ΑΝΩΓΗ

“Αν έχει ο Άδης χειμαδιά, χτίσε και εκεί Μητάτο, να μάθουνε την τέχνη σου στον κόσμο έκεια κάτω…”

02/04/2020

Με αφορμή τη συμπλήρωση ενός έτους από το θάνατο του αγαπημένου τους πατέρα Βασιλείου Σκουλά (Καβοβασίλη), με σεβασμό και αίσθημα ευθύνης απέναντι στα μέτρα προφύλαξης που λαμβάνει η Κυβέρνηση για την αποφυγή της εξάπλωσης του κορωνοΪού, η οικογένεια του αναφέρει με σημείωμα της στην “Α”ότι δεν θα τελεστεί μνημόσυνο την Κυριακή 5 Απριλίου, αλλά θα γίνει τρισάγιο στη μνήμη του χωρίς την παρουσία όλων αυτών που θα ήθελαν να παραβρεθούν αλλά μόνο του στενού οικογενειακού κύκλου.

Ο Βασίλης Σκουλάς “έφυγε” από τη ζωή τον Απρίλιο του 2019, ενώ τον ίδιο μήνα του 2016 είχε φύγει” και η αγαπημένη σύντροφος της ζωής του Νίκη. Τα παιδιά τους, Βαγγέλης, Κώστα και Λίτσα, αναφέρουν στον αποχαιρετισμό τους τα εξής:

“Ο πατέρας μας έφυγε από τη ζωή στις 5 Απριλίου 2019, ενώ τρία χρόνια νωρίτερα είχε φύγει και η μητέρα μας, ένα γεγονός το οποίο τον είχε συγκλονίσει και επιβάρυνε δραματικά την κατάσταση της υγείας του.

Μαζί λοιπόν.Στο μνημόσυνο του μπαμπά, τα συναπαντήματα της μαμάς…

Ο Βασίλης Σκουλάς (Καβοβασίλης), γεννημένος το 1937, έζησε από μικρός τις στερήσεις και τα βάσανα που έφερε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος. Επτά χρονών έζησε το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων και τον ξεριζωμό.Αγωνίστηκε, δούλεψε σκληρά και δημιούργησε συνθήκες για μια καλύτερη ζωή.

Ήταν κτηνοτρόφος αλλά η μεγάλη του αγάπη ήταν η πέτρα. Τα κτίρια και οι μάντρες θα διηγούνται το πέρασμα του από τον Ψηλορείτη. Τα έργα του προστατεύουν τους βοσκούς της Κρήτης και στολίζουν το Ανωγειανό αόρη. ¨Ο μεγάλος μάστορας της πέτρας” όπως τον έλεγαν όλοι.

Στο πλαίσιο Κοινοτικού προγράμματος, επισκεύασε όλα τα Μητάτα του πρώην Δήμου Ρούβα και κατασκεύασε μάλιστα και νέα. Με πρωτοβουλία του Δήμου Ανωγείων επισκεύασε και αναστήλωσε περισσότερα από 70 Μητάτα, όπως το αρχαίο τυροκομείο στη Ζώμινθο.

Μητάτο που έχει φτιάξει βρίσκεται και στην είσοδο του παραδοσιακού χωριού “Αρόλιθος”.

Έδωσε πολλά και σημαντικά, δίδαξε στους μεταγενέστερους το χρέος του σεβασμού στην παράδοση και το περιβάλλον. Δεν εφησύχαζε. Ασχολήθηκε με το φύτεμα. Μηλιές, απιδιές, καρυδιές…Ήταν από τους καλύτερους κεντριστές και τον ζητούσαν όλοι για να φροντίσει τα δέντρα τους.

Ακούραστος και δουλευταράς, ήταν ένας μεγάλος καλλιτέχνης στους τομείς που ασχολήθηκε και δούλεψε με μεράκι.

Άντρας παλαιάς κοπής, πατριώτης και ντόμπρος. Ο λόγος του συμβόλαιο, με ήθος, αξίες, καλοσύνη και αγάπη.

Αυτά μας κληροδότησες και σε ευχαριστούμε Πατέρα. Είμαστε πολύ περήφανοι για σένα. Πέρασες από τη ζωή αφήνοντας το αποτύπωμα σου. Τώρα μαζί με τη μαμά θα μας βλέπετε από εκεί ψηλά.

