Από τον Βασίλη Βουϊδάσκη

Καθηγητή (ε.Υ.) Κοινωνιολογίας Π.Κ.

Ο καταστροφικός σεισμός  των δεκαπέντε ρίχτερ του Σαββάτου της 2ας του Μάη 2020 στ’ Ανώγεια συγκλόνισε συθέμελα το χωριό μας, το Νησί μας, τη χώρα μας και κάθε λογικό άνθρωπο, ο οποίος διαθέτει αισθητήρα σε τέτοιες οδυνηρές δονήσεις, με οικουμενική διάσταση .  

 Είναι ο δεύτερος και φονικότερος σεισμός μέσα σε λίγα χρόνια, που προδικάζει ότι αυτό το τραγικό συμβάν, φαίνεται να παίρνει άκρως επικίνδυνες διαστάσεις. Κι ενώ δηλαδή, για περισσότερο από εξήντα χρόνια η Ανωγειανή γη ‘έδειχνε’ υποκριτικά ν’ απορροφά στα έγκατά της τους επικίνδυνους κραδασμούς μιας επίπλαστης κοινωνικής συνύπαρξης, τα τρία τελευταία χρόνια δείχνουν πως βρεθήκαμε ‘ξαφνικά’ στη μέση μιας άγριας Δύσης!  Αποκρύπταμε πολύ επιτηδευμένα τον κρατήρα του ηφαιστείου, κωφεύαμε στον εκκωφαντικό βρυχηθμό του, αλλά δεν αποτρέψαμε την έκρηξή του.

Συντετριμμένος απ’ αυτά τα οδυνηρά συμβάντα βρίσκω το θάρρος μέσα σε λίγες αράδες να καταθέσω, όπως συνηθίζω, πικρές επιστημονικές αλήθειες, μαζί με πολύ πόνο, που φτάνει στα όρια της οργής.  Κλείνω, κατ’ αρχάς, ευλαβικά το γόνυ στους αδικοχαμένους νεκρούς και παρακαλώ τις οικογένειές τους να δεχτούν τ’ ανυπόκριτά μου συλλυπητήρια, επειδή αλήθεια δεν γνωρίζω ποιο είναι και το δικό μου μερτικό ευθύνης, και τί πιθανόν θα μπορούσα να κάνω και δεν το έκανα, προκειμένου να βρίσκονται κοντά μας ο Λευτέρης Καλομοίρης, ο Γιώργος Ξυλούρης και ο Μανώλης Στρατάκης. Απαντήσεις σ’ αυτά τα αμείλικτα ερωτήματα επιχειρώ να δώσω στη συνέχεια:

Η μεγαλοφυΐα του προσωκρατικού φιλοσόφου, Ηράκλειτου, με τρεις λέξεις ‘ Τὰ πάντα ῥεῖ ’ (Τα πάντα κινούνται ) διατύπωσε τους νόμους του σύμπαντος. Περίπου δυο αιώνες αργότερα ο Αρχιμήδης 287-212 π.Χ., ένας από τους σημαντικότερους μαθηματικούς, φυσικούς, μηχανικούς και εφευρέτες, πρόσθεσε την περιώνυμη  φράση: “δῶς μοι πᾶ στῶ καὶ τὰν γᾶν κινάσω.”, (Δώσε μου ένα σημείο να σταθώ και θα κινήσω τη γη). Κανείς και ποτέ από τους ισχυρούς της γης δεν αμφισβήτησε κι ούτε απειθάρχησε σ’ αυτή την αδιάψευστη φυσική νομοτέλεια. Αντίθετα μ’ αυτήν, oι κοινωνικοί κανόνες, που καθορίζονται από τα μέλη των ανθρωπίνων κοινωνιών, δεν είναι θέσφατα κι έχουν περιορισμένη χωροχρονική ισχύ. Είναι ανθρώπινα θεσπίσματα, που στοχεύουν στην ειρηνική συνύπαρξη των ανθρώπων, στην πρόληψη των εγκλημάτων και στον επιμερισμό της ευθύνης όλων, μικρών και μεγάλων, στην πρακτική τους εφαρμογή.     

