Βέρα Σουλτάτου Ξυλούρη, ένα όνομα, μια γοητεία…Ίσως η πιο όμορφη γυναίκα που έχω δει στη ζωή μου.Μια γυναίκα που θυμίζει σταρ του κινηματογράφου ,όχι όμως της εποχής που διανύουμε.Θυμίζει παλιό καλό κινηματογράφο της δεκαετίας του ’70 .Τότε που οι γυναίκες είχαν ακόμα αρχοντική ομορφιά.Το πρόσωπο της κάλλιστα θα μπορούσε να κοσμεί τα εξώφυλλα των καλύτερων περιοδικών ,να εμπνέει τους μεγαλύτερους ζωγράφους και να αποτελέσει πρότυπο ομορφιάς.Της κρητικής ομορφιάς,αυτής της άγριας ομορφιάς που μπερδεύεται με καλοσυνάτα αισθήματα,μεγαλείο ψυχής και γεννά προσωπικότητες.

Δεν μπορεί να γνωρίσει κάποιος την Βέρα Σουλτάτου Ξυλούρη και να μην σχολιάσει την δυναμική της παρουσία.Και δεν είναι η εξωτερική της ομορφιά αυτή που σε καθηλώνει πάνω της.Η ομορφιά της ψυχής της είναι,που αβίαστα καθρεφτίζεται στην μορφή της.Γυναίκα του σεβασμού,παλιάς κοπής πέραν της μοντέρνας της εμφάνισης.Τα μάτια της σε προκαλούν να κοιτάξεις την ψυχή της και μέσα της να διακρίνεις το αστείρευτο ταλέντο της.Μια γυναίκα που υπηρετεί με σεβασμό την μαντινάδα ,τιμά τον τόπο της και κάνει υπερήφανη την οικογένεια της.Μια γυναίκα που λατρεύει τον άντρα της,τα παιδιά της,το νοικοκυριό της,και που δεν ξεχνά να μας υπενθυμίζει πόσο σημαντική είναι για εκείνην η οικογένεια της μέσω των όμορφων μαντινάδων της.

Τα Ανώγεια πρέπει να είναι υπερήφανα για τη κόρη τους,τόσο υπερήφανα όσο υπερήφανη είναι κι εκείνη για το τόπο που την ανάθρεψε.Όλοι γνωρίζετε την Βέρα από τις μαντινάδες της.Τώρα ήρθε  η στιγμή να την γνωρίσετε και σαν άνθρωπο και είμαι βέβαιη ότι όσοι την αγαπάτε,από την στιγμή που θα διαβάσετε την συνέντευξη και μετά ,θα την λατρέψτε.Κι όσοι τυχαίνει να την γνωρίσετε μέσω αυτού εδώ του αφιερώματος ,είμαι σίγουρη πως βγαίνοντας από το site θα ανατρέξετε στο προφίλ της.Καθίστε αναπαυτικά,και ξεκινήστε την ανάγνωση.Η Βέρα σωστός χείμαρρος θα σας παρασύρει στα νερά της…κι εσείς θα ταξιδέψετε μαζί της χαμογελώντας τρυφερά !

Βέρα Σουλτάτου – Ξυλούρη, καταρχήν να σε ευχαριστήσω που δέχτηκες να μου παραχωρήσεις αυτήν εδώ την διαδικτυακή συνέντευξη! Να αρχίσουμε με τα βασικά και να μου πεις λίγα πράγματα για σένα. Από που κατάγεσαι;που γεννήθηκες;που ζεις; Ποια είναι η οικογενειακή σου κατάσταση;

Έρικα μου εγώ σ’ ευχαριστώ. Θαυμάζω και σέβομαι πολύ τη δουλειά σου, αναγνωρίζω όλα αυτά που προσφέρεις στον πολιτισμό μας και σε όλες τις μορφές της παράδοσης καθημερινά, σε εκτιμώ πολύ σαν άνθρωπο, σ’ αγαπώ και το ξέρεις και είναι πολύ μεγάλη τιμή για μένα μια τέτοια πρόταση, στην οποία, για τους παραπάνω λόγους, δε θα μπορούσα με τίποτα να αρνηθώ. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στα Ανώγεια, χωριό ορεινό, στους πρόποδες του Ψηλορείτη, με μακρόχρονη ιστορία και τεράστια κληρονομιά, μουσική και πολιτιστική. Είμαι παντρεμένη με τον Χαράλαμπο Ξυλούρη και έχω 2 κόρες, την Ειρήνη 12 ετών και την Άννα 9 ετών.