Αν έχει ο Άδης χειμαδιά, χτίσε και εκεί Μητάτο,

να μάθουνε την τέχνη σου στον κόσμο έκεια κάτω…

Δε σας ξεχνάμε ποτέ. Τα παιδιά σας, Βαγγέλης, Κώστας, Λίτσα…

-Η ΑΝΩΓΗ ευχαριστεί θερμά τα παιδιά του Βασιλείου και της Νίκης Σκουλά (Καβοβασίλη) , για την προσφορά 100 ευρώ στη μνήμη των γονιών τους. Χρήματα που επιθυμούν να διατεθούν για τις ανάγκες της ηλεκτρονικής μας έκδοσης.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα των Ανωγείων που τους σκεπάζει μαζί αιώνια…

Δημοσιεύθηκε σε: Τελευταία Νέα

Εκπαιδευτικό υλικό από το ΚΠΕ Ανωγείων, για να αξιοποιήσουν το χρόνο μαθητές και γονείς που μένουν σπίτι

02/04/2020

Aγαπητοί/τες μαθητές/τριες,

Αγαπητοί γονείς,

Η ενσυναίσθηση και η ατομική ευθύνη είναι τα όπλα μας στην δοκιμασία που καλούμαστε να διαχειριστούμε. Η δοκιμασία είναι κοινή για όλη την ανθρωπότητα, αλλά και για το καθένα χωριστά. Σε αυτή την δοκιμασία όλοι είμαστε ίσοι.

Ήρθε η εποχή που απειλείται το αυτονόητο, η καθημερινή μας ρουτίνα και δοκιμάζονται οι αντοχές μας. Η δοκιμασία έγκειται στο ό.τι εμείς οφείλουμε να σεβαστούμε, εκτός από τον εαυτό μας, και τον πλησίον μας, το συνάνθρωπο, το γείτονα, τον παππού και την γιαγιά που είναι πιο ευάλωτοι. Δηλαδή, πρέπει να επιδείξουμε μια πράξη Αγάπης, Ανθρωπιάς, Αλληλεγγύης. Πρέπει να μπούμε στη θέση του άλλου, να θυσιάσουμε την ανεμελιά, την ανευθυνότητα, για να ζήσει ο διπλανός μας. Δηλαδή, χρειάζεται να δούμε πέρα από την καλοπέραση την δική μας, πέρα από εμάς, τον άλλον, τον πλησίον.

Η ανθρωπότητα δοκιμάζεται, αλλά θα τα καταφέρει και θα είμαστε όλοι περήφανοι που βοηθήσαμε με τη στάση μας. Οι δυσκολίες μας υπενθυμίζουν πως γεννηθήκαμε, για να κοιτάμε τον ήλιο στα μάτια, κι όταν βγαίνουμε αλώβητοι από αυτές, γελάμε με την ψυχή μας στη φωνή που ψιθύρισε στιγμιαία στην καρδιά μας να τα παρατήσουμε, όταν ο αγώνας κρινόταν στα σημεία.

Σε αυτή την συγκυρία, είναι απαραίτητο να μένουμε όλοι σπίτι και εμείς σας καλούμε να περάσετε δημιουργικά το χρόνο σας, παράλληλα με τα ψηφιακά σας μαθήματα, να ρίξετε μια ματιά στο εκπαιδευτικό υλικό που δημιούργησαν οι παιδαγωγικές ομάδες του Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανωγείων, για να γνωρίσετε καλύτερα τον Ψηλορείτη, τα Ανώγεια, και τα περιβαλλοντικά προβλήματα. Να παίξετε παιχνίδια, να αξιοποιήσετε το χρόνο σας, μέχρι να ξανανταμώσετε στο σχολείο με τους φίλους σας. Δεν έχετε παρά να ανοίξετε τους παρακάτω συνδέσμους, πατώντας control ή αντιγράφοντας το σύνδεσμο(ή μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του ΚΠΕ http://www.kpe-anogion.gr/cms/)

Στης Αμάλθειας τη γη, χρώμα, άρωμα, ζωή.

