Archive for Αυγούστου 2016

Snap 2016-05-11 at 23.51.32Γράφει ο Σωκράτης Σ. Κεφαλογιάννης

τέως Δήμαρχος Ανωγείων

Κατά την ψήφιση του πρόσφατου Νόμου (NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4386) «Ρυθμίσεις για την Έρευνα και άλλες διατάξεις» επιλύθηκε ένα πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί το 2012 αναφορικά με την ακίνητη και κινητή περιουσία της Πρόνοιας η οποία θα έπρεπε να έχει περάσει στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.

Τον Ιούλιο του ίδιου έτους το Δημοτικό Συμβούλιο Ανωγείων πήρε μια σημαντική ομόφωνη απόφαση, μετά και από σχετικό αίτημα δημοτών, να ανοίξει την διαδικασία παραχώρησης των «Πυρήνων στέγασης στους κατά το νόμο κληρονόμων των αρχικών δικαιούχων», που κατασκευάστηκαν το 1955 από το τότε Υπουργείο Πρόνοιας.

Για τον σκοπό αυτό εξουσιοδοτήθηκα να κάνω όλες τις απαραίτητες ενέργειες. Θα ήταν χρήσιμο να αναφέρω ένα Μικρό Ιστορικό :

  • To 1947 με την υπ’ αριθμό 103507/13-3-47 Υπουργική Απόφαση, το Υπουργείο Πρόνοιας, αποκτά την έκταση που στο μέλλον θα οικοδομηθούν οι πυρήνες
  • Στην συνέχεια το Δημόσιο οικοδόμησε σταδιακά περίπου 65 πυρήνες ενώ έξι οικόπεδα έμειναν αδιάθετα
  • Οι πυρήνες παραχωρούνται κατά χρήση στους Ανωγειανούς.
  • Υπάρχει μια σειρά εγγράφων μεταξύ του Υπουργείου Πρόνοιας – της Νομαρχίας Ρεθύμνης και του Δήμου Ανωγείων για οριστική παραχώρηση κυρίως την δεκαετία του 1970, στους συγκεκριμένους δικαιούχους
  • Ο Δήμος με τα υπ’ αριθ. 649/08-07-1983 και 653/13-07-1983 έγγραφα του προς το τμήμα Κοινωνικής Πρόνοιας της Νομαρχίας Ρεθύμνης, ζητούσε την παραχώρηση των αδιάθετων πυρήνων στον Δήμο για αξιοποίηση τους
  • Το τμήμα Πρόνοιας της Νομαρχίας Ρεθύμνου με το αριθμό πρωτοκόλλου 120304/ 1-2-1984 έγγραφο του, εισηγείται θετικά στο αρμόδιο Υπουργείο για την παραχώρηση
  • Κατόπιν της διαδικασίας εκ μέρους του τμήματος Πρόνοιας της Νομαρχίας Ρεθύμνου και την μη ανταπόκριση ορισμένων δικαιούχων για την οριστική παραχώρηση τους, το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας με την υπ’ αριθ. Γ5β/67728-3-1984 έγγραφο του, γνωρίζει στον Δήμο ότι το Συντονιστικό Συμβούλιο Στεγάσεων κατά την 194/20-30-1984 συνεδρίας του, γνωμοδότησε την παραχώρηση των ακατοίκητων πυρήνων και εγκαταλελειμμένων οικοπέδων στο Δήμο(συγκεκριμένων), για την τουριστική αξιοποίηση τους και την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της περιοχής. Στο έγγραφο αυτό αναφέρει ότι για να εκδοθεί η παραχωρησιούχος απόφαση θα πρέπει να εκδοθεί η σχετική πράξη.
  • Στην συνέχεια το τμήμα Κοινωνικής Πρόνοιας της Νομαρχίας Ρεθύμνης με την 4621/28-11-1985-απόφαση του αναγνωρίζει 27 δικαιούχους στεγαστικής αποκατάστασης.
  • Λαμβάνει χώρα όλη η διαδικασία κοινοποίησης στους δικαιούχους,
  • Από το τμήμα πρόνοιας εκδίδονται οι παραχωρησιούχες πράξεις στους δικαιούχους
  • Στην συνέχεια και μέχρι το 1989 εκδίδονται μια σειρά εγγράφων και αποφάσεων όπου αναγνωρίζονται από το αρμόδιο τμήμα του Υπουργείου νέοι δικαιούχοι με ταυτόχρονη τροποποίηση της σχετικής απόφασης παραχώρησης πυρήνων στο Δήμο
  • Σήμερα στον Δήμο «ανήκουν» 28 πυρήνες και 2 οικόπεδα
  • Στην υπ’ αριθ. Γ5β/677/28-3-1984 έγγραφο του Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, αναφέρεται η θετική απόφαση η οποία θα ολοκληρωθεί με την έκδοση Παραχωρησιούχου απόφασης όταν εκδοθεί η σχετική πράξη χαρακτηρισμού των πυρήνων από το Δήμο.
  • Η σχετική Πράξη – Σχέδιο Πόλης – δεν έχει εκδοθεί ακόμα: Η παραχωρησιούχος απόφαση δεν έχει εκδοθεί ακόμα και γι’ αυτό δεν υπάρχει εγγραφή των πυρήνων στο υποθηκοφυλακείο στο όνομα του Δήμου
  • Ο Δήμος έχει εκτελέσει εργασίες στους πυρήνες No8 , 21 και 30
  • Μερικοί πυρήνες που έχουν παραχωρηθεί στο Δήμο κατοικούνται ή έχουν δεχθεί παρεμβάσεις από τους παλαιούς χρήστες αυτών οι οποίοι τους διεκδικούν
  • Μερικοί πυρήνες διεκδικούνται από ιδιώτες πρώην χρήστες αυτών
  • Το ένα από τα δύο οικόπεδα, το No12, έχει ήδη διαμορφωθεί σε πλατεία
  • Απομένουν 4 οικόπεδα που έχουν μείνει αδιάθετα από το Υπουργείο Πρόνοιας
  • Αρκετοί από τους κοινόχρηστους χώρους (δρόμοι, πλατείες), έχουν διανοιχθεί κοινή συναίνεση