Διαβάστε την συνέχεια... »

Η Ανωγή σας παρουσιάζει σε βίντεο την ομιλία του συγχωριανού μας καθηγητή Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Βασίλη Βουιδάσκη με θέμα “Ελλάδα και Ευρώπη” που πραγματοποιήθηκε στις 23 Αυγούστου 2015 στην πλατεία του Αγίου Γεωργίου στα Ανώγεια. Την συγκεκριμένη ομιλία που παραμένει επίκαιρη μέχρι και σήμερα, έφτιαξε σε βίντεο ο σκηνοθέτης κ. Γιώργος Χαλαμπαλάκης με τη βοήθεια του συνεργάτη μας Μανόλη Σαμόλη, μετά από παροτρύνσεις που είχε ο καθηγητής κ. Βουιδάσκης από συγχωριανούς μας που δεν μπόρεσαν να την παρακολουθήσουν από κοντά.

Όπως αναφέρεται και στην αρχή του βίντεο : “Στην επιθυμία  πολλών συγχωριανών που δεν μπόρεσαν να παρευρεθούν στην ομιλία αυτή που έκανε ο χωριανός μας Βασίλης Βουιδάσκης ανταποκρίνεται με τη βιντεοσκοπημένη της έκδοση. Ευχαριστούμε και εκείνον και την εφημερίδα Ανωγή που την φιλοξενεί. Υπογραφή: Οι χωριανοί..”.

Στην αρχή και στο τέλος του πολύ όμορφου αυτού βίντεο μπορείτε να παρακολουθήσετε και ένα μικρό οδοιπορικό με την κάμερα εντός του χωριού, ενώ στο ενδιάμεσο θα ακούσετε ολόκληρη την ομιλία όπως την διαβάζει ο ίδιος ο κ. Βουιδάσκης ενώ από πίσω παρουσιάζονται συνεχώς εικόνες μέσα από τα Ανώγεια και από τον Ψηλορείτη. Ένας άνθρωπος με πολλές σπουδές και συγγραφέας αρκετών βιβλίων που μιλάει για την Ελλάδα και την Ευρώπη, ενός θέματος δηλαδή που γνωρίζει περισσότερο από τον καθένα καθώς με αυτό ασχολήθηκε στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, τόσο στις σπουδές όσο και σαν καθηγητής. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά στην ομιλία που όπως προείπαμε παραμένει και σήμερα επίκαιρη: Είναι αδήριτη ανάγκη η παραμονή μας μέσα στο ζωτικό ευρωπαϊκό  γεωπολιτικό και πολιτισμικό μας χώρο , αν φυσικά θέλομε να επιβιώσουμε ως άτομα και ως έθνος..”. Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Βουιδάσκη, αλλά και τον σκηνοθέτη κ. Χαλαμπαλάκη και  τον  Μανόλη Σαμόλη για την συνεργασία. Η μουσική επένδυση έγινε με δυο τραγούδια του Νίκου Ξυλούρη, το “Πόνοι της Παναγίας” και ” Η μπαλάντα του κυρ Μέντιου”.

Παρακολουθήστε την ομιλία και τις εικόνες από τα Ανώγεια στο παρακάτω  link:

Επίσημη πρώτη το Σάββατο 20 Φεβρουαρίου για το Ρεθεμνιώτικο Καρναβάλι με τα μέλη των ομάδων να έχουν δώσει τον καλύτερο τους εαυτό και με τη στήριξη της Οργανωτικής Επιτροπής και του Δήμου Ρεθύμνης θα μας ταξιδέψουν στη μαγεία, τη ζωντάνια, την αισιοδοξία και το κέφι της πολυπληθέστερης πολιτιστικής συνύπαρξης στη σύγχρονη Κρήτη!

