χαιρέτης με την πρόθεσιν και την απόφασιν να τον προσβάλη και να τον χλευάση διά την ήττα του. Και απευθυνόμενος προς τον Βασίλειον Σκουλάν, του είπε: «Καλώς ώρισες κ. Καρβουνιάρη», υπενθυμίζων εις τούτον διά του τοιούτου χαιρετισμού την μαυρίλαν την οποίαν είχε υποστή εις τάς κόλπους της εκλογής εκείνης.
Ο Βασίλειος Σκουλάς, χωρίς να αισθανθή συγκίνησιν ή σύγχυσιν, και διατηρών όλη του την αξιοπρέπειαν και την αρχοντιά του, απήντησεν εις τον λοιδωρήσαντα αυτόν: «Ευχαριστώ κύριε Χαιρέτη» και ταυτοχρόνως ανεσήκωσεν το καπέλο του εκ της κεφαλής του εις ένδειξιν πανηγυρικού και πολιτισμένου χαιρετισμού προς τον υβριστήν αντίπαλον.
Ο Χαιρέτης ησθάνθη την προσβολήν και έμεινεν άναυδος. Διηγείτο δε αργότερον ότι η απάντησις αύτη του Β. Σκουλά εις την ύβριν και την πρόκλησίν του, ήτο δι’ αυτόν η μεγαλυτέρα προσβολή ήν εδέχθη και ησθάνθη εις όλην του την ζωήν από πολιτικόν του αντίπαλον».
Για τον Βασίλειο Σκουλά, τα πρακτικά του συνεδρίου που έγινε στα Χανιά το 2009, αναφέρουν: (ΘΕΡΙΣΣΟΝ 1905 ΣΕΛ. 330 και 331).
«Ο Βασίλειος Ι. Σκουλάς (1872 – 1944) από τα Ανώγεια Μυλοποτάμου, από τους πρωτεργάτες της επανάστασης Θερίσσου, υπήρξε διά βίου επιστήθιος φίλος και προσωπικός γιατρός του Ελευθερίου Βενιζέλου, συνδέοντας άρρηκτα τη ζωή του με τα οράματα και τις περιπέτειες του ιστορικού αρχηγού.
Υπήρξε πρόσωπο κλειδί στις προσπάθειες συνεννόησης μεταξύ πρίγκιπα και Βενιζέλου στο διάστημα μεταξύ του 1901 και 1905, αλλά και μεταξύ της επανάστασης και της ελληνικής κυβέρνησης.
Ο πρίγκιπας αναφέρεται αρκετές φορές στον Βασίλειο Σκουλά, στο βιβλίο του «Αναμνήσεις εκ Κρήτης», προκειμένου να δείξει ότι ενδιαφερόταν για την επίτευξη προσέγγισης με τον Βενιζέλο. Γράφει ότι, σε κάποια από τις συναντήσεις τους, όπου κατηγόρησε τον Βενιζέλο ως «ακολουθούντα οδόν ελάχιστα πατριωτικήν και ότι έκανε το πάν διά να τον επαναφέρει εις την ευθείαν οδόν», κατέληξε λέγοντας στο Σκουλά.
«Ως άνθρωπος έντιμος δεν μπορείτε να παραμένετε πολιτικός του φίλος και οπαδός!
-Ο Σκουλάς ωχρίασε, μου έδωσε το χέρι και εξήλθε χωρίς να είπη λέξιν.
Ουδέποτε επανήλθε να με ίδη, διότι όπως και οι Επίσκοποι (εννοεί τον Πέτρας Τίτο και τον Ρεθύμνης Διονύσιο), έπασχε εκ της Ελληνικής ταύτης νόσου – της πολιτικής – η οποία υπονομεύει τους χαρακτήρας και αναγκάζει τους ανθρώπους να θέτουν τα πολιτικά των συμφέροντα υπεράνω από τα πατριωτικά των καθήκοντα».
Μνεία του επεισοδίου κάνει και ο Παπαντωνάκης, συμπληρώνοντας ότι «ο πρίγκηψ οργισθείς ετερμάτισε την ακρόασιν και ηπείλησεν τον ειρημένον βουλευτήν, ότι θα συντρίψη αυτόν, μεταβαίνων εις την ιδιαιτέραν του επαρχίαν και κηρύττων εις τε συγγενείς τε και φίλους, ότι είναι οπαδός αντεθνικής πολιτικής».
