O Νίκος Καζαντζάκης στα Ανώγεια το 1945

Φέτος συμπληρώνονται 80 χρόνια από το Γ΄ Ολοκαύτωμα των Ανωγείων από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Δήμος Ανωγείων διοργανώνει εκδηλώσεις που επικεντρώνονται στη μαύρη αυτή επέτειο, στο Τίμημα του Ολοκαυτώματος, στη ζωή μετά, τη λαϊκή και πολιτιστική δημιουργία καθώς και στην οικονομική δραστηριότητα.

Ο Νίκος Καζαντζάκης επισκέφθηκε τα Ανώγεια τον Ιούλιο του 1945, έναν χρόνο μετά το Ολοκαύτωμα, ως μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Διαπιστώσεως Ωμοτήτων των ναζιστικών στρατευμάτων κατά τη διάρκεια της κατοχής στην Κρήτη και κατέγραψε τις αφηγήσεις των κατοίκων του χωριού για την καταστροφή και την ισοπέδωσή του αλλά και τις βιαιότητες που υπέστησαν.

Με αυτό το πλαίσιο το Κυριακή 11 Αυγούστου, στις 20.00, στην Πλατεία «Αρμί» στα Ανώγεια, ο Δήμος Ανωγείων και το Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη διοργανώνουν εκδήλωση στην οποία θα παρουσιαστεί φωτογραφικό και αρχειακό υλικό από την επίσκεψη του Καζαντζάκη στα Ανώγεια το 1945, ενώ η Διευθύντρια του Μουσείου, κα. Μαριλένα Μηλαθιανάκη, θα πραγματοποιήσει σχετική ομιλία. Θα ακολουθήσει η προβολή του νέου ντοκιμαντέρ μικρής διάρκειας του Μουσείου Καζαντζάκη «Είμαι λέφτερος» στο οποίο παρουσιάζεται με συνοπτικό, αλλά περιεκτικό τρόπο η ζωή και το έργο του Νίκου Καζαντζάκη.

Η βραδιά θα ολοκληρωθεί με μουσικοφιλολογική εκδήλωση με τίτλο «Από τη Στεία ως τα Χανιά ούλη η Κρήτη αξίζει…!». Θα ακουστούν τραγούδια από κρητικό ρεπερτόριο, ενώ στο τέλος άσματα ηρωικά ως μουσικό μνημόσυνο στους πεσόντες του Ολοκαυτώματος. Τραγουδά η Χορωδία Δήμου Ανωγείων, ενώ συμπράττει η παραδοσιακή Χορωδία Ηρακλείου «Καστρωδούντες».

Επιμέλεια-διδασκαλία-διεύθυνση: Θάνος Α. Γιακουμάκης

Κείμενα-Παρουσίαση: Κική Αργυρίου

Ο Δήμος Ανωγείων, ο Πολιτιστικός Σύλλογος, ο Σύλλογος Ανωγειανών της Αθήνας και η ομάδα ANDROIDUS με αφορμή την διαδικασία ψηφιοποίησης του Ιστορικού Αρχείου του Δήμου Ανωγείων και της δημιουργίας του Αποθετηρίου Προφορικής Ιστορίας των Ανωγείων, σας προσκαλούν, το Σάββατο 10 Αυγούστου και ώρα 8:30 το βράδυ στην πλατεία «Αρμί», όπου θα παρουσιαστεί μέρος της δραστηριότητας των τριών πολιτιστικών φορέων σε σχέση με τα Ανώγεια, την Ιστορία και το Πολιτιστικό Απόθεμα.  

Θα ακολουθήσει Moυσική συναυλία με τον Βασίλη Ξημέρη με τίτλο «Ο Βασίλης Ξημέρης συναντά τον Μίκη Θεοδωράκη» , μαζί του στην κιθάρα ο Γιώργος Λιακάκης.

Συναυλία, με μελωδίες από δημιουργούς που πρωταγωνίστησαν στο παραδοσιακό μουσικό πάλκο από τις αρχές ως και τα μέσα 20ου αιώνας, αυτούς που σήμερα αποκαλούμε και ως “Πρωτομάστορες”.

