Ο Ερωτόκριτος

To 1907 ο Κωστής Παλαμάς  γράφει: “Ντροπή στο Έθνος που ακόμα δεν κατάλαβε, ύστερα από πέντε αιώνων περπάτημα, πώς, ο ποιητής του Ερωτόκριτου αυτός είναι o μέγας του Ελληνικού Εθνους και αθάνατος ποιητής“.

Ο ελληνικός μεσαίωνας είναι η Τουρκοκρατία. (Ελένη Γλύκατζη-Αρβελερ)

Στην Κρήτη όμως  που βρίσκεται υπό Ενετική κυριαρχία (1204-1669) αναπτύσσεται μια πνευματική και καλλιτεχνική κίνηση που θα ονομαστεί Κρητική Αναγέννηση και αγγίζει όλα τα πεδία της τέχνης και της λογοτεχνίας και θα δώσει τα πρώτα ερεθίσματα στον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο (El Greco)  και έργα όπως “O Ερωτόκριτος” του Β. Κορνάρου, “Η θυσία του Αβραάμ” Β. Κορνάρου”, “Η Ερωφίλη”,”Η Βοσκοπούλα”, “Ο Γύπαρης” του Χορτάτση κ.ά, γραμμένα στην κρητική διάλεκτο που είναι γνήσια δημοτική λαλιά και μελωδική, φέρνοντας  έτσι φως που θα  εισχωρήσει  παντού ακόμα και στα πιο βαθιά σκοτάδια στα οποία βρισκόταν τότε το ελληνικό έθνος.
Η Κρητική διάλεκτος είχε όλα τα προσόντα για να εξελιχθεί σε Κοινή Νεοελληνική (λεξιλογικό πλούτο, συνθετική και παραγωγική ικανότητα,  εκφραστικότητα), όπως αποδεικνύεται από το γεγονός ότι, για δύο περίπου αιώνες, τα λογοτεχνικά της έργα ήταν σχεδόν τα μοναδικά πανελλήνια λαϊκά αναγνώσματα. Η ιστορική ωστόσο συγκυρία δεν στάθηκε ευνοϊκή και έτσι παρέμεινε διάλεκτος, αλλά η μακροβιότερη στον ελλαδικό χώρο και η σημαντικότερη λόγω της αρχαϊζουσας συντηρητικής μορφής της, για όσους μελετούν την ιστορία της γλώσσας μας.
Η Κρητική Αναγέννηση λοιπόν, με βαθιά ελληνικό χαρακτήρα παρά τις ξένες επιδράσεις, είναι η γέφυρα ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ευρώπη έτσι ώστε να υπάρχει ιστορική συνέχεια και να καταγράφεται στην Ευρωπαϊκή Αναγέννηση και η Ελληνική Αναγέννηση.

Ιωάννα Μπισκιτζή
Λέκτορας Κλασικής Φιλολογίας

Μοιραστείτε το:
  • Print
  • PDF
  • Twitter
  • Facebook

-

-->