Οι εκπλήξεις πολλές σε μια πολυαναμενόμενη βραδιά και παρόλο που ο πήχης είναι ήδη ψηλά από τις διοργανώσεις – ρεκόρ των τελευταίων ετών, το “Ρεθεμνιώτικο Καρναβάλι 2016” με την αέναη φρεσκάδα του, τη συνεχή του αναγέννηση και τις κοινωνικές του αναφορές θα κάνει πράξη από μέσα του και μαζί με όλους εσάς το φετινό σύνθημα: Ζω, Δρω, Δημιουργώ!

Εντωμεταξύ με μπόλικη όρεξη και με τα πιάτα και τα ποτήρια γεμάτα χρώματα και ως άλλα μαχαιροπήρουνα, τα πινέλα, οι Ομάδες του Ρεθεμνιώτικου Καρναβαλιού επιδίδονται αρειμανίως όχι ακόμη σε φαγοπότι αλλά στη δημιουργία της αφίσας της φετινής διοργάνωσης με καμβά την έμπνευση του Στέλιου Καλογεράκη, γραφίστα, εικαστικού υπεύθυνου του “Ρεθεμνιώτικου Καρναβαλιού 2016” Ζω, Δρω, Δημιουργώ!

Ο ίδιος αναφέρει : “..μία ισχυρή οπτική αντίθεση που, όμως αποτελεί την πρωταρχική βάση της δημιουργίας (..) εικονογραφούνται και οι αντιθέσεις των διαφορετικών πολιτισμών που πέρασαν από το Ρέθυμνο, που διαμόρφωσαν το πολιτιστικό και κοινωνικό περιβάλλον της πόλης και ενσωματώθηκαν στην κουλτούρα και στην πορεία του Ρεθεμνιώτικου καρναβαλιού.

Είναι μεγάλη χαρά για μένα που περισσότερα από 100 μέλη 40 διαφορετικών Καρναβαλικών Ομάδων συνεργάζονται δημιουργικά για μία εβδομάδα χρωματίζοντας μία γιγάντια εκδοχή της φετινής αφίσας του Ρεθεμνιώτικου Καρναβαλιού)”

Ο ενορχηστρωτής της Τελετής Έναρξης του “Ρεθεμνιώτικου Καρναβαλιού 2016” Ζω, Δρω, Δημιουργώ! Νίκος Μαρκαντώνης, δίνει το στίγμα της πολυαναμενόμενης βραδιάς, αναφέροντας ότι: “Η φετινή τελετή έναρξης με την θεματική Ζω, Δρω, Δημιουργώ, ξεδιπλώνεται παρουσιάζοντας τη δουλειά των ομάδων στη δημιουργία της αφίσας, μεταφέροντας με αυτό τον τρόπο στο ευρύ κοινό, όλη τη δουλειά που γίνεται στο καρναβάλι, όπου όλοι μαζί οι καρναβαλιστές δημιουργούν διασκεδάζοντας και διασκεδάζουν δημιουργώντας.

Η φετινή μας έναρξη, έχει την καινοτομία της παρουσίασης της αφίσας, ενώ παράλληλα θα έρθουν ξανά και οι πολύ πετυχημένες δράσεις μας της Προσφώνησης – Αντιφώνησης, η οποία είναι από τις παλαιότερες καρναβαλικές δράσεις, με τον Βασιλιά Καρνάβαλο και το “Δήμαρχο” να ανταλλάσσουν φιλοφρονήσεις, θα παρουσιαστούν επίσης οι στολές του φετινού καρναβαλιού, ενώ ένα φαντασμαγορικό σόου με πυροτεχνήματα θα δώσει το έναυσμα για τη συναυλία που θα κλείσει την έναρξη και θα ανοίξει το φετινό μας καρναβάλι”.

