του Αντώνη Ανηψητάκη

Ανώγεια 9/7/2021,

«Το Συμβούλιο της Ευρώπης των περιφερειών συνεδριάζει στα Ανώγεια και αποδίδει μια διπλή τιμή, τιμά τον 90άρη έφηβο Γιώργη Κλάδο, πρωτοπόρο της αυτοδιοίκησης, τιμά όμως και την Κρήτη, την πρώτη περιφέρεια της Ευρώπης, που στη διάρκεια των τελευταίων 10 χρόνων διήνυσε απίστευτα βήματα προόδου.

Όλα ξεκίνησαν 10 χρόνια πριν από μια ιδέα του Γιώργη Κλάδου που υλοποίησε το μικρό τότε κόμμα της ΔΑ με ένα διήμερο διαλόγου για την Αυτοδιοίκηση και το προβληματικό πρώτο εξάμηνο του Καλλικράτη.

Τότε όλα έμοιαζαν μαύρα για την Ελλάδα και την Κρήτη.  Η χρεωκοπία ήταν προ των πυλών, οικονομική και πολιτική, η κυβέρνηση έβρισκε ως μόνη διέξοδο την πώληση, αξιοποίηση την έλεγε, δημόσιας περιουσίας με εργαλεία τα αμφιλεγόμενα fast track και Ιnvest in Greece για όποιον τα θυμάται. Ο νέος υπουργός περιβάλλοντος ήταν, μεταξύ άλλων, έτοιμος να ξεμπλοκάρει την επένδυση γιγαντιαίου θερέτρου γκολφ στο ΚΑΒΟ ΣΙΔΕΡΟ παρά την απορριπτική  απόφαση της ολομελείας του ΣτΕ, να εκποιήσει την πρώην αμερικανική βάση στις Γούρνες παρά το ΣΧΟΟΑΠ που ομόθυμα υποστήριζαν οι κάτοικοι της περιοχής, o πρώην Δήμος Γουβών και ο νυν Δήμος Χερσονήσου, να εγκρίνει 3000ΜW αιολικών στην Κρήτη -έχετε γεια ψηλά βουνά, έχετε γεια ραχούλες- με παράλληλη καλωδιακή διασύνδεση και προωθούσε πέραν πάσης οικονομικής και Οικολογικής λογικής εργοστάσιο καύσης για την αντιμετώπιση των απορριμμάτων.

Όλοι οι Έλληνες είχαν μεταβληθεί σε εισαγγελείς και κατήγγειλαν αλλήλους, κόμματα, κινήματα, πρόσωπα. Η βία ήταν καθημερινό φαινόμενο που αναζωπυρώνονταν από αποκαλύψεις σκανδάλων σ´ όλους τους τομείς.

Τότε λοιπόν οι συγκεντρωθέντες πολίτες, αιρετοί και  στελέχη της αυτοδιοίκησης που συνήλθαν στα Ανώγεια  συμφώνησαν να υλοποιήσουν μια τομή στα αυτοδιοικητικά πράγματα. Θα την περιγράψω στο τέλος για να αφήσω πρώτα τα θαυμαστά της αποτελέσματα να μιλήσουν.

Διαβάστε την συνέχεια... »

Τα Ελληνικά είναι η μόνη γλώσσα στον κόσμο που ομιλείται και γράφεται συνεχώς επί 4.000 τουλάχιστον συναπτά έτη, καθώς ο Arthur Evans διέκρινε τρείς φάσεις στην ιστορία της Μινωικής γραφής, εκ των οποίων η πρώτη απο το 2000 π.Χ. ώς το 1650 π.ΧΠαρόλο που πέρασαν χιλιάδες χρόνια, όλες οι Ομηρικές λέξεις έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα. Μπορεί να μην διατηρήθηκαν ατόφιες, άλλα έχουν μείνει στην γλώσσα μας μέσω των παραγώγων τους. Μπορεί να λέμε νερό αντί για ύδωρ αλλά λέμε υδροφόρα, υδραγωγείο και αφυδάτωση. Μπορεί να μην χρησιμοποιούμε το ρήμα δέρκομαι (βλέπω) αλλά χρησιμοποιούμε την λέξη οξυδερκής. Μπορεί να μην χρησιμοποιούμε την λέξη αυδή (φωνή) αλλά παρόλα αυτά λέμε άναυδος και απήυδησα. Τα παραδείγματα που θα μπορούσαμε να αναφέρουμε εδώ είναι πραγματικά αμέτρητα. Για πολλούς μη-Έλληνες γλωσσολόγους και ανθρώπους του πνεύματος, είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η Ελληνική γλώσσα (ιδιαίτερα τα Αρχαία Ελληνικά) είναι η ανώτερη μορφή γλώσσας που έχει επινοήσει ποτέ το ανθρώπινο πνεύμα. Οι απόψεις αυτές βασίζονται σε κριτήρια αντικειμενικά σχετικά με την αξιολόγηση μιας γλώσσας .Οταν οι Αγγλοαμερικάνοι ψάχνουν να βρούν την κατάλληλη λέξη για κάποια έννοια λένε: ”Οι Έλληνες θα έχουν μια λέξη για αυτό.” Αυτή τη φράση την πρωτοανέφερε ο καθηγητής Όλιβερ Τάπλιν στο βιβλίο του (Ελληνικό πυρ). Ενώ η Αγγλική γλώσσα έχει, σύμφωνα με το μεγάλο Αμερικανικο λεξικό Merriam-Webster, περίπου 166.724 λεξίτυπους (σύμφωνα με το ίδιο λεξικό 41.214 από αυτές τις λέξεις είναι αμιγώς Ελληνικές, χωρίς να υπολογίζουμε τις σύνθετες και τις Ελληνογενείς) , η Ελληνική γλώσσα περιλαμβάνει ήδη, στην καταγραφή μέχρι λίγο πριν από την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως, 1.200.000 λεξίτυπους. Το εντυπωσιακό αυτό νούμερο προκύπτει από το έγκριτο TLG (Θησαυρός Ελληνικής Γλώσσας) το οποίο ακόμα δεν έχει τελειώσει την καταγραφή όλων των Ελληνικών κειμένων. Εκτιμάται μάλιστα από την διευθύντρια του TLG, κα Μαρία Παντελιά, ότι μόλις τελειώσει η καταγραφή θα έχουν αποθησαυριστεί ίσως μέχρι και 2.000.000 λεξίτυποι.