Ο Βενιζέλος σε επιστολή του μεταγενέστερη των γεγονότων του Θερίσσου προς τον Κανελλίδη, όπου κάνει βραχεία ανασκόπηση των τότε πραγμάτων, γράφει ότι είχε αποστείλει τον Βασίλειο Σκουλά με τον Μίνωα Πετυχάκη ως επίσημους αντιπροσώπους της επανάστασης προς την ελληνική κυβέρνηση, ατυχώς χωρίς αποτέλεσμα.
Τότε ο Σκουλάς, φρόντισε και τύπωσε στην Αθήνα κρυφά τα γραμματόσημα της επανάστασης, τα οποία μετέφερε στα Χανιά, σε πολλές χιλιάδες, ανάμεσα στα ενδύματά της η γνωστή Παρασκευούλα Βλουμ, για να μην περιπέσουν στα χέρια των αρμοστειακών αρχών.
Ο Σκουλάς, διετέλεσε κατ’ επανάληψη βουλευτής και υπουργός και κατέλειπε μνήμη αγαθή για την επιστημονική του επάρκεια και την πολιτική του αρετή.
Η πρώτη επαφή του Ελευθερίου Βενιζέλου με τα Ανώγεια και την οικογένεια Σκουλά έγινε, όταν ήταν ακόμα ασκούμενος δικηγόρος, στο γραφείο του Ρεθύμνιου δικηγόρου, Ταταράκη.
Ήταν Αύγουστος του 1893, όταν ο Ιωάννης Σκουλάς ή Παπαδογιαννάκος, βουλευτής τότε Μυλοποτάμου στην μεικτή Τουρκοκρητική Βουλή, κάλεσε τον Ταταράκη στα Ανώγεια να βαφτίσει την κόρη του. Ο Ταταράκης στην συνοδεία του είχε μαζί και τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Την πρώτη αυτή άφιξη του Ελ. Βενιζέλου στα Ανώγεια την περιέγραψε ο Β. Σκουλάς στον Μ. Γ. Σκουλά, ο οποίος και την συμπεριέλαβε στο βιβλίο του. (Σελ. 13).
«Ήτο Αύγουστος, μας διηγείτο ο αείμνηστος Β. Σκουλάς, του 1893. Ήμουν φοιτητής της Ιατρικής και περνούσα τάς διακοπάς μου στα Ανώγεια. Ένας θείος μου, ο Ιωάννης Σκουλάς ή Παπαδογιαννάκος, εκ των τα πρώτα φερόντων τότε εις την κωμόπολιν Ανωγείων, είχε καλέσει τον Δικηγόρον Ταταράκην από το Ρέθυμνον, εις το γραφείον του οποίου ησκείτο τότε ως πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος, διά να βαπτίση την κόρην του. Και ο Ταταράκης πήρε μαζί του τον Βενιζέλον. Εις την κεντρικήν πλατείαν των Ανωγείων, «Αρμί», υπεδέχθησαν οι Σκουλάδες τον Ταταράκην, ο οποίος συνέστησεν εις αυτούς και τον Βενιζέλον ως γραμματικόν του…
…’Εγινε η βάπτισις, μόλις νύκτωσε, εις την Εκκλησίαν της Παναγίας από τον Μιχ. Σκουλά ή παπά – Μιχαλάκη. Ο Ταταράκης ωνόμασε το παιδί Ελευθερία και εν συνεχεία οι παρευρεθέντες στο Μυστήριον υπό το φως των λαμπάδων και κεριών μετέβησαν εις το μεγάλο αρχοντόσπιτο του Παπαδογιαννάκου, εις τον οποίον ανέμενεν τους κουμπάρους πλήθος συγγενών και φίλων. Μετά την παράδοσιν της νεοφωτίστου Ελευθερίας υπό του Ταταράκη εις τους γονείς της ήρχισε το πλούσιο φαγοπότι, διά το οποίον ο Βενιζέλος έλεγε συχνά αργότερα ότι δεν θα ξεχάση ποτέ και ιδίως τα καλιτσούνια…
…πώς πηγαίνει το Κρητικό ζήτημα κύριε Ταταράκη; Ηρώτησεν ο παπά – Μιχάλης Σκουλάς με φωνήν δυνατή, η οποία επέβαλε πλήρη σιωπή εις τους θορύβους εκείνων που έτρωγαν και έπιναν ακόμη. Όλοι τώρα εκρέμοντο από τα χείλη του Ταταράκη, διότι, όλοι εφλέγοντο από τον πόθον ν’ ακούσουν τάς νεωτέρας πληροφορίας που ήρχοντο από την πρωτεύουσαν του Νομού, και από έγκυρα, τάχα χείλη, και που ήλπιζαν να είναι ευχάριστες διά την απελευθέρωσιν της Κρήτης από του τουρκικού ζυγού.
