Πολιτισμός
Από το Βασίλη Βουϊδάσκη
Παίρνοντας παράδειγμα από την ιστορία του τόπου μας, ενός τόπου που κάηκε ολοσχερώς από το ναζιστικό καθεστώς, επειδή αντιστάθηκε σε αυτό, συνεχίζουμε φέτος, στήνοντας το φεστιβάλ Χαϊμαλίνα για δεύτερη φορά στη καρδιά του Ψηλορείτη, στα Ανώγεια, με ένα αντιφασιστικό-αντιπολεμικό τριήμερο στις 10, 11 & 12 Αυγούστου.
Tο Φεστιβάλ πήρε το όνομα του από το ποίημα «Γράμμα σε μια Αφρικάνα», του Ανωγειανού ποιητή Μιχάλη Σταυρακάκη ή Νιδιώτη, που δημοσιεύτηκε το 1978 (Χαϊμαλίνα – το ποίημα) και διοργανώνεται από τους Ανωγειανέους, μια ομάδα ανήσυχων νέων από τα Ανώγεια, υπό την αιγίδα του Δήμου Ανωγείων.
Ο σκοπός του φεστιβάλ είναι μέσα από τα δρώμενα που θα πραγματοποιηθούν, όπως προβολές ταινιών, εκθέσεις σκίτσου και φωτογραφίας, γκράφιτι, παιχνίδια (κυνήγι θησαυρού, θεατρικό παιχνίδι, τουρνουά ποδοσφαίρου, τουρνουά σκακιού) και μουσική, να προωθήσουμε τις αξίες της αλληλεγγύης, της κοινωνικής προσφοράς, της ειρήνης και του σεβασμού. Παράλληλα, μέσα από τις ομιλίες θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε το φαινόμενο του πολέμου από την οπτική εκείνων που η ιστορία συνήθως προσπερνάει. Να γνωρίσουμε τις γυναίκες πρόσφυγες, περπατώντας μαζί τους από την ανατολή ως την δύση, να μιλήσουμε για τα γεγονότα στη Γάζα και να αφουγκραστούμε το δίκιο του Παλαιστινιακού λαού. Τέλος, αφού αναλύσουμε την κοινωνική βάση του φασισμού, να θίξουμε τα φαινόμενα της ακραίας βίας, τη δράση και τις πρακτικές των Νεοναζί, και να ενημερωθούμε για τα τρία χρόνια της δίκης της Χρυσής Αυγής, αναλογιζόμενοι ταυτόχρονα το βάρος της ατομικής και της συλλογικής μας ευθύνης. Το τριήμερο αυτό, όλες οι δράσεις θα καταλήγουν σε μια μεγάλη γιορτή με μουσικές και χορό από όλο τον κόσμο. Από την Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή έως τα Βαλκάνια, μέσα από την παράδοση κάθε τόπου, αλλά και μέσα από πειραματισμούς και σύγχρονες δημιουργίες.
Ευελπιστούμε, το φεστιβάλ αυτό, να αποτελέσει μία νησίδα συνάντησης πολλών ιδεών και διαφορετικών πολιτισμικών στοιχείων, με στόχο την συμβολή στη έμπρακτη καθιέρωση της ειρηνικής συνύπαρξης, της αλληλεγγύης και της ανθρωπιάς!
Σας προσκαλούμε λοιπόν,στις 10, 11 & 12 Αυγούστου στα Ανώγεια, να συμμετέχετε, να στηρίξετε την προσπάθεια μας και όλοι μαζί μέσα από τις δραστηριότητες του φεστιβάλ να προβληματιστούμε, να κουβεντιάσουμε, να παίξουμε, να εξερευνήσουμε και φυσικά να τραγουδήσουμε ενάντια στον πόλεμο και τον φασισμό.
“Γιατί εμείς δεν τραγουδάμε
για να ξεχωρίσουμε, αδελφέ μου,
απ’ τον κόσμο.
Εμείς τραγουδάμε
για να σμίξουμε τον κόσμο.”