Επιπλέον, σύμφωνα με τον κ Α. Κωσταντινίδη συγγραφέα των βιβλίων (”Οι Ελληνικές λέξεις στην Αγγλική γλώσσα» και «Η οικουμενική διάσταση της Ελληνικής γλώσσης), πολλά λεξικά σταματούν την ετυμολογία της λέξης στην Λατινική ρίζα αγνοώντας το γεγονός ότι η πλειονότητα των ίδιων των Λατινικών λέξεων έχουν Ελληνική ρίζα.

Πολλές Ομηρικές λέξεις σώζονται ακόμα και σήμερα στις Ευρωπαϊκές γλώσσες, και αυτές οι πάμπολλες λέξεις φυσικά δεν εμπίπτουν στην κατηγορία των (αμιγώς Ελληνικών) που αναφέραμε νωρίτερα. Μία από αυτές τις λέξεις είναι το γνωστό «kiss». Στα Αρχαία Ελληνικά, το «φιλώ» είναι «κυνέω / κυνώ», εξού και το προσκυνώ (σημαίνει κάνω ένα βήμα μπροστά και δίνω ένα φιλί). Στην προστακτική το ρήμα γίνεται «κύσον με», δηλαδή (φίλησε με). Στα Αγγλικά θα λέγαμε (kiss me). Ο βαθμός ομοιότητας των δύο φράσεων δεν αφήνει χώρο για αμφιβολίες. Και αυτό είναι μόνο ένα από τα πολλά παραδείγματα.

Η δύναμη της Ελληνικής γλώσσας βρίσκεται στην ικανότητά της να πλάθεται όχι μόνο προθεματικά ή καταληκτικά, αλλά διαφοροποιώντας σε μερικές περιπτώσεις μέχρι και την ρίζα της λέξης (π.χ. (τρέχω) και (τροχός) παρόλο που είναι από την ίδια οικογένεια αποκλίνουν ελαφρώς στην ρίζα). Στα Αγγλικά το ρήμα και το ουσιαστικό συχνά χρησιμοποιούν ακριβώς την ίδια λέξη π.χ. drink που σημαίνει και ποτό και πίνω. Επιπλέον τα ονόματα δεν έχουν κλίσεις, για παράδειγμα στα Ελληνικά λέμε. Ο Θεός, του Θεού, τω Θεώ, τον Θεό, ω Θεέ, ενώ στα Αγγλικά έχουμε μια μόνο λέξη για όλες αυτές τις έννοιες, το God. Είναι προφανές λοιπόν, ότι τουλάχιστον όσον αφορά την ακριβολογία, γλώσσες όπως τα Ελληνικά υπερτερούν σαφώς σε σχέση με γλώσσες σαν τα Αγγλικά. Είναι λογικό άλλωστε αν κάτσει να το σκεφτεί κανείς, ότι μπορεί πολύ πιο εύκολα να καθιερωθεί μια γλώσσα διεθνής όταν είναι πιο εύκολη στην εκμάθηση, από τη άλλη όμως μια τέτοια γλώσσα εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να είναι τόσο ποιοτική.