Snap 2016-05-11 at 23.47.12Ο Δήμος Ανωγείων ορθά πιστεύω, αναγνωρίζοντας την ανάγκη ανάδειξης και επανακατοίκισης της εν λόγω περιοχής από δημότες μας, μιας και όλα τα 25 προηγούμενα χρόνια δεν κατέστει δυνατή η αξιοποίηση της, αποφάσισε με την Υπ. Άρθ. 114/2012 Απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, να δοθεί η ευκαιρία στους κληρονόμους των κατά το Νόμο δικαιούχων να αποκτήσουν τους πυρήνες με την παράλληλη διασφάλιση των κοινόχρηστων χώρων.

Συγκεκριμένα θυμάμαι η εισήγηση μου προς το Δημοτικό Συμβούλιο είχε τα παρακάτω χαρακτηριστικά :

  1. Διασφάλιση του χαρακτήρα της περιοχής με αυστηρούς όρους δόμησης με παρεμβάσεις που θα καθορίζονται μέσα από το Σχέδιο Πόλης και το ΓΠΣ
  2. Την διασφάλιση της κυριότητας των δύο οικοπέδων (η διαμορφωμένη πλατεία) στο Δήμο Ανωγείων
  • Την διασφάλιση της χρήσης των κοινοχρήστων χώρων όπως ορίζεται στο Σχέδιο Πόλης (πλατείες, δρόμοι) σύμφωνα με το σχέδιο Πόλης και το υπό υλοποίηση έργο ανάπλασης.
  1. Την επανάληψη της διαδικασίας παραχωρησιούχου απόφασης από το Υπουργείο, με τις ως άνω προϋποθέσεις, στους κατά το νόμο δικαιούχους κληρονόμους αυτών.
  2. Την τελική και χωρίς άλλη δέσμευση έκδοσης παραχωρησιούχου απόφασης προς τον Δήμο Ανωγείων αφού ολοκληρωθεί η προηγούμενη διαδικασία.
  3. Τα 4 οικόπεδα να παραχωρηθούν στους κατά μαρτυρία δικαιούχους που τα καλλιεργούσαν με την ίδια διαδικασία

Με την ομόφωνη απόφαση του αυτή, το Δημοτικό Συμβούλιο Ανωγείων έδινε μια ευκαιρία οι κληρονόμοι των δικαιούχων να αποκτήσουν την κυριότητα των πυρήνων.

Θυμάμαι τότε στις αλλεπάλληλες επαφές μου με τους αρμόδιους Υπουργούς και υπηρεσιακούς παράγοντες, για να καθορίσουμε τα βήματα τα οποία θα έπρεπε να γίνουν ώστε η διαδικασία παραχώρησης να ξεκινήσει στο πρώτο τρίμηνο του 2013, σκόνταφταν στην εκκρεμότητα του νόμου του 2012. Ενώ το 2013 με σχετική νομοθεσία φαίνεται ότι επιχειρείται η λύση του προβλήματος ο Νόμος 4255/2014 σταματάει την όλη διαδικασία.

Σήμερα λοιπόν και μετά την ψήφιση του σχετικού Νόμου στο  Άρθρο 47 αναφέρεται :

«1. Η κυριότητα και κάθε άλλο εμπράγματο δικαίωµα επί του συνόλου ακινήτων αδιάθετων, υπόλοιπων εφαρμογής στεγαστικών προγραμμάτων του Υπουργείου Υγείας, τα οποία αφορούν και σε εκτάσεις, οι οποίες απαλλοτριώθηκαν υπέρ του Ελληνικού Δηµοσίου (Υπουργείο Υγείας) και προορίζονταν για στεγαστικά προγράµµατα προσφύγων του 1922, θεοµηνιόπληκτων, αστέγων, που υπάγονται στις διατάξεις του β.δ. 775/1964 (Α΄ 254) περί λαϊκής κατοικίας, ακινήτων, που έχουν περιέλθει στη διαχείριση του Υπουργείου Υγείας για εφαρµογή στεγαστικών προγραµµάτων µέσω συµβάσεων µε Διεθνείς Οργανισµούς, από το Υπουργείο Οικονοµικών, από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίµων και από δήµους, µεταφέρονται αυτοδικαίως από το Υπουργείο Υγείας στο Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και µεταγράφονται ατελώς στα οικεία βιβλία του υποθηκοφυλακείου. Η µεταβίβαση διενεργείται χωρίς την τήρηση οποιουδήποτε τύπου πράξης ή συµβολαίου και χωρίς αντάλλαγµα µε την επιφύλαξη των κειµένων διατάξεων περί δωρεών, κληρονοµιών και κληροδοσιών.

  1. Εντός προθεσµίας έξι (6) µηνών από τη δηµοσίευση του παρόντος υποχρεούται η Διεύθυνση Κοινωνικής Αντίληψης και Αλληλεγγύης της Γενικής Γραµµατείας Πρόνοιας του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης σε διενέργεια απογραφής όλων των ακινήτων, που κατά τις διατάξεις της προηγούµενης παραγράφου περιέρχονται στην κυριότητα του ως άνω Υπουργείου, και στην υποβολή των σχετικών εκθέσεων στον Γενικό Γραµµατέα Πρόνοιας. Απόσπασµα της έκθεσης απογραφής των ως άνω ακινήτων, που αποκτώνται κατά κυριότητα από το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, και των λοιπών εµπράγµατων δικαιωµάτων επί των ως άνω ακινήτων καταχωρίζεται ατελώς στα οικεία βιβλία του υποθηκοφυλακείου.
  2. Η αξιοποίηση (εκµίσθωση, εκποίηση, παραχώρηση µε ή άνευ ανταλλάγµατος κλ.π.) και διαχείριση της ακίνητης περιουσίας των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου πραγµατοποιούνται µε αποφάσεις του Γενικού Γραµµατέα Πρόνοιας.»