Η συγγραφή των κειμένων Προσφώνησης – Αντιφώνησης φέτος είναι πόνημα και επιμέλεια του γνωστού Δικηγόρου Ρεθύμνης, Κωστή Καλλέργη, (Κ.Ι.Γ.Κ.).

“Έφυγε” από τη ζωή σε ηλικία 76 ετών ο Νικήτας Κεφαλογιάννης.

Η νεκρώσιμος ακολουθία θα ψαλεί σήμερα 16 Φεβρουαρίου 3μμ στον Αγιο Ιωάννη στα Ανώγεια.

Η ΑνωΓη εκφράζει θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του.

Άνθρωπος δεν επάλεψε ωσάν κι εσέ Πατέρα,
μα ήρθε τ’ αποχωρισμού η μαυρισμένη μέρα..

Τώρα στα ξεχωρίσματα τι άλλο να σου πούμε,
πάντα θα σε θυμόμαστε και θα σε ευγνωμονούμε..

Ήσουνε πάντα τίμιος, με τον σταυρό στη χέρα,
να ‘ναι το χώμα ελαφρύ, καλοστραθιά Πατέρα..

Τσι ορμηνειές, τσι συμβουλές, τα λόγια του κυρού μου,
θα ν’ έχω σύμβολο πιστό στο διάβα του καιρού μου..

Άνθρωπος δεν εβρέθηκε να σε κατηγορήσει,
περήφανος κι αντρόπιαστος έφυγες απ’ τη ζήση..

Άμε Πατέρα στο καλό, μια χάρη σου ζητούμε..
στα όνειρα μας να ‘ρχέσαι να μη σ’ αναζητούμε..

Με αυτές τις μαντινάδες αποχαιρέτησε η οικογένεια του, τον Αριστείδη Γ. Κουτάντο, που κηδεύτηκε στην αγκαλιά της μάνας ανωγειανής γης στις 4 Φεβρουαρίου 2016. Ένας σεμνός άνθρωπος που πάλεψε και μόχθησε σε όλη του τη ζωή, δημιούργησε μια όμορφη οικογένεια με τέσσερις γιους και που τέλος πάλεψε αντρίστικα και με σθένος για πάνω από μια δεκαετία στην άνιση μάχη του με τον θάνατο. Στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στο Μετόχι βρέθηκε την μέρα της κηδείας του πλήθος κόσμου, συγχωριανών, φίλων και συγγενών για να του απευθύνει το ύστατο χαίρε.

Εκεί ο πρωτότοκος γιος του Γιώργος είπε τα παρακάτω λόγια για τον Πατέρα του:

℘℘Μερικές φορές ενώ θέλεις να πεις τόσα πολλά, δεν μπορείς να αρθρώσεις λέξη. Γιατί Πατέρα είναι πάρα πολλά αυτά που θέλουμε να σου πούμε και να σε ευχαριστήσουμε..

Ήσουν Πατέρα καλός, εργατικός, τίμιος και δοτικός. Δεν ήθελες τίποτα να μας λείψει και πάλευες με πενιχρά μέσα αλλά και με όλη τη δύναμη της ψυχής σου να το πετύχεις. Ποτέ δεν μας πρόσβαλες και δεν έδωσες δικαίωμα να πουν κάτι κακό για σένα . Μας έκανες περήφανους! Με άξιο στήριγμα την Μάνα, μας μεγαλώσατε, μας σπουδάσατε, φτιάξαμε οικογένειες και μας παραδώσατε σωστούς ανθρώπους στην κοινωνία!

Τώρα ήρθε το πλήρωμα του χρόνου! Πάλεψες με την επάρατη νόσο πολλά χρόνια. Δεν είναι λίγα δώδεκα χρόνια. Έλεγες ότι εγώ δεν θα φύγω αν δεν σας δω όλους αποκαταστεμένους και τα κατάφερες.