Συνέπεια των παραπάνω είναι ότι η Αγγλική γλώσσα δεν μπορεί να είναι λακωνική όπως είναι η Ελληνική, καθώς για να μην είναι διφορούμενο το νόημα της εκάστοτε φράσης, πρέπει να χρησιμοποιηθούν επιπλέον λέξεις. Για παράδειγμα η λέξη drink σαν αυτοτελής φράση δεν υφίσταται στα Αγγλικά, καθώς μπορεί να σημαίνει ποτό, πίνω, πιές, κτλ. Αντιθέτως στα Ελληνικά η φράση πιές βγάζει νόημα, χωρίς να χρειάζεται να βασιστείς στα συμφραζόμενα για να καταλάβεις το νόημά της.Η Ελληνική γλώσσα έχει λέξεις για έννοιες οι οποίες παραμένουν χωρίς απόδοση στις υπόλοιπες γλώσσες, όπως άμιλλα, θαλπωρή και φιλότιμο. Μόνον η Ελληνική γλώσσα ξεχωρίζει την ζωή από τον βίο, την αγάπη από τον έρωτα. Μόνον αυτή διαχωρίζει, διατηρώντας το ίδιο ριζικό θέμα, το ατύχημα από το δυστύχημα, το συμφέρον από το ενδιαφέρον.

Στην γλώσσα έχουμε το σημαίνον (την λέξη) και το σημαινόμενο (την έννοια). Στην Ελληνική γλώσσα αυτά τα δύο έχουν πρωτογενή σχέση, καθώς αντίθετα με τις άλλες γλώσσες το σημαίνον δεν είναι μια τυχαία σειρά από γράμματα. Σε μια συνηθισμένη γλώσσα όπως τα Αγγλικά μπορούμε να συμφωνήσουμε όλοι να λέμε το σύννεφο car και το αυτοκίνητο cloud, και από την στιγμή που το συμφωνήσουμε και εμπρός να είναι έτσι. Στα Ελληνικά κάτι τέτοιο είναι αδύνατον. Για αυτόν τον λόγο πολλοί διαχωρίζουν τα Ελληνικά σαν «εννοιολογική» γλώσσα από τις υπόλοιπες «σημειολογικές» γλώσσες.

Μάλιστα ο μεγάλος φιλόσοφος και μαθηματικός Βένερ Χάιζενμπεργκ είχε παρατηρήσει αυτή την σημαντική ιδιότητα για την οποία είχε πεί «Η θητεία μου στην αρχαία Ελληνική γλώσσα υπήρξε η σπουδαιότερη πνευματική μου άσκηση. Στην γλώσσα αυτή υπάρχει η πληρέστερη αντιστοιχία ανάμεσα στην λέξη και στο εννοιολογικό της περιεχόμενο.» Έχουμε την λέξη «ωραίος» που προέρχεται από την «ώρα». Διότι για να είναι κάτι ωραίο, πρέπει να έρθει και στην ώρα του. Ωραίο δεν είναι ένα φρούτο ούτε άγουρο ούτε σαπισμένο, και ωραία γυναίκα δεν είναι κάποια ούτε στα 70 της άλλα ούτε φυσικά και στα 10 της. Ούτε το καλύτερο φαγητό είναι ωραίο όταν είμαστε χορτάτοι, επειδή δεν μπορούμε να το απολαύσουμε. Ακόμα έχουμε την λέξη ελευθερία για την οποία το Ετυμολογικόν Μέγα διατείνεται παρά το ελεύθειν όπου ερά = το να πηγαίνει κανείς όπου αγαπά. Άρα βάσει της ίδιας της λέξης, ελεύθερος είσαι όταν έχεις την δυνατότητα να πάς όπου αγαπάς.

Ο Φρειδερίκος Σαγκρέδο (Βάσκος καθηγητής γλωσσολογίας και Πρόεδρος της Ελληνικής Ακαδημίας της Βασκωνίας )λέει:

”Η Ελληνική γλώσσα είναι η καλύτερη κληρονομιά που έχει στη διάθεσή του ο άνθρωπος για την ανέλιξη του εγκεφάλου του. Απέναντι στην Ελληνική όλες, και επιμένω όλες οι γλώσσες είναι ανεπαρκείς.

Η αρχαία Ελληνική γλώσσα πρέπει να γίνει η δεύτερη γλώσσα όλων των Ευρωπαίων, ειδικά των καλλιεργημένων ατόμων.

Η Ελληνική γλώσσα είναι από ουσία θεϊκή.”

και ο μεγάλος μας ποιητής και ακαδημαϊκός Νικηφόρος Βρεττάκος:

Όταν κάποτε φύγω από τούτο το φώς

θα ελιχθώ προς τα πάνω, όπως ένα

ποταμάκι που μουρμουρίζει.

Κι αν τυχόν κάπου ανάμεσα

στους γαλάζιους διαδρόμους

συναντήσω αγγέλους, θα τους

μιλήσω Ελληνικά, επειδή

δεν ξέρουνε γλώσσες. Μιλάνε

Μεταξύ τους με μουσική.

[Νικηφόρος Βρεττάκος]

Ιωάννα Μπισκιτζή

Λέκτορας κλασσικής φιλολογίας

Στην ημερίδα για την αυτοδιοίκηση απο την δημοκρατική Αριστεράς που έγινε στα Ανώγεια το Σαββατοκύριακο, παρουσιάστηκε ένα πιθάρι κομποστοποίησης. καλαίσθητη και οικολογική παρέμβαση, μακάρι να βρει μιμητές.