Όπως είναι φανερό από την παραπάνω διάταξη, ανοίγει διάπλατα ο δρόμος ώστε να κινηθούν οι διαδικασίες εκείνες ώστε να υλοποιηθεί η ομόφωνη απόφαση του Ιουλίου του 2012 του Δημοτικού Συμβουλίου Ανωγείων και μάλιστα όπως αναφέρεται στην παράγραφο 3, η παραχώρηση να γίνει άνευ οποιουδήποτε ανταλλάγματος.

 

Του Π.Βέμμου

1.Μιχάλης Ρούλιος (γεννηθείς το 1919, πήρε μέρος στον πόλεμο στην Αλβανία στην Μάχη της Κρήτης, μέλος του γραφείου του ΕΑΜ Ανωγείων και γραμματέας της ΕΔΑ Ανωγείων).

 Μιχάλης Ρούλιος (γεννηθείς το 1919, πήρε μέρος στον πόλεμο στην Αλβανία στην Μάχη της Κρήτης, μέλος του γραφείου του ΕΑΜ Ανωγείων και γραμματέας της ΕΔΑ Ανωγείων).

Το άρθρο αυτό δεν φιλοδοξεί να εξαντλήσει αυτό το τεράστιο θέμα επιδιώκει όμως να σώσει κάποιες μαρτυρίες του 97χρονου Μιχάλη Ρούλιου και να δείξει ότι η αντίσταση δεν ήταν έργο μόνο κάποιων επωνύμων αλλά κυρίως του συνόλου σχεδόν του Ανωγειανού λαού.

Στα Ανώγεια το αποκούμπι των κατατρεγμένων της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας μας δημιουργήθηκαν θεσμοί και μέσα για την προστασία τους από τις διώξεις της ξένης και ντόπιας εξουσίας που κατά καιρούς είχε επιβληθεί.

Στην εποχή της Τουρκοκρατίας δημιουργήθηκαν υπόγειες τρύπες και σήραγγες που επικοινωνούσαν τα γειτονικά σπίτια και οδηγούσαν στα άκρα του χωριού. Σε περιπτώσεις τυλίγματος(περικύκλωσης) του σπιτιού ή της γειτονιάς οι καταδιωκόμενοι ξετρυπούσαν μέσα από αυτές και απέφευγαν την σύλληψη. Τα γεγονότα αυτά διέσωσαν ως τις μέρες μας η ονομασία της γειτονιάς βόρεια του Αη-Γιάννη, τα Ξετρυπιανά και το επίθετο της ανωγειανής οικογένειας Ξετρύπη.

Μια άλλη μορφή κρυπτών ήταν τρύπες που έσκαβαν στα υπόγεια, επιμελώς καλυμμένες, που έκρυβαν τα <<κλεψίμια>>. (κλεμμένα ζώα). Κάποτε έπαιρνε την μορφή αντίστασης στην ληστρική της εκμετάλλευση και δεν έχει καμία σχέση με την σημερινή πραγματικότητα.

Πρόσοψη στο αγροτόσπιτο στο Πλατάνι.

Πρόσοψη στο αγροτόσπιτο στο Πλατάνι.

Στην Κατοχή και τα δύο παραπάνω αναφερόμενα μέσα χρησιμοποιήθηκαν ως κρησφύγετα των Αντιστασιακών, μαζί με άλλα τα οποία κατασκεύασαν τότε οι Ανωγειανοί. Ο αριθμός τους υπερβαίνει, σύμφωνα με την μαρτυρία του Μ.Ρούλιου τα 50. Χαρακτηριστικά αναφέρει :<< Εγώ είχα φτιάξει ένα μαζί με τον Γιώργη τον Νιώτη στο σπίτι του, όμως δεν το χρησιμοποιήσαμε. Όταν έπιασαν και εκτέλεσαν τον Στεφανογιάννη και τους έντεκα Ανωγειανούς, στο τύλιγμα του Φλεβάρη του 44, μπήκαμε καμία 15αριά στο κρησφύγετο στο σπίτι του Καζανομανώλη(Μανώλη Χαχλιούτη) στο Λαγγό. Κατέβαινες από τον οντά από μια τρύπα κάτω από το κρεβάτι καλυμμένη από βελάνια και από χαρούπια για το χοίρο. Εξωτερικά δεν είχε πόρο και έτσι δεν φανερωνόταν η υπαρξή του.>>

Επίσης ως κρύπτες χρησιμοποιήθηκαν σπηλιές και τρύπες όχι μόνο για την προστασία των ανθρώπων αλλά και για την φύλαξη τροφίμων και οικιακού εξοπλισμού από τις ληστρικές επιδρομές των Γερμανών και των ντόπιων συνεργατών τους. Σε μια τέτοια τρύπα, στο Μανδράκι ανατολικά του χωριού, η ΕΑΜική οργάνωση είχε κρύψει ένα ραδιόφωνο και καθημερινά με απόλυτη μυστικότητα δυο μέλη της οργάνωσης έπαιρναν ειδήσεις και ενημέρωναν τα μέλη της με δελτίο.