Ο Ταταράκης εν μέσω μυστηριακής σιωπής, ήρχισε ν’ ανακοινώνη τάς τελευταίας ειδήσεις περί της εξελίξεως του κρητικού ζητήματος και να εκφράζη τάς προσωπικάς του αντιλήψεις περί του πώς και πότε θα ήτο δυνατόν ν’ απελευθερωθή η Κρήτη. Φαίνεται, ότι οι εκτεθείσαι αντιλήψεις του Ταταράκη δεν ικανοποίησαν το κοινόν ούτε τον Βενιζέλον.
Εν συνεχεία έλαβε τον λόγον ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος εκθέτων τάς αντιλήψεις του επί του κρητικού ζητήματος , φαίνεται ότι δεν συνεμερίζετο εκείνας του Ταταράκη και ότι ικανοποιεί πληρέστερον τους πόθους και τας προσδοκίας των συνδαιτημόνων και ιδιαιτέρως του παπά – Μιχαλάκη Σκουλά. Τερματίζων μάλιστα τον λόγον του ο Ελευθέριος Βενιζέλος, είπεν ότι: «Η Ελευθερία την οποίαν εβαπτίσαμεν προ ολίγου είναι ο προάγγελος της συντόμου Ελευθερίας της Κρήτης».
Τότε σηκώθηκε από την θέσιν του ο παπά – Μιχαλάκης και ηρώτησε τον Ταταράκη:
-Τι το έχετε το παιδί τούτο κύριε Ταταράκη;
Και ο Ταταράκης απήντησεν:
-Γραμματικό το έχω στο γραφείο μου.
Και ο παπά – Μιχαλάκης συνεπαρμένος από τον λόγον και τας αντιλήψεις του Βενιζέλου περί επελευθερώσεως της Κρήτης εξέφυγεν, διά της απαντήσεώς του προς τον Ταταράκη, της οφειλομένης φιλοφροσύνης. Και λέει στον Ταταράκη:
-«Άι κακομοίρη! Τη αλήθεια συ είσαι γραμματικός αυτού του παιδιού; Αυτός θα ελευθερώση την Κρήτη και γρήγορα!…»
Πράγματι, η Ελευθερία που βαφτίστηκε εκείνη την ημέρα, όπως ευχήθηκε ο Ελευθέριος Βενιζέλος, υπήρξε ο προάγγελος της Ελευθερίας της Κρήτης μετά από λίγα χρόνια. Μεγαλώνοντας παντρεύτηκε τον Εμμ. Σταυρακάκη και εγκαταστάθηκαν στο χωριό Αρμανώγεια του Ηρακλείου, όπου και κατοικούν σήμερα οι απόγονοί τους.
Την ημέρα επίσης εκείνη της βαπτίσεως, o Ελευθέριος Βενιζέλος έμελλε να γνωρίσει στα Ανώγεια δύο νέους, οι οποίοι θα τον ακολουθούσαν στην πολιτική του σταδιοδρομία, χωρίς καμία παρέκκλιση ή ταλάντευση, έως την ημέρα του θανάτου του. Τον φοιτητή ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Β. Σκουλά και τον γιο του Παπαδογιαννάκου, φοιτητής και αυτός στη νομική σχολή Αθηνών, Γεώργιο Σκουλά ή Τσιριντάνη.
Αργότερα, στις αρχές της Κρητικής Πολιτείας, ο ίδιος ο Βενιζέλος θα καθόριζε τους ρόλους. Ο Βασίλης στην Πολιτική, ο Γεώργιος στην Διοίκηση.

Διαβάστε την συνέχεια... »