(Βιοποικιλότητα και ενδημισμός, ένα ταξίδι στον θαυμαστό κόσμο της φύσης του Ψηλορείτη).

http://www.kpe-anogion.gr/cms/pdf/theoritiko_amaltheia.pdf

http://www.kpe-anogion.gr/cms/pdf/amaltheia_progr.pdf

Επίσκεψη στο σπίτι του βοσκού.

“Επίσκεψη στο σπίτι του βοσκού, ακολουθώντας το μονοπάτι του Αγίου Υακίνθου”.

http://www.kpe-anogion.gr/cms/pdf/theoritiko_mitatou.pdf

http://www.kpe-anogion.gr/cms/pdf/spiti_boskou.pdf

Όταν το νερό αγκάλιασε την πέτρα.

(Από τα ρω του έρωτα στο ρου του νερού,

ακολουθώντας τους ορατούς και αθέατους δρόμους του νερού).

http://www.kpe-anogion.gr/cms/pdf/theoritiko_nerou.pdf

http://www.kpe-anogion.gr/cms/pdf/nero_progr.pdf

Α μπε μπα μπλόμ…πού τρέχει το νερό;

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε παιδιά Νηπιαγωγείων και πρώτων τάξεων του Δημοτικού σχολείου.

http://www.kpe-anogion.gr/cms/pdf/theoritiko_ampe.pdf

http://www.kpe-anogion.gr/cms/pdf/a_be_ba_blom.pdf

Πως το Φυσικό Περιβάλλον γεννά Πολιτισμό…

Η περίπτωση της Υφαντικής

http://www.kpe-anogion.gr/cms/pdf/Yf.Texni-Theoritiko%20final%20ne.pdf

http://www.kpe-anogion.gr/cms/pdf/Yf.Texni-F.Ergasion%20final.pdf

Με υπομονή και επιμονή

Η Παιδαγωγική Ομάδα του ΚΠΕ Ανωγείων

Δημοσιεύθηκε σε: Τελευταία Νέα

Πρώτη Απρίλη

01/04/2020

Του εκπαιδευτικού Δημήτρη Σαλούστρου “Ζαιμη”
Ξημέρωμα Απρίλη,
λουλουδιασμένη έξω
η γύμνια των πραγμάτων.
Επίσημα η μέρα το καλεί
μπορώ λοιπόν κι εγώ με τη σειρά μου
δυο ψέματα να πω σεσημασμένα :
Είμαι καλά κι όλους σας αγαπώ
με την καρδιά μου,
ευχή μου όλοι σας να βγείτε νικητές
κανείς χαμένος
κι αν  έτυχε και λίγο με αδικήσατε
χαρά το παίρνω,
κι αν σας αδίκησα κι εγώ
σας συγχωρώ, που μ’ αναγκάσατε,
αν έρθουν μέρες δύσκολες,
θα είμαι μαζί σας
κι όταν μοιράζουμε τα λάφυρα
θα μείνω τελευταίος.
Που δε μ’ αγάπησε κανείς
το ρίχνω στον εαυτό μου
τέτοιος που είμαι,
Όσο για σένα  δεν έχω λόγια,
με συνεπαίρνει, που όλο και  βυθίζομαι,
να παίρνει ύψος ο ουρανός, που σ’ ανεβάζω.
Σήμερα, που η μέρα το καλεί
μπορώ να στο φωνάξω:
μάταιο πες με άνθρωπο, μα σε πιστεύω
σήμερα, που όλοι ως και συ,
θα πείτε ότι ψεύδομαι!

Δημοσιεύθηκε σε: Τελευταία Νέα

“Την ώρα που το Φως τσι Αυγής, σαν τη δροσούλα πέφτει…”-Δεκαοχτώ χρόνια μνήμης για τον Μύρωνα Σκουλά

31/03/2020

Μύρων & Μιλτιάδης Σκουλάς – Φεγγάρι μου |Κρητικό Κανάλι|

Να σε Ξεχάσω προσπαθώ μα δεν το κατορθώνω,

γιατί στη σκέψη σου ο νους, αναντρανίζει μόνο…”