Μία άλλη μορφή κρυσφήγετων ήταν τα σπιτάκια που υπήρχαν στα χωράφια για τα εργαλεία και για την προστασία των γεωργών σε περίπτωση αιφνιδιαστικής κακοκαιρίας. Ένα τέτοιο στην θέση Πλατάνι, λίγες δεκάδες μέτρα νότια της σημερινής δεξαμενής είχε φτιάξει ο Γιώργος Ξημέρης ,αντιστασιακός, πιθανότατα την περίοδο της Κατοχής. Οι διαστάσεις του 4 μέτρα μήκος επί 2,60 πλάτος και 1,75 ύψος, σκαμμένο στα πλάγια και ο εξωτερικός τοίχος ήταν συνέχεια της δεσιάς (ξερολιθιάς) και η οροφή δώμα από λεπιδόχωμα δεν ξεχώριζε με το περιβάλλον. Το σπιτάκι αυτό χρησιμοποιήθηκε από την ΕΑΜική οργάνωση για αρκετό διάστημα να κοιμούνται 10-15 ώστε σε περίπτωση περικύκλωσης του χωριού να βρίσκονται έξω από τον κλοιό. Το πρωί αν δεν έβλεπαν τα μαρτάρικα, οικόσιτα ζώα να βγαίνουν από το χωριό, δεν πόριζαν και έπαιρναν μέτρα προφύλαξης και αντίδρασης.

Τα μιτάτα, χρησιμοποιήθηκαν ως καταλύματα των αντάρτικων ομάδων και καταδιωκόμενων, δεν μπόρεσαν όμως να χρησιμοποιηθούν ως κρύπτες αφού βρίσκονταν στην απαγορευμένη από τους Γερμανούς ζώνη και σε περίοπτες και γνωστές στις επιδρομές θέσεις.

Τις κρύπτες, κάποιοι τις χρησιμοποίησαν την μετεμφυλιακή περίοδο στην φύλαξη των παράνομων κομμουνιστών αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης. Εγώ, αναφέρει ο Μ. Ρούλιος ,όταν έκρυβα τον Ντανάκαλε (Γιάννη Δακανάλη) στο Λαγγό ένα πρωί η περιοχή είχε αποκλεισθεί από την χωροφυλακή. Τον έβαλα στην κρύπτη, που υπήρχε από παλαιότερες εποχές. Ο αποκλεισμός όμως είχε γίνει για άλλη αιτία. Είχε υπάρξει αιματηρή σύρραξη μεταξύ γεωργών και βοσκών. Εγώ δεν είχα σχέση με τα γεγονότα αυτά και δεν ήρθαν να ψάξουν το σπίτι μου, συμπληρώνει.

Τις κρύπτες αυτές τις χρησιμοποίησαν και κάποιοι <<παράνομοι>> για μικρό ή μεγάλο διάστημα και κατά την διάρκεια της δικτατορίας. Ένας από αυτούς ο δήμαρχος ο Γιώργης ο Κλάδος.

Οι περισσότερες από αυτές τις κρύπτες και καταφύγια καταστράφηκαν τον Αύγουστο του 1944, στο κάψιμο του χωριού. Κάποιες που σώθηκαν κατεδαφίστηκαν στην ανοικοδόμηση και στην επέλαση του τσιμέντου. Κάποια κατάλοιπα σίγουρα υπάρχουν, χρέος του δήμου και των πολιτών είναι να τα διατηρήσουν και να τα αναδείξουν σώζοντας έτσι την ιστορική μνήμη.

 

anogia-katastrofi2Του Αριστομένη Ι. Συγγελάκη

Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών

Μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα και της Ένωσης Θυμάτων Ολοκαυτώματος Δήμου Βιάννου. [email protected]

 

«…Επειδή η πόλις των Ανωγείων είναι κέντρον της αγγλικής κατασκοπίας εν Κρήτη και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το φόνο του λοχία φρουράρχου Γενί-Γκαβέ και της υπ’ αυτόν φρουράς και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το σαμποτάζ της Δαμάστας, επειδή εις Ανώγεια ευρίσκουν άσυλον και προστασίαν οι αντάρται των διαφόρων ομάδων αντιστάσεως και επειδή εκ των Ανωγείων διήλθον και οι απαγωγείς με τον στρατηγόν Φον Κράιπε χρησιμοποιήσαντες ως σταθμόν διακομιδής τα Ανώγεια, διατάσσομεν την ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΝ τούτων και την εκτέλεσιν παντός άρρενος Ανωγειανού όστις ήθελεν ευρεθεί εντός του χωρίου και πέριξ αυτού εις απόστασιν ενός χιλιομέτρου.». Χανιά 13.8.1944, Διοικητής Φρουρίου Κρήτης Στρατηγός Φρίντριχ Βίλχελμ Μίλλερ

 

Η 13η Αυγούστου είναι ημέρα ιστορική, ημέρα μνήμης, θλίψης και περισυλλογής αλλά και υπερηφάνειας για τα Ανώγεια. Τις άγιες μέρες του Δεκαπενταύγουστου η χιτλερική κτηνωδία βυθίζει στο πένθος την ευρύτερη περιοχή. Το (τρίτο στη μακραίωνη ιστορία τους) Ολοκαύτωμα των Ανωγείων, η σφαγή των αμάχων στο Σάρχο την ίδια μέρα και στη συνέχεια οι μαζικές εκτελέσεις στη Δαμάστα, το Μάραθος και τα Σίσαρχα, η λεηλασία και η καταστροφή των σπιτιών που ακολούθησαν, το πογκρόμ που εξαπολύθηκε σε όλη την Κρήτη από τις χιτλερικές ορδές άφησαν πίσω τους εκατοντάδες νεκρούς, ανείπωτο πόνο και δυστυχία, χιλιάδες άστεγους – πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα. Όμως δεν μπόρεσαν να κάμψουν το αγωνιστικό φρόνημα των πολιτών: η φλόγα για λευτεριά, εθνική ανεξαρτησία και δημοκρατία συνέχισε να θερμαίνει την ανυπότακτη κρητική και ελληνική ψυχή, που δεν σταμάτησε να αγωνίζεται μέχρι την απελευθέρωση της Ελλάδας από το ναζιστικό ζυγό.

