Από το Πρώτο Θέμα

Ο αρχιμανδρίτης Νικηφόρος Κουνάλης, ο τελευταίος ορθόδοξος ιερέας που λειτούργησε στον  Ναό, περιγράφει την εμπειρία του και κάνει λόγο για μια απόλυτα ελεγχόμενη από το καθεστώς των μουλάδων αποστολή στην Τεχεράνη.

Στο Ιράν, όπου η θρησκεία αποτελεί θεμέλιο της κρατικής εξουσίας, υπάρχει ένας ελληνορθόδοξος ναός στην Τεχεράνη, ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου.

Η λειτουργία του ναού, που υπάγεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, “ακροβατεί” ανάμεσα στην πίστη, τη διπλωματία και την επιβίωση σε ένα αυστηρά ελεγχόμενο περιβάλλον.

Ο αρχιμανδρίτης Νικηφόρος Κουνάλης επισκέφθηκε τον ναό τρεις φορές για να τελέσει ακολουθίες, οι οποίες γίνονταν αποκλειστικά στα ελληνικά ως μέτρο προστασίας.

Η τελευταία επίσκεψη Ορθόδοξου ιερέα έγινε το 2022, με τον ναό να παραμένει “σιωπηλός” αλλά όχι εγκαταλελειμμένος.

Ο ναός, θεμελιωμένος το 1951, αποτελεί αποτύπωμα μιας άλλης εποχής με έντονη ελληνική παρουσία και ισορροπημένες διμερείς σχέσεις.

Διαβάστε την συνέχεια... »

Γράφει ο Γεώργιος Α. Καλογεράκης Δρ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Διευθυντής Δημοτικού Σχολείου Θραψανού

Στις 13 Φεβρουαρίου 1944, δολοφονήθηκε πισώπλατα από τους Γερμανούς, ο Αρχηγός των Ανωγείων και Άνω Μυλοποτάμου Γιάννης Δραμουντάνης Στεφανογιάννης. Μετά την εκτέλεσή του, οι άντρες του γερμανικού τακτικού στρατού με τους γερμανόφιλους συνεργάτες που τους συνόδευαν, έλυσαν τον κλοιό του χωριού και αποχώρησαν από τ’Ανώγεια. Μαζί τους πήραν έντεκα Ανωγειανούς. Τους οδήγησαν στο Ηράκλειο και μέχρι σήμερα, δεν γνωρίζει κανείς τι απέγιναν.

Διάφορες φήμες και εκτιμήσεις από τις οικογένειες των απαχθέντων, αναφέρουν ότι επιβιβάστηκαν από το λιμάνι της Σούδας στο πλοίο «KAVO PINO» με τελικό προορισμό τη Γερμανία. Κατά τον απόπλου του, τορπιλίστηκε από συμμαχικό υποβρύχιο. Η πληροφορία δεν τεκμηριώνεται, αφού το συγκεκριμένο πλοίο τορπιλίστηκε και βυθίστηκε στις 8 Φεβρουαρίου 1944, πριν τη σύλληψη των έντεκα Ανωγειανών. Ο +Σωκράτης Σαλούστρος, αδελφός του Βασίλη Σαλούστρου, ενός από τους ομήρους, διηγείται ότι οι 11 Ανωγειανοί εκτελέστηκαν στην περιοχή «Δυο  Αοράκια» του Ηρακλείου. Την ίδια πληροφορία αντλούμε από το τραγούδι του Νικολάου Κοκοσάλη που έγραψε για τον πατέρα του Ανδρέα, της ομάδος των 11 Ανωγειανών που «εξαφανίστηκαν» στις 13 Φεβρουαρίου 1944. Ακόμη μια εκτέλεση από τη Βέρμαχτ που δεν έγινε γνωστή αλλά κρατήθηκε στα «συρτάρια» της ιστορίας.

Η  «Έκθεση περί της δράσεως της ενόπλου Ομάδος Αντιστάσεως Ανωγείων και  ολοκλήρου του διαμερίσματος Άνω Μυλοποτάμου», στη σελίδα 64 αναφέρει τα  ονόματα των έντεκα (11)  Ανωγειανών που «εξαφανίστηκαν» στις 13 Φεβρουαρίου 1944. Οι πατριώτες αυτοί ήταν : Γεώργιος  Βασ. Δραμουντάνης, Ιωάννης  Ιωσήφ  Σταυρακάκης, Ιωάννης Γεωργ. Κωνιός, Αλκιβιάδης Δημ. Σαλούστρος, Κωνσταντίνος Βασ. Σμπώκος, Βασίλης Στ. Μανουράς, Νικόλαος Γεωργ.  Μανουράς, Ανδρέας Ιωάν. Αεράκης ή Νινής, Βασίλειος Δημ. Σαλούστρος, Ανδρέας Σαρακ. Κοκοσάλης και Μανόλης Νικολ. Κοκοσάλης.

Ο Μιχάλης Δραμουντάνης του Βασιλείου ή Κακοπάντιδος, αδελφός του Γεωργίου Δραμουντάνη, ενός από τους απαχθέντες τον Φεβρουάριο του 1944, περιέγραψε τη σύλληψη του αδερφού του. Ο Βασίλης είχε καφενείο στο κέντρο του χωριού και ο αδερφός του Μιχάλης, (τον Μάρτιο του 2008), θυμάται :

Διαβάστε την συνέχεια... »

Γράφει ο Γεώργιος Α. Καλογεράκης Δρ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Διευθυντής Δημοτικού Σχολείου Θραψανού