Κι έτσι προσεγγίζομε κοινωνιολογικά την απάντηση του ερωτήματος, βάζοντας ‘τον δάκτυλον επί των τύπον των ήλων’ . Ποιοι φταίνε και σε ποιους αναλογεί το μεγαλύτερο ή μικρότερο μέρος της  ευθύνης ή και της ενοχής, για τον άδικο χαμό τριών ανθρώπων, που η ζωή του καθένα ξεχωριστά δεν αντικαθίσταται με όλους τους θησαυρούς της γης. Και για αποφυγή κάθε παρεξήγησης, δε στήνομε λαϊκό δικαστήριο και εισαγγελικό κατηγορητήριο, αφού άλλοι είναι οι αρμόδιοι γι’ αυτά. Απλά, ένα δυνατό αισθητήριο, μια απλή καθημερινή εμπειρία και το κυριότερο η γνώση των κοινωνικών δομών της Ανωγειανής και Ελληνικής κοινωνίας αρκούν για να οδηγήσουν σε κάποιες  απαντήσεις.  

Ζούμε σε μια χώρα με κοινοβουλευτική δημοκρατία στο πρότυπο των Δυτικών Δημοκρατιών με όλες τις αδυναμίες τους, βασισμένη στην ηθική και πολιτική φιλοσοφία του Κοινωνικού Συμβολαίου, που ρυθμίζει τις σχέσεις της κοινωνίας με την εξουσία. Ο κυριότερος εκπρόσωπος, ο μεγάλος κοινωνικός φιλόσοφος  Ζ.Ζ. Ρουσώ με απλά λόγια λέγει ότι: ‘οι πολίτες με την ψήφο μας παραχωρούμε στις κυβερνήσεις ένα μέρος από την ελευθερία μας με αντάλλαγμα εκείνες να προστατεύουν τα ατομικά και συλλογικά μας δικαιώματα από τους επίδοξους παραβάτες’. Πριν απαντήσετε στο δικό μας ερώτημα, αν δηλαδή, η κάθε μορφής πολιτική εξουσία σε όλη την ιεραρχία, ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της, ανατρέξετε τουλάχιστον σε όλες τις μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις, κι ας πάρει ο καθένας την απάντηση που θέλει.

Λυπάμαι βαθύτατα, επειδή εγώ ατύχησα έως τώρα και δεν είδα ένα Ελληνικό κράτος δικαίου, που θα σέβεται τον πολίτη και θα κάνει κι εκείνον να σέβεται το κράτος. Και είναι τόσο απλό και τόσο ‘αόρατο’.  Όταν οι κρατούντες, που έχουν στόχο την εξουσία για την εξουσία και η υποκλοπή της στηρίζεται στα δεκανίκια της πελατειακής σχέσης, δεν υπάρχει ελπίδα εξόδου από το φαύλο κύκλο. Κράτος που δεν έχει ισονομία και ισοπολιτεία, που εφαρμόζει τους νόμους επιλεκτικά και δεν προστατεύει τον πολίτη, δεν πατάσσει φαινόμενα κοινωνικής εκτροπής και αυθαιρεσίας, κι αφήνει να θεριεύουν θύλακες ανομίας και κοινωνικού κανιβαλισμού, δε λειτουργεί στα πλαίσια της νομιμότητας, αλλά με μακιαβελικές πρακτικές. Πρωταίτιοι λοιπόν, αν όχι υποκινητές, στη περίπτωσή μας, είναι όλοι οι μη έντιμοι πολιτικοί και πολιτικάντηδες όλων των εποχών. Εκείνοι που αγνοούν, ή γνωρίζουν και αντιτάσσονται συνεχώς στον ορισμό της Πολιτικής του Αριστοτέλη: «Πολιτική είναι η εφαρμοσμένη ηθική».