Οι ζωντανές εμφανίσεις του σε ανοιχτούς χώρους ή σε κέντρα διασκέδασης, έγραφαν ιστορία και οδηγούσαν συνήθως σε ένα γλέντι μέχρι πρωίας.Οι δισκογραφικές δουλειές του, οι παρέες και η σκηνική παρουσία του, επανέφερε στην κρητική μουσική το μαντολίνο, που έμενε για δεκαετίες στο περιθώριο και περίμενε λες τον Μύρωνα για να βγάλει χαρούμενες αλλά και θλιμμένες μελωδίες που ακολουθούν μέχρι σήμερα κάθε αυθεντική κρητική καντάδα. Η παρουσία του στο πάλκο μας φέρνει μνήμες και συγκλονιστικές σκηνές με έναν καλλιτέχνη να καταθέτει τη ψυχή του και να ολοκληρώνει την παράσταση του αποκαμωμένος, έχοντας δώσει κάθε ικμάδα δύναμης, σαν τους αστέρες της ροκ που γίνονταν ένα με τη φωνή του κόσμου. Σήμερα 18 χρόνια μετά το φευγιό του, υπάρχουν νέα παιδιά, αγέννητα ακόμα την εποχή της ακμής του, που τον ακούνε φανατικά, διατηρώντας τον “μύθο” που άφησε με το χαμό του.Οι ακροατές και οι θαυμαστές του κάθε ηλικίας, με τον Μύρωνα να έχει τραγουδήσει κάθε πτυχή της ζωής μας, κάθε χαρά και λύπη μας, αυτός που μπορούσε με την ίδια άνεση να βγάλει το γέλιο και σε δευτερόλεπτα μετά το δάκρυ μας.

Είναι ο Μύρων Σκουλάς του “Καρφάκη”. Και η μουσική του πορεία και η αύρα που άφησε, τον κατατάσσει δικαιωματικά και εσαεί στους “μεγάλους” της αυθεντικής Ανωγειανής μουσικής ιστορίας.

Ήταν πρώτη Απριλίου 2002, δεκαοκτώ ακριβώς χρόνια πριν. Ο καιρός ήταν μουντός αν και ήταν αρχές της Άνοιξης, το κρύο ήταν τσουχτερό εκείνο το πρωινό και αν παρατηρούσες τα Ανώγεια από ψηλά, θα έβλεπες ένα μεγάλο μαύρο πλήθος να κατηφορίζει από όλο το χωριό, με κατεύθυνση το Περαχώρι και τον Ιερό Ναό της Παναγίας, στο θλιβερό καθήκον για το ύστατο χαίρε σε έναν από τους σημαντικότερους Ανωγειανούς καλλιτέχνες της νεότερης γενιάς, τον Μύρωνα Σκουλά. Ήταν πρωταπριλιά, αλλά δεν ήταν ψέμα, άλλωστε ο Μύρων έζησε ολόκληρη τη ζωή του μέσα στην αλήθεια της μουσικής, της μαντινάδας, της αυθόρμητης έκφρασης, του πάθους και της παρέας.Εκείνη την ημέρα διάλεξε μια ανώτερη δύναμη να τον πάρει από τα εγκόσμια, αλλά να τον τοποθετήσει παράλληλα μέσα από τη συνείδηση του κόσμου σε ένα υψηλό βάθρο, εκεί που κάθονται οι μεγάλες μορφές της Κρητικής μουσικής παράδοσης.

” Η μαντινάδα για μένα είναι ότι ωραιότερο υπάρχει. Γιατί με μια μαντινάδα μπορείς να εκφράσεις μια ολόκληρη ζωή σε τέσσερις γραμμές..” είχε ο ίδιος τονίσει σε κάποια από τις συνεντεύξεις του. Αυτό έκανε ο Μύρων, ολόκληρη τη ζωή του μας την έδινε με ένα στίχο και μια μαντινάδα, γιατί η μαντινάδα ήταν η ζωή του. Έγραψε και τραγούδησε μαντινάδες που μέχρι σήμερα εμπνέουν προβληματίζουν και ακολουθούν όλες τις εκφάνσεις της ζωής του ανθρώπου και δη του Κρητικού, περνώντας από την όχθη της λύπης, της μοναξιάς και της απόγνωσης, στην αντίπερα πλευρά του ποταμιού, της αγάπης, του έρωτα , της χαράς και της ελευθερίας.

