
Ο σεβασμός, ελάχιστος φόρος τιμής και μνήμης,
για Ήρωες Αθάνατους της εποχής εκείνης..
Ο λοχίας των SS Γιόζεφ Ολενχάουερ ήταν ένας ακραιφνής στρατιωτικός που δεν είχε κανένα σεβασμό στον πόλεμο σε άμαχο πληθυσμό και γυναικόπαιδα. Δεκάδες οι μαρτυρίες παλαιών Ανωγειανών που έλεγαν πως χτυπούσε τις πόρτες με το πόδι του, τρομοκρατούσε τον πληθυσμό, χτυπούσε γυναίκες, όχι μόνο στα Ανώγεια αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, καθώς η βάση του ήταν στο χωριό Δροσιά (Γενί Γκαβέ).Ο “Σήφης” όπως ήταν γνωστός θεωρούσε τον εαυτό του και το τρίτο Ράιχ άτρωτο και προχωρούσε σε ασυδοσίες. Αυτό ήταν το πρώτο του λάθος. Το δεύτερο ήταν η βίαιη συμπεριφορά στον άμαχο πληθυσμό των Ανωγείων. Και αυτό ήταν το δεύτερο του λάθος. Και τελευταίο.
Εκείνο το πρωινό της 7ης Αυγούστου του 1944, ο Ολενχάουερ εξοργισμένος από την στάση των Ανωγειανών να μην συμμετέχουν σε αγγαρείες του γερμανικού στρατού και θέλοντας να κάνει άλλη μια επίδειξη δύναμης και πυγμής, έφτασε στα Ανώγεια με 9 Γερμανούς και Ιταλούς στρατιώτες, έσπαγε πόρτες και με βρισιές και ξύλο συγκέντρωσε 98 γυναικόπαιδα για αγγαρεία αλλά το πιθανότερο σενάριο ήταν αυτοί οι άνθρωποι να έχαναν τη ζωή τους ή να μεταφέρονταν στη Γερμανία ως εργάτες.
Η απόφαση του ΕΛ.ΑΣ Ανωγείων ήταν ειλημμένη αρκετές ημέρες πριν, αλλά δεν είχε γίνει γνωστή αμέσως για να μην υπάρξουν διαρροές και αυτή η ενέργεια του Ολενχάουερ έφερε την επίθεση των ανταρτών στη θέση “Σφακάκι” καθώς η συμπεριφορά του δεν μπορούσε να γίνει πλέον αποδεκτή. Όπως είχε αναφέρει ο Μιχάλης Ρούλιος σε συνέντευξη του στον δημοσιογράφο της ΕΡΤ Γιάννη Φασουλά το 2006 καθώς ήταν αυτόπτης μάρτυρας της συγκέντρωσης της αγγαρείας:
“Και γυρίζει τα σπίθια και έπαιρνε ότι έβρηνε,μανάδες, γριές, μικιά κοπέλια.Και μονιάζει κοντά 100 γυναικόπαιδα και τα λάλιε με τη βέργα και τσι κοπάνιζε κιόλας. Κι όπου θέλα πέσει το βεργίδι. Την Κουρούπενα επήρε από την Αρκαλιά που επλύνανε τα ρούχα οι γυναίκες με τα μισοφόρια και τσι λάλιε και κατέβαινε..”Έτσι αποφασίστηκε η επίθεση ενώ όπως λέει ο Μιχάλης Ρούλιος “Οι δυο γερμανοί που λαλούσαν το πλήθος από πίσω προσπάθησαν να ξεφύγουν, αλλά και αυτούς τσι κυνηγήσαν και τσι σκοτώσανε. Άλλοι σκοτώθηκαν κι άλλοι πιάστηκαν αιχμάλωτοι…”