Ας δούμε όμως συνοπτικά το ιστορικό πλαίσιο της εποχής: το 1944 οι Γερμανοί έχουν ήδη χάσει τον πόλεμο: ο Κόκκινος Στρατός και ο ρωσικός λαός κατόρθωσαν να σταματήσουν την αήττητη μέχρι τότε πολεμική μηχανή της Βέρμαχτ, ο Ρόμμελ ηττήθηκε στη Βόρειο Αφρική, οι Σύμμαχοι νίκησαν στη Μάχη του Ατλαντικού κι έκαναν απόβαση στη Νορμανδία. Διαμορφώνεται ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τη ναζιστική Γερμανία, που αντιλαμβάνεται ότι το παιχνίδι έχει οριστικά χαθεί. Στην Ελλάδα οι Γερμανοί έχουν στριμωχθεί από την ηρωική δράση της Εθνικής μας Αντίστασης και προετοιμάζουν το έδαφος για την αποχώρησή τους. Με τη συνεργασία των Ταγμάτων Ασφαλείας και των κάθε λογής θλιβερών συνεργατών τους επιχειρούν να εκδικηθούν τον ελληνικό λαό για την μεγαλειώδη Αντίστασή του. Στην Κρήτη έχουν υποστεί μία σειρά από χτυπήματα, με κορυφαίο στο συμβολικό επίπεδο την απαγωγή του Στρατηγού Κράιπε, γεγονός μοναδικό σε όλο τον κόσμο. Η ευρύτερη περιοχή των Ανωγείων παρέμεινε αδούλωτη με τις αντιστασιακές ομάδες να έχουν τα λημέρια τους στον Ψηλορείτη και να μην αφήνουν σε χλωρό κλαρί τους κατακτητές.

Πολύς λόγος γίνεται για τα αίτια της σφαγής. Τι ήταν αυτό που, μπροστά στην ήττα και την τιμωρία αντί να τους κάνει πιο προσεκτικούς και εγκρατείς απελευθέρωσε τα πιο άγρια ανθρώπινα ένστικτα οργανώνοντάς τα με τη ναζιστική αρτιότητα στην καταστροφή και τον όλεθρο; Η εντολή της 13ης Αυγούστου 1944 του στυγερού σφαγέα Μίλλερ είναι αποκαλυπτική. Οφείλουμε όμως να σημειώσουμε ότι του Ολοκαυτώματος των Ανωγείων έχουν προηγηθεί μία σειρά από μαζικά και ιδιαιτέρως ειδεχθή εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας εις βάρος του ελληνικού λαού: ενδεικτικά, στο δεύτερο μισό του 1943: Μουσιωτίτσα (25.7), Κομμένο (16.8), χωριά της Βιάννου και Ιεράπετρας (14-16.9), Λυγκιάδες Ιωαννίνων (3.10) Καλάβρυτα (13.12)˙ και το πρώτο μισό του 1944: Κλεισούρα (5.4), Πύργοι & Μεσόβουνο (22-26.4), Δίστομο (10.6), Υπάτη (17.6) και πολλά ακόμη. Όλα, με λιγότερο ή περισσότερο σημαντικές αφορμές αλλά με τις  ίδιες, τελικά, αιτίες: αφενός τη θέληση των γερμανικών στρατευμάτων Κατοχής να εκδικηθούν τον ελληνικό λαό για την Αντίστασή του και αφετέρου την προσπάθειά τους να τον τρομοκρατήσουν για να εξασφαλίσουν την ομαλή αποχώρησή τους από την Ελλάδα. Υπάρχει όμως κι ένας επιπλέον λόγος για την πρωτόγνωρη βαρβαρότητα, που εντάθηκε όσο φαινόταν ότι θα χαθεί για το Γ’ Ράιχ ο πόλεμος: αποκτηνώθηκαν περαιτέρω καθώς συνειδητοποιούσαν ότι οι ιδέες τους ηττήθηκαν![1]

Όπως υποστηρίζει ο Μανώλης Γλέζος «ολόκληρη η Ελλάδα είναι ένα Ολοκαύτωμα». Η χώρα μας έμεινε πίσω δεκαετίες εξαιτίας της Κατοχής και ουσιαστικά δεν μπόρεσε ποτέ να ανακάμψει. Όμως η στάση της Γερμανίας ήταν σταθερά αλαζονική και παρελκυστική, χωρίς ποτέ να δείξει διάθεση να αναλάβει τις ευθύνες της για τα φοβερά εγκλήματα του Γ’ Ράιχ. Επωφελήθηκε τα μέγιστα της Συνθήκης του Λονδίνου του 1953 κι όχι μόνο επούλωσε τις πληγές της από το ναζισμό και τον πόλεμο αλλά οικοδόμησε κι ένα ισχυρό οικονομικό μοντέλο, που της εξασφαλίζει και ανάλογο πολιτικό ρόλο. Όμως ξέχασε την υποχρέωσή της, που ρητώς απορρέει από τη Συνθήκη του Λονδίνου να διευθετήσει τις οφειλές της προς την Ελλάδα. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά έχει το θράσος να μας κουνά και το δάκτυλο, όποτε τολμά το πολιτικό προσωπικό της χώρας μας να διεκδικήσει μία μικρή, έστω, χαλάρωση της θηλιάς του μνημονίου!