Πατέρα έκανες το χρέος σου και σαν άνθρωπος αλλά κυρίως σαν γονιός. Μας έδωσες εφόδια να πορευτούμε στη ζωή και για αυτό θα σ’ αγαπάμε και θα σε ευγνωμονούμε για πάντα. Είμαστε περήφανοι που ήσουν ο Πατέρας μας! Τώρα φεύγεις με καθαρή συνείδηση, απαλλαγμένος από έννοιες και χρέος. Σε περιμένουν δικοί σου άνθρωποι, οι γονείς σου, ο παππούς και η γιαγιά αλλά και η μεγάλη σου αδερφή, η Καλιώ. Μα κυρίως σε περιμένει η μικρή η Ελένη που σου είχε τόση αδυναμία και έχει 25 χρόνια να σε δει.Καλό ταξίδι Πατέρα και καλό παράδεισο!!

Στη μνήμη του κατατέθηκαν διάφορα ποσά στο Κέντρο Υγείας, στο ΚΑΠΗ και το Δημοτικό σχολείο. Η Ανωγή ευχαριστεί θερμά τον γιο του Ελευθέριο Κουτάντο και τη γυναίκα του Ιωάννα για την προσφορά 50 ευρώ, καθώς και τον σύντεκνο του Βασίλη Σμπώκο (Λουκά του Ατζαρομάνωλα) για την προσφορά επίσης 50 ευρώ για τις ανάγκες της ηλεκτρονικής μας έκδοσης.

72  χρόνια συμπληρώνονται  από την 13η Φεβρουαρίου 1944 όταν οι Ναζί εκτέλεσαν στα Ανώγεια τον αρχηγό της Αντίστασης Ιωάννη Δραμουντάνη,τον θρυλικό Στεφανογιάννη. Μια μέρα παγωμένη με χιόνια να έχουν καλύψει όλο το βουνό ενώ τα ξημερώματα που τον συνέλαβαν έκανε κατακλυσμιαίες βροχές και είχε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.Τον δεμένο πισθάγκωνα αρχηγό θέλησαν οι Γερμανοί να τον εκτελέσουν μπροστά στους χωριανούς του για παραδειγματισμό.Ο ίδιος αποφάσισε να φύγει με ψηλά το κεφάλι.Ξέφυγε για δευτερόλεπτα και έκανε ένα μεγάλο άλμα πριν πέσει νεκρός από τις σφαίρες των κατακτητών μπροστά στα μάτια του γιου του Ζαχαρία.Το μεγάλο εκείνο άλμα για την λευτεριά που κάνουν μόνο οι αληθινά μεγάλοι.

Η ιστορία πάντως πρέπει να έχει στις πιο χρυσές της σελίδες εκτός του μεγάλου ανωγειανού αρχηγού και 11 ακόμα Ανωγειανούς που εκείνη την μαύρη μέρα οι Γερμανοί συνέλαβαν μετά την εκτέλεση του Στεφανογιάννη και έκτοτε χάθηκαν για πάντα τα ίχνη τους σε μια άγνωστη σε πολλούς ιστορία του πολέμου και της προσφοράς των Ανωγείων σε αίμα και αντίσταση.Οι έντεκα σύντροφοι του αρχηγού πιθανότερα εκτελέστηκαν στο Ηράκλειο είτε την ίδια μέρα είτε την επομένη στις 14 Φεβρουαρίου 1944 και τάφηκαν πιθανότερα σε ομαδικό τάφο.Κανείς δεν έμαθε ποτέ για αυτούς.Παραθέτουμε με ευλάβεια και τιμή τα ονόματα τους:

1.Σμπώκος Κωνσταντίνος του Βασιλείου

2.Δραμουντάνης Γεώργιος του Βασιλείου

3.Κονιός Ιωάννης του Γεωργίου

4.Κοκοσάλης Ανδρέας του Σαρακηνού

5.Κοκοσάλης Εμμανουήλ του Νικολάου

6.Μανουράς Νικόλαος του Γεωργίου

7.Μανουράς Βασίλειος του Σταύρου

8.Σαλούστρος Ανδρέας του Ιωάννη

9.Σαλούστρος Αλκιβιάδης του Δημητρίου

10.Αεράκης Ανδρέας του Ιωάννη

11.Σταυρακάκης Ιωάννης του Ιωσήφ

Ιωάννης Δραμουντάνης Στεφανογιάννης

“Χαλά ο κόσμος και σεφτέ δε γ-κάνει το μαξούλι
βουβά ‘ναι όλα τα πουλιά όξω το νεκροπούλι.