Αιχμάλωτος πιάστηκε βέβαια και ο Γιόζεφ Ολενχάουερ αλλά λίγες μέρες μετά εκτελέστηκε μαζί με τους υπόλοιπους στρατιώτες στον Ψηλορείτη. “Έκανε συνέχεια τον άντρα αλλά όταν τον επιάσανε είχε φυράξει ο μισός…” αναφέρει με νόημα ο Ρουλομιχάλης για τον “Σήφη”.
Η επιχείρηση των ανδρών του ΕΛ.ΑΣ Ανωγείων ήταν καίρια και αποφασιστική που αιφνιδίασε απόλυτα την συνοδεία του “Σήφη”. Θεωρείται από τις πιο επιτυχημένες επιχειρήσεις του Β’Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς όλοι οι Γερμανοί και Ιταλοί είτε σκοτώθηκαν είτε αιχμαλωτίστηκαν, ενώ από την άλλη πλευρά κανένας αντάρτης αλλά και κανείς από τα 98 γυναικόπαιδα δεν τραυματίστηκε.
Η Μάχη στο Σφακάκι αποτέλεσε φυσικά και ένα από τα πέντε “επειδή” του φρούραρχου Μίλλερ που οδήγησε στην απόφαση της ολοκληρωτικής ισοπέδωσης των Ανωγείων 1 εβδομάδα αργότερα:
“…Επειδή η πόλις των Ανωγείων είναι κέντρον της αγγλικής κατασκοπίας εν Κρήτη και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το φόνο του λοχία φρουράρχου Γενί-Γκαβέ και της υπ’ αυτόν φρουράς και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το σαμποτάζ της Δαμάστας, επειδή εις Ανώγεια ευρίσκουν άσυλον και προστασίαν οι αντάρται των διαφόρων ομάδων αντιστάσεως και επειδή εκ των Ανωγείων διήλθον και οι απαγωγείς με τον στρατηγόν Φον Κράιπε χρησιμοποιήσαντες ως σταθμόν διακομιδής τα Ανώγεια, διατάσσομεν την ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΝ τούτων και την εκτέλεσιν παντός άρρενος Ανωγειανού όστις ήθελεν ευρεθεί εντός του χωρίου και πέριξ αυτού εις απόστασιν ενός χιλιομέτρου.”
Χανιά 13-8-44 0 Στρατηγός Διοικητής Φρουρίου Κρήτης X. ΜΙΛΛΕΡ
Την δωδεκαμελή ομάδα του ΕΛ.ΑΣ Ανωγείων αποτελούσαν οι κάτωθι: Αρχηγός της ομάδας ήταν ο Εμμανουήλ Μανουράς (Σμαιλομανώλης) Μαζί του πολέμησαν: Εμμανουήλ Νταγιαντάς (Λαμπρινομανώλης) Ιωάννης Πασπαράκης (Γιαννιός της Χρόναινας) Ελευθέριος Αεράκης (Νταρολευτέρης) Χαράλαμπος Φρυσάλης (Φρυσαλοχαραλάμπης) Μανώλης Νταγιαντάς (Νταγιαντομανώλης) Γεώργιος Μανουράς (Γύπαρης) Πέτρος Πασπαράκης (Θοδωροπέτρος) Γεώργιος Ξημέρης (Ξημερογιώργης) Κωνσταντίνος Καφατσής, Γεώργιος Νταγιαντάς (Περβολιός) Δημοσθένης Πασπαράκης
Ενώ έμμεσο ουσιαστικό και καθοριστικό ρόλο έπαιξαν η Ειρήνη Μανουρά (Ζωνογιάννενα), ο Κωνσταντίνος Πατραμάνης, ο Κωνσταντίνος Δραμουντάνης (Γιαγκόκωστας), ο Κωνσταντίνος Νταγιαντάς (Λαμπρινόκωστας).
ΑΘΑΝΑΤΟΙ!