          Και τώρα όλοι εμείς, οι Ανωγειανοί, πού πάμε και τί κάνομε;

Πόσο πρέπει να θρηνούμε τους νεκρούς μας ή πόσο ν’ αναλογισθούμε τις ευθύνες μας; Και το πρώτο είναι ανθρώπινο αλλά το δεύτερο είναι αντρίκιο, επείγον και υποχρεωτικό, για εκείνους, τουλάχιστον, που πραγματικά επιθυμούν να είναι αυτά τα τελευταία θύματα. Τί κάναμε ή τί δεν κάναμε για να τα αποτρέψομε. Πώς έγινε αυτό. Εμείς, η ‘ευφυής ράτσα’  με το ‘ένδοξο παρελθόν’, ‘πέσαμε από τα σύννεφα’ και απορούμε. Πώς μας ξέφυγαν τέτοιες συγκλονιστικές καταστάσεις, με τέτοια θλιβερά αποτελέσματα. Πώς έγινε σ’ ένα τόσο ‘ολοκάθαρο’, αλλά ‘μπαρουτοκαπνισμένο’ ουρανό, να ξεσπάσει ‘ξαφνικά’ τέτοια καταιγίδα και να πέσει ο φονικός κεραυνός στους νεκρούς μας;  Δεν είχαμε δει κι ούτε είχαμε καταλάβει τίποτε. Πετούσαμε τα σκουπίδια κάτω από το χαλί, ενώ το ίδιο το πλασάραμε στους άλλους με τα πιο παρδαλά χρώματα. Κλείναμε τα μάτια και τα αυτιά και ερμητικά κλειστά τα στόματά μας, με μια συμπεριφορά που παραπέμπει σε πρακτικές τριτοκοσμικών χωρών και σε κάποιας μορφής omerta.

 Υποτίθεται πως θα αποδοθούν ευθύνες από την όποια δικαιοσύνη, δίκαια απαίτηση των νεκρών και των ζωντανών, με κριτήριο ποιοι λιγότερο και ποιοι περισσότερο. Όταν όμως τρεις άνθρωποι δεν επανέρχονται  στη ζωή,  το πρόβλημα παραμένει διαχρονικό και οικουμενικό, μέχρι που τολμώ να πω, πως όλες οι εμπλεκόμενες οικογένειες είναι ταυτόχρονα θύτες και θύματα με την ευρύτερη σημασία του όρου. Θύματα ενός κοινωνικού περίγυρου που όλοι διαμορφώσαμε και με ένα κώδικα αξιών, όπου η ανθρώπινη ζωή βρίσκεται τόσο χαμηλά. Γι’ αυτό ακριβώς η αποποίηση ευθύνης για κανένα μας δεν επιτρέπεται και η μετάθεσή της οπουδήποτε είναι εύκολος αλλά απάνθρωπος και άνανδρος τρόπος διαφυγής.

Φταίμε όλοι αναλογικά εντός και εκτός της κωμόπολης, ντόπιοι και ξένοι, που γιγάντωσαν το ναρκισσισμό μας και περιτύλιγαν τις κακοήθεις παραδόσεις μας με χρυσόχαρτο  Μόνο τα μικρά παιδιά και οι νοητικά καθυστερημένοι δεν έχουν ενοχή  κι εμείς οι άλλοι, σε διαφορετικό ποσοστό καθένας, έχομε το μερτικό μας. Φταίμε αφού ως κοινωνία τώρα και μερικές δεκαετίες, ανεχόμαστε φαινόμενα  αποσύνθεσης κι ο καθένας μας ξεχωριστά ήταν: «τυφλὸς τά τ᾽ ὦτα τόν τε νοῦν τά τ᾽ ὄμματ᾽ εἶ» (τυφλός στ’ αυτιά, το νου ‘νόηση’ και τα μάτια», μπροστά σε τέτοια εκφυλιστικά φαινόμενα, πάντα σε συνεργεία με τη διεφθαρμένη εξουσία.  Πώς θα πορευτούμε λοιπόν τώρα μέσα σ’ αυτή την καταστροφική λαίλαπα, στην οποία οι ίδιοι διαχρονικά βυθίζαμε το χωριό μας; Η ελπίδα για ανατροπή της κατάστασης χάθηκε οριστικά μόνο για εκείνους που έφυγαν, όχι όμως και για μας τους ζωντανούς και τους σώφρονες.  Στρατευόμαστε σ’ αυτό το δύσκολο αγώνα, καταθέτομε ψυχή και κραυγάζομε: Ποτέ πια άλλο αδελφικό αίμα!    