Το τελευταίο, ωστόσο, διάστημα, κάτι φαίνεται ότι κινείται: παρά την απραξία της κυβέρνησης, η Διακομματική Κοινοβουλευτική Επιτροπή κατέληξε σε πόρισμα, που κινείται σε δυναμική τροχιά διεκδίκησης. Στην συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής στις 5.9 οι πολιτικές δυνάμεις πρέπει να καταφέρουν να ξεπεράσουν τις διαφορές και τις σκοπιμότητές τους ώστε να διαμορφωθεί η πιο ισχυρή εθνική θέση για το ζήτημα.

Σε όλη τη χώρα, εκατοντάδες εκδηλώσεις μνήμης αφήνουν πίσω τους τον επετειακό χαρακτήρα και γίνονται αιχμές διεκδίκησης. Οι πλατείες και οι χώροι θυσίας γεμίζουν με κόσμο, με δυναμικά παρούσα τη νεολαία, που παίρνει τη σκυτάλη του αγώνα. Στην ίδια τη Γερμανία πλήθος βιβλίων, δημοσιευμάτων και εκδηλώσεων έρχονται να ταράξουν τα νερά και να θέσουν το δάκτυλο επί των τύπων των ήλων, έστω και με καθυστέρηση εβδομήντα ετών. Το σύνθημα «Δικαιοσύνη και Αποζημίωση!», Δικαιοσύνη και Επανόρθωση κινητοποιεί τους πολίτες σε Ελλάδα και Γερμανία και στοιχειώνει σαν τις Ερινύες τις συνειδήσεις.

Για μας, στο Εθνικό Συμβούλιο, στις Ενώσεις Θυμάτων και συνολικά στο κίνημα διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών είναι επιτακτική η επίδοση ρηματικής διακοίνωσης στη γερμανική κυβέρνηση (20 χρόνια μετά τις 14.11.1995 επί Πρωθυπουργίας Ανδρέα Παπανδρέου), η εκτέλεση των αμετάκλητων αποφάσεων υπέρ των θυμάτων του Διστόμου, του Αιγίου και της Κρήτης, η αποστολή κλιμακίου της Βουλής σε Κοινοβούλια άλλων χωρών (και του γερμανικού) η  επαναλειτουργία του Γραφείου Εγκλημάτων Πολέμου, η εισαγωγή σε όλες τις βαθμίδες της Εκπαίδευσης της Ιστορίας της Κατοχής και της Αντίστασης και της διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών. Κι αν δεν προχωρήσει η πολιτική διαπραγμάτευση, υπάρχει και η δικαστική οδός!

Είναι σαφές ότι το κίνημα διεκδίκησης και ο ελληνικός λαός στο σύνολό του θα στηρίξει τη μεθοδική και αποφασιστική διεκδίκηση, εφ’ όσον υπάρξει. Ας το λάβει όμως υπόψη της η κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα: δεν επιτρέπεται άλλη κωλυσιεργία, δεν συγχωρείται τυχόν εμπαιγμός!

Εν κατακλείδι:

Όσο κι αν προσπάθησαν τα γερμανικά ναζιστικά στρατεύματα να αφανίσουν τα Ανώγεια δεν τα κατάφεραν: παραμένουν αμετακίνητα στη θέση τους, αγωνίζονται με ζήλο και αξιοπρέπεια για την κοινωνική πρόοδο, σκύβουν με ευαισθησία στο παρελθόν και ατενίζουν με υπερηφάνεια το μέλλον. Τιμούν δηλαδή με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία τους και τους νεκρούς τους!

 

 

[1]  Σύμφωνα με το θεατρικό έργο του Πήτερ Βάις «Η ανάκριση».

mertzanogiorgisTην 13 Αυγούστου 2016 σε ηλικία 86 ετών άφησε την τελευταία του αναπνιά ο Γιώργης Ιωαν. Σταυρακάκης η Μερτζανογιώργης. Ο Γιώργης γεννήθηκε στ Ανώγεια το 1930 και ήταν γιός του Ιωάννη Σταυρακάκη (Μερτζανογιάννη) και της Αργυρώς Σκουλά του Αθανάση. Τα παιδικά ντου χρόνια τα πέρασε στο Περαχώρι και με το κάψιμο και την καταστροφή των Ανωγείων από του Ναζί θα ξεριζωθεί από τη γενέθλια γη ,όπως και το σύνολο των Ανωγειανών. Κάποια χρόνια θα ζήσει μεν τους δικούς στις Αρχάνες  και στη συνέχεια θα αρχίσει από τα χρόνια της εφηβείας του το άγώνα για την επιβίωση, κάνοντας τον βοσκό σε διάφορα αφεντικά. Το 1959 παντρεύεται την Αικατερίνη Σκουλά του Μιλτιαδογιώργη τη θυγατέρα και εγκαθίσταται μόνιμα στ Αρκάδι Μονοφατσίου όπου έζησε μέχρι τον θάνατο του. Απέκτησε 7 παιδιά 3 αγόρια τον Γιάννη, το Νίκο και το Μιχάλη και 4 κοπελιές,την Αργυρώ, την Μαρία, τη Θάλεια και την Ελένη. Ο Μερτζανογιώργης, σαν ντελικανής κι ώριμος αργότερα, υπήρξε ένας από τους πιο όμορφους ανθρώπους που έβγαλαν τα Ανώγεια. Με καλό παράστημα, χορευταράς σαν και τα αδέρφια του, καλοσυνάτος, ανοιχτόκαρδος και γελασάρης και πάνω απ όλα καλοσυγγενής. Λίγοι γάμοι γίνονταν στα χωριά του Μονοφατσού που να μην έχουν τη σφραγίδα του Μερτζανογιώργη είτε σαν πίκαιρος είτε σαν στυλοβάτης του γλεντιού.