Γιάννης Ρίτσος
Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ «Χαϊμαλίνα»
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Παρασκευή 10/8
- 11:00 : Θεατρικό παιχνίδι για μικρά παιδιά, από τις παιδαγωγούς Νατάσα Φασουλά, Αγάπη Βρέντζου και Φαίη Χαρτοφύλακα
- 16:00: ΠροβολήΤαινίας Animation : “The breadwinner” της Nora Twomey
- 18:30: Ομιλίες (Πλατεία Αρμί):
- “Δίκαιοι και άδικοι πόλεμοι, μερική ιστορική αναδρομή” – Φραγκιουδάκης Γιώργος ,Αντιπρόεδρος Επιτροπής Ειρήνης Χανίων, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου της Ε.Ε.Δ.Υ.Ε. (Ελληνική Επιτροπή για την Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη)
- “Γυναίκες Πρόσφυγες Πολέμου: Διαδρομές και Τραύμα” – Νίκος Βλαχάκης, Ψυχολόγος και Χρύσα Βίλκενς, Δημοσιογράφος
- “Το παλαιστινιακό : Αλήθειες και μύθοι” – Νασίμ Αλάτρας, Δημοσιογράφος
- Προβολήμίνι animation “Closed Zone”
21:00 : Μουσικό Πρόγραμμα (Δημοτικό Θέατρο “Νίκος Ξυλούρης”)
- ΧρίστοςΤζιφάκις & flamenco aire (Christos Tzifakis & flamenco aire)
- Χρίστος Τζιφάκις (Κιθάρα)
- Φανή Δεμέστιχα (Χορός)
- Άλκηστη Τριανταφυλλίδη (Φωνή)
- Pedro Fabian (Κρουστά)
*Συνεργασία με το Φεστιβάλ Κιθάρας Ανωγείων
- Ρεμπέτικα τραγούδια
- Μαρία Φασουλάκη (Φωνή)
- Παναγιώτης Καπιζιώνης (Μπουζούκι)
- Θύμιος Μπαρδαμάσκος (Μπουζούκι)
- Χριστόφορος Παπανικολάου (Κιθάρα)
- Αλέξανδρος Κανακάκης (Κλαρίνο)
- Στέφανος Κουρουπάκης (Κοντραμπάσο)
- Θέμης Πολυζωάκης (Βιολί)
- Κρητικό γλέντι
- Γιώργης Μανωλάκης (Λαούτο-φωνή)
- Ζαχάρης Σπυριδάκης (Λύρα)
- Μιχάλης Κονταξάκης (Μαντολίνο)
- Γιώργης Σταυρακάκης [Νιδιώτης] (Λαούτο)
- Νικόλας Χριστόπουλος (Κρουστά)
- Στέφανος Κουρουπάκης (Κοντραμπάσο)
«Γιατί εμείς δεν τραγουδάμε για να ξεχωρίσουμε από τον κόσμο αδερφέ μου… Εμείς τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο…» λένε τα λόγια του ποιητή Γιάννη Ρίτσου, τον οποίο αγάπησε και τραγούδησε ο αξέχαστος Νίκος Ξυλούρης.
Αυτό το σμίξιμο προσφέρει και ο ίδιος ο Ξυλούρης διαχρονικά με την καλλιτεχνική του πορεία, και στα χρόνια που έζησε το απέδειξε προβάλλοντας ποικιλοτρόπως την έγνοια του για τον κόσμο με όπλο στη φαρέτρα του την κρητική και ανωγειανή καταγωγή του.
Αυτό το σμίξιμο ακολούθησε και ο καλλιτέχνης Αλέξανδρος Ραπτάκης και φιλοτέχνησε το πρόσωπο του Νίκου Ξυλούρη ως «διαβατήριο» καλωσορίσματος και πιστοποίηση της ειρήνης, για κάθε επισκέπτη των ορεινών Ανωγείων, στη γη του Ψηλορείτη, στον ορεινό Μυλοπόταμο, στο Ρέθυμνο.