Αντί επιλόγου: Ο Tim White, καθηγητής Ανθρωπολογίας στο παν/μιο του Μπέρκλεϋ βρέθηκε για έρευνα σε μια φυλή κανιβάλων. Ο αρχηγός τους του υπέβαλε μια πολύ απλή ερώτηση: «Τι συμβαίνει με σας τους δήθεν πολιτισμένους; Τους ανθρώπους, αφού δεν τους τρώτε, γιατί τους σκοτώνετε;» Στήλη άλατος έμεινε ο Αμερικανός, αφού δεν είχε απάντηση. Ούτε κι εγώ έχω, κι αν έχετε εσείς, περιμένω. Γιγάντιος κόλαφος από τον αρχηγό των ανθρωποφάγων στα πρόσωπα όλων των δήθεν ‘πολιτισμένων’ ανθρώπων της οικουμένης! Αλήθεια! Πέρασε ποτέ από το μυαλό μας η σκέψη: «Γιατί σκοτώνομε τους ανθρώπους;   Γιατί; Γιατί;  Γιατί;

“Έφυγε” από τη ζωή ο Βασίλειος Μαυρόκωστας (του Μαυρολευτέρη) σε ηλικία 70 ετών. Η νεκρώσιμος ακολουθία θα ψαλεί την  Παρασκευή 15 Μαΐου στις 3 μ.μ από τον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής στα Σίσαρχα.

Η ΑΝΩΓΗ εκφράζει θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει.

Την θλίψη σκόρπισε στα Ανώγεια η είδηση του αιφνίδιου θανάτου  του Βασίλη Μαυρόκωστα που διέμενε στα Σίσαρχα. Ο άτυχος κτηνοτρόφος, περίπου 65 ετών καθυστέρησε να επιστρέψει σήμερα στο σπίτι του από τις κτηνοτροφικές εργασίες και δυστυχώς εντοπίστηκε νεκρός από μέλη της οικογένειας του πλάι στο κοπάδι του δίπλα στην εκκλησία του Τιμίου Σταυρού.

Ο Βασίλης ήταν ένας άριστος οικογενειάρχης, αγαπητός και φιλόξενος και η απώλεια του τόσο πρόωρα συγκλονίζει την τοπική μας κοινωνία.

Αυτή την ώρα κόσμος βρίσκεται στην εκκλησία του Τιμίου Σταυρού όπου αναμένεται και η αστυνομία για να αποκλείσει οποιαδήποτε άλλη πιθανότητα για το θάνατο του, πέρα από παθολογικά αίτια.  Αργότερα θα μεταφερθεί στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου.

Λεπτομέρειες για την κηδεία του θα έχουμε αργότερα. Η ΑΝΩΓΗ εκφράζει τα θερμότερα συλλυπητήρια στους οικείους του. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει.

Από τον Εμμανουήλ Πασπαράκη- Δάσκαλο

Οι φετινές βροχοπτώσεις ήταν και πολλές και ήπιες, με αποτέλεσμα να απορροφηθεί το μεγαλύτερο μέρος της βροχής από το έδαφος, πλουτίζοντας τον υδροφόρο ορίζοντα.

Οι βροχές του Απριλίου ανέβασαν τον δείκτη των βροχοπτώσεων της περιόδου, από Σεπτέμβριο του 2019  μέχρι σήμερα μέσα Μαΐου στα 137 εκατοστά.

Αναλυτικά:

2019

Σεπτέμβριος:2 εκατοστά

Οκτώβριος:4 εκατοστά 

Νοέμβριος:7 εκατοστά

Δεκέμβριος:29 εκατοστά

2020:

Ιανουάριος:51 εκατοστά

Φεβρουάριος:18 εκατοστά

Μάρτιος:9 εκατοστά

Απρίλιος:17 εκατοστά

Μάιος:-

Σύνολο 137 εκατοστά! Έτσι τα κατέγραψα από το βροχομετρικό της Ε.Μ.Υ

Παρατήρηση: Το τετράμηνο του 2020 που διανύουμε έχει ήδη διπλάσιες βροχοπτώσεις από το αντίστοιχο πρώτο τετράμηνο του 2019.