“Μέσα στην μαύρη καταχνιά στου πόνου την αντάρα και στου μεγάλου χαλασμού τη φοβερή τρομάρα./ Βγαίνει μια δυνατή φωνή κι αντιλαλούν οι τόποι, κι από τα πέρατα της γης, τήνε γροικούν ανθρώποι./Κι είναι η φωνή τσι Ανωγειανής ψυχής που δεν ποθαίνει, μα ζωντανή απού τη φωτιά φτεροκοπά και βγαίνει…” (Γιώργης Καράτζης)

13 Φεβρουαρίου 1944:

Ήταν ξημερώματα και στα Ανώγεια ήταν μια από τις χειρότερες μέρες εκείνου του δύσκολου Φλεβάρη του 1944. Βροχές, ομίχλη και ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες συνέθεταν ένα σκηνικό χειμωνιάτικο που ερχόταν να προστεθεί ως βάρος πλάι στην Ναζιστική μπότα που καταπίεζε και καταδυνάστευε τον τοπικό πληθυσμό. Αλλά και εκείνο το ιδιαίτερο ξημέρωμα της 13 Φεβρουαρίου, ακριβώς 82 χρόνια πριν θα αποτελούσε και το τελευταίο 12 Ανωγειανών πατριωτών, με τα ονόματα τους έκτοτε να κοσμούν τις πιο χρυσές σελίδες δόξας και προσφοράς του χωριού στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες.

Εκείνο το πρωινό, πριν καλά καλά φέξει οι Γερμανοί θα κυκλώσουν το χωριό και θα συλλάβουν τον Αρχηγό της Αντίστασης Ιωάννη Δραμουντάνη ή Στεφανογιάννη. Παράλληλα και ενώ έχουν συγκεντρώσει όλους τους κατοίκους στις  πλατείες του χωριού θα συλλάβουν άλλους έντεκα Ανωγειανούς αγωνιστές και θα τους βάλουν σε στρατιωτικό όχημα ως υπόπτους πράξεων αντίστασης στον Ψηλορείτη. Θέλοντας να δείξουν ότι είναι αμείλικτοι και προσπαθώντας να κάμψουν το αγωνιστικό φρόνημα των Ανωγειανών αποφασίζουν την άμεση εκτέλεση του Αρχηγού Στεφανογιάννη μέσα στο χωριό και μπροστά στα μάτια των συγχωριανών του. Ο Στεφανογιάννης στέκεται αγέρωχος στο Περαχώρι, δεμένος πισθάγκωνα κοιτάζοντας στα μάτια τους συγχωριανούς του και χωρίς να αναφέρει ούτε λέξη καθώς τον απομακρύνουν για να τον εκτελέσουν λίγες δεκάδες μέτρα παρακάτω.

Ποτέ κανείς δεν έμαθε τι κατάληξη είχαν οι σύντροφοι του Στεφανογιάννη. Οι Γερμανοί μετά την εκτέλεση του αρχηγού, τους οδήγησαν στο Ηράκλειο και παρά τις προσπάθειες των συγγενών  να μάθουν νέα τους αυτό δεν κατέστη ποτέ δυνατό, ούτε μετά τον πόλεμο. Πιθανολογείται ότι εκτελέστηκαν με συνοπτικές διαδικασίες, είτε την ίδια ημέρα, είτε την επομένη στις 14 Φεβρουαρίου 1944 στο Ηράκλειο και ενταφιάστηκαν  σε ομαδικό τάφο. Οι Γερμανοί δεν κατάφεραν να αποσπάσουν από τους αιχμαλώτους τους πληροφορίες για την Αντίσταση, τον οπλισμό και τα κρησφύγετα του Ψηλορείτη και εκτέλεσαν εν ψυχρώ και τους 11 αδιαφορώντας μάλιστα αργότερα στις εκκλήσεις των συγγενών και των γυναικών τους για να τους πουν τι απ έγιναν.

Για την εκτέλεση του “Στεφανογιάννη” μίλησε πριν ένα χρόνο σε εκδήλωση στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Μειντάνι, ο 12 χρόνος τότε αυτόπτης μάρτυρας Βασίλης Κονιός ή “Κονιδοβασίλης”. Αναλυτικά τα όσα είπε:

Διαβάστε την συνέχεια... »

Την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου, θα τελεστεί στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου στο Μετόχι, το σαρανταήμερο μνημόσυνο για την ανάπαυση της ψυχής, του Στυλιανού Χαιρέτη του Στελομανώλη, με την οικογένεια του να καλεί συγγενείς, φίλους και συγχωριανούς να ανάψουν ένα κερί στη μνήμη του.

Ο Στελής Χαιρέτης “έφυγε” από τη ζωή σε ηλικία 90 ετών, στις 8 Ιανουαρίου 2026 και κηδεύτηκε στα αγαπημένα του Ανώγεια.

Διαβάστε την συνέχεια... »

Η εξέλιξη των έργων υποδομής στο δήμο Ανωγείων, που χρηματοδοτούνται από την Περιφέρεια Κρήτης συζητήθηκε στη συνάντηση του Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρου Αρναουτάκη με τον Δήμαρχο Ανωγείων Σωκράτη Κεφαλογιάννη.

Διαβάστε την συνέχεια... »

Σε ένα συγκλονιστικό φινάλε η ομάδα μας κατάφερε να “σώσει” έναν βαθμό απέναντι στον Αλμυρό και να αναδειχθεί ισόπαλη με σκορ 1-1. 

Οι φιλοξενούμενοι απείλησαν πρώτοι στο ματς με τον Κουτάντο στα πρώτα λεπτά της αναμέτρησης να μην μπορεί να νικήσει τον Παγωμένο. Στο 21′ ήρθε το 0-1 για τους Γαζανούς με τον Κουτάντο να “κρεμάει” τον πορτιέρο του Αετού. Στην συνέχεια ο Αλμυρός είχε δύο δοκάρια στο ματς με τους Ζερβό και Απλαδά. 

Διαβάστε την συνέχεια... »