”Όσο κι αν είναι δυνατές οι μπόρες δε με πιάνουν,

γιατί χω δυνατά φτερά και στα ανοιχτά με βγάνουν..”

Μέχρι το τέλος της ζωής του ο Μύρος δεν ξέχασε ποτέ τη μεγάλη του αγάπη τα Ανώγεια,τα πρόβατα και το βουνό παράλληλα με την μουσική του πορεία. Ένας αυθεντικός καλλιτέχνης που μέχρι και σήμερα έχει φανατικούς θαυμαστές όλων των ηλικιών. Έφερε στην μουσική μας όχι μόνο το μαντολίνο αλλά κυρίως το πάθος ,την αυθεντικότητα και την αγάπη για την παρέα και το μερακλήκι που βγαίνει από τα βάθη της ψυχής. Ο δίσκος ”Κρητική Καντάδα ” στα μέσα της δεκαετίας του ’80 ,μαζί με τον Μιλτιάδη Σκουλά, έμεινε στην ιστορία και ουσιαστικά έφερε στην Κρητική μουσική το μαντολίνο, το οποίο καθιερώθηκε αργότερα στις δουλειές των περισσότερων Κρητών καλλιτεχνών. Πέρα από την Κρητική Καντάδα κυκλοφόρησε ακόμα τους δίσκους ”Τα Αορείτηκα”, ”Τα Μυστικά του Φεγγαριού ” ”Εγώ ‘χω δυνατά φτερά”και ”Τα Νυχτοπερπατήματα” που τον καθιέρωσαν στη συνείδηση του κόσμου ως ένα τεράστιο ερμηνευτή και ένα σπουδαίο μαντιναδολόγο. Δεν υπάρχει παρέα ή καντάδα στο χωριό από νεαρούς ή και μεγαλύτερους ανθρώπους στα Ανώγεια που να μην τραγουδήσουν κάποια από τις εκατοντάδες μαντινάδες του, να μην προσπαθήσουν να μιμηθούν τον τρόπο που με πάθος ο ίδιος τις τραγουδούσε.

”Κρυφά του κόσμου ήθελα να ‘χω τα βάσανα μου,

μα δε μπορώ προδίδομαι στ’ αναστενάγματα μου…”

Πάλεψε σκληρά με αξιοπρέπεια και τεράστια ψυχικά αποθέματα, την αρρώστια που τον χτύπησε πάνω στην εποχή της μεγάλης ακμής του και τον πήρε από κοντά μας, αφήνοντας σε όλους μας το παράπονο διότι είχε πολλά ακόμα να προσφέρει στην κοινωνία και την μουσική παράδοση των Ανωγείων. Ο Μύρωνας”έφυγε” σε ηλικία μόλις 48 ετών(σ.σ είχε γεννηθεί το 1954) αλλά άφησε πίσω του μια τεράστια παρακαταθήκη που αποκτά συνεχώς ανθρώπους που ακολουθούν τα δικά του χνάρια και προσπαθούν να πατήσουν πάνω στα μουσικά μονοπάτια που άφησε.

“Ήθελα να μ` αντίθετος του χάρου, να γιαγείρω,

τον Ψαρονίκο στη ζωή και τον Σκουλά το Μύρω..”

Αθάνατος!

”Σπάσε του πόνου σύννεφο η πίκρα να λιγάνει,

να βγει ο ήλιος τσι χαράς τη σκέψη να ζεστάνει..”

—————————————————————————–

”Αγριολούλουδο τσ’ αυγής κι αξεμπουμπούκιαστο μου,

αχνοδροσουλιασμένο μου,φυντάνι ξομπλιαστό μου…”

——————————————————————

”Όσο κι αν ζούμε χωριστά δε σ’ έχω αφήσει μόνη,

με τη δική σου ανάμνηση βραδιάζει ξημερώνει…”

——————————————————————

”Για σένα έχω στη καρδιά Παλάτι και Μπαλκόνια,

Μπαξέ με διάφορα δεντρά και κελαηδούν τ’ αηδόνια…”