Τα χρόνια της δικτατορίας βοήθησε κι εκείνος με τις δικές του δυνάμεις, όσους αγωνίζονταν ένάντια στη χούντα και την αποκατάσταση της δημοκρατίας.

Παρ’ ‘ολο που έζησε περίπου 70 χρόνια μακριά από τα Ανώγεια, πάντα ένοιωθε μια τεράστια νοσταλγία γι αυτά, τα αγαπούσε υπερβολικά όπως και όλους τους Ανωγειανούς . Η τελευταία παραγγελιά που άφησε στα παιδιά του, ήταν να τον θάψουνε στη γενέθλια γη κι εκείνα σεβάστηκαν απολύτως την τελευταία του επιθυμία.

Η οικογένεια του Μερτζανογιώργη, η γυναίκα του και τα παιδιά του  ευχαριστούν όσους με τον ένα η τον άλλο τρόπο συμπαραστάθηκαν στο πένθος τους και παραβρέθηκαν στην κηδεία του.

 

Ο Μήτσος Σταυρακάκης αποχαιρετώντας

το Μερτζανογιώργη στο Αρκάδι είπε τα παρακάτω λόγια:

Ολα τ Ανωγειανά χωριά στο Μονοφάτσι κλαίνε
Και την καλή σου αθιβολή, Μερτζανογιώργη λένε.

Αυτός ο άντρας χωριανοί, που σήμερο κηδέμε
Ήτανε ο πρωτότοκος γιος του Μερτζανογιάννη
Ανωγειανός παλιάς κοπής, ντόμπρος και παλικάρι
με ακριβά αισθήματα κι αξίες προικισμένος
Λεβέντης,  ανοιχτόκαρδος κι αγαπητός σε όλους.
Ετρύγησε πολλές χαρές και πρίκες στη ζωή ντου.
Ηταν γλυκοκουβεδιαστής κι είχε πολλά βαίζα,

Και δεν το νε ποχόρταινες  σ ότι και να σου μίλιε,
Σαν μελτεμάκι εδρόσιζε το γέλιο ντου τα Αρκάδι

Τα Ανώγεια που σε γέννησαν και τόσο νοσταλγούσες

Σήμερο θα σε ποδεχτούν, να σε ξεπροβοδίσουν

Τ ’ Ανωγειανά τα χώματα, θέλησες κοιμηθιά  σου
Για νάχεις πλάι τσι γονείς και τη δικολογιά σου.
Στον Αδη θάναι ολόχαροι οι ποθαμένοι όλοι
Για θα χορές το πηδηχτό μαζί με το Μανώλη,
Καλοστραθιά Μερτζάνη γιέ, στσι δρόμους που βαδίζεις
Στη μνήμη μένεις ζωντανός και γελοχαχαρίζεις…..!

 

 

“Έφυγε” από τη ζωή σε ηλικία 89 ετων η Ανδρονίκη Μανουρά. Η νεκρώσιμος ακολουθία θα ψαλεί την την Τρίτη 16 Αυγούστου στις 5.30μμ στον Αγιο Γεώργιο.

Η ΑνωΓη εκφράζει θερμά συλλυπητήρια στους οικείους της

13931665_10206861239154668_282977596_oΥπεραγία Θεοτόκε εν τη ενδόξω κοιμήσει και αναλήψει σου δεόμεθα σου σώσον ημάς.Σήμερα μεγάλη μέρα εορτασμού στα Ανώγεια μας, στην Τήνο μας, στην Πάρο μας, στην Παναγία Σουμελά και σε όλες τις εκκλησίες της Ορθόδοξης Χριστιανοσύνης της κοιμήσεως σου. Υπεραγία Θεοτόκε και φέτος σε εορτάσαμε με τον Δεκαπεντάυγουστο των προς σε παρακλήσεων για σωτηρία των ψυχών μας αλλά και των τυχών μας από τους ντόπιους και τους ξένους εχθρούς της αγιότητας σου. Την οποία καταπολεμούν και περιφρονούν οι διώκτες της σύγχρονης πολύμορφης και πολυτρόπως καταλυτικής όλων των εκκλησιαστικών, πνευματικών και κοινωνικών αξιών των παραδόσεων μας. Οι οποίες κάθε εαυτές κινδυνεύουν στους άγριους, τους χυδαίους και ανίερους καιρούς μας, περισσότερο από κάθε άλλη εποχή. Γιατί τώρα όλες αυτές οι σκοτεινές δυνάμεις επιδιώκουν να ολοκληρώσουν την κατά της Ορθόδοξης πίστης των πατέρων και των μητέρων μας παράδοσης, να διαλύσουν την εθνική μας υπόσταση και να εκμηδενίσουν την πατριωτική μας συνείδηση. χωρίς να μας αφήνουν περιθώρια για αγωνιστικότητα και υπεράσπιση της αρχαίας βυζαντινής και νεότερης χριστιανικής και Ελληνικής ευθύνης.

 

Αναφερόμαστε τώρα βέβαια στην πρώτη μεγάλη καταστροφή της Κωνσταντινούπολης με την τέταρτη Παπική Σταυροφορία. Αυτή που προετοίμασε την αποδυνάμωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας με την τελική πτώση της πόλης των πόλεων το 1453. Για να γίνει 400 χρόνια υποτελής και σκλάβος ο Ορθόδοξος Ελληνικός λαός στην Σουλτανική κυριαρχία. Με ατελείωτους εξισλαμισμούς ορθοδόξων, με σφαγές ορθοδόξων επισκόπων ιερέων και μοναχών αλλά και πιστών τους οποίους κατάκαιαν μέσα σε σπήλαια(ιδιαίτερα στην Κρήτη) όπου κατέφευγαν για να γλιτώσουν από την Μουσουλμανική αγριότητα. Όμως σε όλα αυτά τα τρομερά χρόνια της σκλαβιάς τεσσάρων αιώνων η Χριστιανική Δύση του Παπισμού, του προτεσταντισμού συνεργαζόταν και σώπαινε για τα εγκλήματα της Οθωμανικής τυραννίας. Με την Ελλάδα να έχει γεμίσει μιναρέδες, στρατώνες και διοικητήρια της απάνθρωπης Οθωμανικής Μουσουλμανικής κυριαρχίας.