Για ν’ αλαργάρει ετουτονά τση πίσσας το σκοτίδι
αντάρτες τση αντίστασης άφτουν τ’ ανελαμπίδι.

Στ’ αόρι αντάρτες έχουνε μεγάλο ρεβαΐσι
ζυγώνου ντη χειμωνική μπέλι και λιογαλίσει.

Στ’ ανάπλαγα των αοριώ αντάρτικες ομάδες
τση λευτεριάς και τση πρεπιάς είναι οι ξετρεχτάδες.

Στ’ αόρι το ανωγειανό ανταρτική ομάδα
μάχεται αμπέλι και φανεί τση λευτεριάς βγοράδα.

Αποκλαμούς ανταρτικούς ο Ψηλορείτης βγάνει
κι ανωγειανό ανταρτικό με το Στεφανογιάννη”

(Κωστής Λαγουδιανάκης)

Ο Ιωάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης γεννήθηκε στο ιστορικό χωριό Ανώγεια Μυλοποτάμου Ρεθύμνου το 1897. Οι γονείς του Στέφανος και Ανεζίνα Δραμουντάνη, (το γένος Σμπώκου).

Σε ηλικία είκοσι ετών (1917) παίρνει μέρος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο με τα Ελληνικά στρατεύματα που πολεμούσαν στο πλευρό της Αντάντ. Η θητεία του στο στράτευμα συνεχίζεται παίρνοντας μέρος στη Μικρασιατική εκστρατεία 1919-1922 και βιώνει τη Μικρασιατική καταστροφή. Σε ηλικία 33 ετών, το 1930, παντρεύεται την Χαρίκλεια Σταυρακάκη και αποκτά μαζί της έξι παιδιά.

Κτηνοτρόφος στο επάγγελμα ο Ιωάννης Δραμουντάνης απολάμβανε μεγάλο κύρος όχι μόνο από τους κατοίκους του χωριού ή της περιοχής Μυλοποτάμου αλλά και της ευρύτερης περιοχής του Ψηλορείτη όπως τα χωριά Κρουσώνας, Βορίζα, Καμάρες, Γέργερη κ.ά.

Η συμβολή στη μεγαλειώδη Αντίσταση του Κρητικού λαού τα χρόνια 1941-1944, του Αρχηγού Ανωγείων και Άνω Μυλοποτάμου Γιάννη Δραμουντάνη-Στεφανογιάννη, θα μπορούσε συνοπτικά να περιγραφεί ως εξής :

1ο) Λίγο πριν τη μεγαλειώδη μάχη της Κρήτης μαζί με άλλους συγχωριανούς του έκαναν απροσπέλαστο, (για ρίψη αλεξιπτωτιστών και προσγείωση αεροπλάνων) το Οροπέδιο της Νίδας, τοποθετώντας επί μέρες ογκόλιθους στην επιφάνειά του.

2ο) Αφού δεν έγινε κατορθωτή η ρίψη Γερμανών αλεξιπτωτιστών στη Νίδα, επικεφαλής ομάδος ενόπλων Ανωγειανών πήρε μέρος στη Μάχη της Κρήτης από την πρώτη ως την τελευταία ημέρα στην περιοχή Λατζιμά Ρεθύμνου.

3ο) Ο Γιάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης βοήθησε και πέτυχε την πρώτη επαφή του πλοιάρχου Πουλ με τον Αντώνη Γρηγοράκη-Σατανά τον Αύγουστο του 1941.