Το βοήθημα Μαθηματικών από τον Ανωγειανό καθηγητή Μανόλη Φασουλά ολοκληρώνεται με τους μαθητές να μπαίνουν πλέον στην τελική ευθεία των Πανελληνίων εξετάσεων.

Για απορίες ή διευκρινίσεις μπορείτε να απευθυνθείτε στον ίδιο τον καθηγητή μέσω του e-mail του [email protected].

Όλη η παρουσίαση των ασκήσεων είναι είναι  μέρος από το υπό έκδοση βιβλίο του Μανόλη Φασουλά από τις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ με τίτλο “Επανάληψη στα Μαθηματικά Γ’Λυκείου”.

Την επιμέλεια όλων των φωτογραφιών σε όλες τις ενότητες έκανε ο Μανόλης Σαμόλης τον οποίο ευχαριστούμε θερμά.

Στις εννιά φωτογραφίες σας παρουσιάζουμε μια επιπλέον άσκηση Μαθηματικών. Ευχόμαστε όλη η σειρά να αποδείχθηκε χρήσιμη για τους μαθητές της Γ’Λυκείου, όχι μόνο των Ανωγείων αλλά και όλων των υπόλοιπων αναγνωστών της “Α”.

Καλή επιτυχία σε όλα τα παιδιά στις εξετάσεις τους!

Επιστολή στην ΑΝΩΓΗ

“Γεννήθηκα στα Ανώγεια το 1969. Αναφέρω τη γέννηση μου, όχι γιατί ενδιαφέρει τον κόσμο, αλλά γιατί η γενιά μου ήταν η τελευταία που είδε τον ήλιο του πολιτισμού των Ανωγείων πριν δύσει.

Για την ιστορία των Ανωγείων, τα τρία Ολοκαυτώματα, τα θύματα, δεν είναι ανάγκη να τα αναφέρω, διότι ο κόσμος τα γνωρίζει.

Οι Ανωγειανοί που έζησα ήταν άνθρωποι που τους άρεσε το καλαμπούρι, η παρέα, το γλέντι, η καντάδα, το υψηλό χιούμορ, ο αυτοσαρκασμός και γενικά η χαρά της ζωής. Μέσα από την φτώχεια και τις κακουχίες, οι Ανωγειανοί στήριξαν τον πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμα, την παράδοση, την μουσική, την υφαντουργία και γενικά το νησί που λέγεται Κρήτη.

Το “εμείς” υπερτερούσε του “εγώ”. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των Ανωγειανών ήταν για το ποιος χορεύει καλύτερα, ποιος λέει πιο καλές μαντινάδες, ποιος τραγουδά καλύτερα, ποια γυναίκα υφαίνει καλύτερες πατανίες και ποια πιο καλά κεντήματα, χωρίς φανφάρες και τυμπανοκρουσίες.

Οι γειτονιές, οι βεγγέρες, τα σκουτελικά μεταξύ των οικογενειών για την επιβίωση των πιο φτωχών.

Ο σεβασμός και ο λόγος δυστυχώς χάθηκαν στην πάροδο του χρόνου.

Το εύκολο χρήμα, οι επιδοτήσεις, αλλά και εμείς σαν κοινωνία που δεχθήκαμε τα άσχημα και τα λάθος πρότυπα του δυτικού πολιτισμού, έκαναν τους νέους εγωιστές, υπερόπτες, ατομιστές, ψευτό-καπετάνιους, ανήμπορους να διαχειριστούν το βάρος που σηκώνουν στους ώμους τους.

Επένδυσαν στο “εγώ”, στην επίδειξη, τα όπλα, τα 4χ4, τις κούπες και γενικά πράγματα ξένα στην Ανωγειανή κουλτούρα.

Όπως σωστά γράφτηκε, ας αφυπνιστεί η κοινωνία πριν γράψει η ιστορία “ΕΔΩ ΚΑΠΟΤΕ ΗΤΑΝ ΤΑ ΑΝΩΓΕΙΑ”

Ένας λάτρης των Ανωγείων:

Σμπώκος Βασίλης (Λουκάς)”