 

Ώσπου ήρθε η ώρα του μεγάλου απελευθερωτικού αγώνα. Με την Επανάσταση του 1821 να οδηγεί στην απελευθέρωση και στη δημιουργία του Νεοελληνικού κράτους. Αυτό το Ορθόδοξο και πατριωτικό κράτος το επιβουλεύτηκαν από την αρχή  της αναγέννησης του, σύμμαχοι αλλά και εχθροί. Για να γίνουνε φίλοι φαινομενικοί και να εκμεταλλευτούν το κρατίδιο, με ιδεολογικές, οικονομικές και κοινωνικές διαβρώσεις και διάλυσης του. Από την αρχή του 20ου αιώνα με νίκες μεν των Βαλκανικών πολέμων αλλά και με δραματικές ήττες που μεγιστοποιήθηκαν με προδοσίες κυρίως των συμμάχων που είχαν αποτέλεσμα τη Μικρασιατική καταστροφή. Μιας καταστροφής που μας πονάει βαθιά μέχρι και σήμερα. Ώσπου φτάσαμε στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο που μας τον κήρυξε το 1940 ο Μουσολινικός μαύρος φασισμός στις 28 Οκτώβρη με αδιαμφισβήτητη Παπική συναίνεση, όταν στην μεγάλη Πανελλήνια γιορτή του Δεκαπενταύγουστου του ’40 διέπραξαν το ανίερο έγκλημα της βύθισης του καταδρομικού μας “Έλλη”.

 

Όμως, όταν οι φασιστικές στρατιές εφόρμησαν από την Βόρεια Ήπειρο να καταλάβουν την Ελλάδα, η Υπέρμαχος Στρατηγός της Ορθοδοξίας η Παναγία μας, ενδυνάμωσε τη μαχητικότητα των Ελληνικών δυνάμεων και αποδυνάμωνε τους υπέρτερους Ιταλικούς φασιστικούς εξοπλισμούς. Με αποτέλεσμα το Ελληνικό έπος το οποίο μετά το 1944-47 οι Άγγλοι σύμμαχοι το μετέτρεψαν σε Ελληνικό εμφύλιο σπαραγμό, αφού είχαν ήδη αφήσει ουσιαστικά ανυπεράσπιστη την Κρήτη σε μια κρίσιμη στιγμή της μεγάλης μάχης των Κρητών. Μια μάχη που θα κερδιζόταν αν στην πιο κρίσιμη στιγμή δεν εγκατέλειπαν οι φρουροί της Αγγλικής δύναμης τον κεντρικό λόφο υπεράσπισης, τον 107. Τον εγκατέλειψαν και το πρωί κατακτήθηκε η Κρήτη. Για να καταστραφούν με βαριές εγκληματικές καταστροφές και μαζικούς τουφεκισμούς όπως έγινε και με τα Ανώγεια, με την ισοπέδωση στις 13 Αυγούστου του 1944 δυο μέρες πριν τον εορτασμό της Παναγίας.

 

Η Παναγία μας της Ανωγειανής θύμησης εκείνης της μεγάλης καταστροφής  που από τότε εμείς την γιορτάζουμε με τη μαχόμενη Ανωγειανή ψυχή, παράλληλα με τον βαθιά Ορθόδοξο εορτασμό στην εκκλησία την Ανωγειανή που πάντα γιορτάζει έμψυχα τον μέγα εορτασμό της Θείας Κοίμησης , που είναι Πάσχα του καλοκαιριού αλλά και επιτάφια επιμνημόσυνη δέηση για την ανάπαυση των ψυχών όλων των Ανωγειανών αλλά και όλων των Κρητικών αλλά και όλων σε όλη την Ελλάδα που εγκληματικά χάθηκαν αγωνιζόμενοι για την Ελευθερία.

 

Σήμερα όμως σε τόσο εφιαλτικούς καιρούς, η Κρητική Ελευθερία, όπως και ολόκληρη η Ελληνική έχουν χαθεί. Και εμείς σε ικετεύομαι Παναγία Ανωγειανή προστάτιδα της Ελλάδος, βοήθησε μας για να αποκτήσουμε ξανά την λευτεριά και όχι για να την αποξεχάσουμε ανάμεσα σε αμέτρητους μιναρέδες. Μιναρέδες που ετοιμάζονται να υψωθούν ξανά όπως στα μαύρα 400 χρόνια της Οθωμανικής κατοχής στην Κρήτη και σε όλη την Ελλάδα.

 

Γυναίκες της Ανωγειανής δέησης στην Παναγία που εμψυχώνει και την αντρειοσύνη μας παρακαλεστέ την να μας βοηθήσει στη μεγάλη καινούρια μάχη για τη δική μας πίστη. Γιατί εμείς δεν δεχόμαστε να γίνει η Αγιά Σοφιά τζαμί και να είμαστε θεατές της βεβήλωσης της. Παναγία μας από το ψηλό θεϊκό βουνό της Κρήτης κάνε άλαλα τα χείλη των ασεβών και πότισε με λόγο ευσέβειας και λόγο αγωνιστικό τα χείλη τα δικά μας.

 

-->