
Στ’ Ανώγεια σε γειτονικά σπίτια, βρίσκονταν ανήμπορα στο κρεβάτι δυο ξαδέρφια. Ο Γιάννης και ο Κώστας Ξυλούρης. Χτυπήθηκαν από τη μοίρα σε νεαρή ηλικία. Είχαν σπάσει σε ατυχήματα την σπονδυλική τους στήλη. Ο Γιάννης στο βουνό και ο Κώστας όταν προσπαθούσε να φορτώσει ένα γάιδαρο. Πριν τον πόλεμο.Όταν οι Γερμανοί τον Αύγουστο του 1944 αποφάσισαν να διώξουν τα γυναικόπαιδα από τ’Ανώγεια, δεν επέτρεψαν να μείνουν κοντά οι αδερφές τους για να τους φροντίζουν. Κι όχι μόνο αυτό. Σκότωσαν τα παλικάρια και κατόπιν ανατίναξαν τα σπίτια τους. Έτσι πέτρες, ξύλα και κορμιά έγιναν ένα. Οι Ξυλούρηδες, ο Γιάννης και ο Κώστας πέρασαν στην αιωνιότητα.

Αφήγηση Γεωργίου Σμπώκου, τέως δημάρχου Ανωγείων.
10 ετών στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος (γεννηθείς το 1934)
Ήταν μια ηλιόλουστη μέρα, που την έκανε ακόμα πιο λαμπρή το φωτογενές και εξαίσιο περιβάλλον του ιερού Ψηλορείτη. Εμείς, μια τριανταριά παιδιά, βρισκόμαστε μέσα σε ένα ευρύχωρο σπήλιο στα “Μελιδομάσκαλα”, ανατολικά της Νίδας και στην είσοδο του, φρουρός ακοίμητος, ο επιστάτης του σχολείου Βασίλης Δραμουντάνης (Κακοπάντιδος), μη επιτρέποντας σε κανένα μας να ξεμυτίσει και επισημανθούμε από τα γερμανικά αεροπλάνα, που διαρκώς πετούσαν από πάνω μας.

Ο Δήμος Ανωγείων σας προσκαλεί να παρευρεθείτε στην επετειακή εκδήλωση που οργανώνεται στις 13 Αυγούστου 2023 και ώρα 11:00 ημέρα Κυριακή, στην Πλατεία Αρμί με αφορμή την επέτειο για τα 79 χρόνια από το 3ο Ολοκαύτωμα των Ανωγείων από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής, το 1944, παρουσία πολλών προσκεκλημένων.
Την Κυβέρνηση θα εκπροσωπήσει ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Ιωάννης Κεφαλογιάννης.
Το αναλυτικό πρόγραμμα της εκδήλωσης:
Ιερός Ναός Αγ. Ιωάννη
Άφιξη επισήμων- Δοξολογία
Χώρος του Ηρώου , πλατεία «Αρμί».
Επιμνημόσυνος δέηση ,
Χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ.κ Ευγένιου.
Ομιλία «Η δύναμη της Ανωγειανής ψυχής στο δρόμο για την ελευθερία» ,από την κα Νταγιαντά –Φασουλά Ευτυχία, δασκάλα 1ου Δημοτικού Σχολείου Ανωγείων.
Απόσπασμα από το τραγούδι της Ειρήνης Αναγνωστάκη με τίτλο «Ω, Παναγιά μου Ανωγειανή», από τους μικρούς Νικήτα Χαιρέτη και Αντώνη Δραμουντάνη.
Κατάθεση στεφάνων.
Ενός λεπτού σιγή.
Ανάκρουση Εθνικού Ύμνου.
Λήξη τελετής.
Το Γ’ ολοκαύτωμα 13 Αυγούστου 5 Σεπτεμβρίου 1944
Λίγο πριν την έναρξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου τ’ Ανώγεια ήταν το μεγαλύτερο χωριό της Κρήτης με περισσότερες από 900 κατοικίες και πλυθησμό που άγγιζε , αν δεν ξεπερνούσε τις 4.000 ψυχές.

Στον αύλειο χώρο της ταβέρνας “Γκαγκάρης” θα πραγματοποιήσει ο Αετός την εκδήλωση του για αυτό το καλοκαίρι, με τους καλλιτέχνες Μάνο Μακρόπουλο και Βάλια Ειρηναίου σε μια αυθεντική λαϊκή βραδιά. Η εκδήλωση θα γίνει τον Δεκαπενταύγουστο και θα ξεκινήσει στις 9.30 μ.μ. Τηλέφωνα κρατήσεων: 6977-267140.
Η είσοδος θα είναι ελεύθερη.

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η 79η επέτειος από την «Μάχη στο Σφακάκι» στα Ανώγεια. Στεφάνια κατέθεσαν στο Μνημείο, οι Βαγγέλης Βρέντζος εκ μέρους της ΚΟ Ανωγείων του ΚΚΕ, Βασίλης Φασουλάς εκ μέρους του Παραρτήματος Ρεθύμνου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και ο Σωκράτης Κεφαλογιάννης, δήμαρχος Ανωγείων.

Μια ωδή στην Παναγία μέσα από τη δημοτική μουσική παράδοση των Ελλήνων, αλλά παράλληλα και μια τιμή στους Ανωγειανους Ηρωες εις ανάμνηση της επετείου των τριών Ολοκαυτωματων από την Δημοτική Παραδοσιακή Χορωδία Ανωγείων.
Συμπράττει η Μονοφωνική Χορωδία Αγίου Δημητρίου λιμένος Ηρακλείου και πλειάδα καταξιωμένων μουσικών.
-Σάββατο 12 Αυγούστου
– ώρα 21:30
-πλατεία Αρμί, Ανώγεια
-είσοδος ελεύθερη