«Νίκος Ξυλούρης σημαίνει έμπνευση, πηγή προβληματισμού και τροφή για σκέψη για μένα και για τον επισκέπτη των Ανωγείων σίγουρα. Η έμπνευση για το θέμα του γκράφιτι ήταν της ομάδας “Ανώγειά Νέοι” στο πλαίσιο του Φεστιβάλ “Χαϊμαλίνα 2018″», ανέφερε στο ΑΠΕ- ΜΠΕ ο Αλέξανδρος Ραπτάκης επισημαίνοντας τη στήριξη που είχε από τον Δήμο Ανωγείων, «… αλλά και τη στήριξη από όλους τους κατοίκους του χωριού που με κάνανε πολύ χαρούμενο για ένα έργο το οποίο θα διατηρηθεί για αρκετά χρόνια έτσι όπως είναι λόγω των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν».
Μιλώντας στο Πρακτορείο ο καλλιτέχνης αναφέρθηκε στα σχόλια των κατοίκων που ήταν -όπως είπε- πέρα ως πέρα συγκινητικά καθώς και οι αντιδράσεις τους: «Αν και δεν το περίμενα σε τέτοιο βαθμό, αντιδράσεις πολύ ένθερμες και προς τα εμένα, αλλά και τη γυναίκα μου και τον γιο μας που με συνόδευσαν σε αυτό το ταξίδι, αλλά και προς το γκράφιτι αυτό καθ΄αυτό. Σημαντικό θεωρώ είναι το γεγονός ότι το έργο άγγιξε από μικρά παιδιά μέχρι και ηλικιωμένους».
Σε σχόλια τους μάλιστα κάποιοι κάτοικοι ανέφεραν πως στο συγκεκριμένο σημείο της εισόδου των Ανωγείων για χρόνια υπήρχαν συνθήματα κομμάτων… Από σήμερα η μορφή του Ξυλούρη διαχρονικά θα έχει να πει πολλά περισσότερα χωρίς να απογοητεύεται κανένας πολίτης, ανέφεραν χαρακτηριστικά.
«Πρόκειται για ιδέα και πρωτοβουλία των Ανωγειανών που όλοι μαζί θέλαμε να συνδυαστούν οι στίχοι του Ρίτσου με το μήνυμα του Φεστιβάλ μας “Χαϊμαλίνα 2018”, το οποίο πέρα από τον αντιρατσιστικό χαρακτήρα του επιθυμούμε να έχει και χαρακτήρα αντιπολεμικό, με μηνύματα παγκόσμια που αγκαλιάζουν το ανώτερο εκ των αγαθών την Ειρήνη», είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Ανωγείων Μανόλης Καλλέργης.
Ο Δήμος ενέκρινε το γκράφιτι δεδομένου όπως είπε ο δήμαρχος: «Το γκράφιτι είναι άμεση μορφή τέχνης που μπορεί και έχει τη δυνατότητα να ομορφαίνει τον τόπο και ανάλογα με τον καλλιτέχνη το αποτέλεσμα να είναι εκπληκτικό. Όπως στην περίπτωση των Ανωγείων, που η επιλογή των στίχων του Ρίτσου και η μορφή του δικού μας Ξυλούρη αλλά και του Ξυλούρη ενός ολόκληρου κόσμου των Αγώνων και της Ειρήνης, ήταν αντάξια επιλογή των προσδοκιών μας».

Όσοι εισέρχονται στα Ανώγεια στο Ρέθυμνο το χωριό των ολοκαυτωμάτων, του πολιτισμού, της παιδείας και της εθνικής αντίστασης, έχουν πλέον μπροστά στα μάτια τους το σύμβολο της Κρητικής Μουσικής, της Κρητικής Ταυτότητας, την μετουσιωμένη ιδέα της αλληλεγγύης, των αγώνων για ελευθερία και ειρήνη, τον άνθρωπο που πρεσβευτής του χωριού του ξεκίνησε και μέσα στα χρόνια της καλλιτεχνικής του πορείας έφτασε να είναι πρεσβευτής της Ελλάδας σε όλο τον κόσμο, πρεσβευτής του φιλειρηνικού κινήματος και της αγωνίας των ανθρώπων για δικαιοσύνη.