4ο) Μετά τη μάχη της Κρήτης ο Γιάννης Δραμουντάνης Στεφανογιάννης ήταν ένας από τους 32 συνολικά Κρήτες που επικύρηξαν οι Γερμανικές Αρχές Κατοχής και καθ’όλη τη διάρκεια της τετράχρονης σκλαβιάς παρέμεινε επικηρυγμένος και από τους πλέον καταζητούμενους Κρητικούς.

5ο) Πήρε μέρος σε όλες τις συσκέψεις των Αρχηγών των ενόπλων Ανταρτικών ομάδων της Κρήτης (Καπετάνιων Μπαντουβά, Πετρακογιώργη, Σατανά) και προετοίμασαν από κοινού μαζί με τον επικεφαλής της Αγγλικής αποστολής Τομ Ταμπάμπιν τα πρώτα σαμποτάζ που διενεργήθηκαν σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ευρώπη τον Ιούνιο του 1942 (σαμποτάζ Καστελλίου Πεδιάδος και Ηρακλείου, 7 και 13 Ιουνίου 1942).

6ο) Διατήρησε άσβεστη τη σπίθα και τη δίψα της λευτεριάς σε μια μεγάλη εδαφική περιφέρεια της κεντρικής Κρήτης (Άνω και Κάτω Μυλοπόταμος – Δυτικό Μαλεβύζι)

7ο) Το δυσκολότερο έτος της Κατοχής, το 1942, όταν οι αντάρτες που λημέριαζαν στα βουνά μετρούνταν στα δάχτυλα των χεριών, έδωσε καταφύγιο στις συμμαχικές αποστολές οι οποίες με τους σταθμούς ασυρμάτου που έφεραν στον τόπο μας διατήρησαν επαφή με το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής (τον ελεύθερο τότε κόσμο). Τα Ανωγειανά μητάτα, Κορακόπετρα, Μίθια, Πετροδολάκια ήταν τα ασφαλή καταφύγια των σταθμών ασυρμάτου και των Άγγλων Αξιωματικών Συνδέσμων Τομ Ταμπάμπιν, Ραλφ Στόκμπριτζ, Πάτρικ Λη Φέρμορ κ.ά.

8ο) Παρέμεινε αδούλωτος ο Ψηλορείτης, το μοναδικό ίσως ελεύθερο τμήμα του νησιού μας, βρίσκοντας εκεί καταφύγιο οι καταδιωκόμενοι από τους Γερμανούς Κρήτες αλλά και οι Άγγλοι στρατιώτες οι οποίοι δεν κατάφεραν να ακολουθήσουν τους συντρόφους τους μετά τη μάχη της Κρήτης. Το σπίτι του Στεφανογιάννη στα Ανώγεια ήταν το ασφαλές κρησφύγετο δεκάδων Κρητών πατριωτών που έπεφταν στη δυσμένεια των κατακτητών και από το σπίτι του Στεφανογιάννη ξεκινούσαν το μεγάλο ταξίδι για τα νότια παράλια και τη μεταφορά τους στην Αίγυπτο.

9ο) Ο Γιάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης ανέπτυξε άριστη συνεργασία με τον επικεφαλής της κατασκοπίας των νομών Ηρακλείου-Λασιθίου Γιώργο Δουνδουλάκη και στο σπίτι του στα Ανώγεια έγινε η αλλαγή της Αρχηγίας από το Γιώργο Δουνδουλάκη στο Μιχάλη Ακουμιανάκη την Άνοιξη του 1943.

10o) Ο Γιάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης τέλος σφράγισε με το αίμα του τον αγώνα που έδωσε για τα πανανθρώπινα ιδανικά της Ελευθερίας της Δικαιοσύνης και της Ειρήνης, πέφτοντας νεκρός χτυπημένος πισώπλατα από τα φονικά βόλια των κατακτητών στις 13 Φεβρουαρίου 1944.
Απόσπασμα από τον ερευνητή Γιάννη Καλογεράκη