———————————————————————–

“Την ώρα που το Φως τσι Αυγής, σαν τη δροσούλα πέφτει,

παίζει η ομορφιά σου αστραπές, στου νου μου το καθρέφτη…”

————————————————————————

”Κάθε ηλιοβασίλεμα σ’ αναστορούμε φως μου,

γιατί το βλέπαμε μαζί μα εδά είμαι μοναχός μου…”

———————————————————————-

”Είναι καρδιές που εύκολα μια αγάπη λησμονούνε,

κι άλλες που θυσιάζονται για κάτι που αγαπούνε…”

Δημοσιεύθηκε σε: Τελευταία Νέα

“Απ’ τσι μεγάλους ήσουνε του εικοστού αιώνα…” Με μαντινάδες αποχαιρετούν οι Ανωγειανοί τον Μανώλη Γλέζο

31/03/2020

Κατέβασες τη σβάστικα από τον Παρθενώνα,

απ’ τσι μεγάλους ήσουνε, του εικοστού αιώνα.

—————————————————————–

Έκαμες χρόνια φυλακή και χρόνια εξορία,

κι αγώνες για τη Λευτεριά και τη Δημοκρατία.

——————————————————————-

Στη φεύγα σου εδάκρυσε η Χώρα απ’ άκρη σ’ άκρη,

Απειρανθήτη ήρωα, μεγάλε Δημοκράτη.

———————————————————————-

Στο άκουσμα τσι φεύγας σου, παρόλο που ‘χει μπόρα,

Αθάνατος φωνιάζουνε, σ’ ολόκληρη τη Χώρα.(Μανόλης Πασπαράκης-Μούγερης)

————————————————————————

Όσοι τιμούν τα Ιερά, την Πίστη, τη Σημαία,

Φεύγουνε πάντα γελαστοί για μια παντέρμη ιδέα. (Λευτέρης Μπέρκης)

———————————————————————-

Επαναστάτες, ποιητές, τρελοί και ονειροπόλοι,

κάνουν να μοιάζει που και που η έρημος περβόλι.(Βασίλης Δραμουντάνης)

—‘Έφυγε στα χαρακώματα. Όπως οι σύντροφοι του, ταπεινά, μοναχικά, όπως ταιριάζει στους ήρωες. Έδωσε ξανά τον ουρανό στην τσαλακωμένη σημαία μας και οι Έλληνες θα του οφείλουμε μέχρι το απέραντο μέλλον. Έφυγε ο γίγαντας της Απειράνθου. Ένας άντρας εκατό χρονών που δε γέρασε ποτέ…(Λουδοβίκος των Ανωγείων).

Έφυγε ο Ασυμβίβαστος, που την Τιμή τιμούσε,

κι έκαμε και την σβάστικα χαλί και την πατούσε (Γιώργης Μπέρκης)

——————————————————————————————-

Μεγάλο πράγμα στη ζωή να γράφεις ιστορία,

να μη φοβάται θάνατο στου χρόνου την πορεία.

—————————————————————————————-
Άντρας που είχενε ψυχή στον Άδη κατεβαίνει,
μα η αντρειά που έκαμε αθάνατη πομένει.

—————————————————————————————-

Την ώρα του κατακτητή το ‘ λεγε η ψυχή σου
και ιστορία έγραψες Μανώλη στη ζωή σου.(Αριστείδης Χαιρέτης (Γυαλαύτης)

Δημοσιεύθηκε σε: Τελευταία Νέα

Προτάσεις δωρεάν ψυχαγωγίας για να…αντέξουμε στην καραντίνα!

31/03/2020

Προτάσεις για δωρεάν ψυχαγωγία μικρών και μεγάλων αυτές τις εβδομάδες που θα συνεχίσουμε να μένουμε στο σπίτι, έστειλε στην ΑΝΩΓΗ ο δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης. Παραστάσεις από το Θέατρο Τέχνης, όπερα, αναγνώσεις βιβλίων, διαδραστικές εκθέσεις, παιδικά παραμύθια, περιηγήσεις σε μουσεία, θέατρο και πολλές άλλες επιλογές για όλες τις ηλικίες είναι ανάμεσα στην λίστα με τις δράσεις αυτές που με ένα “κλικ” θα μπορείτε να τις απολαύσετε στο διαδίκτυο.