ΑΠΕ-ΜΠΕ του Μ. Λαμπαθάκη
Στο πλαίσιο του φεστιβάλ Χαϊμαλίνα, διοργανώνεται θεατρικό παιχνίδι από τις παιδαγωγούς Νατάσα Φασουλά, Αγάπη Βρέτζου και Φαίη Χαρτοφύλακα!
Το θεατρικό παιχνίδι, δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά, μέσα από την ασφάλεια που τους παρέχουν διαφορετικοί ρόλοι, να εκφράσουν συναισθήματα, να διερευνήσουν και να ανακαλύψουν το κόσμο γύρω τους, αλλά και να βρουν μία θέση μέσα σε αυτόν. Η αλληλεπίδραση, η συνεργασία, η καλλιέργεια της φαντασίας παίρνουν σάρκα και οστά στο θεατρικό παιχνίδι και οδηγούν σε ένα ταξίδι ανακάλυψης της γνώσης, του διαφορετικού “άλλου”, αλλά και της καλύτερης γνώσης του ποιος είμαι εγώ. Καλούμε, λοιπόν, όλα τα παιδιά να συμμετάσχουν τη Παρασκευή 10/8 στις 11:00 π.μ στο θεατρικό παιχνίδι αυτό, στο προαύλιο του δημοτικού σχολείου Ανωγείων! Γιατί η ζωή μας είναι γεμάτη από στιγμές και οι στιγμές μας, έχουν το χρώμα της έκφρασης μας! Όσο πιο κοντά είμαστε σε αυτήν, όσο δε φοβόμαστε να την εξωτερικεύσουμε, τόσο πιο όμορφα νιώθουμε. Γιατί, μην ξεχνάς! Είναι σημαντικό να νιώθουμε και να ζούμε με χαρά! Το θεατρικό παιχνίδι ,είναι ένας τρόπος να ανακαλύψεις και να απελευθερώσεις τον εαυτό σου, μέσα από δημιουργικές δραστηριότητες στη συνεργασία, στο γέλιο, στην ευαισθητοποίηση και φυσικά στο παιχνίδι!
ΥΓ. Όσα παιδιά έρθουν, να φέρουν μαζί τους τα παρακάτω:
Κέφι, συναίσθημα και πολλή πολλή φαντασία!
Ηλικία συμμετοχής: από 6 ετών και άνω.
Το φετινό Φεστιβάλ Κιθάρας Ανωγείων είναι αφιερωμένο στο Ρεμπέτικο και το Flamenco. Την διοργάνωση έχει ο Δήμος Ανωγείων, ενώ φέτος τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Διοργανώνεται για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά στα Ανώγεια. Όπως αναφέρει και ο καλλιτεχνικός διευθυντής Χρίστος Τζιφάκις “:Ο τόπος αυτός είναι ένα ζωντανό εργαστήρι μουσικής, χορού και ποίησης. Χωρίς σχολές, ωδεία ή μουσικές ακαδημίες. Το πεδίο που εκφράζονται είναι οι εκδηλώσεις της καθημερινότητας του χωριού. Η παράδοση στ’ Ανώγεια δεν είναι κλεισμένη στο μουσείο, αλλά εξελίσσεται χωρίς να κάνει εκπτώσεις στην ποιότητα και την αλήθεια..”
Αναλυτικά το πρόγραμμα του τριημέρου:
Τετάρτη 8 Αυγούστου
Τριήμερο Φεστιβάλ Κιθάρας Ανωγείων
Τριήμερο Φεστιβάλ Κιθάρας Ανωγείων υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού. Αφιερωμένο στο Ρεμπέτικο και το Flamenco. Το πρωί θα πραγματοποιούνται μαθήματα κλασικής κιθάρας και flamenco.
Πέμπτη 9 Αυγούστου
Ώρα 21:00 – Πλατεία στο Περαχώρι: Αφιέρωμα στο Ρεμπέτικο και το Flamenco.
Συναυλία με τους: Δημήτρη Μυστακίδη (κιθάρα – φωνή), Ιφιγένεια Ιωάννου (φωνή), Γιώργο Τσαλαμπάνη (κιθάρα – φωνή), Δημήτρη Παππά (Κιθάρα – φωνή).