Συμμετέχουν οι μουσικοί: 

Μενέλαος Νταγιαντάς: Λύρα, Βιολόλυρα, Λυράκι,Τραγούδι

Μιχάλης Κώτης: Μπουλγαρί, Ούτι 

Στέλιος Λουλουδάκης: Λαούτο, Τραγούδι

Δέσποινα Ασπρά: Κρουστά, Τραγούδι

Για ενδέκατη χρονιά τελέστηκε μνημόσυνο για τους ήρωες της Μάχης στο Σφακάκι, στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Μειντάνι και από τον ιερωμένο του ναού π. Ανδρέα Κεφαλογιάννη. Ο κόσμος βρέθηκε εκεί και άναψε ένα κερί 80 χρόνια μετά προς τιμήν των ανθρώπων που δεν δίστασαν μπροστά στον κατακτητή και πάλεψαν για την ελευθερία τους.

“Για εμάς εδώ στα Ανώγεια το Σφακάκι, ήταν είναι και θα είναι φως υπέρλαμπρο, μιας παρακαταθήκης για ελευθερία σε κάθε τομέα της ζωής του ανθρώπου.

Μία παρακαταθήκη παράλληλα σεβασμού και σύνεσης.” ανέφερε σε μια αποστροφή του λόγου του στο κήρυγμα του μετά το μνημόσυνο ο πάτερ Ανδρέας Κεφαλογιάννης.

Αναλυτικά όλη η ομιλία του έχει ως εξής:

Διαβάστε την συνέχεια... »

https://www.youtube.com/watch?v=iuZE1y5xuf4

Η επιχείρηση των Ελλήνων και Ρώσων ανταρτών με επικεφαλής τον Εγγλέζο Ουίλιαμ Στάνλει Μος, έχει ολοκληρωθεί στη Δαμάστα, το σαμποτάζ πέτυχε και μένει η οπισθοχώρηση όλων ώστε να λήξει όσο γίνεται πιο αναίμακτα η σπουδαία αυτή Αντιστασιακή πράξη. Ήταν 8 Αυγούστου του 1944.Το τανκ των Γερμανών έχει στραφεί προς τις κορυφογραμμές και βάλλει αδιάκοπα προς τη μεριά των ανταρτών. Ο Ρώσος αντάρτης Βάνια θα ρίχνει χειροβομβίδες προς το τανκ καλύπτοντας την οπισθοχώρηση των συντρόφων του και θα πέσει νεκρός από μια ριπή. Σε παρόμοια κατάσταση και ο Εμμανουήλ Σπιθούρης ή Νταμπακομανώλης που θα βληθεί από εμπρηστικό βλήμα στην κοιλιακή χώρα και θα ξαπλώσει αιμόφυρτος και ημιθανής πριν προλάβει να οπισθοχωρήσει.

Ο Κώστας Κεφαλογιάννης ή Κουντόκωστας έχει καταφέρει να φτάσει ψηλά, προς τη μέση της κορυφογραμμής και να μην κινδυνεύει πλέον από τις ριπές του τανκ όταν συναντάει εκεί τον Γιώργο Τυράκη.

Διαβάστε την συνέχεια... »

Του Γιώργου Καλογεράκη, ιστορικός, ερευνητής, δάσκαλος του Δημοτικού Σχολείου Καστελίου

Στις 8 Αυγούστου 1944, άνδρες του συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής με επικεφαλής τον Στάνλεϋ Μος και αντάρτες της Ανεξάρτητης Ομάδος Ανωγείων υπό τις διαταγές του Νικολάου Σταυρακάκη ή Αεροπόρου, διενήργησαν το σαμποτάζ της Δαμάστας.

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, ο αντάρτης της Α.Ο.Α. Μανόλης Σπιθούρης – Νταμπακομανόλης τραυματίστηκε στην κοιλιακή χώρα με εμπρηστικό βλήμα πυροβόλου όπλου.

Αφού επιδέθηκε πρόχειρα το σοβαρό του τραύμα, αφέθηκε στη σκιά ενός πρίνου για  να πεθάνει. Κανείς δεν πίστευε ότι θα επιζήσει. Και ο Λοχαγός Μος πίστεψε ότι ο  θάνατος για τον Νταμπακομανόλη ήταν ζήτημα ωρών.

Όταν επέστρεψαν μετά την επιχείρηση οι  αντάρτες, με μοναδικό σκοπό να πάρουν  το σώμα του και να το μεταφέρουν στα Ανώγεια,  δεν πίστευαν στα μάτια τους.

Ο  Νταμπακομανόλης ήταν ακόμη ζωντανός. Τον μετέφεραν στη σπηλιά «Αχυρόσπηλιος» (κοντά στο χωριό Αηδονοχώρι), όπου πέρασε τη νύχτα.

Διαβάστε την συνέχεια... »