Εθελοντική Αιμοδοσία θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 9/08/23 στο Δημοτικό Σχολείο Ανωγείων και ώρες 16:00 – 20:30.
Την αιμοδοσία διοργανώνει ο Παγκρήτιος Σύνδεσμος Εθελοντών Αιμοδοτών και Δωρητών Οργάνων Σώματος «Αιματοκρήτης» μαζί με τον Δήμο Ανωγείων και την Κοινωνική Υπηρεσία. Οι αιμοληψίες θα πραγματοποιηθούν από τη κινητή μονάδα αιμοδοσίας του ΠΑΓΝΗ.

Με τον Βασίλη Σκουλά συνεχίζονται οι βραδιές Μεϊντανιού, που τυγχάνουν μεγάλης ανταπόκρισης και αυτό το καλοκαίρι, με τον σπουδαίο Ανωγειανό λυράρη να δίνει μια ξεχωριστή μουσική παράσταση , αύριο Κυριακή 6 Αυγούστου, από τις 10 το βράδυ μέχρι τις 2 τα ξημερώματα!
Θυμίζουμε ότι τις βραδιές αυτές τις διοργανώνουν από κοινού οι ιδιοκτήτες των καφενείων της πλατείας. Καλή διασκέδαση σε όλο τον κόσμο!

Πέθανε σε ηλικία 79 ετών, η Ελευθερία Μανουρά ή “Μανιατομανώλενα”. Η κηδεία της θα γίνει την Κυριακή 6 Αυγούστου, στις 3 μ.μ. στην εκκλησία του Αι Γιάννη στο Αρμί.
Η ΑΝΩΓΗ απευθύνει θερμά συλλυπητήρια στους οικείους της. Ας είναι ελαφρύ το χώμα των Ανωγείων που θα την σκεπάσει.

Η Τομεακή Επιτροπή Ρεθύμνου και η Κομματική Οργάνωση Ανωγείων του ΚΚΕ σας καλεί στην εκδήλωση μνήμης και τιμής με αφορμή την 79η επέτειο από την ηρωική μάχη στο Σφακάκι (7/8/1944), την Δευτέρα 7 Αυγούστου, στις 18:00 το απόγευμα, στα Ανώγεια.
Το πρόγραμμα της εκδήλωσης:
18:00 μ.μ. Αναχώρηση για το χώρο του μνημείου από το Δημαρχείου Ανωγείων.
19:00 μ.μ. Καλωσόρισμα από τον Αντώνη Ρούλιο, υποψήφιο δήμαρχο Ανωγείων με τη Λαϊκή Συσπείρωση.
19:15μ.μ. Κατάθεση στεφάνων.
20:30μ.μ. Συνέχεια της εκδήλωσης στην Πλατεία «Αρμί»
20:45μ.μ. Εξιστόρηση του ιστορικού της μάχης στο Σφακάκι από τον Αχιλλέα Βρέτζο.
21:00μ.μ. Πολιτική ομιλία από τον Νίκο Μανουσάκη, μέλος της Επιτροπής Περιοχής Κρήτης του ΚΚΕ και επικεφαλής του ψηφοδελτίου της Λαϊκής Συσπείρωσης στην Περιφέρεια Ρεθύμνου.
Στη συνέχεια θα ακολουθήσει Λαϊκό γλέντι με ερασιτεχνικό μουσικό συγκρότημα.
Στη διάρκεια της εκδήλωσης θα ολοκληρωθεί η λαχειοφόρος αγορά της Κ.Ο. Ανωγείων του ΚΚΕ.

Την Κυριακή 6 Αυγούστου στον Ιερό Ναό Αγίου Τίτου Ηρακλείου, θα τελεστεί σαρανταήμερο μνημόσυνο για την ανάπαυση της ψυχής της Κρήτης Σμπώκου Φαρσάρη (Σμπωκογιάννη). Η οικογένεια της καλεί συγγενείς και φίλους να παραστούν και να ανάψουν ένα κερί στην μνήμη της . Η τελετή θα γίνει σύμφωνα με όλα τα μέτρα προστασίας.