Παρασκευή 10 Αυγούστου
Ώρα 21:00 – θέατρο Νίκος Ξυλούρης: Χρίστος Τζιφάκις και Flamenco Aire.
Συμμετέχουν:
Χρίστος Τζιφάκις – Κιθάρα Flamenco
Φανή Δαμέστιχα – χορός
Άλκιστη Τριανταφυλλίδη – φωνή
Pedro Fabian – Κρουστά
Σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Χαϊμαλίνα.
«Με αφορμή το πολύ πετυχημένο γκράφιτι με τη μορφή του μοναδικού και πάντα συγκλονιστικού και επίκαιρου Νίκου Ξυλούρη, να καλωσορίζει όποιον περνά από την είσοδο του χωριού στα Ανώγεια, θα ήθελα να συγχαρώ όλους τους συντελεστές που συνέλαβαν και εκτέλεσαν αυτή την εξαιρετική ιδέα στα πλαίσια του φεστιβάλ ”Χαιμαλίνα” και να πω τα εξής: Ο Νίκος Ξυλούρης, ο αθάνατος Ψαρονίκος, έχει αγγίξει τα όρια του μύθου για τον τόπο μας. Όσο μάλιστα περνάνε τα χρόνια, αυτός μεγαλώνει περισσότερο.Τούτο συνέβη κατά τη γνώμη μου, όχι μόνο γιατί είχε μια σπάνια φωνή με υπέροχες αρμονικές, χρώματα και άλλα τεχνικά χαρακτηριστικά που δεν είναι του παρόντος και τραγούδησε μεγάλα τραγούδια κρητικά, παραδοσιακά, αντιπολεμικά και κάθε άλλης ανθρώπινης υπόστασης, αλλά και επειδή ο χαρακτήρας του και ο τρόπος ζωής του, ήταν εκτός από τα ψυχικά του χαρίσματα, απαλλαγμένος κατά ένα άγνωστο, θεϊκό τρόπο, από τα πράγματα που αποτελούν τροχοπέδη για την πρόοδο του τόπου μας και της φυλής μας ως Έλληνες. Ο Νίκος δεν ήταν κουμπουροφόρος, ο Νίκος δεν είχε υπόγειες διασυνδέσεις με πολιτικά γραφεία και κυκλώματα της νύχτας, ο Νίκος δεν ζούσε για το χρήμα και ότι αυτό συνεπάγεται, ο Νίκος δεν έπαιρνε παράνομες επιδοτήσεις, ο Νίκος αγαπούσε και χαμογελούσε σε όλους, ο Νίκος έδειξε στην πράξη την αντιφασιστική του θέση και τραγούδησε την “Ξαστεριά” μέσα στο Πολυτεχνείο και μετά ούτε που το ανέφερε ποτέ και ούτε διεκδίκησε κάποιο τίτλο τιμής γι αυτό. Ο Νίκος ένωνε- έσμιγε τους ανθρώπους. Ο Νίκος έδειξε σε όλους τις αρχές πάνω στις οποίες πρέπει να είναι δομημένη η ζωή κάθε ανθρώπου για να πάει μπροστά ο ίδιος και η κοινωνία που ζει. Τις αρχές που έχουμε χάσει εδώ και αρκετά χρόνια, πράγμα που μας οδήγησε σαν κοινωνία στην κρίση, στα μνημόνια και στην φτωχοποίηση, όχι βέβαια, κατά παράδοξο τρόπο, αυτών που πρωτοστάτησαν να έρθει, αλλά μεγάλου μέρους του λαού μας. Προτείνω λοιπόν, μετά από πρωτοβουλία του Δήμου Ανωγείων, η μορφή του Νίκου Ξυλούρη στην είσοδο του χωριού, να μείνει για πάντα εκεί και να θυμίζει στον καθένα που περνά, αυτές τις αξίες και τα ιδανικά με τα οποία πρέπει να ζει κανείς, στην πράξη βέβαια.»
Ευχαριστώ για τη φιλοξενία.
Γιάννης Γ. Καλομοίρης (Ντουλγκέρη)